III SA/Łd 134/19

WyrokWSA w Łodzi2019-04-18

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Kowalska, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Sejmiku Województwa powołująca skład osobowy komisji stałej, która nie jest aktem prawa miejscowego, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, i czy odmowa powołania radnego do składu komisji, mimo zgłoszenia przez niego udziału, narusza jego interes prawny?
Ratio decidendi
Uchwała Sejmiku Województwa powołująca skład osobowy komisji stałej, nawet jeśli nie jest aktem prawa miejscowego, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, jeśli narusza prawa osób trzecich. Jednakże, samo zgłoszenie przez radnego udziału w komisji nie rodzi po jego stronie wiążącego roszczenia o wybranie go do tej komisji, a tym samym odmowa powołania nie narusza jego interesu prawnego, o ile radny ma możliwość pracy w innych komisjach zgodnie ze statutem.
Stan faktyczny
Skarżący, radny M.B., złożył skargę na uchwałę Sejmiku Województwa powołującą skład osobowy Komisji Rozwoju Regionalnego, Gospodarki i Bezpieczeństwa. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o samorządzie województwa i statutu, co skutkowało odmową jego powołania do tej komisji, mimo zgłoszenia udziału. Skarżący twierdził, że naruszono zasadę równości radnych, gdyż radni opozycji byli ograniczani do pracy w mniejszej liczbie komisji niż radni partii rządzącej. Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa powołania nie naruszyła interesu prawnego skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi M. B. na uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie powołania składu osobowego Komisji Rozwoju Regionalnego, Gospodarki i Bezpieczeństwa oddala skargę. W dniu [...] r. Sejmik Województwa [...] podjął uchwałę nr [...] w sprawie powołania składu osobowego Komisji Rozwoju Regionalnego Gospodarki i Bezpieczeństwa. Podstawę materialną uchwały stanowił art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 913, poz. 1000, poz. 1432), ( dalej także u.s.w, ustawa) w związku z § 19 ust. 1 i 2 pkt 5 Statutu Województwa [...] (t.j. Dz. Urz. Woj. [...]. z 2017 r. poz. [...] ze zm.). W § 1 uchwały ustalono spośród członków Sejmiku Województwa [...] skład osobowy stałej Komisji Rozwoju Regionalnego, Gospodarki i Bezpieczeństwa w liczbie 15 radnych. W § 2 określono, że Komisja na swoim pierwszym posiedzeniu dokona podziału pełnionych funkcji. W § 3 wykonanie uchwały powierzono Przewodniczącemu Sejmiku Województwa [...]. M.B. wniósł w dniu 15 stycznia 2019 r. skargę na powyższą uchwałę zaskarżając ją w całości. Uchwale zarzucił naruszenie art. 23 ust. 1 i 3 u.s.w. oraz § 12 ust. 1 i § 19a ust. 3 Statutu Województwa [...] (uchwała nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] r.) w związku z art. 28 u.s.w. oraz art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 1 u.s.w., które to naruszenie skutkowało odmową powołania skarżącego w skład Komisji Rozwoju Regionalnego, Gospodarki i Bezpieczeństwa w sytuacji, w której zgłosił swój udział w tej komisji i udziałem tym nie przekroczyłby górnego limitu liczby Komisji stałych Sejmiku, w których by zasiadał. Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały w całości, 2. zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że odmówiono powołania go w skład Komisji Rozwoju Regionalnego, Gospodarki i Bezpieczeństwa w sytuacji, w której zgłosił swój udział w tej komisji i udziałem tym nie przekroczyłby górnego limitu liczby komisji stałych Sejmiku, w których by zasiadał. Jednocześnie skarżący zgłosił swój udział w jeszcze dwóch innych komisjach stałych Sejmiku Województwa [...] i tam został wybrany (do Komisji Rolnictwa i Ochrony Środowiska - uchwała nr [...] oraz Komisji Ochrony Zdrowia, Rodziny i Polityki Społecznej - uchwała nr [...]). Wywodził, że zgodnie z § 12 ust. 1 Statutu Województwa [...] radny ma prawo do pracy w organach Sejmiku i prawo to nie jest ograniczone aktem wyborczym. Aktem wyborczym lub desygnowaniem ograniczona jest możliwości pracy radnego w innych organach samorządu lub w wojewódzkich samorządowych jednostkach organizacyjnych, jak również praca jako przewodniczącego Sejmiku i jako wiceprzewodniczącego Sejmiku (§ 18 Statutu). W zakresie pracy w komisjach stałych jedynym ograniczeniem Statutu jest § 19a ust.3, zgodnie z którym każdy radny ma obowiązek być członkiem jednej komisji i nie może zasiadać w więcej niż 3 komisjach. W konsekwencji nie można ograniczyć uprawnienia skarżącego do zasiadania w jedynie dwóch komisjach, w sytuacji, kiedy zgłosił on swój udział w trzeciej komisji (wyżej wskazanej). Strona podniosła, że wszyscy radni będącymi członkami PiS zasiadają w 3 komisjach, zaś ograniczenia pracy do jedynie 2 komisji stałych dotknęły jedynie radnych opozycyjnych. Jakkolwiek z punktu widzenia matematyki daje to możliwość uzyskania przez PiS większości w każdej z komisji stałych, to jednak jest niezgodne z art. 28 u.s.w. oraz § 12 ust. 1 i § 19 a ust. 3 Statutu Województwa [...] w zw. z art. 2 ust. 1 u.s.w. i art. 7 ust. 1 tej samej ustawy. Nadto takie uprzywilejowanie radnych jednego klubu względem radnych innego klubu nie wydaje się być przyzwoite, i podważa zasadę wyrażoną w art. 1 ust. 1 u.s.w. W ocenie skarżącego zaskarżona uchwała narusza w sposób bezpośredni jego interes prawny, bowiem w istotny sposób ograniczono mu możliwość wykonywania mandatu radnego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie interesu prawnego jest kluczowe dla oceny, czy stronie przysługuje legitymacja skargowa i należy ujmować je w kategoriach obiektywnych. Interes prawny to interes wynikający z przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego, każdy bowiem z tych przepisów może kształtować uprawnienia i obowiązki jednostki. Chcąc zatem skutecznie zaskarżyć uchwałę w trybie art. 90 ust. 1 lub 91 ust. 1 u.s.w. wnoszący skargę musi dowieść, że uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego prawnomaterialną sferę uprawnień lub obowiązków, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Wobec powyższego, skarżący wskazał, że zgłaszał swój udział w Komisji Rozwoju Regionalnego, Gospodarki i Bezpieczeństwa i tym samym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, a zwłaszcza Statutem Województwa [...], powinien zostać dopuszczony do pracy w tej komisji. Fakt zgłoszenia przez skarżącego udziału w Komisji Rozwoju Regionalnego, Gospodarki i . Bezpieczeństwa zrodził po jego stronie istnienie interesu prawnego, który powodował obowiązek powołania go do tej komisji. Odmowa jego powołania pozwala zaś uznać, że skarżący ma interes prawny do zaskarżenia przedmiotowej uchwały W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa [...] wniósł o jej oddalenie. W piśmie wskazano, że przedmiotowa uchwała dotycząca powołania składu osobowego Komisji Rozwoju Regionalnego, Gospodarki i Bezpieczeństwa nie jest aktem prawa miejscowego, ale de facto uchwałą regulującą skład wewnętrznego quasi organu Sejmiku. Podkreślono, że w art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa ustawodawca zastrzegł, iż skarga do sądu nie służy od wszystkich aktów stanowionych przez organy województwa, ale tylko od aktów prawa miejscowego. Gdyby racjonalny ustawodawca chciał, aby dyspozycją artykułu 90 ustawy o samorządzie województwa objęte były również inne akty, dokonałby odpowiedniej modyfikacji, tegoż przepisu np. przy okazji nowelizacji eliminującej uprzedni obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 90 u.s.w. znajduje się w rozdziale Rozdział 8 "Akty prawa miejscowego stanowionego przez samorząd województwa". Potwierdza to, że możliwość skargi ograniczona jest tylko do aktów prawa miejscowego. Nie oznacza to jednak, iż skarżący jest pozbawiony swoich praw. Może on zgłosić do wojewody swoje zastrzeżenie z wnioskiem o wszczęcie postępowania nadzorczego w tym zakresie w trybie rozdziału 7 ustawy. Tym samym, już z tej przyczyny skarga winna ulec oddaleniu. Ponadto organ wskazał, że skarga jest bezzasadna także przy przyjęciu, że art. 90 ustawy dotyczy również innych aktów, niż akty prawa miejscowego. Powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 7 marca 1996 r sygn.. III ARN 56/95 stwierdzono, że samo wskazanie przez Klub Radnych kandydata na członka Komisji nie stanowi zdarzenia, które wymaga tylko potwierdzenia w uchwale Sejmiku. Sejmik wybiera lub nie przedstawiciela danego Klubu Radnych. Żaden z podmiotów uprawnionych do zgłaszania kandydatów do składów poszczególnych Komisji Sejmiku nie dysponuje prawem do wymuszania na organie stanowiącym, jakim jest Sejmik, wyboru osoby, która w ocenie tego organu nie spełnia odpowiednich wymogów. Wskazano, że gdyby przyjąć, że niejako automatycznie każdy radny mógłby zapisać się do danej komisji, to Sejmik musiałby głosować en bloc, na wszystkich radnych zgłoszonych do komisji. Wybór byłby de facto złudny, tzn. Sejmik musiałby poprzeć taką uchwałę, gdyż brak poparcia oznaczałby paraliż działań organu (każda uchwała musi być zaopiniowana przez przedmiotową komisję). Radny ma oczywiście prawo do udziału w komisji, ale udział ma zostać potwierdzony przez wolę Sejmiku. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego popierał skargę podnosząc, że przedmiotową uchwałą naruszono zasadę równości radnych, gdyż tylko 4 radnych opozycji pracuje w dwóch komisjach, natomiast wszyscy radni partii rządzącej są w trzech komisjach. Pełnomocnik Województwa [...] wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest uchwała Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie powołania składu osobowego Komisji Rozwoju Regionalnego, Gospodarki i Bezpieczeństwa. Uchwała ustala spośród członków sejmiku 15-osobowy skład tej stałej Komisji w proporcji 8/7. Jak wynika z załączonych dokumentów Po ustaleniu w wyniku głosowania nad poszczególnymi kandydatami, radnych, którzy wejdą do komisji i po uzyskaniu ich zgody, podjęta została zaskarżona uchwała (24 głosy za uchwałą, 6 głosów przeciw, 1 głos wstrzymujący się). Wcześniej, w imiennym głosowaniu radny Sejmiku M.B. nie został powołany do składu osobowego Komisji Rozwoju Regionalnego Gospodarki i Bezpieczeństwa ( 3 radnych głosowało za, 17 przeciw i 0 wstrzymujących). Podjęcie tej uchwały, jak wynika z załączonego protokołu nr [...] z II sesji Sejmiku Województwa [...] poprzedziło głosowanie nad wnioskiem formalnym o ustalenie sposobu głosowania nad powołaniem składów osobowych wszystkich komisji Sejmiku w ten sposób, aby nad każdą ze zgłoszonych kandydatur odbywało się odrębne głosowanie. Za tym wnioskiem głosowało 17 radnych przy 13 głosach przeciw, 1 wstrzymującym się i 2 osoby nie głosowały. Skarżący złożył skargę zarzucając naruszenie art. 23 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie województwa oraz § 12 ust. 1 i § 19a ust. 3 Statutu Województwa [...] w zw. z art. 28 ustawy oraz art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 1, które skutkowało odmową powołania skarżącego do Komisji Rozwoju Regionalnego Gospodarki i Bezpieczeństwa, do której zgłosił swój udział, a udziałem tym nie przekroczyłby górnego limitu liczby Komisji stałych, w których może zasiadać. Podniesiono, że uchwała, narusza zasadę równości radnych, gdyż wszyscy radni Prawa i Sprawiedliwości są w 3 Komisjach, a radni opozycji w 2 Komisjach lub w jednej. Tylko 4 radnych opozycji pracuje w 2 komisjach, radni partii rządzącej w 3. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi na wstępie zaznaczyć trzeba, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na: - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a) - akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie 5 podejmowane z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.) - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Podstawą prawną zaskarżenia uchwały jest art. 90 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. Przepis art. 90 ust. 1 u.s.w. stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Natomiast art. 91 ust. 1 u.s.w. stanowi, że przepisy art. 90 stosuje się odpowiednio, gdy organ samorządu województwa nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo, przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne, narusza prawa osób trzecich. Zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego. Jest aktem wewnętrznym regulującym skład wewnętrznego organu Sejmiku Województwa [...], do którego chciał być wybrany także skarżący. W doktrynie wskazuje się, że treść art. 90 u.s.w. nie przesądza o tym, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego nie może być akt organu samorządu województwa niemający cech aktu prawa miejscowego . Zwraca się uwagę na treść przepisów pozostałych ustaw samorządowych ( art. 101 u.s.g. i art. 87 u.s.p.), będących odpowiednikami art. 90 u.s.w., które posługują się pojęciami "uchwała lub zarządzenie" oraz "uchwała" , bez zastrzeżenia, ze chodzi o akty prawa miejscowego. Przyjmuje się w związku z tym, że zakres tych ostatnich przepisów nie ogranicza się do aktów prawa miejscowego, ale obejmuje również akty, których nie można zakwalifikować do tej kategorii. Potrzeba zachowania spójności systemu nakazywała poszukiwania rozwiązania pozwalającego przyjąć jednolitą wykładnię wskazanych przepisów na gruncie wszystkich ustaw samorządowych. W rezultacie wyrażono pogląd, zgodnie z którym prawo wniesienia skargi na uchwały organów samorządu województwa nie ogranicza się do aktów prawa miejscowego. Stanowisko to wywodzone jest z brzmienia art. 91 ust. 1 u.s.w. , zgodnie z którym przepisy art. 90 ust. 1 stosuje się odpowiednio, gdy organ samorządu województwa nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo, przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne, narusza prawa osób trzecich. Skarga w trybie art. 91 u.s.w. może być wnoszona w sytuacjach podejmowania przez organy samorządowe czynności innych niż stanowienie prawa miejscowego – przepis nie zawiera bowiem takiego ograniczenia. Do czynności tych należy zaliczyć m.in. wszelkie uchwały organów samorządu województwa inne niż akty prawa miejscowego w sprawie z zakresu administracji publicznej , które naruszają prawa osób trzecich ( patrz. uwagi do art. 90 i 91 u.s.w. - Bogdan Dolnicki ( red) "Ustawa o samorządzie województwa . Komentarz " ) Podzielając stanowisko przyjmowane w doktrynie, że w pojęciu "czynności nakazanych prawem" mieści się podejmowanie uchwał (zarządzeń) i to zarówno o charakterze aktów prawa miejscowego, jak i innych uchwał o charakterze generalnym, a także uchwał zawierających normy jednostkowe i konkretne, Sąd uznał, że skarga na tę uchwałę jest dopuszczalna. Następnie należało rozważyć, czy skarżącemu przysługiwał status strony i może skutecznie wnieść skargę. Art. 90 ust. 1 u.s.w. wymaga wykazania istnienia interesu prawnego lub uprawnienia oraz wykazania naruszenia tego interesu prawnego, czyli musi istnieć związek przyczynowy między własną sytuacją prawną radnego, a zaskarżoną uchwałą. Interes prawny musi istnieć w dacie wniesienia skargi, być bezpośredni, konkretny i realny. Ustawa o samorządzie województwa, podobnie jak inne ustawy samorządowe nie zawiera legalnej definicji pojęcia "interesu prawnego". Lukę tę uzupełniła doktryna prawa i orzecznictwo, które pojęcie to rozumieją jako powiązanie normatywnych indywidualnych praw i obowiązków wynikających z norm prawa podmiotowego - z jednej strony, z zaskarżonym aktem - z drugiej (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 grudnia 2010 r., II SA/Ol 892/10). Mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem do organu administracji publicznej ( por. wyrok NSA z 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83). Z powołanego art. 90 u.s.w. wynika, że tak rozumiany interes prawny winien istnieć w okresie poprzedzającym wniesienie skargi i uprawniać skarżącego do żądania działania organu administracyjnego oraz, że interes prawny istniejący już w dniu podejmowania uchwały został tą uchwałą naruszony (wyrok NSA z dnia 13 marca 2012 r., II OSK 2334/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Przyjmuje się także, że interes prawny ma charakter osobisty, zindywidualizowany, dotyczy określonej osoby. Musi odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Uchwała musi naruszać rzeczywiście istniejący interes prawny skarżącego. Brak bezpośredniego wpływu uchwały na sferę prawną określonego podmiotu nie pozwala na przyznanie mu legitymacji (wyrok NSA z 23 maja 2002 r., IV SA 1486/01, wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r., SA/Bk 1082/01, wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2506/01 wyrok NSA z 18 września 2003 r., II SA 2673/02, wyrok WSA w Białymstoku z 4 maja 2006 r., II SA/Bk 763/05, wyrok WSA w Olsztynie z 7 grudnia 2010 r., II SA/Ol 892/10, wyrok WSA w Poznaniu z 27 czerwca 2012 r., IV SA/Po 237/12). W wyroku z 4 września 2001 r., II SA 1410/01 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Podmiot skarżący musi wykazać naruszenie interesu prawnego, polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Taki związek miałby istnieć w chwili wprowadzania w życie danego aktu i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych - mających oparcie w przepisach prawa materialnego uprawnień". Na podstawie art. 90 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.w. skutecznie skargę może wnieść tylko ten kto wykaże naruszenie własnego interesu prawnego lub uprawnienie na skutek podjęcia uchwały. W świetle obowiązujących przepisów ustawy o samorządzie województwa trudno w ocenie Sądu dopatrzeć się naruszenia interesu prawnego skarżącego. Radny wywodzi, że skoro zgłosił swój udział do Komisji Rozwoju Regionalnego, Gospodarki i Bezpieczeństwa to powinien zostać do tej Komisji wybrany skoro nie przekroczyłoby to limitu określonego w Statucie (3 Komisji). Fakt zgłoszenia miałby zrodzić po stronie radnego interes prawny a niewybranie go ten interes miałoby naruszyć – ograniczając w istotny sposób możliwości wykonywania mandatu. Takiego rozumowania Sąd nie podziela. Wbrew stanowisku skarżącego nie można stwierdzić, że uchwała pozbawiła go zagwarantowanych przez przepisy prawa uprawnień. Sąd nie odmawia skarżącemu prawa do zaskarżenia uchwały, gdyż jako radnemu, któremu przysługuje czynne i bierne prawo wyborcze do każdej z komisji działających w ramach Sejmiku Województwa [...], ma on interes prawny w poddaniu uchwały sądowej kontroli – ma bowiem prawo i obowiązek brać udział w pracach organów samorządu województwa, do których został wybrany lub desygnowany. (art. 23 ust. 3 u.s.w.). Sąd stwierdza jednak, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego radnego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.s.w. sejmik województwa może powoływać ze swojego grona stale i doraźne komisje do wykonywania określonych zadań. Statut Województwa określa ich przedmiot działania, zakres zadań, zasady dotyczące składu, organizację wewnętrzną i tryb pracy komisji powoływanych przez Sejmik Województwa. Rozwinięcie uregulowań ustawy następuje już w statucie. Liczba radnych w poszczególnych Komisjach uzależniona jest od sejmiku, który może określić minimalny i maksymalny skład liczbowy. Sejmik dokonując wyboru radnych do Komisji powinien kierować się zasadą równości radnych i zapewnić im możliwość uczestniczenia w pracach Sejmiku i wykonywania mandatu radnego. Nie oznacza to jednak, że radny musi być wybrany do każdej z Komisji, do której się zgłosi lub zostanie zgłoszony - w niniejszej sprawie do każdej z 3 Komisji. Sąd Najwyższy w wyroku z 7 marca 1996 r. w składzie 5 sędziów SN sygn. III ARN 56/95 wskazał, że rada gminy jest władna uchwalić ograniczenie liczbowego składu swoich komisji, przy czym okoliczność, że w wyniku wyborów radny nie został członkiem żadnej z komisji, nie może być utożsamiona z naruszeniem prawa (publ. OSNP 1996/18/257). Stanowisko to jest aktualne także na gruncie przepisów u.s.w. i Sąd to stanowisko podziela w tym sensie, że uważa, iż obowiązek radnego brania czynnego udziału w pracach organów Sejmiku dotyczy tych organów, do których został on wybrany. Przepisy nie gwarantują natomiast radnemu prawa działania we wszystkich komisjach, do których się zgłosi. Sejmik może powoływać ze swojego grona Komisje, ustalać ich skład osobowy i liczbowy. Art. 23 ust. 3 u.s.w. stanowi, że radny jest obowiązany brać udział w pracach organów samorządu województwa oraz wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych, do których został wybrany lub desygnowany, a więc nakłada obowiązek uczestniczenia w pracach organu, ale wtedy, kiedy radny do danego organu został wybrany (lub wyznaczony jeżeli taki tryb ustalenia składu organu został przewidziany ), nie przyznaje natomiast radnemu roszczenia o wybranie go do konkretnej Komisji. Granice mające zagwarantować każdemu radnemu pracę w organach Sejmiku określa Statut Województwa [...]. §19a pkt 3 Statutu stanowi, że radny jest obowiązany być członkiem co najmniej 1, lecz nie więcej niż 3. Ten zapis statutu jest właśnie realizacją zasady równości radnych. Z tych uregulowań nie da się wyprowadzić obowiązku powołania radnego do Komisji, do których zgłosił swój udział. Ze statutu wynika jednoznacznie obwiązek, a zarazem uprawnienie radnego do bycia członkiem przynajmniej 1 Komisji. Sąd nie dopatrzył się więc naruszenia interesu prawnego skarżącego i dlatego skargę w tej sprawie oddalił. Radnemu nie przysługuje bowiem wiążące roszczenie o wybranie go do określonej Komisji. Wszystkie organy władzy publicznej, zgodnie z art. 7 Konstytucji RP mają obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa. Kryterium zgodności z prawem jest jedynym kryterium, które sąd administracyjny bierze pod uwagę. Odnosząc się do wyroków powołanych w skardze - wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 29 maja 2017 r. sygn. II SA/Ol 300/17 – z tezami ogólnymi należy się w pełni zgodzić. To, że radnym należy zapewnić " w miarę jednakowe i równe warunki pracy w komisjach rady" – nie oznacza obowiązku wyboru radnego do konkretnej Komisji. Radny jest do komisji wybierany przez Sejmik, co wynika zarówno z ustawy, jak i Statutu, a nie on wybiera Komisje, w których będzie pracować, choć oczywiście bardzo pożądane jest aby wybór uwzględniał preferencje i kompetencje merytoryczne radnego. W omawianej sprawie II SA/Ol 300/17 przedmiotem skargi była uchwała w przedmiocie Statutu Gminy. Sąd uwzględniając skargę organu nadzoru miał na uwadze, że ogólny limit miejsc w Komisjach Rady wskazywał, że rada założyła, że nie każdy radny będzie zasiadał w Komisjach stałych. Prawo radnego nie może być ograniczone przez takie ukształtowanie składu osobowego członków Komisji, które z góry wyklucza możliwość uczestnictwa w jakiejkolwiek komisji. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, gdyż radny jest członkiem 2 Komisji. Ugrupowanie mające większość może zawsze przeforsować swoje stanowisko. Z kolei gdy chodzi o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 października 2015 r. sygn. II SA/Wa 1226/15 ( dotyczył Statutu i komisji stałych) Sąd podkreślał, że czym innym jest stworzenie radnemu w znaczeniu prawnym możliwości uczestnictwa w pracach organów (taka możliwość jest zagwarantowana Statutem nie mniej niż 1, nie więcej niż 3), a czym innym uchwała, w następstwie, której nie dochodzi do wyboru konkretnego radnego. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł żadnych podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały i dlatego skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło