II SA/Bd 1467/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-01-25
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Joanna Brzezińska, Jerzy Bortkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, odmawiając przymiotu strony właścicielowi nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji przedwcześnie uznały, iż skarżący nie posiada statusu strony w postępowaniu. Brak jest wystarczających ustaleń faktycznych co do zakresu oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącego, co uniemożliwia prawidłową ocenę jego interesu prawnego. Organy nie przeprowadziły wszechstronnej analizy okoliczności sprawy, opierając się na szablonowych stanowiskach i nie odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących wpływu inwestycji na jego nieruchomość.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację czterech elektrowni wiatrowych. Skarżący, będący współwłaścicielem działki położonej w pobliżu planowanej inwestycji, domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że posiada status strony, ponieważ jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania elektrowni. Organy obu instancji uznały, że skarżący nie jest stroną, opierając się na wcześniejszych ustaleniach sądu dotyczących obszaru oddziaływania (ok. 300 m) i odległości nieruchomości skarżącego (ponad 500 m). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na brak wszechstronnej analizy wpływu inwestycji na jego nieruchomość.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. G. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. G. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] Wójt Gminy [...] po rozpoznaniu wniosku M. G., odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] 2009, znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie czterech elektrowni wiatrowych o mocy nominalnej do 2 MW każda wraz z przyłączem do [...], zlokalizowanych na działkach nr [...] położonych we wsi [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem ustawowego terminu na jego złożenie. Z ustaleń organu wynika, że wnioskodawca jest i był w dniu wydania kwestionowanej decyzji współwłaścicielem działki nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...], która zgodnie z subiektywnym odczuciem wnioskodawcy leży w obszarze oddziaływania wybudowanych elektrowni wiatrowych w miejscowości [...]. Organ podniósł następnie, że w wyroku z dnia 5 stycznia 2016 sygn. II SA/Bd 808/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przeanalizował prawidłowość określenia w raporcie środowiskowym obszaru oddziaływania inwestycji na środowisko, stanowiącego podstawę ustalenia kręgu stron postępowania i stwierdził, że organy słusznie uznały wyznaczony obszar oddziaływania za poprawny, znajdujący odzwierciedlenie w okolicznościach sprawy, a w szczególności w ustaleniach sporządzonego raportu. Wójt wskazał, że jest związany ustaleniami Sądu zawartymi w omawianym wyroku i stosownie do tych ustaleń, zobowiązany jest uznać, że obszar oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia zamyka się w zakresie około 300 m. Analizując zaś mapy załączone do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w szczególności obrazujące zasięg i poziom hałasu oraz za pomocą mapy zawartej na stronie internetowej [...] ustalono, że działka nr [...], obręb geodezyjny [...], stanowiąca współwłasność wnioskodawcy, jest usytuowana poza obszarem oddziaływania, bo w odległości ponad 500 m. Oznacza to, w ocenie organu, że M. G. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową z dnia [...] 2009 r. Organ zwrócił również uwagę, że upłynęło pięć lat od wydania kwestionowanej decyzji, warunkujących, zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) dalej zwaną: " k.p.a.", możliwość jej uchylenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. G. zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego art. 46 a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2013 r., poz. 1232, ze zm.), dalej zwaną: "p.o.ś.", poprzez niezastosowanie go w sprawie w zw. z art. 28 k.p.a. Wskazał też na naruszenie przepisów art. 6,7,8, art. 10,11,28,77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. Uzasadniając podniesione zarzuty, odwołujący się wywiódł, że działka, której jest właścicielem objęta została decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2008 r. (znak [...]) w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego. Na podstawie tejże decyzji zostało wydane pozwolenia na budowę oraz zrealizowana została inwestycja. W ocenie odwołującego należąca do niego nieruchomość zlokalizowana jest w obszarze oddziaływania inwestycji wiatrakowej. Odwołujący się podniósł, że organ nie wskazał, jakimi kierował się motywami przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji odnosi się szczegółowo bowiem tylko do części historycznej i aspektów wydanego w sprawie wyroku przez WSA w Bydgoszczy, oceniającego prawidłowość raportu oddziaływania na środowisko. Podniósł także, że jedynym uzasadnieniem stanu faktycznego jest okoliczność, że nieruchomość wnioskodawcy jest położona w odległości ponad 500 m od lokalizacji wiatraków. Organ nie oceniał w jaki sposób planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość stanowiącą własność wnioskodawcy. W tym zakresie nie wyjaśnił, jakie może być potencjalne oddziaływanie inwestycji wiatrakowej wpływające na sposób korzystania z nieruchomości. Odwołujący się odnosząc się do stwierdzenia organu, że oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia zamyka się w zakresie około 300 m, wskazał, że nie wie na jakiej podstawie to ustalono, bowiem w raporcie o oddziaływaniu na środowisko znajduje się tylko wskazanie izofony dotyczącej prognozowanego hałasu nie zaś rzeczywiste oddziaływanie planowanej inwestycji. Odwołujący się podniósł również, że upływ 5 letniego terminu od daty wydania kwestionowanej we wniosku o wznowienie decyzji nie zwalnia organu od merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii bycia stroną w postępowaniu administracyjnym.
Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, że kluczową kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie czy skarżącemu przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] 2009 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań. W związku z tym Kolegium podniosło, że w postępowaniu tym przepisy p.o.ś., nie przewidywały szczególnej regulacji, dotyczącej ustalania kręgu stron postępowania. W związku z czym zastosowanie miały ogólne zasady, wynikające z art. 28 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań, co do zasady, interes prawny innych podmiotów niż wnioskodawca sprowadza się do dysponowania tytułem prawnym do nieruchomości bezpośrednio sąsiednich lub nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia oraz nieruchomości, na której przedsięwzięcie ma zostać zrealizowane. Dla prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania zasadnicze znaczenie ma obszar oddziaływania, określany na podstawie treści raportu oddziaływania na środowisko. W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie podważył treści raportu, a tym samym nie można uznać, że ustalenia zawarte w tym dokumencie są błędne. Kolegium podkreśliło też, że postępowanie w sprawie wydania decyzji z dnia [...] 2009 r. było już uprzednio wznowione. Podstawą wszczęcia postępowania była wtedy również okoliczności wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie Kolegium istotne jest, że decyzje kończące postępowanie w omawianej sprawie były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W wyroku z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. II SA/Bd 808/15 sąd dokonał oceny decyzji, analizując m.in. prawidłowość określenia w raporcie obszaru oddziaływania, stanowiącego podstawę ustalenia kręgu stron postępowania. Sąd stwierdził w tymże wyroku, że organy słusznie uznały wyznaczony obszar oddziaływania za poprawny, znajdujący odzwierciedlenie w okolicznościach sprawy, a w szczególności w ustaleniach sporządzonego raportu. Sąd, co do istoty w prawomocnym wyroku uznał, że granice obszaru oddziaływania (wyznaczającego krąg stron postępowania) zamykają się w zakresie około 300 m. W ocenie Kolegium organy są związane powyższym orzeczeniem na mocy art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwanej: "p.p.s.a." (a nie jak błędnie uznał organ I instancji na mocy art. 151 p.p.s.a., nie mogą zatem uznać, że obszar analizowany został wyznaczony błędnie. Prowadzić by to bowiem mogło do sytuacji, w której w stosunku do tej samej decyzji wydanej w trybie zwyczajnym funkcjonowały by co najmniej dwie decyzje administracyjne, które w stosunku do różnych stron postępowania stwierdzałyby istnienie różnego obszaru oddziaływania.
W skardze do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzje skarżący zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego -art. 46 a, p.o.ś.,, poprzez niezastosowanie tego przepisu w sprawie w zw. z art. 28 k.p.a. Zarzucił organowi równie z naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj. art. 6, 7, 8, art. 10, 11, 28, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący ponowił argumentację zawartą w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 p.p.s.a., jak i poprzedzającej ją decyzji, potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji. W ocenie Sądu stanowisko organów zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającym je rozstrzygnięciu, w zakresie uznania, że skarżący nie ma statusu strony postępowania należało uznać, za co najmniej przedwczesne.
Obowiązkiem organów rozstrzygających przedmiotową sprawę było dokładne ustalenie, czy skarżący winien być objęty kręgiem osób, będących stronami postępowania zakończonego ww. decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Legitymacja do zainicjowania postępowania wznowieniowego przysługuje wyłącznie organowi oraz stronom postępowania administracyjnego.
Co do zasady, w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia krąg stron takiego postępowania ustala się na zasadach ogólnych. Oznacza to, że również badając legitymację strony do skutecznego żądania wznowienia postępowania w takiej sprawie należy badać z uwzględnieniem art. 28 k.p.a.
Przedmiotem sporu jest w istocie legitymacja procesowa strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją środowiskową. Decyzja ta jest podejmowana w postępowaniu administracyjnym związanym z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jej podstawy materialne, procesowe i kompetencyjne regulują przepisy art. 71-87 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). To zatem z tej ustawy wynikać powinien przede wszystkim interes prawny pozwalający na przyjęcie, iż określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie świadczące o jego interesie prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przepis art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b omawianej ustawy stanowi o obowiązku określenia przez właściwy organ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Ograniczenia te są możliwe do sformułowania, gdyż do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć: w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy).
Dodać należy, że jakkolwiek budowa instalacji wykorzystujących siłę wiatru do produkcji energii (tzw. farm wiatrowych) była kwalifikowana w oparciu o przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 6), to z mocy art. 173 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, należy ją uważać za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Należy więc przyjąć, że o ile istnieje potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie (w tym na nieruchomość skarżącego), biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu są stroną w szeroko rozumianym postępowaniu, czyli obejmującym cały proces decyzyjny poprzedzający realizację inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2010r., sygn. akt II OSK 1342/09 -orzeczenie dostępne w CBOSA). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma bowiem charakter rozstrzygnięcia wstępnego względem przyszłego zezwolenia na realizację planowanego przedsięwzięcia i pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną. Wynika to z art. 86 powoływanej ustawy, który stanowi, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji i decyzję o pozwoleniu na budowę. To z kolei prowadzi do wniosku, iż odmowa przymiotu strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach musi być wyczerpująco uzasadniona, gdyż brak możliwości kwestionowania ustaleń wynikających z tej decyzji może uniemożliwić stronie należytą ochronę swych praw w kolejnych etapach procesu inwestycyjnego.
Dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy), konieczne jest zatem prawidłowe ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z przywołanych przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. Krzysztof Gruszecki "Komentarz do art. 73 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko", LEX/el 2013, teza 4 i 5). Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stroną analizowanego postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. W tym sensie o interesie prawnym tego podmiotu świadczy także prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 108/12 [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Zazwyczaj dotyczyć to będzie nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Jednakże w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien należycie ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę przede wszystkim dane wynikające z dokumentów dostarczonych przez inwestora. Nie można jednak zapominać o tym, że dokumenty takie jak karta informacyjna przedsięwzięcia, czy raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są materiałem dowodowym w sprawie i jak każdy dowód podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Uwzględniając zatem specyfikę inwestycji, krąg stron postępowania w niniejszej sprawie winien być wyznaczony w oparciu o jej środowiskowy i technologiczny charakter, a nadto inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. Nie chodzi przy tym o wykazanie istnienia szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren nieruchomości osoby trzeciej, lecz o możliwość spowodowania takiego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Ustalając krąg stron postępowania, organ administracji powinien mieć na uwadze to, że o przyznaniu przymiotu strony w postępowaniu decyduje już sam fakt oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości, natomiast ocena czy oddziaływanie to mieści się w granicach określonych przepisami szczególnymi, czy też przekracza ustalone normy będzie miała wpływ na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach rozstrzygającą o losie tej inwestycji. Innymi słowy mieszczące się w granicach obowiązujących norm oddziaływanie inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie może wykluczać udziału właścicieli tych nieruchomości w toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu, choćby po to, by mieli oni możliwość zakwestionowania ustaleń organów, co do intensywności oddziaływania inwestycji na ich nieruchomości.
Z analizy akt sprawy wynika, iż organ odwoławczy nie przeprowadził rzeczywistej i wszechstronnej analizy okoliczności przedmiotowej sprawy, poprzestając na "szablonowym" powieleniu stanowiska organu pierwszej instancji, stanowiącego z kolei powielenie stanowiska zaprezentowanego w poprzednio rozpoznawanych już sprawach z wniosków innych podmiotów o wznowienie postępowania.
W tym miejscu należy zauważyć, że tut. Sąd do tej pory rozpatrywał 9 spraw dotyczących uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2009 r., [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - 4 zakończone odrzuceniem skargi, 5 oddaleniem skargi (II SA/Bd 808/15, II SA/Bd 810/15, II SA/Bd 811/15, II SA/Bd 814/15, II SA/Bd 818/15. Sprawy te dotyczyły wznowienia postępowania z uwagi na to, że skarżący bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, mimo że, w ich ocenie, należące do nich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.
W uzasadnieniu tych wyroków wskazano, że "w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, sporządzony był raport oddziaływania inwestycji na środowisko. Jak wynika z raportu, w komputerowej symulacji oddziaływania akustycznego przyjęto turbiny o maksymalnej mocy 2 MW z wirnikiem na wysokości 130 m n.p.t. Przeprowadzono analizy akustyczne i ustalono, że żadne z sąsiadujących zabudowań zagrodowych i mieszkalnych nie znajduje się w zasięgu oddziaływania równoważnego poziomu dźwięku o wartości większej niż 45 dB. Zasięg izofony 45dB będzie wynosił maksymalnie ok. 250-330 m od konstrukcji wiatraka." Następnie Sąd wskazywał na to, że nieruchomości skarżących znajdują się w odległości przekraczającej zasięg wspomnianego oddziaływania. Rozpoznając ww. sprawy WSA w Bydgoszczy podnosił, że organ zasadnie stwierdził, że nie ma dowodów kwestionujących ustalenia raportu i mając na względzie, że nieruchomość skarżącego znajduje się w odległości odpowiednio - 1500 (II SA/Bd 808/15) 1100 m (II SA/Bd 810/15 i 811/15), 1200 m (II SA/Bd 814/15), 950 m (II SA/Bd 818/15) od inwestycji przy wcześniejszym ustaleniu negatywnego oddziaływania w odległości ok. 300 m, przyjął, że wnioskodawcy nie powinni być stroną postępowania o wydanie decyzji środowiskowej.
Przedmiotowe wyroki, w tym wyrok z dnia 5 stycznia 2016 r., zapadły w sprawie o sygn. II SA/Bd 808/15, na który powołał się organ odwoławczy, niesłusznie uznając, że jest nim związany, zapadły jednak w innych ustaleniach faktycznych sprawy, albowiem dotyczyły wnioskodawców, których nieruchomości były położone od inwestycji w odległościach przekraczających 950 m. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nieruchomość wnioskodawcy położona jest w odległości ok. 500 m od lokalizacji wiatraków.
Na podstawie zawartości akt administracyjnych, w szczególności zaś raportu, można w niniejszej sprawie wywnioskować, że nieruchomość skarżącego znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji - wynika to z analizy akustycznej projektowanego parku wiatrowego - rys. 11 k. 47 i rys. 12 k. 48. Porównując przedstawioną w formie graficznej analizę akustyczną projektowanego parku z załączoną do wniosku inwestora kopią mapy ewidencyjnej a także z załącznikiem graficznym (k. 140) sporządzonym po wniesieniu przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania zauważyć należy, że nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania równoważnego poziomu dźwięku o wartości między 35 dBa40dB.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, że oddziaływanie inwestycji na jego nieruchomość nie może nie mieć znaczenia w sprawie. Z przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy. Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony. Stroną postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia". (Wyrok NSA II OSK 219/13).
Zgodzić się należy z prezentowany w orzecznictwie stanowiskiem, zgodnie z którym o istnieniu interesu prawnego nie przesądza stwierdzenie wyłącznie oddziaływania o charakterze ponadnormatywnym na sąsiednią nieruchomość (por. wyrok NSA z 1 lipca 2014 r. sygn. II OSK 219/13).
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń faktycznych, czy i jakie oddziaływanie inwestycji obejmuje nieruchomość wnioskodawcy. W szczególności, nie poczyniły ustaleń, co do wartości emisji hałasu. W konsekwencji też nie poczyniły rozważań, na okoliczność wpływu tych emisji na zajęcie stanowiska w przedmiocie uznania, czy wnioskodawcy przysługuje status strony postępowania.
Zważyć zatem należy, że organy nie odniosły się do tych okoliczności, które zdaniem skarżącego stanowią źródło jego interesu prawnego w niniejszej sprawie. Okoliczności te w dokonanej przez organ ocenie, tak faktycznej jak i prawnej są właściwie pominięte, przez co istota stanowiska skarżącego wyrażana w niniejszej sprawie nie spotkała się z konieczną oceną ze strony organów administracji.
Skarżący, dla wykazania naruszenia jego interesu prawnego wyrażał przekonanie o negatywnym oddziaływaniu inwestycji na jego nieruchomość między innymi z uwagi na oddziaływanie akustyczne oraz że jego działka, objęta została decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2008 r., w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego, która została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę, co powoduje występowanie zaostrzonych norm hałasu dla terenów zabudowy zagrodowej. Pozbawiony był możliwości zgłaszania tych zarzutów w czasie, gdy organ prowadził postępowanie wyjaśniające. Tym bardziej dogłębnej weryfikacji jego zarzuty winny zostać poddane po wznowieniu postępowania. Takiej analizy zabrakło. I tak, nie wyjaśniono w pełni zakresu immisji planowanego przedsięwzięcia na sąsiednie nieruchomości, (wskazano jedynie na hałas objęty obszarem do 300 m od jego źródła), w tym na teren nieruchomości skarżącego, co wobec również cywilnoprawnych źródłach interesu prawnego strony, może mieć znaczenie dla oceny oddziaływania inwestycji. Organ powtarzając tezę, że oddziaływanie inwestycji nie będzie przekraczało dopuszczalnych norm w odległości powyżej 300 m od poszczególnych elektrowni nie wyjaśnił, dlaczego nie rozważył czy planowane zamierzenie będzie w jakikolwiek sposób oddziaływało na nieruchomość skarżącego. W takiej sytuacji wnioski o braku interesu prawnego skarżącego w niniejszym postępowaniu, rozumianego przez Sąd jako brak jakiegokolwiek szkodliwego i negatywnego oddziaływania na nieruchomość stanowiącą jego własność (uciążliwość związana ze wzrostem poziomu hałasu lub innych negatywnych oddziaływań na skutek realizacji planowanego zamierzenia), uznać należy za przedwczesne i nienależycie uzasadnione. Okoliczności te pominięte przez organ I instancji, nie zostały przez organ odwoławczy również w ogóle dostrzeżone jako istotny element niniejszej sprawy, a tym bardziej jako źródło interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jest to istotne naruszenie prawa, które nie pozwala Sądowi zaakceptować kontrolowanego rozstrzygnięcia.
W konsekwencji należało stwierdzić, że organy naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć wpływ na prawidłowość ustalenia tego, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jak również uproszczona ocena zebranego materiału dowodowego, jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania. Organy nie dokonały wystarczającej oceny dokumentów, w tym raportu oddziaływania na środowisko, którego treść bezrefleksyjnie przyjęły jako podstawę swych ustaleń faktycznych.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło