I SA/Wa 1393/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-26

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP, złożone po terminie określonym w ustawie, mogą być uznane za skuteczne, nawet jeśli dotyczą nieruchomości pierwotnie nieujętych we wniosku złożonym w terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, określony w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Rozszerzenie wniosku o kolejne nieruchomości, które nie zostały wskazane do dnia 31 grudnia 2008 r., traktowane jest jako nowe wnioski złożone po terminie, co skutkuje wygaśnięciem prawa do rekompensaty za te nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez J. Ż. poza granicami RP w miejscowościach T. i H. Wnioskodawczyni pierwotnie domagała się rekompensaty za gospodarstwo rolne w S. oraz w gminie K. Nieruchomości w T. i H. zostały wskazane we wnioskach złożonych po terminie ustawowym (31 grudnia 2008 r.). Skarżąca zarzuciła organom błędne zastosowanie przepisów i przyjęcie, że pierwotny wniosek nie obejmował nieruchomości w T. i H., które stanowiły jedną całość gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. I SA/Wa 1393/18 U Z A S AD N I E N I E Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] , utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] , odmawiającą potwierdzenia B. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. Ż. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w T. i H., gmina S., powiat S., woj. [...]. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: J. K. pismem z dnia [...] grudnia 1992 r. wystąpiła do Urzędu Rejonowego w O. o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP, tj. gospodarstwo rolne składające się z domu mieszkalnego, zabudowań i 2 ha ziemi w S., pow. S., woj. [...]; gospodarstwo rolne o pow. ponad 1000 ha z pałacykiem, budynkami gospodarczymi i stajniami, gmina K., pow. S. Powyższy wniosek został zarejestrowany pod nr [...]. Zgodnie z kartą katalogową z dnia [...] sierpnia 1993 r. wnioskodawczyni domaga się rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez J. Ż. w S., o pow. 2 ha. Następnie J. K. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r. wystąpiła o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w miejscowości S., pow. S., woj. [...] do Wojewody [...], który przekazał wniosek według właściwości Wojewodzie [...]. Organ zaznaczył, że strona złożyła odpis notarialny orzeczenia i odpis orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nr [...] z dnia [...] maja 1946 r., zgodnie z którym J. Ż. pozostawił w miejscowości S. gospodarstwo rolne o pow. 2 ha wraz z domem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarczymi oraz odpis notarialny certyfikatu przynależności, zgodnie z którym J. Ż. posiadał w gminie K. prawo [...]. Zgodnie z oświadczeniem J. K. z dnia [...] listopada 2009 r. nikt nie zrealizował prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. Ż. nieruchomości położonej w miejscowości S. Organ powołał postanowienia spadkowe potwierdzające następstwo prawne po J. Ż. i podkreślił, że spadkobiercy dawnego właściciela stosownymi oświadczeniami wskazali, że J. Ż. posiadał majątek w T., K. i H. Jako uprawnioną do rekompensaty za pozostawioną przez J. Ż. nieruchomość wskazali oni natomiast B. K. Wojewoda [...] decyzją częściową nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. odmówił B. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. Ż. nieruchomości w T. i H., gmina S., powiat S., woj. [...], wskazując jednocześnie, że powyższa decyzja wydana została w zakresie nieruchomości położonych w T. i H. oraz że w zakresie pozostałych nieruchomości zapadną odrębne rozstrzygnięcia. B. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Minister przytoczył treść art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097 ze zm.) podkreślając, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, jeżeli spełnia on łącznie wymogi szczegółowo określone w tym przepisie. Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej. Stosownie natomiast do art. 5 ust. 1 powołanej ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008r. Organ drugiej instancji zaznaczył, że przewidziany w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP (tj. 31 grudnia 2008 r.) jest terminem prawa materialnego, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a więc terminem wywołującym skutki w sferze praw i obowiązków podmiotów, których dotyczą oraz wyznaczającym okres, w którym może nastąpić ich ukształtowanie w ramach stosunku administracyjnoprawnego. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Takie terminy mają charakter zawity i nie podlegają przywróceniu. Ostateczną granicą czasową, do której wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty mogły być skutecznie modyfikowane wyznaczała więc data 31 grudnia 2008 r. Żądania dotyczące przyznania rekompensaty za kolejne nieruchomości, nieujawnione przed wskazaną datą, traktowana są jako nowe wnioski zgłoszone po upływie wyznaczonego przez ustawodawcę terminu o charakterze materialnym. Oznacza to, że rekompensata przysługuje tylko za te konkretne nieruchomości, w sprawie których wnioski zostały zgłoszone nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Nie jest też możliwa modyfikacja i precyzowanie złożonego żądania do momentu wydania decyzji administracyjnej, jak ma to miejsce w innych postępowaniach administracyjnych. Przepisy tzw. "ustawy zabużańskiej" są przepisami szczególnymi względem przepisów kpa. Określony w tej ustawie termin do złożenia wniosku dotyczy także końcowego terminu, do którego strony mogły modyfikować swoje żądania. Minister podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż J. K. wnioskiem z dnia [...] grudnia 1992 r. zwróciła się o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. Ż. nieruchomości w miejscowości S. oraz nieruchomości w gminie K., powiat S.. Wzmianka o nieruchomościach w T. pojawiła się po raz pierwszy w piśmie wnioskodawców z [...] lutego 2015 r. Nieruchomość w H. była natomiast po raz pierwszy wzmiankowana w oświadczeniach świadków R. Ł. i B. D., dostarczonych do Wojewody [...] w dniu [...] czerwca 2016 r. Kwestią zasadniczą było zatem ustalenie czy wniosek o rekompensatę za nieruchomość położoną w gminie K. obejmował także nieruchomości w T. i H., które zostały zgłoszone po terminie. Organ odwoławczy zaznaczył, że za jedną nieruchomość przyjmuje się nieruchomość objętą tą samą księgą wieczystą. W przypadku braku ksiąg wieczystych, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, należy w inny sposób zdefiniować nieruchomość. Zdaniem organu nieruchomości w K., H. i T. były odrębnymi nieruchomościami za czym przemawia szereg faktów. Po pierwsze były one położone w odrębnych miejscowościach. Po drugie miejscowości te nie wchodziły w skład jednej gminy K. Po trzecie w każdej z tych miejscowości znajdowały się zabudowania gospodarskie, prowadzona była odrębna hodowla zwierząt (co wynika z zeznań świadków), a więc mogły stanowić one samodzielne gospodarstwa. Ponadto pierwotny wniosek obejmował nieruchomości położone w gminie K., a nieruchomości w T. i H. nigdy nie leżały w gminie K. Tym samym - w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - Wojewoda [...] słusznie uznał, że wniosek o rekompensatę za nieruchomości pozostawione przez J. Ż. w H. i T. został złożony dopiero w dniu [...] czerwca 2016 r., tj. po terminie, zaś wcześniejsze podania dotyczyły wyłącznie nieruchomości pozostawionych w gminie K. Doszło zatem do nieuprawnionego rozszerzenia pierwotnego wniosku po upływie terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Organ odwoławczy powołując stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreślił, że modyfikowanie pierwotnego wniosku - jego rozszerzenie - było możliwe wyłącznie w terminie do jego złożenia określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., tj. do dnia 31 grudnia 2008 r. Wszelkie roszczenia zgłoszone po tej dacie wygasają. Decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. Ż. nieruchomości w H. i T. jest więc prawidłowa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. K. zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2, art. 6 ust. 1 - 3 i art. 7 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., poprzez ich błędne i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wniosek z [...] grudnia 2008 r. obejmuje wyłącznie mienie pozostawione w gminie K. Skarżąca wniosła uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że stanowisko organów jest wadliwe. Wnioskiem z [...] grudnia 2008 r. J. K. wystąpiła o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP. Mienie pozostawione w S., T. i H. stanowiło zaś jedną, zorganizowaną całość i jako gospodarstwo było prowadzone przez J. Ż. Zdaniem skarżącej wniosek został złożony i doprecyzowany do dnia 31 grudnia 2008 r., a zatem w ustawowym terminie, co potwierdzają dowody przedstawione w sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są zgodne z prawem. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.; dalej: "ustawa"), potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Do wniosku należało dołączyć dokumenty wymienione w art. 6 przedmiotowej ustawy. W przypadku niespełnienia wymogów zawartych w ust. 1-3 w/w artykułu wojewoda zobowiązany był wezwać wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania (art. 6 ust. 6). Należy zdaniem Sądu zaaprobować stanowisko organów, że ostateczną granicą czasową, do której wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty mogły być skutecznie zgłaszane i modyfikowane – także przez wskazywanie kolejnych nieruchomości, za które strona domagała się świadczenia, jest data 31 grudnia 2008 r. ustalona przez ustawodawcę. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że taka modyfikacja poprzez rozszerzenie zakresu nieruchomości objętych żądaniem jest dopuszczalna, o ile nastąpi właśnie w terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. (v. wyrok NSA z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2600/12, wyrok NSA z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 594/12, wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2216/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że skoro przepis prawa materialnego zakreśla wprost termin do dokonania danej czynności, to termin ten nie może zostać przedłużony ani skrócony przez organ administracji publicznej z urzędu ani na wniosek strony. Jest to bowiem termin zawity prawa materialnego , po upływie którego roszczenie z nim związane wygasa. Tym samym nie mają tu zastosowania zasady wyprowadzone z doktryny i orzecznictwa, że sprawa do chwili rozstrzygnięcia może być modyfikowana w ten sposób, że zmienia się jej zakres przedmiotowy. We wskazanym terminie osoby uprawnione muszą uzewnętrznić nie tylko wolę skorzystania z przywilejów przyznanych im ustawą, lecz najpóźniej do dnia 31 grudnia 2008 r. zobowiązani są wskazać, za jakie konkretnie nieruchomości żądają przyznania im rekompensaty. Trzeba przy tym podkreślić, tak jak wskazał na to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 maja 2013 r. (sygn.. akt I OSK 594/12), że celem ustawy było przyznanie określonej grupie uprawnionych, rekompensaty za konkretne nieruchomości pozostawione przez Zabużan na Kresach Wschodnich, nie zaś zniwelowanie wszelkich strat materialnych poniesionych przez obywateli polskich w związku ze zmianą granic Polski. Jednocześnie wolą ustawodawcy (po upływie kilkudziesięciu lat nieskutecznych działań) było ostateczne rozwiązanie problemów związanych z mieniem zabużańskim. Należy więc przyjąć, że świadomie zdecydował się na zakreślenie ram czasowych na zgłoszenie i pełne ukształtowanie roszczeń związanych z takim mieniem. Gdyby jego intencją było dopuszczenie by żądania co do przysługującej rekompensaty mogły być kształtowane w każdym czasie to dałby temu wyraz w jednoznacznym przepisie prawa. W ustawie brak jest jakichkolwiek zapisów, które pozwalałyby przyjąć, że wnioski, które należało złożyć w nieprzekraczalnym terminie, mogły być uzupełniane w dowolnym czasie , w tym po dniu 31 grudnia 2008r. Omawiana ustawa wprowadza rozwiązania o charakterze szczególnym. Jej przepisy muszą być więc interpretowane i stosowane w sposób ścisły. Stosownie do przepisu art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku wszczęcia postępowania przez stronę, to tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot tego żądania. W zależności więc od wniosku strony postępowanie może być prowadzone w odniesieniu do różnych nieruchomości, strona ma prawo również nie składać wniosku o rekompensatę. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że składając w sprawie wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty z dnia 29 grudnia 1992r., z tytułu pozostawienia przez J. Ż. nieruchomości poza przedwojenną wschodnią granicą Polski, J. K. – poprzedniczka prawna Skarżącej , wskazała w nim nieruchomość położoną w S. oraz nieruchomości o powierzchni 1000 ha w gminie K. Trafnie zatem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wniosek odnoszący się do nieruchomości w T. zawarty został dopiero w piśmie datowanym do organu w dniu [...] lutego 2015r., zaś nieruchomość w H. wymieniona została w oświadczeniach R. Ł. oraz B. D. , złożonych przez nich w dniu [...] czerwca 2016r., przedłożonych organowi w dniu [...] czerwca 2016r., a więc po dniu 31 grudnia 2008r. Brak jest także uzasadnionych podstaw do zakwestionowania stanowiska Ministra, że zgłoszony w sprawie, w ustawowym terminie, wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty za nieruchomość lub nieruchomości położone w gminie K. z dnia [...] grudnia 1992r, obejmował także nieruchomości w T. oraz w H. Poza sporem jest, że dla wymienionych przez Skarżącą nieruchomości nie jest prowadzona księga lub księgi wieczyste. Są one położone w różnych miejscowościach przy czym T. w gminie T., H. w gminie H. , a gmina K. w powiecie S. Wynika to wprost zarówno z przedwojennego szkicu mapowego jak i z dołączonego do akt sprawy skorowidza nieruchomości kresowych k. [...]. Oświadczenia świadków zawierają natomiast informację o istnieniu w wymienionych miejscowościach odrębnych zabudowań oraz prowadzeniu hodowli zwierząt, co organy słusznie zinterpretowały jako mogące stanowić samodzielne gospodarstwa. Powyższe przeczy zatem stanowisku Skarżącej , co do położenia wszystkich trzech miejscowości w gminie K. zgodnie z wnioskiem z 1992r. Tym samym uznać należy, że wniosek odnośnie T. złożony w dniu [...] lutego 2015r. oraz złożony [...] czerwca 2016r. wniosek odnoszący się do nieruchomości w H., stanowiące zdaniem Skarżącej modyfikację pierwotnego wniosku z 1992r., stanowią w istocie odrębne wnioski wszczynające postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami RP tych właśnie nieruchomości. Wnioski te dotyczą bowiem innych nieruchomości niż wskazane wcześniej grunty w S. i gminie K. Samo ich położenie w sąsiedztwie K. nie stanowi dowodu na istnienie jednej wspólnej nieruchomości. Jednocześnie w aktach sprawy nie figuruje żaden dowód , iż stanowią one jedną własność hipoteczną . Sąd w pełni akceptuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 19.04.2012r. I OSK 604/11 i 605/11, w zakresie w jakim sprawy rekompensat za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP, co do zasady były przedmiotem poglądów Trybunału Konstytucyjnego oraz Trybunału w Strasburgu. Jednocześnie jednak, sąd w składzie orzekającym, dostrzega i respektuje wolę ustawodawcy, który realizację uzasadnionych roszczeń podmiotów uprawnionych ogranicza w czasie, jednoznacznie zakreślając w ustawie termin ich zgłaszania . Sąd ma także na uwadze wnioskowy tryb postępowania w sprawie, gdzie strona własną wolą i dyspozycją kształtuje jej zakres przedmiotowy. W ocenie sądu faktem jest, że wniosek strony inicjuje postępowanie organu administracji w zakresie nieruchomości w tym wniosku wymienionych a nie wszystkich nieruchomości , które potencjalnie strona może wskazać. Na marginesie rozważań dodać jedynie można, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy poza sporem jest, że dokumentów potwierdzających , że poprzednikowi prawnemu Skarżącej – J. Ż. przysługiwało prawo własności do jakiejkolwiek nieruchomości gruntowej położonej w T. lub w H. , strony ubiegające się o rekompensatę nie przedłożyły. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej akceptuje także w pełni stanowisko Ministra zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że złożone do akt administracyjnych poświadczone notarialnie oświadczenia R. Ł. i G. D. z dnia [...] czerwca 2016r., nie spełniają kryteriów wskazanych przez ustawodawcę w art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej, a co za tym idzie za ich pomocą , co do zasady nie można dowodzić istotnych w sprawie okoliczności na okoliczność przysługiwania poprzednikowi prawnemu Skarżącej prawa własności określonych nieruchomości. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że żadne z wymienionych oświadczeń nie zawiera informacji z której wynikałoby, że świadkowie widzieli jakiekolwiek dokumenty potwierdzające prawo własności J. Ż. do spornych nieruchomości . Nie można także tracić z pola widzenia, że oświadczenia te składane były przez mężczyzn, których nr PESEL wskazują na rok urodzenia 1931 oraz 1933, co oznacza, że w czasie wojny oraz po jej zakończeniu byli małymi dziećmi. Niezależnie od braku rozeznania, wobec powyższego faktu , kwestii własnościowych oraz związanych z ze szczegółami posiadania majątku ziemskiego, podkreślenia wymaga, że wskazywali oni na okoliczności mające miejsce kilkadziesiąt lat wcześniej, co powoduje, że do ich wiarygodności należy podchodzić z dużą ostrożnością. Pamięć ludzka nie jest bowiem ze swej istoty wierną kopią rzeczywistości, lecz ma charakter generatywny, co sprawia, że jest podatna na zniekształcenia, wywołane choćby percepcją (nawet nieświadomą) różnego rodzaju późniejszych informacji dotyczących danego zdarzenia (okoliczności) przekazywanych przez osoby trzecie. Szczególnie wobec młodego wieku świadków w chwili zaistnienia okoliczności, co do których złożyli oświadczenia. Nawet gdyby wziąć pod uwagę stanowisko, jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt I OSK 371/13 , gdzie wskazał , że oświadczenia świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi, co do zasady mogą stanowić dowód w sprawie, to jednak jak podkreślono we wskazanym orzeczeniu nie może to być jedyny dowód na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn o których mowa w art. 1 ustawy zabużańskiej. Nie może to być również jedyny dowód potwierdzający rodzaj i powierzchnię tych nieruchomości Zdaniem NSA , oświadczenia niespełniające ustawowych wymagań, mogą stanowić dowód w sprawie, gdyż ustawa nie wyłącza zastosowania w tych sprawach Kodeksu postępowania administracyjnego, ale oświadczenia te, w sytuacji gdy mają na celu wykazanie pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, rodzaju i powierzchni tych nieruchomości, mogą zostać potraktowane jedynie jako dowód uzupełniający. Skoro zatem w sprawie nie przedłożono dowodów, które potwierdzałby przynależną J. Ż. własność nieruchomości w T. i H., to nie budzi wątpliwości Sądu, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 2 ust. 1 ustawy zabużańskiej, warunkujące przyznanie z tego tytułu prawa do rekompensaty. W konsekwencji zaś prawa tego nie mogli również nabyć jego spadkobiercy, skoro ich uprawnienia są pochodnymi uprawnień byłego właściciela pozostawionych nieruchomości (art. 3 ust. 2 ustawy zabużańskiej). Organy administracji rozpoznały sprawę z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 art. 77 , 80 i 107 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany wyżej przepis art. 7 k.p.a. wymaga załatwienia wniosku po myśli strony. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W niniejszej sprawie organy zasadzie tej nie uchybiły, zebrały ponadto i rozpatrzyły całość materiału dowodowego a następnie dokonały jego trafnej oceny, która została jasno wyrażona u uzasadnieniu obu decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło