I SA/Wa 1162/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. K. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzeczeniem z dnia [...] października 2017 r. po rozpoznaniu wniosku L.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uznanie, że podwyższenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w W. przy [...], jest nieuzasadnione, odmówiło przywrócenia terminu do złożenia powyższego wniosku. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy: Prezydent W. pismem z [...] listopada 2014 r. wypowiedział L.K. dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego części nieruchomości gruntowej położonej w W. przy [...], stanowiącej działkę ew. nr [...] z obrębu [...], równocześnie proponując nową wysokość opłaty rocznej w wysokości [...] zł. Opłata roczna w proponowanej wysokości odpowiada 1 % wartości przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Pismo doręczono [...] grudnia 2014 r. domownikowi, ojcu wnioskodawcy. W dniu [...] marca 2017 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął nadany pocztą wniosek o ustalenie, że podwyższenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ww. gruntu jest nieuzasadnione w tak znacznym stopniu. Do wniosku dołączony był wniosek o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku. Wniosek powyższy uzasadniono tym, że B. K., ojciec wnioskodawcy, który odebrał wypowiedzenie nie przekazał go synowi. Do pismo dołączono oświadczenie B. K. potwierdzającego tę okoliczność. Rozpoznając sprawę organ podniósł, że art.. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwieniu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach. Przepisy k.p.a., do których odsyła ustawa o gospodarce nieruchomościami, pozwalają na przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia. Mówi o tym art. 58 k.p.a. Zostały w nim ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie: §1. W razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. §2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. §3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia to niedopełnienie w ustalonym przez prawo (bądź w wyznaczonym przez organ administracji państwowej) okresie albo w wyznaczonej przez taki organ konkretnej dacie określonej czynności procesowej. Niedopełnienie tej czynności w terminie wywołuje dla zainteresowanego ujemne skutki procesowe. Skutkiem uchybienia terminu do złożenia środka zaskarżenia jest pozostawienie tego środka bez rozpatrzenia, a orzeczenie lub jak w tym przypadku wypowiedzenie wysokości opłaty staje się ostateczne. Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała ona przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. We wniosku L.K. wskazał, że ojciec, który odebrał wypowiedzenie, nie przekazał mu go. Zdaniem organu niewłaściwa komunikacja między wnioskodawcą a jego ojcem nie może być uznana za okoliczność świadczącą o braku winy skarżącego. Określony w art. 43 k.p.a. sposób doręczenia zastępczego pisma opiera się bowiem na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru jako domownik adresata, która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania adresatowi oraz, ze pismo to zostało mu doręczone. Wypowiedzenie wysokości opłaty zostało doręczone w trybie art. 43 k.p.a. zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z treści tego przepisu wynika zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie do osobistego oddania go adresatowi. Ten sposób doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba, która pokwitowała odbiór pisma, (domownik adresata) przyjęła je w celu oddania adresatowi oraz, że pismo to zostało mu doręczone. Doręczenie bowiem w tzw. trybie zastępczym jest jednoznaczne z doręczeniem adresatowi. Jak stwierdził w wyroku z dnia 23 lutego 2016 r. (I OSK 2413/14) Naczelny Sąd Administracyjny doręczenie zastępcze: "wywołuje dokładnie takie skutki, jak doręczenie pisma do rąk adresata. Oznacza to, że powoduje ono również otwarcie terminu do wystąpienia z ewentualnymi środkami zaskarżenia, a skutki uchybienia temu terminowi w pełni obciążają stronę". Pierwszą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Ta przesłanka w przedmiotowej sprawie została spełniona. Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. We wniosku wskazano, że informację o wypowiedzeniu L.K. uzyskał w dniu [...] marca 2017 r., zatem organ przyjął, że przesłanka ta została spełniona. Trzecią przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin, czyli złożenie wniosku. Ta przesłanka także zdaniem organu została spełniona również. L.K. nie spełnił jednak zdaniem organu wymienionej w art. 58 § 1 k.p.a. przesłanki pierwszej. Nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, bowiem okoliczność na którą się powołał, nieprzekazanie korespondencji przez ojca, dorosłego domownika, nie uzasadnia zdaniem organu winy adresata. Konstrukcja art. 43 k.p.a. utożsamia doręczenie pisma domownikowi z doręczeniem go adresatowi. Doręczenie pisma domownikowi wywołuje taki skutek jakby pismo zostało doręczone samemu adresatowi. W rozpoznawanej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, że przesyłka została doręczona właśnie domownikowi. Na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru musi istnieć możliwość zidentyfikowania osoby odbierającej pismo jako domownika adresata tego pisma. Domownik powinien więc złożyć czytelny podpis na zwrotnym poświadczeniu odbioru zawierający imię i nazwisko. Jeśli podpis jest nieczytelny, to obok podpisu powinna znaleźć się adnotacja, że pismo odebrał na przykład mąż, siostra, syn, matka. Tylko spełnienie tych wymogów pozwala na zidentyfikowanie osoby odbierającej pismo i ustalenie, czy odbioru dokonał domownik (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2017 r. II OSK 2641/15), że zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że pismo odebrał ojciec L.K.. Ponieważ przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia ma charakter wyjątkowy, nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu w sytuacji, gdy nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki wskazane w art. 58 k.p.a., co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L.K. zarzucając mu: 1) naruszenie art. 43 k.p.a. poprzez przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki zawierającej wypowiedzenie, gdy tymczasem przesyłka nie została wydana osobie, którą uznać można za domownika skarżącego; 2) naruszenie art. 58 §1 k.p.a. poprzez uznanie, że brak przekazania przesyłki przez osobę trzecią, która przesyłkę tą wbrew wyraźnej woli adresata odebrała, nie stanowi usprawiedliwionej przyczyny uchybienia terminowi do złożenia odwołania; wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podniósł miedzy innymi, że B. K., choć jest ojcem skarżącego, nie jest domownikiem skarżącego, gdyż nie prowadzi ze skarżącym wspólnego gospodarstwa domowego i nie zamieszkuje pod tym samym adresem. Skarżący pozostaje w konflikcie z B. K., m.in. na tle poprzedniego nieuprawnionego odbierania przez B. K. korespondencji adresowanej do skarżącego. B. K. podaje adres zamieszkania skarżącego jako swój adres do korespondencji i z tej przyczyny pojawia się w okolicach miejsca zamieszkania skarżącego, aby odebrać od listonosza własną korespondencję. Z powyższego jednoznacznie zdaniem skarżącego wynika, że B. K. nie jest domownikiem skarżącego, zatem nie doszło do skutecznego doręczenia pisma skarżącemu. Powyższe oznacza zdaniem skarżącego, że nie uchybił on terminowi, co z kolei powinno spowodować umorzenie postępowania o przywrócenie terminu, a nie oddalenie wniosku. Nawet przy przyjęciu, że B. K. jest domownikiem w rozumieniu art. 43 k.pa., zasadnym było uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, gdyż skarżący terminowi uchybił bez własnej winy. Podkreślił, że B. K. ma kategoryczny zakaz odbierania przesyłek adresowanych do skarżącego. Odebranie przesyłki przez dorosłego domownika wbrew wiadomej mu woli adresata przesyłki, a także brak poinformowania adresata i doręczeniu przesyłki stanowi o braku winy skarżącego. Skarżący nie wiedział o doręczeniu przesyłki i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł się o niej dowiedzieć. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacz, ze sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę należy za niezasadną. W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a sprawa może być rozpoznane w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 59 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (§1). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (§2). Z treści powołanego przepisu wynika, że organ rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu rozstrzyga go postanowieniem. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając w dniu [...] października 2017 r. wniosek L.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, wydało faktycznie ostateczne postanowienie, nie zaś "orzeczenie". Powyższe oznacza, że Kolegium rozpoznając wniosek skarżącego w dniu [...] października 2017 r. wydało postanowienie kończące postępowanie wpadkowe w przedmiocie przywrócenia terminu, a sprawa ze skargi na to postanowienie, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 58 § 4 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd nie może odrzucić skargi jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy dla W. w W. Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. sygn. akt [...] odrzucił pozew L.K. przeciwko Miastu W. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia sąd powszechny wskazał, że wniosek L.K. powinien zostać skierowany jako skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie sprzeciw przewidziany w art. 80 ustawy o gospodarce nieruchomościami do sądu powszechnego. W ocenie sądu powszechnego właściwym do rozpoznania skargi na rozstrzygnięcie Kolegium odmawiające przywrócenia terminu jest sąd administracyjny. Uznanie przez sąd powszechny swojej niewłaściwości w sprawie nakłada na sąd administracyjny obwiązek przejęcia przedmiotowej sprawy. Z mocy art. 58 § 1 1, 2 i 3 k.p.a. w razie uchybienia terminowi można przywrócić ten termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin; przywrócenie termin do złożenia prośby jest niedopuszczalne. Zatem podstawą do przywrócenia terminu jest spełnienie przez wnoszącego prośbę o przywrócenie terminu powyższych warunków. Z materiału dowodowego kontrolowanej sprawy wynika, że przesłanką której nie spełnił skarżący było nieudowodnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Z akt sprawy wynika bezspornie, że pismo o zmianie opłaty za użytkowanie wieczyste z dnia [...] listopada 2014 r. zostało doręczone w trybie art. 43 k.p.a. ojcu skarżącego B. K. w dniu [...] grudnia 2014 r. Natomiast dopiero w dniu [...] marca 2017 r. do SKO w W. wpłynął wniosek skarżącego o ustalenie, że podwyższenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadnione w tak znacznym stopniu. Sąd nie podziela zarzutu skargi, że konflikt pomiędzy skarżącym, a jego ojcem stanowi usprawiedliwioną przyczynę uchybienia terminowi do złożenia odwołania bez jego winy. Konstrukcja art. 43 k.p.a. co słusznie podkreśla organ utożsamia doręczenie pisma domownikowi z doręczeniem go adresatowi. Niespełnienie jednego z warunków art. 58 k.p.a. (art. 58 § 1 k.p.a.) uniemożliwia przywrócenie terminu, nawet gdy spełnione są pozostałe warunki wymienione w powyższym przepisie. Dlatego też organ nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia niż odmówić skarżącemu przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.