II SA/Gd 895/18

WyrokWSA w Gdańsku2019-04-24

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zalecenia pokontrolne Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wydane w związku z wykonaniem prac przy zabytku bez wymaganego pozwolenia, podlegają kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Zalecenia pokontrolne wydane na podstawie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie podlegają reżimowi Kodeksu postępowania administracyjnego, nie przybierają formy postanowienia procesowego ani decyzji administracyjnej. Należy je zakwalifikować jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, inną niż decyzja lub postanowienie, co przesądza o dopuszczalności wniesienia skargi na tego typu akt do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie, wykonanie prac przy zabytku bez wymaganego pozwolenia uzasadniało wydanie zaleceń pokontrolnych.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na zalecenia pokontrolne Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (WKZ) dotyczące wykonania prac przy zabytkowej kamienicy bez wymaganego pozwolenia. Spółka wnioskowała o pozwolenie na podłączenie komina wentylacyjnego, jednak WKZ wezwał do uzupełnienia wniosku o zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej. Spółka nie uzupełniła wniosku, a mimo to wykonała prace. WKZ przeprowadził kontrolę, stwierdził nieprawidłowości i wydał zalecenia pokontrolne nakazujące usunięcie urządzeń zamontowanych bez pozwolenia. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na zalecenie pokontrolne Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 października 2018 r., nr [...] w przedmiocie zalecenia pokontrolnego oddala skargę. A. (dalej jako Spółka) wniosła skargę na akt Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: WKZ) z 7 sierpnia 2018 r. zawierający zalecenia pokontrolne oraz na akt tego organu z 24 października 2018 r. o odmowie zaleceń pokontrolnych z 7 sierpnia 2018 r. Powyższe akty zostały podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: We wniosku z 16 lutego 2018 r. Spółka reprezentowana przez Prezesa Zarządu – O. T. - zwróciła się o wydanie pozwolenia na umieszczenie na zabytku wpisanym do rejestru zabytków - kamienicy w G. przy ul. T. urządzenia technicznego – podłączenie komina wentylacyjnego do istniejącego przewodu kominowego. W piśmie z 16 marca 2018 r. WKZ wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku o zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej na umieszczenie na elewacji podłączenia do komina wentylacyjnego oraz wskazania realnego terminu rozpoczęcia i zakończenia prac – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie Spółka nie przesłała wymaganych dokumentów i informacji. Organ natomiast uzyskał informację o wykonaniu prac, opisanych we wniosku z 16 lutego 2018 r. W tej sytuacji WKZ w piśmie z 10 kwietnia 2018 r. poinformował o kontroli zabytku, którą zaplanował na dzień 19 kwietnia 2018 r. Z protokołu kontroli obiektu zabytkowego wynika, że na elewacjach frontowych kamienicy przy ul. T. występuje szereg otworów, przez które przeciągnięto przewody kominowe, 13 otworów jest nowych. W elewacji podwórzowej kamienicy w dwóch oknach na parterze wstawiono żaluzje w górnych kwaterach, a z jednego z nich wyprowadzono fragment przewodu wentylacyjnego i włączono do przewodu pionowego na sąsiedniej kamienicy przy ul. T. Przewód ten został wyprowadzony na odcinku około 1 m poziomo, w odległości około 30 cm od elewacji. Kable zasilające do klimatyzatora nie stykają się bezpośrednio z elewacją, ale dotykają rury spustowej kamienicy przy ul. T. W kontroli nie uczestniczył przedstawiciel inwestora. W piśmie z 7 sierpnia 2018 r. WKZ, w związku z przeprowadzoną w dniu 19 kwietnia 2018 r., a ponowioną na wniosek inwestora w dniu 23 lipca 2018 r., kontrolą zabytku i stwierdzonymi nieprawidłowościami w odniesieniu do art. 36 pkt 10 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2017 r., poz. 2187 ze zm., dalej u.o.z.), w kwestii elementów infrastruktury lokalu usługowego zlokalizowanych na tylnej elewacji – czerpni wykonanej w oknie oraz kanału wentylacyjnego – w kamienicy przy ul. T. w G., wydał zalecenia pokontrolne w których zobowiązał inwestora – najemcę lokalu usługowego – do usunięcia wszystkich urządzeń zamontowanych bez pozwolenia organu i przywrócenia drewnianych skrzydeł stolarki okiennej. Jednocześnie organ pouczył inwestora o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń na podstawie art. 40 ust. 2a u.o.z. W piśmie z 7 września 2018 r. Spółka przedstawiła wyjaśnienia i umotywowane zastrzeżenia do zaleceń pokontrolnych. Podkreśliła, że nie dopuściła się żadnych nieprawidłowości w związku z zamontowaniem czerpni w oknie oraz kanału wentylacyjnego wyprowadzonego na tylną elewację lokalu na parterze przy ul. T. w G. Wyjaśniła, że złożyła w organie wniosek o podłączenie komina wentylacyjnego do istniejącego przewodu kominowego wraz z wymaganą dokumentacją techniczną i uzasadnieniem przeprowadzenia tych robót. Wskazała też, że przyłącze w żadnym miejscu nie dotyka elewacji zewnętrznej i wykonane jest w sposób i kolorystyce, która nie burzy harmonii zabytku. W odpowiedzi na wniosek, zdaniem inwestora, organ niezasadnie wezwał go do uzupełnienia o zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej, której Spółka nie mogła uzyskać ze względu na niechęć jej członków do działalności prowadzonej przez Spółkę. W ocenie inwestora, organ nie miał podstaw do kierowania takiego wezwania, bowiem prace, o których mowa w art. 36 u.o.z. nie wymagają zgody współwłaścicieli. Konsekwencją tej wadliwości jest natomiast bezpodstawne pozostawienie wniosku inwestora bez rozpoznania. Niezależnie od powyższego, inwestor wskazał, że inna kamienica - przy ul. P. w G. została właśnie w taki sam sposób wyposażona w urządzenia techniczne wyprowadzające przewody kominowe, więc brak jest podstaw, by organ odmawiał wydania pozwolenia w niniejszej sprawie. Wykonane prace są estetyczne, staranne i nie burzą zabytkowej zabudowy, a przede wszystkim nie dotykają elewacji budynku, a przy tym są niezbędne dla zdrowia i życia lokatorów. Zdaniem inwestora, w trybie art. 36 u.o.z. organ bada jedynie, czy projektowane prace wpłyną na zabytek, a skoro tak nie jest w okolicznościach niniejszej sprawy, to brak podstaw do sformułowania zaleceń pokontrolnych. Inwestor podkreślił też, że montaż urządzeń nie mógł dodatkowo naruszyć substancji kamienicy, która już od wielu lat jest naruszana poprzez jej użytkowników, wstawiających przykładowo okna PCV, dwuskrzydłowe zamiast czteroskrzydłowych, bez zachowania obokni i gzymsów. Wykonane prace zatem nie mogą w jakikolwiek sposób zburzyć substancji i harmonii analizowanej kamienicy. W konkluzji inwestor stwierdził, że ze względu na brak styczności czerpni z elewacją budynku Spółka w ogóle nie była zobligowana do wystąpienia do WKZ o zgodę na wykonanie tych prac. W piśmie z 24 października 2018 r. WKZ, na podstawie art. 40 ust. 2b pkt 2 u.o.z., odmówił zmiany zaleceń pokontrolnych z 7 sierpnia 2018 r., podkreślając że przyczyną ich wydania było wykonanie robót w obrębie zabytku bez wymaganego prawem pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie takich prac. Organ poinformował również inwestora, że niewykonanie zaleceń pokontrolnych może skutkować administracyjną karą pieniężną na podstawie art. 107e u.o.z. W dniu 15 listopada 2018 r. organ przeprowadził kolejną kontrolę kamienicy przy ul. T. w G. i ustalił, że zalecenia pokontrolne nie zostały wykonane. W skardze na powyższe zalecenia pokontrolne z 7 sierpnia 2018 r. oraz z 24 października 2018 r. Spółka domagała się ich uchylenia, ewentualnie stwierdzenia ich nieważności. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz procesowego, tj.: a) art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z., poprzez brak wydania pozwolenia przez organ na podłączenie komina wentylacyjnego podczas, gdy zachodziły do tego przesłanki prawne oraz faktyczne, b) art. 40 ust. 1 u.o.z., poprzez wydanie zaleceń pokontrolnych oraz poprzez odmowę zmiany zaleceń pokontrolnych podczas, gdy nie doszło do wystąpienia nieprawidłowości w zakresie czerpni wykonanej w oknie oraz kanału wentylacyjnego wprowadzonego na elewację tylną z lokalu na parterze kamienicy przy ul. T. w G. c) art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez dokonanie czynności, która nie urzeczywistnia zasad sprawiedliwości społecznej, wbrew zasadzie określonej w tym przepisie, d) art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez wydanie uchwały, która nie została wydana w granicach prawa, wbrew zasadzie określonej w tym przepisie; e) art. 64 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne pozostawienie wniosku o podłączenie komina wentylacyjnego bez rozpoznania, podczas, gdy organ winien zawiadomić właścicieli lokali i prowadzić postępowanie z ich udziałem jako stron. W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację przytoczoną w piśmie Spółki z 7 września 2018 r., stanowiącym odpowiedź na zalecenia pokontrolne organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając skargę sąd miał również na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego aktu ujawniła, że skarga nie jest zasadna, albowiem wojewódzki konserwator zabytków w rozpoznawanej sprawie nie dopuścił się uchybień zarówno przepisom proceduralnym w zakresie przeprowadzania kontroli, ani przepisom materialnoprawnym, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Na skutek skargi wniesionej przez spółkę sądowej kontroli pod względem legalności poddano zalecenia pokontrolne WKZ z 7 sierpnia 2018 r. oraz akt z 24 października 2018 r., na podstawie którego organ ten odmówił zmiany zaleceń pokontrolnych z 7 sierpnie 2018 r. Jak wynika z akt administracyjnych, Spółka we wniosku z 16 lutego 2018 r. zwróciła się o wydanie pozwolenia na umieszczenie na zabytku wpisanym do rejestru zabytków – kamienicy w G. przy ul. T. urządzenia technicznego – podłączenia komina wentylacyjnego do istniejącego przewody kominowego. Zgodnie bowiem z treścią art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga, m. in. umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych (...). Okoliczność, że kamienica przy ul. T. w G. stanowi zabytek wpisany do rejestru zabytków jest bezsporna. Do wniosku o wydanie pozwolenia inwestor dołączył umowę najmu lokalu użytkowego w budynku przy ul. T. w G. oraz oświadczenie o posiadanym tytule prawnym do korzystania z nieruchomości. W piśmie z 16 marca 2018 r. WKZ wezwał Spółkę do uzupełnienia powyższego wniosku o zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej na umieszczenie na elewacji podłączenia do komina wentylacyjnego oraz wskazania realnego terminu rozpoczęcia i zakończenia prac – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie Spółka nie przesłała wymaganych dokumentów i informacji. Organ natomiast, wbrew zakreślonemu rygorowi, nie pozostawił wniosku bez rozpoznania. Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do tej kwestii, która stanowi jeden z zarzutów skargi, wskazać należy, że nie pozostawiając pisma bez rozpoznania organ uchybił przepisom k.p.a. Uchybienie to jednak pozostaje bez żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy, która ma zupełnie inny przedmiot, a mianowicie dotyczy czynności kontrolnych i legalności zaleceń kontrolnych. Kwestia wniosku o wydanie pozwolenia na umieszczenie urządzenia technicznego, jakkolwiek stanowi element niniejszej sprawy z punktu widzenia stanu faktycznego, pozostaje poza zakresem przedmiotowym niniejszego postępowania. Chcąc zainicjować kontrolę czynności podejmowanych w sprawie dotyczącej pozwolenia na umieszczenie urządzenia technicznego Spółka mogła złożyć skargę na bezczynność organu, co jednak nie nastąpiło, a zatem w niniejszym postępowaniu uchybienie WKZ w zakresie braku pozostawienia wniosku bez rozpoznania pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Z powyższych przyczyn jednocześnie chybiony jest zarzut naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. poprzez brak wydania pozwolenia. Nie podlega on kontroli w niniejszym postępowaniu. Niniejsza sprawa dotyczy bowiem działań interwencyjnych – kontrolnych WKZ, podejmowanych na podstawie przepisów u.o.z. Bezspornym jest, że Spółka, pomimo nieuzyskania pozwolenia WKZ, o które zresztą wnioskowała, wykonała roboty związane z umieszczeniem ww. urządzenia technicznego na elewacji frontowej kamienicy przy ul. T. Wezwanie organu do uzupełnienia braków formalnych o zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej na umieszczenie urządzenia pozostało bez odpowiedzi ze strony Spółki, która mimo to przystąpiła do zaplanowanych przez siebie robót w sposób samowolny. Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 u.o.z. wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków prowadzą kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Powyższy przepis umocowuje zatem wymieniony w nim organ do kontroli przestrzegania przepisów u.o.z. W sytuacji zatem, gdy WKZ powziął informację o umieszczeniu na zabytku urządzenia technicznego bez pozwolenia konserwatorskiego uzasadnione stało się podjęcie czynności kontrolnych w celu weryfikacji tych informacji. Z akt sprawy wynika, że w piśmie z 10 kwietnia 2018 r. organ poinformował o kontroli zabytku, którą zaplanował na dzień 19 kwietnia 2018 r. Z protokołu kontroli obiektu zabytkowego wynika, że na elewacjach frontowych kamienicy przy ul. T. występuje szereg otworów, przez które przeciągnięto przewody kominowe, 13 otworów jest nowych. W elewacji podwórzowej kamienicy w dwóch oknach na parterze wstawiono żaluzje w górnych kwaterach, a z jednego z nich wyprowadzono fragment przewodu wentylacyjnego i włączono do przewodu pionowego na sąsiedniej kamienicy przy ul. T. Przewód ten został wyprowadzony na odcinku około 1 m poziomo, w odległości około 30 cm od elewacji. Kable zasilające do klimatyzatora nie stykają się bezpośrednio z elewacją, ale dotykają rury spustowej kamienicy przy ul. T. Wyniki powyższej kontroli zostały potwierdzone w trakcie ponownej kontroli, przeprowadzonej na wniosek inwestora w dniu 23 lipca 2018 r., czego też strona skarżąca nie kwestionuje. W konsekwencji stwierdzonych uchybień, w piśmie z 7 sierpnia 2018 r. WKZ, w odniesieniu do elementów infrastruktury lokalu usługowego zlokalizowanych na tylnej elewacji – czerpni wykonanej w oknie oraz kanału wentylacyjnego – w kamienicy przy ul. T. w G., wydał zalecenia pokontrolne w których zobowiązał inwestora (skarżącą Spółkę) – najemcę lokalu usługowego – do usunięcia wszystkich urządzeń zamontowanych bez pozwolenia organu i przywrócenia drewnianych skrzydeł stolarki okiennej. W piśmie z 7 września 2018 r. Spółka przedstawiła wyjaśnienia i umotywowane zastrzeżenia do zaleceń pokontrolnych, do których organ ustosunkował się w piśmie z 24 października 2018 r. – odmawiając zmiany zaleceń pokontrolnych, na podstawie art. 40 ust. 2b pkt 2 u.o.z. Ustosunkowując się w tym miejscu do zarzutu naruszenia art. 40 ust. 1 u.o.z. wskazać należy, że jest on nieuzasadniony. Zgodnie z treścią tego przepisu na podstawie ustaleń wynikających z kontroli, w przypadku ustalenia, że zabytek jest w nieodpowiednim stanie zachowania, wojewódzki konserwator zabytków może wydać kontrolowanej osobie fizycznej lub kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej zalecenia pokontrolne usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w określonym terminie, o ile ich charakter nie uzasadnia wydania decyzji, o której mowa w art. 49 ust. 1 u.o.z. Przepis ten określa formy zakończenia czynności kontrolnych prowadzonych przez organy ochrony zabytków w odniesieniu do stanu zachowania zabytku. Wyniki kontroli, o której mowa w art. 38 u.o.z., mogą zatem stanowić zarówno podstawę do sformułowania zaleceń pokontrolnych (niewładcza forma nadzoru), jak i do zastosowania władczych środków nadzoru konserwatorskiego, tj. wydania decyzji administracyjnej. W konsekwencji postępowanie kontrolne może stanowić element postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji i wówczas pełni ono funkcję postępowania wyjaśniającego, a sporządzony protokół ma wartość dowodową w rozumieniu k.p.a. (por. A. Ginter, A. Michalak, Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz, Lex/el.), ale może także – jak w okolicznościach niniejszej sprawy – skutkować zaleceniami pokontrolnymi, które wydawane są na podstawie u.o.z. i w trybie tam uregulowanym. Analizując zakres czynności przeprowadzonej w niniejszej sprawie przez WKZ oraz treść zaleceń pokontrolnych z punktu widzenia ich zgodności z upoważnieniem ustawowym do ich wydania – art. 38 w związku z art. 40 u.o.z. – sąd wojewódzki nie dopatrzył się naruszenia tych przepisów. Bezsporne jest bowiem, że Spółka umieściła urządzenie techniczne na zabytku wpisanym do rejestru zabytków, na co nie posiadała pozwolenia wydanego w trybie art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. Samowolne wykonanie robót skutkujących umieszczeniem takiego urządzenia na elewacji zabytku, stwierdzone bezspornie w trakcie kontroli przeprowadzonych przez organ, uzasadniało wydanie zaleceń pokontrolnych zobowiązujących inwestora do usunięcia wszystkich urządzeń zamontowanych bez pozwolenia WKZ i przywrócenia stolarki okiennej do stanu sprzed zmiany. W tym miejscu warto wskazać, że kwestia charakteru prawnego tych zaleceń oraz w konsekwencji dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na zalecenia pokontrolne, określone w art. 40 ust. 1 u.o.z. nie jest jednoznaczna w orzecznictwie. Sąd orzekający w niniejszym składzie przychyla się jednak do stanowiska, wyrażonego w doktrynie i orzecznictwie, że zalecenia pokontrolne wydane w trybie przepisów u.o.z. nie podlegają reżimowi kodeksu postępowania administracyjnego i w związku z tym nie przybierają one formy postanowienia procesowego lub decyzji administracyjnej kończącej postępowanie w sprawie. Należy je zakwalifikować jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innej niż decyzja lub postanowienie, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co z kolei przesądza o dopuszczalności wniesienia skargi na tego typu akt (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Po 113/16, www.nsa.gov.pl oraz J. Sługocki, Opieka nad zabytkiem ruchomym. Problemy administracyjnoprawne, monografia dostępna w SIP Lex/el.). Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącej o braku obowiązku przedłożenia zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na wykonanie analizowanych robót związanych z umieszczeniem urządzenia technicznego oraz w konsekwencji – legalności wykonanych robót, wskazać należy, że są one nieprawidłowe. Z orzecznictwa sądowego, które sąd orzekający w niniejszym składzie podziela, wynika bezspornie, że jeżeli pozwolenie udzielone w trybie art. 36 ust. 1 u.o.z. skutkowałoby uprawnieniem wnioskodawcy - będącego współwłaścicielem nieruchomości (budynku) - do podjęcia działań w ramach zwykłego zarządu bądź przekraczających zakres zwykłego zarządu, to wojewódzki konserwator zabytków powinien żądać od wnioskodawcy wykazania czy legitymuje się zgodą pozostałych współwłaścicieli stosownie do zasad wynikających z art. 199 i 201 k.c. (por. wyrok NSA z 28 listopada 2018 r., II OSK 2943/16, Lex 2611604). Orzeczenie to wydane zostało wprawdzie w odniesieniu do pozwolenia z art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z., ale ma ono analogiczne zastosowanie do pozwolenia z art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. Wnioskodawca, któremu przysługuje tytuł obligacyjny do budynku stanowiącego zabytek, nie mógł uzyskać, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z., pozwolenia objętego decyzją WKZ w sytuacji braku zgody pozostałych współwłaścicieli na montaż urządzeń technicznych na elewacji tego budynku. Z uwagi na reguły wynikające z art. 199 k.c. wnioskodawcy, występując o pozwolenie w trybie art. 36 ust. 1 u.o.z., powinni dysponować zgodą pozostałych współwłaścicieli w sytuacji, gdy realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie mieści się w zakresie zwykłego zarządu, nawet zaś gdyby przyjąć, że w omawianym przypadku mamy do czynienia z czynnością zwykłego zarządu, to i tak zgodnie z art. 201 k.c. wymagana jest zgoda większości współwłaścicieli. Jeżeli bowiem pozwolenie udzielone w trybie art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. skutkowałoby uprawnieniem wnioskodawcy do podjęcia działań w ramach zwykłego zarządu bądź przekraczających zakres zwykłego zarządu, to wojewódzki konserwator zabytków powinien żądać od wnioskodawcy wykazania czy legitymuje się zgodą pozostałych współwłaścicieli stosownie do zasad wynikających z art. 199 i 201 k.c. Skoro według art. 206 k.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli, to nie można przyjąć, że jeden ze współwłaścicieli, czy umocowanych tytułem obligacyjnym do zabytku, może uzyskać pozwolenie konserwatorskie, w sytuacji zgłoszenia sprzeciwu przez pozostałych, którego to braku zgody Wspólnoty nie kwestionuje sama skarżąca w piśmie z 7 września 2018 r. (str. 2). W konsekwencji, skarżąca Spółka, która nawet nie jest współwłaścicielem, lecz jedynie najemcą lokalu użytkowego bez wątpienia taką zgodą nie dysponowała, a zatem nie mogła oczekiwać pozytywnego zakończenia postępowania z jej wniosku o wydanie pozwolenia, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. Wykonane przez nią roboty miały zatem charakter samowolny i uzasadniały działania interwencyjne WKZ, w tym zwłaszcza skierowane do Spółki zalecenia pokontrolne, których treść była adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości. Reasumując, w ocenie Sądu zaskarżone akty zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, dodatkowo zarzuty naruszenia przepisów art. 2 i 7 Konstytucji RP są chybione i nieadekwatne do przedstawionych okoliczności sprawy. Dołączone do skargi opracowanie konserwatorskie dotyczące kamienic przy ul. T. nie odnosi się do meritum niniejszej sprawy, zaś stwierdzony w nim stan zabytku nie uprawnia inwestora do samowolnych działań bez wymaganej zgody konserwatorskiej. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło