II SA/Wa 1148/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-29
Skład orzekający: Adam Lipiński, Danuta Kania, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo rozpoznała schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej, opierając się na opinii Konsultanta Krajowego ds. Psychiatrii, mimo istnienia rozbieżnych diagnoz w dokumentacji medycznej skarżącego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest władny do rozważania kwestii medycznych i kwestionowania diagnozy postawionej przez komisję lekarską. Kontrola sądu obejmuje jedynie sprawdzenie prawidłowości postępowania administracyjnego i zgodności kwalifikacji schorzenia z przepisami prawa. W niniejszej sprawie Centralna Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo oparła się na opinii Konsultanta Krajowego, który szczegółowo przeanalizował zgromadzoną dokumentację i uznał, że podstawowym rozpoznaniem jest zespół uzależnienia od alkoholu, a brak jest podstaw do rozpoznania zespołu stresu pourazowego.Stan faktyczny
Skarżący, P. S., został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej. Po badaniach, komisje lekarskie rozpoznały u niego zespół uzależnienia od alkoholu oraz inne schorzenia współistniejące, uznając go za niezdolnego do służby (kategoria N). Skarżący kwestionował diagnozę, twierdząc, że cierpi na zespół stresu pourazowego (PTSD) wynikający z udziału w misji wojskowej. Sąd administracyjny rozpatrywał sprawę po wcześniejszym uchyleniu przez siebie orzeczenia CWKL z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi P. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej jako: "CWKL", "Komisja II instancji") orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., działając na podstawie § 11 ust. 1, § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 8 stycznia 2010 r.", po ponownym rozpatrzeniu odwołania P. S., uchyliła orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej jako: "RWKL", "Komisja I instancji") nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w części dotyczącej rozpoznanych schorzeń i ustaliła nowe oraz utrzymała w mocy to orzeczenie w części dotyczącej kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
P. S. został skierowany przez Dowódcę JW nr [...] w [...] do RWKL w [...] w celu ustalenia stanu zdrowia w związku z niewykonywaniem zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące.
Po zgromadzeniu dokumentacji oraz przeprowadzeniu stosownych badań RWKL w [...], orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. rozpoznała u P. S. - w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej "zespół uzależnienia od alkoholu" (§ 72 pkt 2), natomiast w grupie schorzeń współistniejących "otyłość prostą" (§ 1 pkt 7), "skrzywienie przegrody nosa" (§ 26 pkt 3) i uznała orzekanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N - Zał. 1 Grupa II) oraz zaliczyła do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową.
Na skutek złożonego przez P. S. odwołania powyższe orzeczenie zostało uchylone orzeczeniem CWKL w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. i sprawa przekazana RWKL w [...] do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dodatkowej dokumentacji lekarskiej złożonej przez orzekanego na etapie postępowania odwoławczego.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. rozpoznała u P. S. - w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej "zespół uzależnienia od alkoholu z reakcjami lękowo - depresyjnymi na podłożu zaburzeń emocji i zachowania oraz przebytego stresu pourazowego" (§ 72 pkt 2, § 68 pkt 2 i § 67 pkt 3), natomiast w grupie schorzeń współistniejących "otyłość prostą" (§ 1 pkt 7), "skrzywienie przegrody nosa" (§ 26 pkt 3), "przebyte skręcenie stawu skokowo-goleniowego prawego" (§ 77 pkt 5) oraz "przebyte złamanie V kości śródręcza prawego" (§ 75 pkt 1) i uznała orzekanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N - Zał. 1 Grupa II) oraz zaliczyła do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Jednocześnie Komisja I instancji orzekła, że schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, a P. S. jest zdolny do pracy.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia P. S. zarzucił Komisji I instancji nierozpoznanie sprawy co do istoty oraz nie wzięcie pod uwagę dotychczas prowadzonych badań specjalistycznych oraz rokowań co do powrotu do zdrowia. Podkreślił, że cały czas znajduje się pod kontrolą dr D. O., a w październiku 2014 r. udaje się do Szpitala Specjalistycznego MSW w [...] na Oddział [...]. Podkreślił, że w ocenie lekarzy badających go na tym Oddziale [...] jest schorzeniem wynikającym z typowych objawów [...]. Na potwierdzenie powyższego do odwołania dołączył opinię z konsultacji psychologicznej dokonanej przy użyciu kwestionariusza [...] oraz karty informacyjne z leczenia szpitalnego.
Na etapie postępowania odwoławczego CWKL w [...] zwróciła się do Konsultanta Krajowego ds. Obronności Kraju w Dziedzinie Psychiatrii [...] A. F. o wydanie opinii o stanie zdrowia psychicznego orzekanego dla celów orzeczniczo-lekarskich.
W wydanej opinii z dnia [...] grudnia 2014 r. Konsultant Krajowy ds. Obronności Kraju w Dziedzinie Psychiatrii [...] A. F. stwierdził, że podstawowym rozpoznaniem orzeczniczym w omawianym przypadku jest zespół uzależnienia od alkoholu. Brak jednocześnie podstaw do uznania tego schorzenia za mające związek przyczynowy z warunkami służby wojskowej.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., działając na podstawie § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. uchyliła orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w części dotyczącej rozpoznanych schorzeń i ustaliła nowe oraz utrzymała w mocy to orzeczenie w części dotyczącej kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
Komisja II instancji rozpoznała u P. S. - w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej "zespół uzależnienia od alkoholu" (§ 72 pkt 2), natomiast w grupie schorzeń współistniejących "otyłość prostą" (§ 1 pkt 7), "skrzywienie przegrody nosa" (§ 26 pkt 3), "przebyte skręcenie stawu skokowo-goleniowego prawego" (§ 75 pkt 1) oraz "przebyte złamanie V kości śródręcza prawego" (§ 26 pkt 3) i uznała orzekanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N - Zał. 1 Grupa II) oraz zaliczyła do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową.
W uzasadnieniu orzeczenia CWKL podzieliła pogląd prezentowany w opinii Konsultanta Krajowego ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii [...] A. F. i stwierdziła, iż diagnozowane u orzekanego w różnych ośrodkach przez różnych lekarzy i w różnym czasie objawy w postaci reakcji lękowych, depresyjnych czy zaburzeń zachowania wpisują się w obraz zaburzeń psychicznych związanych jedynie z uzależnieniem orzekanego od alkoholu.
W skardze na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w części uchylającej orzeczenie RWKL w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., w zakresie dotyczącym rozpoznanych u skarżącego schorzeń i ustalającym nowe, pełnomocnik P. S. zarzucił naruszenie:
1) § 67 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r.,
2) art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a." oraz art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z § 26 ust. 2 ww. rozporządzenia.
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o uchylenie orzeczenia CWKL w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. oraz orzeczenia RWKL w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w zakresie dotyczącym rozpoznanych u skarżącego schorzeń, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa oraz jej oddalenie w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed Sądem w dniu 13 listopada 2015 r. doprecyzował, że przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie CWKL w [...] w części dotyczącej rozstrzygnięcia o zdolności do służby oraz w części dotyczącej rozpoznania schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 878/15 uchylił orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w zaskarżonej części oraz zasądził na rzecz skarżącego koszty zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że CWKL w [...] dopuściła się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., a w konsekwencji postępowanie przed tym organem dotknięte zostało kwalifikowaną wadą prawną. W postępowaniu prowadzonym przez CWKL brał udział pracownik tego organu, którzy uprzednio brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia organu I instancji, tj. orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Osobą tą był [...] D. B., który uczestniczył w postępowaniu prowadzonym przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w [...] w ramach instytucji uregulowanej w § 26 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. Powołanym przepisem prawodawca wprowadził do postępowania wojskowych komisji lekarskich szczególny rodzaj współdziałania organów, którego istotną cechą jest okoliczność, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji bierze także udział organ wyższego stopnia, a udział ten wyraża się w formie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia projektu orzeczenia organu I instancji. Współdziałanie to polega zatem na współdecydowaniu, w określonych prawem przypadkach, o treści rozstrzygnięcia.
Sąd stwierdził, iż tego rodzaju współdziałanie podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., a członkowie wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia - którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia poprzez szczególną postać współdziałania zarówno w przypadku zatwierdzenia, jak i niezatwierdzenia projektu orzeczenia rejonowej wojskowej komisji lekarskiej - podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym.
Sąd podkreślił, że stwierdzone naruszenie prawa stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., a jak wynika z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wystąpienie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zobowiązuje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia bez konieczności badania, czy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołanym na wstępie orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] uchyliła orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w części dotyczącej rozpoznanych schorzeń i ustaliła nowe oraz utrzymała w mocy to orzeczenie w części dotyczącej kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
Komisja II instancji rozpoznała u P. S. - w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej "zespół uzależnienia od alkoholu" (§ 72 pkt 2), natomiast w grupie schorzeń współistniejących "otyłość prostą" (§ 1 pkt 7), "skrzywienie przegrody nosa" (§ 26 pkt 3), "przebyte skręcenie stawu skokowo-goleniowego prawego" (§ 75 pkt 1) oraz "przebyte złamanie V kości śródręcza prawego" (§ 26 pkt 3) i uznała orzekanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N - Zał. 1 Grupa II).
