III SA/Po 769/18

Dnia 29 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego oraz określenia jego wysokości oddala skargę Decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...], na podstawie art. 5 pkt 39, art. 6 ust.3 lit. a), art. 22 ust. 4-7, art. 23 ust. 3, art. 26, art. 29, art. 44, art. 46, art. 49, art. 53, art. 56, art. 57, art. 59, art. 60, art. 69, art. 74 ust. 3, art. 79 ust.1a, 2a, 3, art. 83 ust. 1, art. 85, art. 87 ust. 1, art. 101, art. 102 ust. 1 i 3, art. 105, art. 108 ust. 1, art. 114, art. 134, art. 139, art. 201 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z dnia 10.10.2013 r. z późn. zm., zwanego dalej UKC) oraz art. 1 ppkt 5, 40, art. 8, art. 12, art. 87 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 z 29 grudnia 2015 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie delegowane) oraz art. 1 pkt.2 ppkt 3, art. 9 ust. 1 pkt f, ust. 3, art. 39 ust. 1,2, art. 44, art. 48, art. 146 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie wykonawcze) oraz na podstawie Zintegrowanej Taryfy WE (TARIC) ustanowionej na podstawie art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L nr 256 z dnia 07 września 1987 r. z późn. zm.) oraz na rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1754 z dnia 6 października 2015 r. zmieniającego załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady nr 2658/87 (Dz. Urz. WE L nr 294 z 28.10.2016 r.), art. 2, art. 65 § 3, art. 66 §1, art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1880, z późn. zm., dalej jako Prawo celne), art. 29 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, dalej jako O.p.) w związku z nielegalnym wprowadzeniem na obszar celny UE, w dniu 20 marca 2017 r. towaru w postaci: [...]: 1. stwierdził powstanie długu celnego w dniu [...] marca 2017 r. i określił jego kwotę w wysokości: [...] złotych, 2. powiadomił dłużnika tj.: R. N. o retrospektywnym zaksięgowaniu ww. kwoty należności, 3. wezwał dłużnika do wpłaty kwoty cła na rachunek bankowy wskazany w decyzji, w terminie 10 dni od dnia doręczenia decyzji. Uzasadniając decyzję organ napisał, że w dniu [...] marca 2017 r. podczas wykonywania czynności służbowych funkcjonariusze [...] zatrzymali do kontroli bagaż należący do R. N. (dalej jako strona, skarżący), powracającego [...]. Bagaż stanowiły cztery walizki oznaczone zawieszkami z nazwiskiem jej nadawcy tj. R. N., nadane w porcie wylotu w [...]. Skarżący, przekraczając granicę Unii, przeszedł przez tzw. "zieloną linię" trzymając w ręku tylko jeden bagaż. Nie zadeklarował żadnego towaru do odprawy celnej. Pozostały towar zapakowany w 3 walizki nadane przez stronę w [...], został przez niego pozostawiony na taśmie bagażowej. W toku czynności kontrolnych z udziałem podróżnego przyjęto jego oświadczenie, w którym twierdził, że ich zawartość nie stanowi jego własności i jest mu nieznana. Ponadto oświadczył, że te trzy walizki mimo, iż osobiście je nadał jako bagaż rejestrowany na lotnisku w Kantonie, są własnością osób, które wylatywały wraz z nim tym samym samolotem, jednak ich personalia są mu nieznane. Organ wskazał, że na walizki, do których własności skarżący nie przyznawał się, wystawione zostało pokwitowanie depozytowe. Podróżny został przesłuchany w charakterze świadka, napisał oświadczenia oraz podpisał protokoły i pouczenia, a następnie opuścił teren Portu. Pozostawiony towar poddany został rewizji. W jej toku ustalono, iż przedmiotem przywozu jest towar w postaci odzieży, obuwia i galanterii w dużych ilościach wskazujących jednoznacznie na przywóz o charakterze handlowym. Dodatkowo znaczna część towaru oznaczona była znakami chronionymi. Z powodu braku dokumentów określających wartość przywożonych towarów, wartość celną ustalono na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii, metodą określoną w art. 74 ust. 3 UKC (tj. metoda ostatniej szansy). Od opisanej decyzji skarżący, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł odwołanie, domagając się uchylenia decyzji. Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, wskazując na art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 73 ust. 1 Prawa celnego, art. 44 ust. 4, art. 74, art. 79, art. 85 UKC, art. 41 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16.11.2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 324 z dnia 10.12.2009 r., wersja ujednolicona), art. 56 ust. 1, 2, 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 z późn. zm., dalej jako ustawa o VAT), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję organ II instancji napisał, że zgodnie z art. 3 pkt 21 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 300/2008 z dnia 11 marca 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie ochrony lotnictwa cywilnego i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 2320/2002 (Dz. U. UE. L 97 z dnia 9 kwietnia 2008 r. str. 72) "towarzyszący bagaż rejestrowany" oznacza bagaż przewożony w luku bagażowym statku powietrznego, który został zgłoszony do odprawy na lot przez pasażera podróżującego tym samym lotem. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że skarżący w dniu [...] marca 2017 r. wylatywał [...] i odprawił łącznie 4 sztuki bagażu. Zdaniem organu był to "towarzyszący bagaż rejestrowany" strony, a nadając bagaż na swoje nazwisko skarżący przyjął odpowiedzialność za jego zawartość. Okoliczności tej nie zmienia złożone w dniu [...] marca 2017 r. oświadczenie, zgodnie z którym nie jest on właścicielem części bagażu, ponieważ 3 sztuki bagażu należą do osób, które wylatywały tym samym samolotem i nieznane są stronie ich personalia. Organ zaznaczył, że strona również na dalszym etapie postępowania nie wskazała tych pasażerów, zaś nazwisko B. K. (którego oświadczenie zostało dostarczone do oddziału celnego dwa dni później tj. w dniu [...] marca 2017 r. w godzinach wieczornych) nie znajdowało się na liście pasażerów lotu, a wskazany domniemany właściciel towaru nie przedłożył żadnych innych dokumentów np. rachunków, faktur, dowodów zapłaty, które uprawdopodobniłyby twierdzenie o własności towarów. Organ ocenił jako nieuprawnione wywody strony skarżącej, mające na celu wykazanie, że skarżący nie posiadał jakiegokolwiek prawa do dysponowania przedmiotowymi towarami. Zgodnie z art. 41 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 324 z dnia 10 grudnia 2009 r., dalej jako rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009), towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnych przyjeżdżających z państw trzecich są zwolnione z należności celnych przywozowych, jeżeli przywożone towary są zwolnione z podatku od wartości dodanej (VAT) na mocy przepisów prawa krajowego przyjętych zgodnie z przepisami dyrektywy Rady 2007/74/WE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przywożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy. Towary przywożone na terytoria wymienione w art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej podlegają tym samym przepisom dotyczącym zwolnienia celnego co towary przywożone do innych części terytorium danego państwa członkowskiego. Z kolei art. 56 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że zwalnia się od podatku import towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego przybywającego z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, jeżeli ilość i rodzaj tych towarów wskazuje na przywóz o charakterze niehandlowym, a wartość tych towarów nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości [...] euro. Natomiast w ust. 2 tego artykułu zawarto zapis, iż w przypadku podróżnych w transporcie lotniczym i morskim zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się do importu towarów, których wartość nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości [...] euro. Organ podkreślił, że bagaż rejestrowany nadawany w porcie lotniczym jest identyfikowany poprzez umieszczoną na nim przywieszkę. Wszystkie trzy walizki opatrzone zostały przywieszką z nazwiskiem strony. Ponadto, jak zauważył organ I instancji, rewizja towaru nadanego przez stronę w trzech walizkach dowodzi, iż towar ten był przedmiotem zakupu, jak i czynności konfekcjonowania i pakowania wraz z towarem do którego własności podróżny się przyznaje (sprawa dotycząca jednej walizki). Świadczą o tym identyczne egzemplarze niektórych towarów w obu sprawach albo towar dający możliwość sparowania. Łączna ilość towaru (178 szt.) – zdaniem organu - nie daje podstaw dla uznania przywozu o charakterze niehandlowym. Skoro zaś ilość i rodzaj przywożonych towarów ma charakter handlowy, nie ma znaczenia czy import jest okazjonalny (jednorazowy). Zgodnie z art. 79 ust. 1 UKC jeżeli towary podlegają należnościom celnym przywozowym, dług celny w przywozie powstaje w przypadku niewypełnienia: a) jednego z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego, dotyczących wprowadzania towarów nieunijnych na obszar celny Unii, usunięcia spod dozoru celnego, przemieszczania, przetwarzania, składowania, czasowego składowania, odprawy czasowej tych towarów lub dysponowania nimi na tym obszarze; b) jednego z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego dotyczących końcowego przeznaczenia towarów na obszarze celnym Unii; c) jednego z warunków wymaganych do objęcia towarów nieunijnych procedurą celną lub przyznania zwolnienia z cła lub obniżonej stawki celnej przywozowej ze względu na końcowe przeznaczenie towaru. Z kolei ust. 3 ww. artykułu stanowi, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lit. a) i b), dłużnikiem jest: a) każda osoba zobowiązana do wypełnienia danych obowiązków; b) każda osoba, która wiedziała lub powinna była wiedzieć o niewypełnieniu obowiązku wynikającego z przepisów prawa celnego, a która działała na rzecz osoby zobowiązanej do wypełnienia obowiązku lub uczestniczyła w działaniu, które doprowadziło do niewypełnienia obowiązku; c) każda osoba, która nabyła lub posiadała towary i która w chwili ich nabycia lub wejścia w ich posiadanie wiedziała lub powinna była wiedzieć, że obowiązek wynikający z przepisów prawa celnego nie został wypełniony. Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. N., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania strony do organów podatkowych (organu celnego), a w szczególności poprzez takie wartościowanie zebranych w sprawie dowodów, które odpowiadało z góry przyjętemu przez organ rozstrzygnięciu, przy jednoczesnym deprecjonowaniu dowodów przedkładanych przez stronę lub pomijaniu wnioskowanych przez stronę środków dowodowych nieprzystających do koncepcji założonej przez organ, co w efekcie doprowadziło do ustalenia niezgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego sprawy. Dalej skarżący zarzucił naruszenie art. 122 w zw. 180 § 1 i 187 § 1 O.p. i art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań do załatwienia sprawy, art. 188 O.p. w zw. z art.73 ust. 1 Prawa celnego poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę czynności dowodowych, których celem było stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a także art. 191 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób wykraczający poza swobodną ocenę dowodów. Nadto zarzucił naruszenie prawa materialnego: art. 79 ust. 1 UKC poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy brak było podstaw faktycznych do zastosowania tego przepisu, art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w zw. z art. 41 rozporządzenia Rady WE nr 1186/2009, poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji stwierdzenie powstania długu celnego w sytuacji, gdy okoliczności niniejszej sprawy, w tym przede wszystkim okazjonalny charakter przewozu oraz rodzaj towaru świadczą o przywozie towaru na własny użytek. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Organ prawidłowo wskazał w zaskarżonej decyzji na art. 41 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009, zgodnie z którym towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnych przyjeżdżających z państw trzecich są zwolnione z należności celnych przywozowych, jeżeli przywożone towary są zwolnione z podatku od wartości dodanej (VAT) na mocy przepisów prawa krajowego przyjętych zgodnie z przepisami dyrektywy Rady 2007/74/WE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przywożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy. Z kolei art. 56 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że zwalnia się od podatku import towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego przybywającego z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, jeżeli ilość i rodzaj tych towarów wskazuje na przywóz o charakterze niehandlowym, a wartość tych towarów nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 300 euro, jednak w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie ust. 2 tego artykułu, zgodnie z którym, w przypadku podróżnych w transporcie lotniczym i morskim zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się do importu towarów, których wartość nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 430 euro. Ponadto w ust. 6 tego artykułu zdefiniowano pojęcie przywozu o charakterze niehandlowym, który rozumie się jako przywóz spełniający następujące warunki: odbywa się on okazjonalnie i obejmuje wyłącznie towary na własny użytek podróżnych lub ich rodzin lub towary przeznaczone na prezenty. Sąd w pełni podziela konkluzje zawarte w decyzjach organów. Jest poza sporem, że skarżący nie zadeklarował żadnego towaru do odprawy celnej. Organy przekonująco – w aspekcie dowodowym - wykazały, że do skarżącego należą wszystkie cztery walizki tzn. poza tą, którą skarżący posiadał przy sobie także trzy walizki pozostawione na taśmie bagażowej, a nadane przez skarżącego na lotnisku w [...], jako "towarzyszący bagaż rejestrowany". Ponadto, jak zauważył organ I instancji, rewizja towaru nadanego przez stronę w trzech walizkach dowodzi, iż był on przedmiotem zakupu, jak i czynności konfekcjonowania i pakowania wraz z towarem do którego własności podróżny się przyznaje (w sprawie o sygn. akt III SA/Po 537/18, dotyczącej towarów zawartej w jednej walizce). Świadczą o tym identyczne egzemplarze niektórych towarów w obu sprawach albo towar dający możliwość sparowania. Sąd nie ma wątpliwości, że organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i uznały, że w świetle ww. okoliczności przywóz wszystkich towarów miał charakter handlowy. Łączna ilość towaru (178 szt.) nie daje podstaw dla uznania przywozu o charakterze niehandlowym. Skoro skarżący nie przedstawił przedmiotowych towarów organom celnym w sposób przewidziany przepisami prawa, a ponadto nie spełnił wszystkich warunków wymaganych kumulatywnie dla zwolnień celnych w ruchu podróżnych, zatem prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa organ I instancji stwierdził powstanie długu celnego. Argumenty skargi Sąd ocenia jako całkowicie bezzasadne. Skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie wykazał, że jego sytuacja, np. rodzinna, uzasadniała przywóz tak licznych prezentów. Wręcz przeciwnie jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego - skarżący podjął próby przeniesienia odpowiedzialności prawnej za nadany przez siebie bagaż, najpierw na bliżej nieokreślonych pasażerów lecących tym samym lotem (oświadczenie skarżącego z dnia [...] marca 2017 r.), a później na skonkretyzowaną osobę tj. B. K., która jednak nie był pasażerem lotu. Sąd wskazuje, że organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał w sposób dostateczny związku B. K. z odbywaną przez stronę skarżącą podróżą oraz z przedmiotowym towarem, zakupionym podczas tej podróży i przywiezionym do [...], skoro nie przedłożył żadnych rachunków, faktur, dowodów zapłaty, które uprawdopodobniłyby twierdzenie o własności towarów. Podkreślić należy, że organy podjęły wszelkie niezbędne działania zmierzające do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Sąd wskazuje, że w realiach sprawy nie może być mowy o takim wartościowaniu przez organ zebranych w sprawie dowodów, które odpowiadało z góry przyjętemu przez organ rozstrzygnięciu. WSA uznaje, że wbrew zarzutowi skargi środki dowodowe przedkładane przez skarżącego nie były deprecjonowane. Oświadczenia oraz dokumenty były brane pod uwagę przez organy administracji publicznej przy ustalaniu i ocenie stanu faktycznego. Sąd uznaje jako prawidłowy ustalony stan faktyczny w toku postępowania dowodowego prowadzonego zarówno przez organ I, jak i II instancji. Organy prawidłowo uzasadniły też decyzje administracyjne m.in. biorąc pod uwagę nie tylko oświadczenia i dowody zgromadzone w niniejszej sprawie, ale także spójną i logiczną ocenę przez organy zgromadzonego materiału dowodowego, uwzględniającego także zasady doświadczenia życiowego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił organom na przyjęcie żadnej z wersji, rozbieżnych, przedstawionych przez stronę w postępowaniu. Tak więc decyzje organów zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania dowodowego zgodnie z zasadami tej procedury [świadczą o tym nie tylko ww. dowody zgromadzone w toku postępowania ale także pismo z dnia [...] stycznia 2018 r. wzywające stronę do dokonania określonych czynności procesowych m.in. przedstawienia środków dowodowych (k. 52 akt administracyjnych)], a treść decyzji jest zgodna z przepisami prawa materialnego. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.