IV SA/Wr 113/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. i A. D. na Prezydenta Miasta L. w przedmiocie odpłatności za wodę, naliczania opłat czynszowych i wykupu lokalu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 3 stycznia 2019 r. A. W. i A. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na Prezydenta Miasta L. w przedmiocie odpłatności za wodę, naliczania opłat czynszowych i wykupu lokalu. Skarga nie zawierała oryginałów podpisów skarżących. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta L. wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpatrzenia, ewentualnie o oddalenie skargi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 marca 2019 r., wezwano skarżących do uzupełnienia braku formalnego skargi przez jej podpisanie w sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej tutejszego Sądu lub nadesłanie odpisu prawidłowo podpisanej skargi w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru, wezwania do podpisania skargi zostały doręczone A. D. osobiście w dniu 2 kwietnia 2019 r., natomiast A. W. w trybie fikcji prawnej doręczenia w dniu 3 kwietnia 2019 r. (k. [...] i [...] akt sądowych). W zakreślonym terminie skarżący nie podpisali skargi. W dniu 10 kwietnia 2019 r. (data nadania w placówce pocztowej w dniu 9 kwietnia 2019 r.) wpłynęło do tutejszego Sądu niepodpisane pismo skarżących z dnia 8 kwietnia 2019 r. (wraz z załącznikami), w którym domagają się od Prezydenta Miasta L. zwrotu nadpłaty czynszu za siedem lat oraz rozliczenia i zakończenia sprzedaży mieszkania za 1%. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Skarga wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego podlega merytorycznemu rozpoznaniu jedynie w sytuacji, gdy spełnia niezbędne wymogi formalne przewidziane przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), a także mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Jednym z wymogów formalnych skargi - jako pisma procesowego - na podstawie art. 46 § 1 pkt 4 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., jest obowiązek jej podpisania przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a w przypadku skargi - pod rygorem jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że przesyłki zawierające wezwania do podpisania skargi zostały skutecznie doręczone A. D. osobiście w dniu 2 kwietnia 2019 r. (wtorek), natomiast A. W. w trybie fikcji prawnej doręczenia w dniu 3 kwietnia 2019 r. (środa). Tym samym siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał dla A. D. z dniem 9 kwietnia 2019 r. (wtorek), natomiast dla A. W. z dniem 10 kwietnia 2019 r. (środa). W tak zakreślonym terminie skarżący, pomimo prawidłowego pouczenia, nie podpisali skargi. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego została objęta działalność Gminy Miejskiej L. w przedmiocie odpłatności za wodę, naliczania opłat czynszowych i wykupu lokalu (w tym "fałszowanie" i "zatajanie dowodów" przez Urząd Miasta L. reprezentowany przez Prezydenta Miasta L. w zakresie ww. działalności). Ocena powyższej skargi nie pozostawia wątpliwości Sądu, że stanowi ona skargę złożoną w trybie art. 227 k.p.a. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w ramach postępowania skargowego - regulowanego działem VIII k.p.a. "Skargi i wnioski" - realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawo składania petycji, skarg i wniosków. Postępowanie skargowo-wnioskowe ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów działu II k.p.a., ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb skargowo-wnioskowy (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem zaś skargi powszechnej, przewidzianej w art. 227 i następnych k.p.a., może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie rozstrzyga się o indywidualnych prawach, a więc nie wydaje się aktów adresowanych do strony skarżącej, a jedynie zawiadamia się ją o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII k.p.a. (art. 221-256 k.p.a.), odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się zatem w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt I OZ 1133/06, dostępne w bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Brak właściwości sądu administracyjnego ma miejsce wówczas, gdy skarga m.in. dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego. Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem działanie organu w postępowaniu prowadzonym przy zastosowaniu przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz pkt 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.