W uzasadnieniu orzeczenia CWKL ponownie powołała się na opinię sporządzoną przez Konsultanta Krajowego ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii [...] A. F., w której stwierdzono, że na podstawie analizy akt orzekanego z całą pewnością można przyjąć, iż jest on osobą uzależnioną od alkoholu, co zostało potwierdzone obecnością kryterialnych objawów klinicznych wykazanych podczas licznych hospitalizacji psychiatrycznych z powodu zespołów abstynencyjnych oraz alkoholowego uszkodzenia wątroby. Natomiast w analizowanej dokumentacji nie znaleziono nigdzie kryteriów pozwalających na rozpoznanie zespołu stresu pourazowego.
Ponadto w opinii tej wskazano, iż lekarze z Oddziału Leczenia [...] Szpitala MSW w [...] swoje rozpoznanie oparli jedynie na podawanych przez orzekanego subiektywnie odczuwanych objawach i zaniedbali pogłębioną diagnostykę m.in. wyniki badań psychologicznych. Podkreślono, iż podstawowym warunkiem pozwalającym zdiagnozować [...] zgodnie z klasyfikacją [...] jak i [...] (są to międzynarodowe wytyczne odnośnie zasad rozpoznawania poszczególnych schorzeń) jest znana przyczyna jego powstania, do której to zalicza się wpływ szczególnie katastroficznego i przerażającego zdarzenia, inaczej zgodnie z ww. klasyfikacjami [...] nie może zaistnieć. Tym samym podstawowe kryterium zakłada, iż osoba doświadczyła, była świadkiem lub została skonfrontowana ze zdarzeniem obejmującym śmierć lub bezpośrednie zagrożenie śmiercią lub doznała poważnego zranienia fizycznego bądź naruszenia integralności siebie i innych. Reakcja tej osoby na konkretne zdarzenie obejmowała wystąpienie silnego strachu, bezsilności lub przerażenia. Według opinii [...] A. F. wykazanie obecności takiego zdarzenia i w następstwie jego przeżycia ponowne przeżywanie tego zdarzenia, psychiczne odrętwienie i pobudzenie emocjonalne daje możliwość rozpoznania [...], zaś w istniejącej dokumentacji i w treściach podawanych przez orzekanego nie stwierdził on aby podczas pobytu orzekanego na misji miały miejsca ekstremalne zdarzenia. W podsumowaniu opinii stwierdzono, iż z przeważającym prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością podstawowym rozpoznaniem orzeczniczym jest zespół uzależnienia od alkoholu i brak jest podstaw do uznania tego schorzenia za mające związek przyczynowy z warunkami służby wojskowej.
Zespół orzeczniczy CWKL w [...] po analizie akt sprawy oraz po uzyskaniu ww. opinii Konsultanta Krajowego ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii postanowił uznać wywód z opinii za najbardziej wiarygodny, z racji iż został on oparty na całości zgromadzonego materiału orzeczniczego oraz z racji wieloletniego doświadczenia zawodowego [...] A. F. w diagnozowaniu schorzeń psychiatrycznych, znajomości realiów służby wojskowej (jest on autorem publikacji na temat zdrowia psychicznego żołnierzy) jak i zawartej w opinii analizy użyteczności dokumentacji z leczenia psychiatrycznego (tj. analizy dokumentacji medycznej pod kątem prawidłowości metod stawiania diagnozy medycznej oraz nie ujmowania całości obrazu schorzenia). Tym samym CWKL postanowiła zmienić treść rozpoznania w pkt 1 zaskarżonego orzeczenia RWKL na – "zespół uzależnienia od alkoholu" (§ 72 pkt 2) i uznać, iż inne diagnozowane u orzekanego w różnych ośrodkach przez różnych lekarzy i w różnym czasie objawy w postaci reakcji lękowych, depresyjnych czy zaburzeń zachowania wpisują się w obraz zaburzeń psychicznych związanych jedynie z uzależnieniem orzekanego od alkoholu.
Końcowo Komisja II instancji wskazała, że niniejsze orzeczenie zostało wydane w następstwie ponownej analizy akt sprawy oraz przy uwzględnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2015 r.
Pismem z dnia 15 czerwca 2016 r. pełnomocnik P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie CWKL w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik postępowania, tj. § 67 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy stan zdrowia psychicznego skarżącego uzasadnia rozpoznanie u niego zaburzeń stresowych pourazowych ([...]),
2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez zmianę orzeczenia pierwszoinstancyjnego, podczas gdy wydanie go z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego winno skutkować uchyleniem tego orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania;
- art. 7, art. 11, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w związku z § 26 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, tj. nieuwzględnienie wniosków wynikających z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej, a nadto niezwrócenie się do placówek medycznych, w których leczył się bądź w dalszym ciągu leczy się skarżący, o nadesłanie dokumentacji medycznej dotyczącej skarżącego, podczas gdy organ winien z urzędu podejmować wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji spowodowało orzekanie przez organ w oparciu o niepełny materiał dowodowy.
Jednocześnie pełnomocnik, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej skarżącego na okoliczność rozpoznania u niego zespołu stresu pourazowego ([...]) oraz braku niezdolności do pracy. W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o:
- uwzględnienie skargi i uchylenie orzeczenia CWKL nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. oraz orzeczenia RWKL w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r.,
- o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych ewentualnie w razie przedłożenia spisu kosztów, zgodnie z tym spisem.
W motywach skargi pełnomocnik wskazał, iż nie sposób zgodzić się z orzeczeniem Komisji II instancji, która dokonała zmiany rozpoznanego schorzenia, eliminując z treści orzeczenia I instancji stwierdzenie występowania u skarżącego reakcji lękowo-depresyjnych na podłożu zaburzeń emocji i zachowania oraz przebytego stresu pourazowego, utrzymując przy tym w mocy ww. orzeczenie w części dotyczącej niezdolności do zawodowej służby wojskowej.
Pełnomocnik zaznaczył, iż Komisja uporczywie pomija fakt, że u odwołującego stwierdzony został zespół stresu pourazowego ([...]). Choroba ta jest wynikiem pobytu na misji, ma niewątpliwy związek z pełnioną służbą wojskową. Skarżący w okresie od [...] października 2008 r. do [...] maja 2009 r. przebywał na [...] zmianie misji poza granicami państwa w [...] jako [...], tj. [...] używanego do zwalczania siły żywej nieprzyjaciela, bez osłony pancernej. W takich warunkach, na pierwszej linii działań bojowych przebywał przez pół roku, żyjąc w ciągłym napięciu i stresie spowodowanym narażeniem się na bezpośrednie trafienie w wyniku ostrzału nieprzyjaciela. Nadto skarżący widział rozerwane ciała nieprzyjaciół, śmierć i zranienia kolegów, żył w stanie permanentnego zagrożenia życia i zdrowia. Po powrocie do kraju nie potrafił zaadoptować się do panujących warunków. Czuł się stale zagrożony i nieufny do otoczenia. Był w ciągłym lęku. Reagował złością i agresją, nawet na drobne hałasy lub działania, które oceniał jako zagrażające. Izolował się od innych ludzi. Wracały do niego makabryczne wspomnienia z misji, miał zaburzenia snu. Dźwięki przypominające odgłosy z [...] powodowały i nadal powodują reakcję lękową, kołatanie serca, nadmierną potliwość. Picie alkoholu powinno być jednak w przypadku skarżącego rozumiane nie jako samodzielna choroba, ale jako próba "samoleczenia" przynoszących cierpienie objawów, co jest zjawiskiem powszechnym przy [...]. Skarżący podjął leczenie psychiatryczne i odwykowe. Przebywał w wielu placówkach leczniczych m.in. na Oddziale [...] [...] Centrum Zdrowia Szpitala Powiatowego Publicznego ZOZ w [...], w [...] Szpitalu Wojskowym z Przychodnią SP ZOZ w [...], na Oddziale [...] Szpitala Specjalistycznego MSW w [...]. Ostatnio skarżący leczył się w Ośrodku Interwencyjno-Terapeutycznym Fundacji [...] w [...], na Oddziale [...] Szpitala Psychiatrycznego SP ZOZ w [...] oraz w SP ZOZ Szpitala Specjalistycznego MSW w [...]. W większości jednostek, w których przebywał rozpoznano u niego zespół stresu pourazowego ([...]).
Pełnomocnik zarzucił, że organy obu instancji wydały swoje orzeczenia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, albowiem zaniechały dokładnego zbadania dokumentacji przedstawionej przez skarżącego, jak również nie zwróciły się do poszczególnych placówek medycznych, w których leczył się bądź nadal leczy się P. S., o nadesłanie stosownej dokumentacji. Tym bardziej, że skarżący w swoim odwołaniu z dnia [...] października 2014 r. od orzeczenia Komisji I instancji wskazał część placówek, w których odbywa leczenie. Ponadto, organ orzekający nie skierował skarżącego na badania lekarskie, choć wobec sprzeczności dokumentów ze stanowiskiem skarżącego, powinien to uczynić.
Pełnomocnik podniósł również, że Komisja II instancji po raz kolejny wydała orzeczenie bez zgłębienia istoty sprawy i dokładnego zbadania jej stanu faktycznego. W treści jego uzasadnienia Komisja nie wskazała przyczyn, dla których odmówiła wiarygodności dowodom przedstawionym przez skarżącego, w tym w szczególności dokumentacji medycznej potwierdzającej występowanie u niego [...]. Stwierdził również, że w sytuacji, gdy pomiędzy stanowiskiem Konsultanta Krajowego ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii, a lekarzami prowadzącymi skarżącego w różnych placówkach leczniczych zachodzi tak diametralna rozbieżność w zakresie rozpoznanego schorzenia, nie sposób przyjąć za zasadne oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na dokumentacji papierowej zgromadzonej w aktach sprawy.
W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wniosła o odrzucenie skargi w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa oraz jej oddalenie w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Zgodnie natomiast z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W sprawie niniejszej znajduje również zastosowanie art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Dokonując oceny przedmiotowej sprawy w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. - nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.
Zaznaczyć należy, że powyższym orzeczeniem Komisja II instancji uchyliła orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w części dotyczącej rozpoznanych schorzeń i ustaliła nowe oraz utrzymała w mocy to orzeczenie w części dotyczącej kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Powyższe orzeczenie zostało wydane w następstwie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 878/15. Wyrokiem tym Sąd uchylił orzeczenie CWKL w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w zaskarżonej części - dotyczącej rozstrzygnięcia o zdolności do służby oraz rozpoznania schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej. Orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa nie było bowiem przedmiotem skargi P. S., a w konsekwencji nie było przedmiotem ww. rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd. Na obecnym etapie, jak wynika z sentencji i uzasadnienia orzeczenia z dnia [...] lutego 2016 r., CWKL w [...] podjęła rozstrzygnięcie w zakresie rozpoznanych schorzeń oraz kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. W takim zakresie orzeczenie to zostało ponownie zaskarżone do Sądu, co wynika z treści skargi. Brak było zatem podstaw do odrzucenia skargi w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa.
Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonego orzeczenia wskazać należy, ze wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o sformalizowanym charakterze.
Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.). Zgodnie bowiem z § 27 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 761), sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. przed 6 czerwca 2015 r.), prowadzi się według przepisów dotychczasowych. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w dniu [...] grudnia 2013 r., w dacie skierowania skarżącego przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej, zatem w sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych.
Z przepisów ww. rozporządzenia wynika, że wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 14 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 22 i § 23 ust. 1 rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do właściwej wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia (§ 29). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 30 ust. 2). Ustalony na podstawie ww. dokumentów i badań stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej. Wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej określa załącznik nr 5 do rozporządzenia (§ 24 ust. 5 pkt 1), który to wzór w pkt 8 wymienia rozpoznanie, a w pkt 9 – kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Zaznaczyć należy, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, w szczególności czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami dotyczącymi orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast władny, aby rozważać kwestie medyczne. Tym samym, Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że orzekająca w I instancji Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w niniejszej sprawie w myśl § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Stosownie do § 25 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisja orzekała w składzie trzech lekarzy. Swoje orzeczenie wydała na podstawie dokumentacji medycznej skarżącego zgromadzonej w latach 2010 - 2014. Komisja rozpoznała u skarżącego w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej "zespół uzależnienia od alkoholu z reakcjami lękowo - depresyjnymi na podłożu zaburzeń emocji i zachowania oraz przebytego stresu pourazowego" (§ 72 pkt 2, § 68 pkt 2 i § 67 pkt 3), natomiast w grupie schorzeń współistniejących "otyłość prostą" (§ 1 pkt 7), "skrzywienie przegrody nosa" (§ 26 pkt 3), "przebyte skręcenie stawu skokowo-goleniowego prawego" (§ 77 pkt 5) oraz "przebyte złamanie V kości śródręcza prawego" (§ 75 pkt 1) i uznała orzekanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N - Zał. 1 Grupa II). W uzasadnieniu orzeczenia Komisja I instancji wskazała m.in., że schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej ujawniło się na tle zaburzeń stanu psychicznego, których źródło wiąże się z okolicznościami pozasłużbowymi, nie mającymi związku z warunkami służby wojskowej.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], orzekająca w składzie trzech lekarzy, również działała zgodnie ze swoją właściwością w myśl § 12 pkt 1 ww. rozporządzenia. Podkreślić przy tym należy, że Komisja II instancji, stosownie do art. 153 p.p.s.a., zastosowała się do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2015 r., tj. wyłączyła z postępowania osobę, która brała udział w prowadzonym w stosunku do skarżącego postępowaniu w ramach instytucji współdziałania.
Wydając rozstrzygnięcie reformatoryjne w części dotyczącej rozpoznanych schorzeń Komisja II instancji, jako schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej, stwierdziła u skarżącego "zespół uzależnienia od alkoholu" (§ 72 pkt 2), zaś w grupie schorzeń współistniejących rozpoznała: "otyłość prostą" (§ 1 pkt 7), "skrzywienie przegrody nosa" (§ 26 pkt 3), przebyte skręcenie stawu skokowo-goleniowego prawego" (§ 75 pkt 1) oraz "przebyte złamanie V kości śródręcza prawego" (§ 26 pkt 3). Jednocześnie podzieliła stanowisko Komisji I instancji odnośnie niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N).
W § 72 pkt 2 załącznika nr 1 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. (rozdział XVI - stan psychiczny) wykazane zostało "używanie szkodliwe lub uzależnienie od alkoholu nierokujące zachowania abstynencji", grupa II, kat. N. Zgodnie zaś z objaśnieniami szczegółowymi do § 72 używanie "szkodliwe" to powtarzające się używanie alkoholu (lub innego środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej), które spowodowało szkody somatyczne, psychologiczne lub dysfunkcjonalne zachowanie. "Uzależnienie" od alkoholu (lub innego środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej) to stan charakteryzujący się nieodpartym wewnętrznym przymusem ciągłego lub okresowego spożywania alkoholu (lub innego środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej), występowaniem objawów zespołu odstawienia po przerwaniu picia (przyjmowania środka), np. stanami majaczeniowymi, zmienionym sposobem reagowania na alkohol (utrata kontroli nad piciem, picie ciągami, zmiana tolerancji, luki pamięciowe, tzw. "klinowanie") i stałym zwiększaniem dawki alkoholu (lub środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej), postępującym przebiegiem, prowadzącym do tzw. psychodegradacji. Dyspozycja § 72 pkt 2 dotyczy osób uzależnionych od alkoholu lub używających go w sposób szkodliwy, które przerwały leczenie odwykowe i nie zachowują abstynencji.
Podkreślić należy, że Komisja II instancji, mając na względzie "liczne rozbieżności w dotychczasowych opiniach psychiatrycznych i stawianych diagnozach", korzystając z uprawnienia przewidzianego w § 30 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r., przeprowadziła dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów i zwróciła się do Konsultanta Krajowego ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii - [...] A. F. o wydanie niezależnej opinii co do rozpoznania postawionego przez Komisję I instancji w pkt 1 "zespół uzależnienia od alkoholu z reakcjami lękowo - depresyjnymi na podłożu zaburzeń emocji i zachowania oraz przebytego stresu pourazowego". W celu uzyskania opinii Konsultantowi została przekazana cała zgromadzona w sprawie dokumentacja.
W opinii z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] A. F. przedstawił w pierwszej kolejności dane z akt orzeczniczo-lekarskich wskazując, iż [...] P. S. został powołany do zawodowej służby wojskowej od dnia [...] października 2006 r. Przechodził badania okresowe bez przeciwwskazań do zajmowanych stanowisk dowódcy wozu dowodzenia. Skierowany został do RWKL w celu określenia zdolności do służby wojskowej z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie - 242 dni w 2013 r.
Badany był psychiatrycznie dla potrzeb RWKL w [...] w dniu [...] grudnia 2013 r. - leczony psychiatrycznie (odwykowo), nadużywa alkoholu od 4 lat. Hospitalizowany w Klinice [...] od dnia [...] czerwca 2013 r. do dnia [...] lipca 2013 r. gdzie rozpoznano zespół uzależnienia od alkoholu. W Oddziale [...] zmodyfikowano rozpoznanie. Obecnie wymieniony kontynuuje leczenie w warunkach ambulatoryjnych. Rozpoznanie: zespół uzależnienia od alkoholu; zaburzenia depresyjno-lękowe z cechami [...] (lek. D. O. specjalista psychiatra).
Następnie w ww. opinii wskazano, iż jak wynika z załączonej dokumentacji medycznej, orzekany w okresie od dnia [...] marca 2010 r. do dnia [...] maja 2014 r. był 10 razy hospitalizowany w tym 4-krotnie z powodu zespołu abstynencyjnego w przebiegu uzależnienia od alkoholu i alkoholowego uszkodzenia wątroby. Hospitalizowany w Klinice [...][...] w [...]w czerwcu 2013 r. Rozpoznanie: zespół uzależnienia od alkoholu. Podczas obserwacji w klinice nie obserwowano objawów psychotycznych, nie stwierdzono zaburzeń z grupy [...]. Większość zachowań pacjenta wynika z ww. uzależnienia.
Podczas hospitalizacji w Oddziale [...] MSW w [...] od dnia [...] sierpnia 2013 r. do dnia [...] listopada 2013 r. rozpoznano u orzekanego zaburzenia depresyjno-lękowe z cechami [...]. W trakcie drugiej hospitalizacji w ww. placówce w okresie od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r. rozpoznano zespół stresu pourazowego ze znacznie nasiloną komponentą lękowo-depresyjną. Przewlekłe zaburzenia nerwicowe (neurasteniczne) znacznie upośledzające sprawność ustroju i słabo poddające się leczeniu.
W czasie hospitalizacji w Oddziale [...] w [...] w okresie od dnia [...] maja 2014 r. do dnia [...] maja 2014 r. rozpoznano zespół abstynencyjny w przebiegu uzależnienia od alkoholu, alkoholowe uszkodzenie wątroby.
Według konsultacji psychologicznej mgr I. M. - wartość diagnostyczna wyników osłabiona ze względu na zaznaczającą się tendencję świadomego bądź nieświadomego wyolbrzymiania przeżywanych symptomów. Pacjent może mieć subiektywne poczucie nieradzenia sobie. Wpływa to na zaznaczające się w wynikach badania objawy wyraźnie wzmożonego napięcia i zmian w zakresie nastroju (umiarkowane przygnębienie, dysfotyczność, labilność). Pacjent ukazuje dużą skłonność do somatyzacji, a przeżywany niepokój ma liczne komponenty fizjologiczne. Zaznacza się obsesyjność w myśleniu, zamartwianie, rozpamiętywanie, trudności w koncentracji (...). Swoje samopoczucie pacjent łączy z konsekwencjami przebytej kilka lat temu misji wojskowej. Podaje nawracające wspomnienia i koszmary senne.
Zdaniem [...] A. F., na podstawie szczegółowej analizy akt orzeczniczo-lekarskich orzekanego, można przyjąć z całą pewnością, że jest on osobą uzależnioną od alkoholu, co zostało potwierdzone obecnością kryterialnych objawów klinicznych wykazanych podczas licznych hospitalizacji psychiatrycznych z powodu zespołów abstynencyjnych oraz alkoholowego uszkodzenia wątroby. Natomiast w analizowanej dokumentacji nie znaleziono nigdzie kryteriów pozwalających na rozpoznanie zespołu stresu pourazowego.
Konsultant wskazał również, że lekarze z Oddziału [...] Szpitala MSW w [...] swoje rozpoznanie oparli jedynie na podawanych przez orzekanego subiektywnie odczuwanych objawach i zaniedbali pogłębioną diagnostykę m.in. wyniki badań psychologicznych. Podkreślił, iż podstawowym warunkiem pozwalającym zdiagnozować [...] zgodnie z klasyfikacją [...] jak i [...] (są to międzynarodowe wytyczne odnośnie zasad rozpoznawania poszczególnych schorzeń) jest znana przyczyna jego powstania, do której to zalicza się wpływ szczególnie katastroficznego i przerażającego zdarzenia, inaczej - zgodnie z ww. klasyfikacjami - [...] nie może zaistnieć. Tym samym podstawowe kryterium zakłada, iż osoba doświadczyła, była świadkiem lub została skonfrontowana ze zdarzeniem obejmującym śmierć lub bezpośrednie zagrożenie śmiercią lub doznała poważnego zranienia fizycznego bądź naruszenia integralności siebie i innych. Należy także wykazać, że reakcja tej osoby na konkretne zdarzenie obejmowała wystąpienie silnego strachu, bezsilności lub przerażenia. Wykazanie obecności takiego zdarzenia i w następstwie jego przeżycia ponowne przeżywanie tego zdarzenia, psychiczne odrętwienie i pobudzenie emocjonalne daje możliwość rozpoznania [...], zaś w istniejącej dokumentacji i w treściach podawanych przez orzekanego nie stwierdził on aby podczas pobytu orzekanego na misji miały miejsca ekstremalne zdarzenia. W podsumowaniu opinii Konsultant stwierdził, iż z przeważającym prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością podstawowym rozpoznaniem orzeczniczym jest zespół uzależnienia od alkoholu i brak jest podstaw do uznania tego schorzenia za mające związek przyczynowy z warunkami służby wojskowej.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, CWKL w [...] postanowiła uznać wywód Konsultanta Krajowego ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii za najbardziej wiarygodny, z tego powodu, że został oparty na całości zgromadzonego materiału orzeczniczego, a także z racji wieloletniego doświadczenia zawodowego [...] A. F. w diagnozowaniu schorzeń psychiatrycznych, znajomości realiów służby wojskowej, jak i zawartej w opinii analizy użyteczności dokumentacji z leczenia psychiatrycznego. Zmieniając rozpoznanie na zespół uzależnienia od alkoholu Komisja II instancji stwierdziła jednocześnie, że diagnozowane u orzekanego - w różnych ośrodkach przez różnych lekarzy i w różnym czasie - objawy w postaci reakcji lękowych, depresyjnych czy zaburzeń zachowania, wpisują się w obraz zaburzeń psychicznych związanych jedynie z uzależnieniem orzekanego od alkoholu.
Wobec dokonanego rozpoznania uznać należało, iż Komisja II instancji trafnie przyporządkowała ww. schorzenie do § 72 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r., co z kolei skutkowało zaliczeniem skarżącego do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Brak jest tym samym podstaw do uznania, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem § 67 pkt 3 ww. załącznika nr 1, w którym wskazano "zaburzenie stresowe pourazowe przebyte lub rokujące poprawę". Zarzut skargi w tym zakresie zmierza w istocie do zakwestionowania rozpoznania Komisji II instancji w oparciu o cytowaną powyżej opinię Konsultanta Krajowego ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii. Jak już wyżej wskazano, kwestie medyczne pozostają poza przedmiotem oceny sądów administracyjnych w tego typu sprawach. Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy, tj. rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia. Może natomiast dokonać oceny kwalifikacji schorzenia do określonej jednostki redakcyjnej załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia oraz kategorii zdolności do służby wojskowej, co zostało dokonane przez organ w sposób prawidłowy.
Nieuzasadniony jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z treści powołanego przepisu wynika więc, że organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej przy zaistnieniu łącznie dwóch przesłanek. Organ ten musi w sposób niewątpliwy stwierdzić, że działanie organu I instancji było wadliwe, tj. naruszające przepisy procesowe, a nadto organ ten winien ustalić, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z uwagi na nieostre określenie przez ustawodawcę drugiej z ww. przesłanek, należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). W ocenie Sądu, przesłanki warunkujące zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Dodatkowa ocena zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej w celu usunięcia wątpliwości co do rozpoznania schorzenia powodującego niezdolność skarżącego do służby mogła być przeprowadzona - w oparciu o § 30 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010r. - na etapie postępowania odwoławczego. W konsekwencji Komisja II instancji mogła wydać orzeczenie reformatoryjne na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylające orzeczenie I instancji w części dotyczącej rozpoznania i orzekające w tym zakresie co do istoty sprawy.
Nieuzasadnione są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 w związku z § 26 ust. 2 ww. rozporządzenia. W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następstwie ustalenia i oceny wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie został zgromadzony obszerny materiał dowodowy w postaci dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej. Materiał ten został poddany ocenie Komisji I instancji, a następnie - na etapie postępowania odwoławczego - był przedmiotem opinii Konsultanta Krajowego ds. Obronności w Dziedzinie Psychiatrii, którego pogląd podzieliła Komisja II instancji. Jak wynika z ww. opinii, szczegółowej analizie poddana została całość dokumentacji medycznej skarżącego, w tym m.in. z pobytu na Oddziale [...] w Szpitalu w [...] oraz na Oddziale [...] Szpitala MSW w [...]. Opinia ta została wydana w celu rozstrzygnięcia rozbieżności w opiniach i stawianych diagnozach zawartych w tej dokumentacji, które dostrzegła Komisja II instancji. To zaś natomiast, że skarżący nie zgadza się z przedstawioną opinią Konsultanta (która kwestionuje stanowisko lekarzy z Oddziału [...] Szpitala MSW w [...]), nie stanowi przesłanki do "dopuszczenia dowodu z opinii nowego biegłego". Jednocześnie nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut skarżącego, że Komisja II instancji nie skierowała go na dodatkowe badania lekarskie, w sytuacji gdy w sprawie została zgromadzona obszerna dokumentacja medyczna obejmująca kilkuletni okres leczenia skarżącego.
Wbrew zarzutom skargi, zaskarżone orzeczenie zostało należycie uzasadnione. Komisja II instancji wskazała z jakich powodów podzieliła pogląd zaprezentowany w opinii Konsultanta, a ponadto stwierdziła, że odmienne diagnozy różnych ośrodków medycznych (reakcje lękowe, depresyjne czy zaburzenia zachowania) wpisują się w obraz zaburzeń psychicznych skarżącego związanych jedynie z uzależnieniem od alkoholu. Brak jest zatem podstaw do uznania, że Komisja dopuściła się naruszenia art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.
Końcowo zaznaczyć należy, że Sąd, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a., orzeka na podstawie akt sprawy. Sąd nie przeprowadza dowodu uzupełniającego z dokumentów, które stanowią akta postępowania administracyjnego. Z tego względu, Sąd mając na względzie wniosek zawarty w skardze przeprowadził, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowód uzupełniający z tych dokumentów medycznych załączonych do skargi, które nie zostały zgromadzone w aktach administracyjnych. Treść tych dokumentów, w tym choćby wskazana w skardze karta informacyjna z Ośrodka Interwencyjno-Terapeutycznego Fundacji [...] z dnia [...] września 2015 r., nie mogła wpłynąć na odmienną ocenę niniejszej sprawy w świetle przedstawionej powyżej argumentacji.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło