V SA/Wa 1558/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-16
Skład orzekający: Michał Sowiński, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności były już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli zarzuty podniesione we wniosku były już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia sądów administracyjnych. W takiej sytuacji istnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., ze względu na przeszkody przedmiotowe wynikające z wcześniejszego wyroku sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie P. wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia marca 2013 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta z czerwca 2011 r. nakazującą zwrot dotacji. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując na prawomocne rozstrzygnięcia sądów administracyjnych (WSA i NSA) oddalające skargę Stowarzyszenia w tej sprawie. Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie Kolegium, zarzucając działanie bez podstawy prawnej i brak rozpoznania sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem strony. WSA oddalił skargę, uznając, że kwestie podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności były już prawomocnie rozstrzygnięte przez sądy administracyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia P. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia (...) lipca 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia (...) lipca 2018 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę.
Prezydent [...] [...] decyzją nr [...] z dnia [...].06.2011 r. zobowiązał Stowarzyszenie [...] "[...]" do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy [...] z dnia [...].05.2004 r. z przeznaczeniem na organizację [...] – integracyjnego obozu sportowo – rehabilitacyjnego, w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dotacji z budżetu [...] [...] tj. od dnia 05.08.2004r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].03.2013 r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję o której wyżej mowa.
Stowarzyszenie zaskarżyło powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18.06.2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1294/13 oddalił skargę Stowarzyszenia.
Na powyższy wyrok Stowarzyszenie złożyło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 19.05.2016 r. sygn. akt II GSK 2730/14 oddalił przedmiotową skargę kasacyjną.
Wnioskiem z dnia [...].04.2016 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Kolegium m. in. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
Postanowieniem z dnia [...].07.2016 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia ww. wniosku ( z dnia [...].04.2016 r.) wskazując na prawomocne rozpatrzenie sprawy powołanymi powyżej wyrokami sądów administracyjnych.
Na skutek rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...].01.2017 r. znak [...], uchyliło w całości ww. postanowienie oraz odmówiło wszczęcia, na wniosek Stowarzyszenia, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].06.2011 r.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, iż wniosek z dnia [...].04. 2016 r. obejmował żądanie stwierdzenia nieważności jedynie decyzji pierwszoinstancyjnej. Wniosek z dnia [...].04.2016 r. nie obejmował żądania stwierdzenia nieważności decyzji drugoinstancyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].03.2013 r. znak [...], gdyż żądanie stwierdzenia nieważności tej decyzji zawarte zostało we wniosku Stowarzyszenia z dnia [...].05.2016 r.
Powyższe postanowienie z dnia [...].01.2017 r. znak [...] zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stowarzyszenie.
Wniosek Stowarzyszenia z dnia [...].05.2016 r. został ponowiony w dniu [...].05.2016 r. i zarejestrowany w Kolegium pod numerem sprawy [...]. Następnie do sprawy [...] w dniu [...].11.2017 r. wpłynął wniosek Stowarzyszenia z dnia [...].11.2017 r. m. in. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].03.2013r. znak [...].
Mając powyższe na uwadze SKO postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. sygn. [...] odmówiło wszczęcia (na wniosek Stowarzyszenia) postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w [...] z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] przywołując w podstawie prawnej tegoż postanowienia art. 61 a§ 1 i 2 kpa.
Stowarzyszenie pismem z dnia [...] maja 2016 r. złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uznając jego bezzasadność SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie .W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lipca 2018 r. SKO wskazało m. in. Iż wniosek strony dotyczy decyzji zobowiązującej ją do zwrotu udzielonej dotacji, która była przedmiotem kontroli zarówno WSA w Warszawie (sprawa o sygn.. akt V SA/WA 1294/13) jak i NSA (sprawa o sygn. akt II GSK 2730/14).
Zdaniem SKO zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w powołanych wyrokach rozważone zostały wszystkie istotne okoliczności, które wskazane zostały przez Stowarzyszenie jako uzasadniające stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...].03.2013 r. znak [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...]. nr [...] z dnia [...].06.2011. SKO podkreśla, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 18.06.2014 r. sygn.. akt VSA/Wa 1294/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę Stowarzyszenia, stwierdził (...) Organy obu instancji w sposób prawidłowy dokonały zatem określenia podstawy prawnej zwrotu spornej dotacji.
Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził prawidłowość zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o finansach publicznych, co uniemożliwia ponowne badanie ww. kwestii zgodnie z wnioskami Stowarzyszenia. Przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie była również kwestia przedawnienia roszczeń.
Powyższa kwestia została zatem prawomocnie rozstrzygnięta i nie może być przedmiotem ponownego rozstrzygnięcia przez organy orzekające w niniejszej sprawie. Sąd I instancji wskazał także, iż nieuprawniony jest również zarzut rozpatrywania sprawy przez ten sam skład orzekający, a także, że rozpoznając sprawę ponownie Prezydent [...] zastosował się do wskazań co do okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przedmiotem badania w ww. wyroku było również ewentualne naruszenie przez organy orzekające przepisów postępowania, w tym postępowania dowodowego. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził także, że Stowarzyszenie nie wypełniło obowiązków przedstawienia przez stronę oryginałów dokumentów księgowych dokumentujących poniesione wydatki. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Powyższych ustaleń i twierdzeń nie zanegował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19.05.2016 r. sygn.. akt II GSK 2730/14.
W ocenie SKO zestawienie powołanych stanowisk sądów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie z zarzutami i argumentami wniosków Stowarzyszenia o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].03.2013 r. znak [...] utrzymującej w mocy decyzję nr [...] z dnia [...].06.2011 r. wskazuje, iż Sądy skontrolowały zgodność z prawem ww. decyzji, w tym pod kontem rażącego naruszenia prawa.
W szczególności wskazać należy, iż Sąd stwierdził, iż organ nie naruszył przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Tym samym ocena prawa zawarta w powołanych wyrokach z dnia 18.06.2014 r. sygn.. akt VSA/Wa 1294/13 i z dnia 19.05. 2016 r. sygn.. akt II GSK 2730/14 wiąże organ orzekający w niniejszej sprawie, a wobec braku wystąpienia okoliczności, które mogłyby podważyć ich aktualność w okolicznościach przedmiotowej sprawy, organ nadzoru obowiązany był, stosownie do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07 grudnia 2009 r., o sygn. akt I OPS 6/09 odmówić wszczęcia postępowania w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji SKO w [...] z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...].
Wyżej opisane postanowienie zaskarżyło Stowarzyszenie "[...]" zarzucając mu:
1) Działanie organów I i II instancji bez podstawy prawnej.
2) Brak rozpoznania sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem strony.
3) Próbą likwidacji Stowarzyszenia "[...]".
4) Brak podstaw do prowadzenia egzekucji administracyjnych na kwotę [...] zł z odsetkami w dacie wydania tytułów egzekucyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Stosownie do art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei z art. 61a § 1 kpa wynika, iż wówczas gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Nie ulega wątpliwości sądu iż powyższy przepis znajduje zastosowanie do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji (por. m. in. Wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 lipca 2014 r. sygn.. akt II SAB/Bk 27/14, lex nr 1584138)
W literaturze oraz orzecznictwie podnosi się, że jeżeli strona żąda stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego podnosząc w żądaniu te same przyczyny wadliwości decyzji, które były objęte zakresem orzekania i rozpoznania sądu administracyjnego ( a więc tak jak w sprawie niniejszej) to wówczas należy odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stwierdzając istnienie przeszkód przedmiotowych do rozpoznania takiej sprawy z uwagi na wcześniej wydany wyrok sądu administracyjnego (por. m. in. Wyrok NSA z dnia 10 października 2012 r. sygn.. akt II OSK 1087/11, lex nr 1234059).
To o czym wyżej mowa podpada pod pojęcie innych uzasadnionych przyczyn, o których mowa w art. 61 a § 1 kpa uniemożliwiających wszczęcie postępowania.
Nie budzi więc wątpliwości sądu, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga i to niezależnie od jej pozamerytorycznego charakteru w niczym go nie podważa. Organ wykazał bowiem istnienie przesłanki warunkującej odmowę wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61 a § 1 kpa.
Podstawą wyroku jest art. 151 ppsa. Niezależnie jednak od powyższego i niejako na marginesie poczynionych rozważań sąd podnosi, iż w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę brał udział wyłączony od orzekania z mocy ustawy sędzia Michał Sowiński co umknęło uwadze składowi orzekającemu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło