II OSK 2747/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-05-26
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Aleksandra Łaskarzewska, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel nieruchomości, której działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej, ma status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przysługuje inwestorowi oraz właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jeśli nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji i nie wprowadza ona ograniczeń w jej zagospodarowaniu, skarżącemu nie przysługuje status strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Skarżący B.T. domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że inwestycja narusza wymogi nasłonecznienia i nie uwzględnia wpisu sąsiedniego obiektu do rejestru zabytków. Organy administracji oraz WSA uznały, że skarżący nie posiada statusu strony, ponieważ jego działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Lu 799/18 w sprawie ze skargi E.M. i B.T. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Lu 799/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę E.M. i B.T. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...].
Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Starosta Puławski zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z instalacjami sanitarnymi i elektryczną oraz zjazdem z ul. [...] w [...] na działkach nr [...] i [...] położonych przy ul. [...] w [...].
Pismem z dnia 19 października 2017 r. B.T. powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty Puławskiego.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. Starosta Puławski odmówił wznowienia postępowania.
Po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez B.T. Wojewoda Lubelski postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. uchylił ww. postanowienie Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Następnie Starosta Puławski postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., a decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. uznając, że wnioskodawca nie posiada statusu strony.
W odwołaniu oraz pismach stanowiących uzupełnienie odwołania B.T. podniósł, iż mieszkania budynku na działce nr [...], jak i mieszkania w projektowanym budynku na działce nr [...] nie mają zapewnionego wymaganego nasłonecznienia. Stwierdził również, że pozwolenie na budowę zostało udzielone mimo braku wytycznych Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków związanych z wpisaniem do gminnej ewidencji zabytków obiektu położonego w sąsiedztwie budynku mieszkalnego przy ul. [...].
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] Wojewoda Lubelski uchylił decyzję Starosty Puławskiego z dnia [...] marca 2018 r. uznając, że organ I instancji pominął przy wznowieniu postępowania aktualnych właścicieli działek nr [...] i [...] zaliczonych w decyzji o pozwoleniu na budowę do obszaru oddziaływania inwestycji.
Decyzją z dnia [..] czerwca 2018 r. nr [...] Starosta Puławski odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. ponownie uznając, że wnioskodawca nie posiada statusu strony.
Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez B.T. Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2018 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalenie przymiotu strony w niniejszym postępowaniu powinno nastąpić na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; zwanej dalej "p.b."), zatem ustalenie czy wnioskodawcy postępowania wznowieniowego przysługuje przymiot strony polegać będzie na analizie wpływu przedmiotowej inwestycji na zagospodarowanie konkretnej działki stanowiącej własność B.T. pod kątem wprowadzonych ograniczeń w jej zagospodarowaniu. Wskazany przez organ I instancji obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działki o nr [...], [...] i [...]. Wnioskodawca jest natomiast współwłaścicielem działek nr [...], [...] i [...]. Na działce nr [...] wybudowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny, w którym mieszka wnioskodawca, natomiast działki nr [...] i [...] wykorzystywane są do zapewnienia połączenia komunikacyjnego działki nr [...]z ul. [...]. Działka nr [...] graniczy z objętą omawianą inwestycją działką nr [...].
Organ odwoławczy uznał, że inwestycja nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - uchwały Nr [...] Rady Miasta Puławy z dnia [...]listopada 2007 r. o zatwierdzeniu planu zagospodarowania przestrzennego gminy Miasto Puławy jednostki bilansowej B i C, ze zmianami wprowadzonymi uchwałą Nr [...] Rady Miasta Puławy z dnia [...] grudnia 2011 r. Inwestycja nie narusza również § 12, § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.; zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych).
Ponadto zdaniem Wojewody wskazane w zatwierdzonym projekcie zagospodarowania usytuowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego w niczym nie ogranicza sposobu zagospodarowania sąsiedniej działki nr [...], położonej za nią działki nr [...] oraz działki nr [...], która także graniczy z działkami objętymi omawianą inwestycją. Sama inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ odwoławczy nie znalazł także przepisów szczególnych informujących o tworzeniu strefy ograniczonego użytkowania wokół budynków mieszkalnych wielorodzinnych.
Zdaniem Wojewody wnioskodawca nie wskazał, a organ nie ustalił przepisów, z których wynikają ograniczenia dla zabudowy i użytkowania działek nr [....], [...] i [...]. B.T. nie uzyskał nowych praw i nie podlega nowym obowiązkom związanym z zabudową działki nr [...]. Obszar oddziaływania nie obejmuje działek nr [...], [...] i [....], więc jej współwłaściciel nie posiada przymiotu strony.
W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego B.T. oraz E.M. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego zarzucając jej naruszenie art. 75 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w sytuacji kiedy podmiot składający podanie o wznowienie postępowania jako podstawę podaje art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to przymiot strony podmiotu składającego podanie organ powinien badać jako przyczynę wznowienia. Sąd podzielił argumentację organów, że w postępowaniu będącym przedmiotem wniosku o wznowienie krąg stron postępowania ustalony powinien zostać na podstawie art. 28 § 2 p.b., z którego wynika, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei obszar oddziaływania obiektu został przez ustawodawcę zdefiniowany jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu (art. 3 pkt 20 p.b.). Oznacza to, że oprócz inwestora w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę biorą udział wyłącznie te podmioty, które w związku z prowadzeniem robót budowlanych doznają ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, do których mają tytuł prawny, bądź sprawują nad nimi zarząd, a zatem tylko te, których interes prawny może być naruszony przez realizację nowej inwestycji budowlanej. Wyznaczenie obszaru oddziaływania powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych, a także również sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia, z jednoczesnym uwzględnieniem treści nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych.
Obowiązkiem organów w niniejszej sprawie było zatem ustalenie czy stanowiące współwłasność skarżących działki nr ewid. [...], [...] i [...] znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji zaprojektowanej na działkach nr ewid. [...], [...] i [...]. Zasadnie w ocenie Sądu I instancji organy wzięły pod uwagę postanowienia obowiązującej dla tego terenu uchwały nr [...] Rady Miasta Puławy z dnia [...] listopada 2007 r. o zatwierdzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Miasto Puławy jednostki bilansowej B i C ze zmianami wprowadzonymi uchwałą nr [..] Rady Miasta Puławy z dnia [...] grudnia 2011 r. W oparciu o tę uchwałę prawidłowo ustalono, że teren inwestycyjny, jak i sąsiadujące z nim nieruchomości skarżących, znajdują się w obszarze przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną wraz z usługami publicznymi i centrotwórczymi, bez bliższego określenia ich profilu, sytuowanymi w parterach budynków mieszkalnych lub w oddzielnych budynkach.
Organy słusznie wobec tego uznały, że § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie ma w tej sprawie zastosowania z uwagi na realizację budynku w obrębie działki nr [...], w odległości 4 m od granicy działki nr [...]. Działka ta oraz działka nr [...] wykorzystywane są do zapewnienia połączenia komunikacyjnego zabudowanej budynkiem wielorodzinnym (w którym zamieszkują skarżący) działki nr [...] z ul. [...].
Oceniając zaś zakres oddziaływania spornej inwestycji w kontekście jej parametrów określonych w projekcie zatwierdzonym decyzją Starosty Puławskiego z dnia [...] listopada 2016 r. organy trafnie zauważyły, że parametry te zostały ustalone zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Słusznie również podniosły organy, że ściany budynku projektowanego na działce nr [..] nie znajdują się naprzeciw ścian budynku na działce nr [...], a więc tym samym naprzeciw okien, dla których można byłoby badać zachowanie wymagań dotyczących stopnia nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57) i przesłaniania budynków (§ 60).
Sąd w całości podzielił stanowisko organu, że stanowiące własność skarżących działki nr ewid. [..], [...] i [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej zaprojektowanej na działkach nr ewid. [...] i [...]. Inwestycja ta została bowiem zaprojektowana w sposób zgodny z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa, w tym norm techniczno-budowlanych i jako taka nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działek skarżących. Skoro zaś należące do skarżących działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, to skarżącym nie przysługiwał status strony w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dla tego przedsięwzięcia.
W skardze kasacyjnej B.T. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie
1. przepisów prawa materialnego tj. "niewłaściwe niezastosowanie art. 17 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 177 ze zm.) w związku z art. 30 ust. 1 pkt 8 (według obowiązującej w 1977 r. numeracji po obwieszczeniu tekstu jednolitego) Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1976 r. Nr 7, poz. 36 ze zm.), art. 8 ust. 1 i ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), art. 1 ustawy z dnia 2 października 1992 r. o ratyfikacji Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1992 r. Nr 85, poz. 427), art. 32g ust. 1 i 2 Konstytucji z 1952 r., art. 33 ust. 1 i ust. 2 ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. z 1992 r. Nr 84, poz. 426 ze zm.) i art. 241 ust. 1, art. 243, art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 91 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.), co poskutkowało błędną wykładnią art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186), pomijającą przy wykładni tego przepisu jako "przepisów odrębnych" przepisów wymienionych na początku tego punktu, co poskutkowało niewłaściwym niezastosowaniem art. 28 ust. 2 p.b. gdyż nic nie wskazuje, jakoby Sąd I instancji rozważał te przepisy wymienione na początku tego punktu, ewentualnie błędną jego wykładnią, jakoby skarżący nie był stroną, podczas gdy prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie tych przepisów prowadzi do wniosku, że jest stroną";
2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 140 k.p.a. w brzmieniu z dnia wydania zaskarżonej decyzji poprzez nieuwzględnienie skargi, podczas gdy należało ją uwzględnić, ponieważ zaskarżona decyzja nie była praworządna, organ administracji zarówno z urzędu jak i na wniosek nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes strony. Ignorując istotne twierdzenia i wnioski dowodowe skarżącego organ nie wzbudził jego zaufania do władzy publicznej. Skarżący wskazał również, że organ administracji nigdy nie informował go o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Organ administracji nie zapewnił mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie skarżącego organ administracji nie przeprowadził dowodów mogących się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności z dokumentów, zeznań świadków, opinii biegłych oraz oględzin. Skarżący stwierdził również, że organ administracji nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Ponadto uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o uchylenie w całości decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Puławskiego z dnia [...] czerwca 2018 r., znak [...], a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok.
Skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.
Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 140 k.p.a. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej w ramach tego zarzutu autor skargi kasacyjnej kwestionuje zasadność oddalenia skargi, w sytuacji gdy w jego ocenie w toku postępowania wznowieniowego doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadniczo argumentacja autora skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania nieprzeprowadzenia przez organ administracji wnioskowanych przez skarżącego dowodów, głównie z przesłuchania świadków oraz opinii biegłego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w toku postępowania administracyjnego nie doszło do tego typu naruszenia przepisów proceduralnych, które uzasadniałoby uchylenie decyzji Wojewody Lubelskiego. Pamiętać należy, że objęta kontrolą sądu decyzja została wydana w toku postępowania wznowieniowego, którego istotą była ponowna weryfikacja decyzji udzielającej pozwolenia na budowę pod kątem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zasadniczą zatem okolicznością, jaką musiał ustalić organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wznowieniowe było to, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę. Dopiero ustalenie, iż skarżącemu przysługiwałby przymiot strony otwierało możliwość ponownej weryfikacji decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla oceny interesu prawnego skarżącego w postępowaniu zakończonym udzieleniem pozwolenia na budowę nie miały znaczenia okoliczności podnoszone w licznych wnioskach dowodowych składanych w toku postępowania wznowieniowego. W szczególności dla oceny interesu prawnego skarżącego nie miało jakiegokolwiek znaczenia przesłuchanie świadków. Ich zeznania nie mogły bowiem rzutować na ocenę omawianego zagadnienia. Bez znaczenia dla istoty niniejszej sprawy było również przeprowadzenie dowodu na okoliczność wpisania do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Puławy budynku mieszkalnego przy ul. [...], skoro budynek ten nie obejmował przedmiotowej inwestycji. Dla oceny interesu prawnego skarżącego nie miało także znaczenia przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność emitowania zanieczyszczeń przez obiekty budowlane niebędące przedmiotem inwestycji.
Przechodząc natomiast do oceny zarzutu podniesionego w ramach naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać w pierwszej kolejności należy, iż mimo jego rozbudowanej treści, istota tego zarzutu sprowadza się do naruszenia art. 28 ust. 2 p.b. Przepis ten stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Art. 28 ust. 2 p.b. wymienia dwie przesłanki, od których wystąpienia zależny jest status jednostki jako strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę: – po pierwsze, tytuł prawny do nieruchomości; – po drugie, położenie nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. Wskazany w cytowanym przepisie obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 p.b. i jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Z regulacji powyższej wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć obszar w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy i konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Oznacza to, że w zależności od indywidualnych cech obiektu budowlanego, jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, w otoczeniu tego obiektu wyznaczona zostanie strefa, nazwana przez ustawodawcę obszarem oddziaływania obiektu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1321/06; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Art. 3 pkt 20 p.b. nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących m.in. szczegółowe wymagania dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. Przepisy odrębne, o których mowa w art. 3 pkt 20 p.b., to regulacje prawa powszechnie obowiązującego, które wyznaczają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Należą do nich m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne. Na potrzeby konkretnej inwestycji organ powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie ustalić możliwość oddziaływania określonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zakres i zasięg tego oddziaływania. Jeżeli przepisy prawa materialnego nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tej działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Przy ustalaniu obszaru oddziaływania inwestycji nie jest bowiem wystarczające wykazanie, że zostały zachowane odległości tego obiektu od granic działek sąsiednich, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Należy również rozważyć czy tego rodzaju inwestycja będzie w innych sposób negatywny oddziaływać na nieruchomość sąsiednią
Sam tytuł prawny do nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji nie oznacza więc jeszcze, że właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca takiej nieruchomości, jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Podmioty te muszą bowiem zostać ograniczone w zakresie realizacji prawa do nieruchomości, do której mają tytuł prawny, w wyniku przyjętych w pozwoleniu na budowę lub projekcie budowlanym wymagań, o których mowa w art. 5 ust. 1 p.b.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli decyzji Wojewody wskazując, że planowana inwestycja w żaden sposób nie ogranicza sposobu zagospodarowania nieruchomości o nr. [...], [...] oraz [...] do których współwłaścicielem jest skarżący. Z niezakwestionowanych przez skarżącego ustaleń organów administracji publicznej prowadzących postępowania wynika, że działka o nr. [...] nie jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie z działką na której powstanie inwestycja (dz. nr [...]). Oddzielona jest od niej bowiem działkami [...] i [...]. Odległość projektowanego budynku od budynku znajdującego się na działce nr [...] wynosi ok. 18 m. Skarżący nie zakwestionował również ustaleń faktycznych dotyczących usytuowania budynku na działce [...] względem projektowanego budynku. Wzajemne usytuowanie tych budynków wyklucza ewentualne ograniczenia stopnia nasłonecznienia.
Trafnie Sąd I instancji dokonał również analizy ewentualnego oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości skarżącego pod kątem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując jednocześnie na brak tego typu ograniczeń. "Przepisami odrębnymi", o jakich mowa w przepisie art. 3 pkt 20 p.b., mogą być bowiem postanowienia konkretnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o ile wynikają z niego określone ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) terenu wokół danego obiektu budowlanego (por. wyroki NSA z dnia 14 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1766/15, z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II OSK 174/15; z 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1296/10; http://orzeczenia.nsa.gov.pl,).
Zasadnie zatem Sąd I instancji przyjął, że nieruchomości do których tytuł prawny przysługuje skarżącemu nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, bowiem nie wprowadza ona ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Tego typu ograniczeń nie wykazano również w skardze kasacyjnej. Podkreślenia wymaga, że przepisami odrębnymi, o których mowa w art. 3 pkt 20 p.b. nie są przepisy wymienione w pkt 1 skargi kasacyjnej, bowiem nie wprowadzają one żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu będącego własnością skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło