II SA/Po 164/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-05-08

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Izabela Paluszyńska, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie umorzenia grzywny w celu przymuszenia jest zasadne, gdy grzywna została już ściągnięta, a obowiązek, do którego wykonania miała przymusić, nie został w pełni wykonany?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o odmowie umorzenia grzywny w celu przymuszenia jest zasadne, gdy grzywna została już ściągnięta, niezależnie od tego, czy obowiązek, do którego wykonania miała przymusić, został wykonany. Zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzenie grzywny jest możliwe tylko wtedy, gdy grzywna nie została jeszcze uiszczona lub ściągnięta, a obowiązek został wykonany. Ponieważ grzywna została ściągnięta, brak było podstaw do jej umorzenia.
Stan faktyczny
Skarżący J. D. i S. D. domagali się umorzenia grzywny w celu przymuszenia, nałożonej za niewykonanie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. Twierdzili, że rozbiórka została wykonana. Organ egzekucyjny (PINB) odmówił umorzenia, wskazując na brak dowodów wykonania obowiązku rozbiórki oraz na fakt, że grzywna została już ściągnięta od jednego ze współzobowiązanych. Organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że umorzenie grzywny jest możliwe tylko wtedy, gdy nie została ona jeszcze ściągnięta i obowiązek został wykonany. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. D. i S. D. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej w skrócie: "PINB w K."), postanowieniem z dnia [...] 2018 r., nr [...], odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł, nałożonej na J. D. i S. D. postanowieniem z dnia [...] 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu PINB w K. wyjaśnił, że ostateczną i prawomocną, nadal pozostającą w obrocie prawnym decyzją nr [...] z dnia [...] 2004r. nakazano J. i S. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanej w m. B., ul. [...]. Wobec uchylania się zobowiązanych od wykonania ww. obowiązku, PINB w K. (jako organ egzekucyjny), działając na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z dnia 13 kwietnia 2011 r., postanowieniem nr [...] z dnia 13 kwietnia 2011 r. nałożył na inwestorów grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania ww. obowiązku. Postanowienie to nie zostało skutecznie wzruszone przez strony. Następnie wskazano, iż PINB w K. wystawił tytuły wykonawcze nr [...] i [...] z dnia 17 września 2014r., skierowane do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K., w celu wyegzekwowania nałożonej grzywny. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...] 2014r. ([...]) zwrócił tytuł wykonawczy Nr [...], wskazując na błędnie określony w ww. tytule adres zobowiązanej - J. D.. W obrocie prawnym pozostał jednak tytuł wykonawczy [...] z dnia [...] 2014r., stosowany w egzekucji należności pieniężnych, skierowany do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w celu egzekucji od zobowiązanego S. D. grzywny w celu przymuszenia (postanowienie PINB w K. nr [...] z dnia [...] 2011r.). W związku z powyższym PINB w K. ponownie wystawił tytuł wykonawczy [...] z dnia 4 lutego 2016r. (zobowiązana J. D.). Następnie organ wskazał, iż w dniu 6 maja 2016r. zobowiązani - J. i S. D. - złożyli wniosek "o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]2014", jednocześnie wskazując, iż "obowiązek nakazowy PINB w K. na podstawie decyzji z dnia [...]2004 r. w sprawie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanym w m. B. ul. [...], został wykonany." Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, postanowieniem z dnia [...] 2016r., nr [...], PINB w K. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 13 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty przy budynku mieszkalnym na nieruchomości w m. B., ul. [...] - nakazanego decyzją PINB w K. z dnia [...] 2004r. (znak [...]), utrzymanej w mocy decyzją WWINB z dnia [...] 2004r. (znak [...]). Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "WWINB"), po rozpatrzeniu zażalenia J. i S. D., uchylił zaskarżone postanowienie w całości (postanowienie nr [...] z dnia [...] 2016r.), jednocześnie wskazując, iż organem właściwym do rozpatrzenia podania z dnia 4 maja 2016r. jest Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K.. W dniu [...] 2016r. PINB w K., przekazał według właściwości do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wniosek J. i S. D. z dnia 4 maja 2016r. "o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]-2014". PINB w K. wyjaśnił następnie, iż w dniu 7 grudnia 2016r. wpłynął wniosek J. i S. D. "o umorzenie nałożonej grzywny", przekazany pismem nr [...] z dnia 6 grudnia 2016r. przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K.. W związku z powyższym, w dniu 4 stycznia 2017r. pracownicy PINB w K. przeprowadzili czynności kontrolne, w toku których ustalono, iż zobowiązani J. i S. D. nie wykonali nakazu wynikającego z ostatecznej decyzji PINB w K. z dnia [...] 2004r. Postanowieniem nr [...] z dnia 9 stycznia 2017r. PINB w K. odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia. WWINB rozpatrując zażalenie J. D. postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2017r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. PINB w K. wskazał, iż rozpatrując sprawę ponownie przesłuchał, na okoliczność rzekomo wykonanej w lutym 2016r. rozbiórki przedmiotowej wiaty, właścicieli nieruchomości sąsiednich. Żaden z przesłuchanych świadków nie potwierdził rozbiórki przedmiotowej wiaty. Również pracownicy fachowego pionu administracji budowlanej jakim jest PIBN w K. – stwierdzili brak dowodów na demontaż i ponowne wykonanie w tym samym miejscu przedmiotowej wiaty. Powołano się przy tym na brak śladów demontażu na śrubach i połączeniach elementów, głównych elementach obiektu, na połączeniu wiaty z budynkiem mieszkalnym (brak śladów rozkręcania, skręcania, odbarwień, malowania). W związku z powyższym postanowieniem nr [...] z dnia 20 czerwca 2017r. PINB w K. odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia. WWINB rozpatrując zażalenie J. i S. D. postanowieniem nr [...] z dnia 20 września 2017r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Dalej PINB w K. wyjaśnił, iż stosując się do wytycznych organu II instancji zlecił wykonanie ekspertyzy technicznej na okoliczność wykonanej rozbiórki przedmiotowej wiaty. Z przedłożonej w dniu 31 października 2018r. ekspertyzy technicznej, wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. K. K. wynika, iż brak jest jednoznacznych dowodów na rozebranie wiaty i posadowienie jej w tym samym miejscu. Zdaniem rzeczoznawcy nawet jeśli rozebrano konstrukcję wiaty, to nie wszystkie jej części zostały zdemontowane. Organ zauważył, iż postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego, nigdy nie z urzędu. Faktem jest, iż w dniu 7 grudnia 2016r. wpłynął do tutejszego organu stosowny wniosek. Podkreślono, że w celu uniknięcia ściągnięcia już nałożonej grzywny w interesie zobowiązanych jest złożenie takiego wniosku z równoczesnym wykonaniem ciążącego na nich obowiązku. W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Zatem, aby można było umorzyć nałożoną, a nieuiszczoną lub nieściągniętą grzywnę, zobowiązani muszą wykonać obowiązek określony w tytule wykonawczym. Zgromadzony materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie wskazuje natomiast, iż zobowiązani J. i S. D. nie wykonali obowiązku, polegającego na rozbiórce samowolnie wybudowanej wiaty. Wobec powyższego brak jest jakichkolwiek przesłanek umożliwiających umorzenie nałożonej grzywny. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli J. i S. D. zarzucając, iż PINB pominął że pismem z 19 lutego 2016 r. poinformowali Starostę Kaliskiego o wykonanej w tym dniu rozbiórce przedmiotowej wiaty. P. to było dołączone także od pisma z 4 maja 2016 r., adresowego do PINB w K., zatem organ ten nie może zrzucać, iż zobowiązani nie poinformowali niezwłocznie o dokonaniu rozbiórki. Wskazano, iż S. W. jest jedynym świadkiem, który może potwierdzić dokonanie rozbiórki przedmiotowej wiaty. Zarzucono także rozbieżność pomiędzy ustaleniami dokonanymi przez pracowników PINB, a ustaleniami rzeczoznawcy budowlanego. Zdaniem skarżących rzeczoznawca nie dokonał analizy całego podłoża ani odkrywek dotyczącego gruntu pod wiatą, stąd też jego twierdzenia, co do braku rozbiórki całej wiaty, nie są rzetelne. Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., postanowieniem z [...] 2019 r., nr [...], utrzymał zaskarżone postanowienie PINB w K. w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie zauważył, że J. i S. D. zwrócili się z żądaniem (podanie z dnia 4 maja 2016 r., uzupełnione podaniem z dnia 26 listopada 2016 r.) umorzenia nałożonej na nich w wysokości 5 000,00 zł grzywny w celu przymuszenia. WWINB zwrócił uwagę, że zagadnienie umorzenia grzywny w celu przymuszenia zostało uregulowane przez ustawodawcę w art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia, podlegają umorzeniu. WWINB zauważył, że z przepisu tego wynika, iż umorzenie grzywny możliwe jest jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Częściowe wykonanie obowiązków określonych w tytule wykonawczym nie może stanowić podstawy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Ponadto w przepisie tym wskazano też na drugą przesłankę umorzenia grzywny w celu przymuszenia - umorzyć można jedynie grzywnę, która nie została jeszcze uiszczona lub ściągnięta. WWINB zwrócił uwagę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2018 r. (sygn. [...]), wydane w sprawie stanowiska wierzyciela o niezasadności zarzutu zgłoszonego przez J. D. w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności o charakterze pieniężnym. Otóż w tym postanowieniu wyjaśniono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., uzasadniając egzekwowaną w ramach niniejszego postępowania egzekucyjnego grzywnę w celu przymuszenia (postanowienie z dnia [...] 2011 r., sygn. [...]), jednoznacznie wyjaśnił, że jednym postanowieniem nałożono określoną wysokość grzywny w celu przymuszenia na wszystkich zobowiązanych, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników, zwalnia drugiego. Co więcej, w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] 2011 r. (sygn. [...] RD) Inspektor Nadzoru Budowlanego, kierując się ówczesnym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wprost wskazał, że obowiązek uiszczenia tej grzywny ma charakter solidarny, co oznacza, że uiszczenie jej przez jednego z zobowiązanych zwalnia z tego obowiązku drugiego zobowiązanego. Skoro takie stanowisko zostało wyrażone przez organy w postanowieniach dotyczących nałożenia grzywny w celu przymuszenia, a postanowienia te pozytywnie przeszły sądowoadministracyjną kontrolę ich legalności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2012 r., II SA/Po 706/11), to należy przyjąć, że zastosowana w tym przypadku grzywna miała charakter solidarny. Bezsporne zaś jest, iż została ona w całości ściągnięta od S. D. (jednego z zobowiązanych), tym samym na J. D. nie ciąży obowiązek jej uiszczenia (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). W ocenie WWINB z przytoczonej treści postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2018 r. (sygn. [...]) wprost wynika, że grzywna nałożona na J. i S. D. została w całości ściągnięta. Jeśli zaś grzywna ta została w całości ściągnięta, to niedopuszczalne jest jej umorzenie w oparciu o art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i to niezależnie od tego, czy egzekwowany obowiązek (tj. rozbiórka wiaty) został wykonany, czy też nie został wykonany. Opisane powyżej dwie przesłanki zastosowania tego przepisu muszą bowiem wystąpić łącznie. Marginalnie WWINB zauważył, iż organ egzekucyjny w aktach sprawy zgromadził ekspertyzę techniczną z dnia 31 października 2018 r., wykonaną przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami budowlanymi, z której - wbrew twierdzeniom zobowiązanych, a zgodnie z ustaleniami pracowników organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji - wynika, że "(...) nie wydaje (...) się prawdopodobne, że przedmiotowa wiata została rozebrana i pobudowana ponownie z tych samych elementów". Wynika to stąd, iż "(...) nawet jeśli rozebrano konstrukcję wiaty, to nie wszystkie jej części zostały zdemontowane. Elementy podporowe wiaty - odcięte odcinki słupów osadzone w blokach betonowych, nie zostały w trakcie tej czynności zdemontowane", a ponadto mgr inż. K. K., po dokonaniu oględzin wiaty, nie mógł potwierdzić, iż "(...) wykonane przecięcia i spawy widoczne na bocznych powierzchniach słupów na poziomie 10-30 cm od poziomu terenu, mają pochodzenie wtórne i wynikają z wykonanego (odcięcia) demontażu wiaty". Co więcej - jak już wspomniano powyżej - nawet ewentualne częściowe wykonanie obowiązków określonych w tytule wykonawczym nie może stanowić podstawy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Reasumując WWINB uznał, iż skoro w przedmiotowej sprawie nałożona grzywna została już ściągnięta, to obowiązkiem PINB w K. było negatywne rozpatrzenie wniosku zobowiązanych i wydanie postanowienia o odmowie umorzenia tej grzywny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe rozstrzygniecie WWINB J. i S. D. podnieśli, iż zajęcie grzywny w celu przymuszenia nastąpiło w lipcu 2016 r., czyli po dokonaniu rozbiórki i złożeniu wniosku o uchylenie grzywny. Ponadto skarżący podnieśli, iż pismem z dnia 19 lutego 2016 r. skierowanym do Starosty [...] oświadczyli, że rozbiórki wiaty wynikającej z nakazu PINB z dnia [...]-2004 r. dokonali w dniu 19-02-2016 r. Tym samym skarżący dokonali skutecznego zgłoszenia faktu rozbiórki, a PINB nie zebrał całego materiału dowodowego w sprawie, a nawet zapomniał ,że ten dokument dołączono do pisma z dnia 04 maja 2016 r. Jeżeli natomiast pismo zostało nieprawidłowo skierowane do odpowiedniego urzędu, to organ przesyła niezwłocznie do urzędu zgodnie z jego właściwością, więc PINB nie może twierdzić, że nie dokonano zgłoszenia zgodnie z upomnieniem z dnia 01 grudnia 2008r. Według skarżących oświadczenie S. W. jest jedynym dowodem poświadczającym skuteczną rozbiórkę - jest to osoba która uczestniczyła przy rozbiórce. Podtrzymano też zarzut, iż ekspertyza techniczna, na którą organ powołał się, została wykonana nierzetelnie, bowiem rzeczoznawca nie badał podłoża pod wiatą, w którym to podłożu brak jest stopy fundamentowej, a dolna część słupa na dzień dzisiejszy jest przytwierdzona za pomocą blachy w postaci prostokąta, blacha jest przytwierdzona za pomocą śrub do podłoża betonowego, co potwierdza zeznanie S. W.. Ponadto WWINB pominął istotny aspekt - treść decyzji rozbiórkowej wiaty z 2004 r., do czego nie został zobowiązany w żaden sposób biegły. To na podstawie całego materiału dowodowego organ dokonuje oceny, czy nastąpiła rozbiórka wiaty, a nie tylko opinii biegłego. Odpowiadając na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia, zgodnie ze wskazanymi normami, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., nie narusza obowiązującego prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. Poza sporem pozostaje fakt, iż decyzją nr [...] z dnia [...] 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał J. i S. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanej w m. B., ul. [...]. Bezspornym jest także, iż wobec niewykonania nałożonego wymienioną decyzją obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2011 r. nałożył na inwestorów grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania ww. obowiązku. Postanowienie to, mimo składanych środków zaskarżenia, nie zostało wyeliminowane z obiegu prawnego . Skarżący S. i J. D. złożyli wniosek o umorzenie nałożonej na nich grzywny w celu przymuszenia wskazując, iż wykonali obowiązek nałożony na nich ww. decyzją z 26 sierpnia 2004 r. Przepis art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 – dalej w skrócie: u.p.e.a.) stanowi, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (a więc osiągnięcia zamierzonego celu) nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Umorzenie grzywny, zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a., możliwe jest jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż tylko częściowe wykonanie obowiązków określonych w tytule wykonawczym nie może stanowić podstawy umorzenia grzywny w celu przymuszenia (por. m.in. wyrok NSA z 16 maja 2018 o sygn. akt II OSK 1516/16 – dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Naczelny Sąd Administracyjny zauważył też, iż możliwość takiego umorzenia grzywny nie powinna być wiązana z jakimikolwiek innymi przyczynami niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2012 r., II OSK 2343/1 – dostępne: na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wykonanie obowiązku nie skutkuje jednak umorzeniem grzywny z urzędu, lecz w celu uzyskania postanowienia w sprawie umorzenia grzywny zobowiązany składa wniosek do organu egzekucyjnego. Należy zauważyć, iż ustawa nie wskazuje terminu, w jakim zobowiązany powinien wystąpić z wnioskiem o umorzenie grzywny, zatem prawo do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie grzywny może być wykorzystane także po wszczęciu postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymusowe wykonanie nałożonej grzywny. Niemniej, jak trafie zauważył WWINB w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z brzmieniem art. 125 § 1 u.p.e.a. umorzona może zostać grzywna, która nie została jeszcze uiszczona lub ściągnięta. Zatem przepis ten nie znajdzie zastosowanie w sytuacji gdy nałożona grzywna została już uiszczona lub ściągnięta. Zauważyć przy tym trzeba, iż skoro przepis art. 125 u.p.e.a. nie określa momentu, na jaki organ egzekucyjny bada istnienia przesłanek do umorzenia grzywny, to bierze pod uwagę stan faktyczny na moment orzekania w tym przedmiocie. Dotyczy to zarówno okoliczności wykonania nałożonego obowiązku, jak i uiszczenia lub ściągnięcia grzywny. Powyższą wykładnię art. 125 u.p.e.a. potwierdza także brzmienie przepisu art. 126 u.p.e.a. zgodnie z którym na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. Przepis art. 126 u.p.e.a. przewiduje zatem możliwość zwrotu uiszczonej grzywny w momencie, gdy zobowiązany wykonał obowiązek, a grzywna w celu przymuszenia została już uiszczona lub ściągnięta. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż poza sporem jest, że na dzień orzekania przez Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., t.j. [...] 2018 r., oraz na dzień orzekania przez WWINB w dniu 21 stycznia 2019 r. w przedmiocie wniosku o umorzenie nałożonej grzywny celu przymuszania, grzywna ta w całości została już uiszczona. Powyższe potwierdza zarówno strona skarżąca m.in. w piśmie z dnia 3 listopada 2017 r. adresowanym do Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., jak też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. pismem z 25 października 2017 r. Zaznaczyć należy, iż organy nadzoru budowlanego będące wierzycielami w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie uiszczenia nałożonej grzywny pieniężnej, przedmiotową grzywnę w wysokości 5000 zł nałożyły solidarnie na J. i S. D., a grzywna ta, zgodnie z materiałem zgromadzonym w sprawie, została zapłacona w całości przez S. D.. Potwierdza to także WWINB w postanowieniu z dnia [...] 2018 r. o nr [...] , w którym uznał za zasadne zarzuty wniesione przez J. D. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 4 lutego 2016 r. Tym samym WWINB w zaskarżonym postanowieniu trafnie zauważył, iż wobec uiszczenia w całości grzywny w celu przymuszenia, niemożliwe jest jej umorzenie w oparciu o przepis art. 125 u.p.e.a. Bez znaczenia jest przy tym, iż jak wynika ze skargi, a także ww. pisma PINB w K. z 25 października 2017 r., grzywna ta została uiszczona już po złożeniu wniosku o jej umorzenie. Istotny jest stan faktyczny na dzień orzekania w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie grzywny, a nie na dzień jego złożenia. Należy też zauważyć, iż z treści pisma J. i S. D. opatrzonego data 4 maja 2016 r. wynikało, iż wnioskodawcy domagają się umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr P [...] z [...] 2014 r. Dopiero w piśmie z 26 listopada 2016 r. J. i S. D. sprecyzowali, iż ich pismo z 4 maja 2016 r. stanowi wniosek o umorzenie grzywny. Zatem dopiero po tej dacie, a ściślej po przekazaniu pisma skarżących z 26 listopada 2016 r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. do PINB w K., co nastąpiło 7 grudnia 2016 r., właściwy organ mógł rozpoznać wniosek na podstawie art. 125 u.p.e.a. Jak wynika z akt sprawy, w momencie sprecyzowania przez skarżących ich wniosku z 4 maja 2016 r. grzywna w celu przymuszenia, której dotyczył wniosek, była już uiszczona. Jak wskazano wyżej, umorzenie nałożonej grzywny w celu przymuszenia jest możliwe jedyne na wniosek, zatem musi on być na tyle precyzyjny, aby możliwe było odczytanie rzeczywistej woli jego autora. Wobec jednoznacznej treści pisma z dnia 4 maja 2016 r. (w którym domagano się umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego egzekucji nałożonej postanowieniem z 13 kwietnia 2011 r. grzywny w celu przymuszenia, a nie umorzenia tej grzywny), nie można czynić organowi zarzutu, iż zwlekał z jego prawidłowym, tj. zgodnym z wolą autora wniosku, rozpoznaniem. Reasumując ten fragment rozważań, wobec uiszczenia przez jednego ze zobowiązanych nałożonej grzywny w celu przymuszenia, przed rozpoznaniem wniosku jej umorzenie, w świetle art. 125 u.p.e.a. brak było podstaw prawnych do uwzględnienia tego wniosku. Powyższe skutkuje oceną Sądu, iż zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] 2018 r. nr [...], należy uznać za prawidłowe. Odnosząc się do kwestii wykonania przez skarżących obowiązku nałożonego decyzją nr [...] z dnia [...] 2004r. podzielić należy stanowisko organów obu instancji, iż mimo podjęcia stosownych czynności wyjaśniających brak jest przesłanek do stwierdzenia, iż obowiązek ten został wykonany. Skarżący twierdzą, iż 19 lutego 2016 r. dokonali rozbiórki wiaty zgodnie z ww. decyzją, a następnie dokonali jej ponownego posadowienia w tym samym miejscu. Swoje twierdzenia poparli zeznaniami świadka – S. W.. Stanowisko skarżących zostały skonfrontowane z ekspertyzą techniczną wykonaną w dniu 31 października 2018 r. przez rzeczoznawcę budowlanego K. K.. Biegły rzeczoznawca jakkolwiek nie wykluczył w ww. ekspertyzie, iż doszło do rozebrania konstrukcji wiaty (uznając to jednak za mało prawdopodobne z uwagi na brak wbudowanych ponownie sztucerów kierunkowych – str. 16 ekspertyzy – oraz brak innych świadków wykonania tych prac – strona 18 ), to jednoznacznie uznał, iż nie mogło dojść do rozbiórki całej wiaty, bowiem jej fundamenty wraz z przymocowanymi do nich odcinkami słupów ram, nie zostały w tej czynności zdemontowane (str. 17 i 19-20 ekspertyzy). Tym samym nie można stwierdzić, aby obowiązek rozbiórki wiaty został wykonany w całości. Jak natomiast Sąd wskazał wcześniej, częściowe wykonanie obowiązków określonych w tytule wykonawczym nie może stanowić podstawy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. W tym miejscu należy odnieść się do zarzutów skargi i zauważyć, iż decyzja PINB w K. z dnia [...] 2004r., nr [...], nakazywała rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanej w m. B., ul. [...]. Nakaz ten dotyczył całego obiektu jakim jest wiata, a nie tylko jego określonej części. Dotyczył zatem wszystkich elementów konstrukcyjnych, koniecznych do jej trwałego wybudowania, w tym także elementów wiążących ją trwale z podłożem. Sąd miał też na uwadze, iż skarżący dopiero pismem z 4 maja 2016 r. poinformowali organ egzekucyjny o rzekomym wykonaniu nałożonego obowiązku w dniu 19 lutego 2016 r. Za takowe poinformowanie nie może być uznane pismo skierowane do Starosty [...] z 19 lutego 2016 r. Treść tego pisma wskazuje, iż intencją jego autorów było uzyskanie informacji w zakresie procedury posadowienia nowych wiat na działce nr [...] w B. w miejscu rzekomo rozebranej, zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] 2004r., wiaty, a nie poinformowanie organu egzekucyjnego (PINB w K.) o wykonaniu obowiązku. Skarżący nie zabezpieczyli też jakichkolwiek materiałów dokumentujących rzekome wykonanie rozbiórki przedmiotowej wiaty, tym bardziej, iż jak wynika z oświadczeń S. W. (protokół przesłuchania z 7 czerwca 2016 r.) po wykonaniu rzekomej rozbiórki doszło do odtworzenia wiaty w tym samym miejscu, kształcie i przy użyciu tych samych materiałów. Brak takiej dokumentacji uniemożliwia podważenie ustaleń organów w zakresie niewykonania nałożonego obowiązku w całości, a zeznania świadka S. W., zostały w cenie Sądu skutecznie zakwestionowane w zakresie całkowitej rozbiórki wiaty przez rzeczoznawcę budowlanego. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę jako pozbawioną podstaw w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło