II OSK 1391/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-16

Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Andrzej Wawrzyniak, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyłączenie gruntu z produkcji rolnej pod utwardzenie drogi wewnętrznej, bez uzyskania wymaganej decyzji zezwalającej, ma charakter faktyczny i czy organ prowadzący postępowanie w trybie art. 28 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych powinien badać stopień zawinienia sprawcy?
Ratio decidendi
Wyłączenie gruntu z produkcji rolnej bez uprzedniego zezwolenia ma charakter faktyczny. Urządzenie dojazdu do działek budowlanych, skutkujące zmianą użytku gruntowego w ewidencji z klasy PsIII na "dr" (drogi), stanowi faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 28 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie bada się stopnia zawinienia sprawców faktycznego wyłączenia.
Stan faktyczny
Skarżący zostali uznani za sprawców trwałego wyłączenia gruntów rolnych klasy Ps III o pow. 262 m2 z produkcji rolniczej pod utwardzenie drogi wewnętrznej, bez wymaganej decyzji zezwalającej. Wyłączenie to nastąpiło w listopadzie 2008 r. w związku z budową budynku mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżących na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty stwierdzającą to wyłączenie. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agata Stolarska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. P. i A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1295/16 w sprawie ze skargi J. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) sierpnia 2016 r., znak: (...) w przedmiocie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 17 stycznia 2017 r. sygn. II SA/Kr 1295/16 oddalił skargę J. P. i A. P. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z (...) sierpnia 2016 r., znak: (...), które działając na podstawie art. 2, art. 4 pkt 11 i 12, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, 3, 4, 6, 7, 8, 13, 14 oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. - o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. 2015 poz. 909 ze zm.; dalej uogrl) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U nr z 2016 r. poz. 23., dalej Kpa), utrzymało w mocy decyzję Starosty W. z (...) lutego 2016 r., znak (...), stwierdzającą, że użytki rolne klasy Ps III o pow. 262,00 m2 wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego, wchodzące w skład działki nr (...), położonej w I., gm. A., zostały trwale wyłączone z produkcji rolniczej pod utwardzenie drogi wewnętrznej - dojazd do działek budowlanych przez skarżących - współwłaścicieli ww. działki - bez decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej oraz ustalającej opłatę z tego tytułu. Sąd I instancji wskazał, że trafnie uznał organ I instancji, że sprawcami trwałego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, zajętych pod utwardzenie drogi wewnętrznej - dojazd do działek budowlanych w obrębie działki nr (...) bez stosownej decyzji, są skarżący, a do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej w obrębie działki nr (...) doszło w listopadzie 2008 r. Potwierdza to zebrany w sprawie i prawidłowo oceniony przez organy materiał dowodowy. Dowody wskazują, że skarżący przed przystąpieniem do budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr (...) w I., nie uzyskali wymaganej przepisem prawa decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego oznaczonych jako pastwiska trwałe PsIII w obrębie działki nr (...) w I., na której znajduje się dojazd do budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący wnieśli od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: przepisów prawa materialnego, to jest art. 11 ust.1,1a i 4, art.12 oraz art.28 uorgl poprzez ich błędne zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez Sąd, że bez znaczenia jest nieustalenie osoby która naniosła znak "dr" na działce nr (...) oraz podstaw prawnych takiej decyzji - co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę bez uprzedniego wyłączenia tego gruntu z produkcji rolnej. W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zdanie drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez sąd I instancji. Bezzasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (wówczas tekst jedn.:2010 nr 193, poz. 1287 ze zm.), to ewidencja gruntów zawiera wiążące informacje dotyczące położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych. Okoliczność odstąpienia przez pełnomocnika skarżących oraz geodetę od sprawdzenia w tej ewidencji jaki jest rodzaju użytku na ww. działce, z uwagi na fakt naniesienia na mapie zasadniczej oznaczenia "dr", nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Wyłączenie gruntu z produkcji rolnej bez uprzedniego zezwolenia ma charakter faktyczny. Skoro ww. działka w ewidencji gruntu była pierwotnie oznaczona jako użytek rolny klasy PsIII., a w wskutek wykonania mapy inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego z (...) sierpnia 2014 r. w ewidencji gruntów i budynków dokonano zmiany tego użytku na użytek gruntowy " dr" - drogi, to jest rzeczą oczywistą, że urządzając dojazd, skarżący dokonali faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. Poprzednio istniejąca drogę dojazdowa do gruntów rolnych i nie wymagała, z uwagi na zapis art. 2 pkt 10 uogrl wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. W ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 28 uogrl dotyczącego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej lub leśnej bez uprzedniej zgody, nie bada się stopnia zawinienia sprawców faktycznego wyłączenia. Natomiast zarzut naruszenia przepisów postępowania wymyka się spod kontroli instancyjnej, ponieważ nie został powołany jakikolwiek przepisy postępowania, który zdaniem autora skargi kasacyjnej został naruszony. Nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się jaki to przepis procedury został naruszony przez Sąd I instancji. W tym stanie rzeczy podstawy kasacyjne są niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło