III OSK 2199/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-05-10

Skład orzekający: sędzia NSA Teresa Zyglewska, sędzia NSA Mirosław Wincenciak, Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zasypania rowu melioracyjnego, stanowiącego urządzenie wodne, które zostało zlikwidowane w sposób legalny, ale jednocześnie spowodowało szkodliwy wpływ na sąsiednie grunty, właściwą podstawą prawną do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jest art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, czy też art. 64b Prawa wodnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nawet legalnie wykonane roboty budowlane, w tym likwidacja urządzenia wodnego (rowu melioracyjnego), mogą podlegać regulacji z art. 29 Prawa wodnego, jeśli spowodowały szkodliwy wpływ na sąsiednie grunty. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy niezasadnie pominął analizę materiału dowodowego pod kątem zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, koncentrując się wyłącznie na legalności zasypania rowu i uznając sprawę za bezprzedmiotową. Właściwe było zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c PPSA, co uzasadniało uchylenie decyzji organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wodnym na działce K.K. i P.K. Wójt Gminy nakazał wykonanie rurociągu tranzytowego i przepustów, uznając, że zmiany na działce nr [...] (nasyp, wał ziemny, ogrodzenie) spowodowały szkodliwy wpływ na sąsiednią działkę nr [...] należącą do B.P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i umorzyło postępowanie, uznając, że zasypanie rowu melioracyjnego (urządzenia wodnego) wymaga pozwolenia wodnoprawnego i właściwość organu leży po stronie starosty, a nie wójta. WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO, uznając, że doszło do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntu B.P. NSA oddalił skargę kasacyjną K.K. i P.K.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną K.K. i P.K. Zasądzono solidarnie od K.K. i P.K. na rzecz B.P. kwotę 257 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K. i P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 163/19 w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 grudnia 2018 r. znak: SKO.PW/4171/78/2018 w przedmiocie umorzenia postępowania 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza solidarnie od K.K. i P.K. na rzecz B.P. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 163/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 grudnia 2018 r. znak: SKO.PW/4171/78/2018 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I); zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego B.P. kwotę 932 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt II). U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 3 października 2018 r., na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1121, dalej w skrócie "ustawa") oraz art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566), orzekł o nakazaniu P.K. i K.K. wykonania na działce nr [...]: "1) rurociągu tranzytowego długości 47 m, średnicy 300 mm, spadku 0,3% przeprowadzającego wody opadowe przez teren działki [...], z wylotem do rowu na działce nr [...]. Na załamaniu trasy rurociągu należy wykonać studnię kontrolną. Trasa rurociągu pokazana została na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji. 2) ujęcie i przeprowadzenie spływającej wody powierzchniowej z działki nr [...] za pomocą dwóch przepustów o średnicy 300 mm i wprowadzeniu jej do rurociągu. Na wlocie do przepustu krata metalowa celem zabezpieczenia przed zanieczyszczeniami niesionymi przez wody (trawa, śmieci). Lokalizacja przepustów w ogrodzeniu działki nr [...] jeden na trasie istniejącego na działce nr [...] rowu ziemnego, a drugi w najniższym punkcie terenowym działki nr [...]". W uzasadnieniu decyzji podał, że postępowanie w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne zostało wszczęte na wniosek B.P. z dnia 20 grudnia 2011 r. Organ ustalił, że współwłaścicielami działki nr [...] w miejscowości [...] są K.K. i P.K., a B.P. jest właścicielem działki [...] w miejscowości [...]. Teren w obrębie w/w działek posiada spadek w kierunku północno-zachodnim, czyli zgodnie z wynikami oględzin przeprowadzonych w terenie. Fakt wystąpienia zmian na gruncie K.K. i P.K. ustalono na podstawie wizji w terenie, zeznań stron i właścicieli działek sąsiednich oraz na podstawie aktualnej mapy terenu. W trakcie przeprowadzonych wizji w terenie w dniach: 5 stycznia 2012 r., 10 kwietnia 2012 r., 4 listopada 2015 r. i 27 marca 2018 r. nie stwierdzono zalegania wody na przedmiotowych działkach. Oględziny w terenie wykazały, że działka nr [...] wyniesiona jest ponad tereny sąsiednie i dodatkowo usypany jest wał ziemny na granicy działki od strony wschodniej z działką B.P., właściciela działki nr [...]. Działka nr [...] posiada spadek ze wschodu na zachód, tj. od działki nr [...] do działki nr [...] oraz z północy na południe, tj. od budynku mieszkalnego do około połowy odległości między budynkiem a drogą, tzw. za stodołami oraz z południa na północ od drogi, tzw. za stodołami do wysokości zabudowań K. i P. K. Na przedmiotowej działce istnieje rów, który odprowadzał wody opadowe ze wschodu na zachód, tj. w kierunku działki nr [...]. Teren od zabudowań gospodarczych opada w kierunku południowym do w/w rowu. Aktualnie teren działki nr [...], poprzez wykonany przez właściciela na działce nasyp gruntowy, w sposób widoczny przewyższa sąsiednią działkę nr [...]. Zgodnie z opracowaną dla potrzeb opinii mapą sytuacyjno-wysokościową z dnia 20 kwietnia 2016 r. rzędne terenu działki nr [...] w części zabudowanej budynkiem gospodarczym i mieszkalnym przewyższają o 36-40 cm odpowiednie rzędne terenu działki sąsiedniej nr [...]. Wykonane przez biegłego na podstawie pomiarów geodezyjnych i interpolacji przekroje poprzeczne przez działki objęte sporem wodnym, wraz z terenem przyległym, obrazują znaczne wyniesienie poziomu działki nr [...] zarówno w stosunku do działki nr [...], jak i działek nr [...] i [...]. Aktualne ukształtowanie terenu działki nr [...] potwierdza informacje B.P. oraz właścicieli działek sąsiednich o systematycznym nawożeniu ziemi na działkę nr [...], podniesienie terenu działki nr [...] i zmianę naturalnego ukształtowania terenu. Istniejący naturalny poziom terenu (przed wykonaniem nasypu na działce nr [...]) potwierdza również odkryty przez właściciela działki nr [...] murek betonowy istniejącego wcześniej ogrodzenia w granicy działki nr [...] i nr [...]. Widoczny otwór w murku starego ogrodzenia zlokalizowany jest na trasie rowu odwadniającego teren leżący po wschodniej stronie działki nr [...], w tym m.in. działkę nr [...]. W wykonanym przez właściciela działki nr [...] ogrodzeniu z siatki na betonowym murku, brak jest otworu pozwalającego na swobodny przepływ wody z górnego odcinka rowu. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli P.K. i K.K. W odwołaniu wskazali oni m.in., że z decyzji z dnia 29 września 2018 r. znak: KUZ.424.32.2018.MŁ, wydanej przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wynika, iż "rów zlokalizowany na działce nr [...] w m. [...] zgodnie z przepisami Prawa wodnego z 1974 r. był urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych". Podniesiono także, iż nie wykazano szkód, jakie mogły mieć miejsce na skutek zmiany stanu wody na gruncie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 6 grudnia 2018 r. znak: SKO.PW/4171/78/2018, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a."), art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy oraz art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy, z uwagi na regulację zawartą w art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Wskazał, że w sprawie nie ulega wątpliwości, iż doszło do zasypania rowu. Z ustaleń zawartych w decyzji z dnia 29 września 2018 r. znak: KUZ.424.32.2018.MŁ, wydanej przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wynika, iż "rów zlokalizowany na działce nr [...] w m. [...] zgodnie z przepisami Prawa wodnego z 1974 r. był urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych". Kolegium stwierdziło, że art. 29 ust. 3 ustawy ma zastosowanie wówczas, gdy zmiany stanu wody na gruncie wynikają z działań, które nie dotyczą istniejących urządzeń wodnych, a jedynie przy okazji wpływają na stosunki wodne w otoczeniu. Rów, jako taki, stanowi jednak urządzenie wodne – zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy. Urządzeń wodnych dotyczą przepisy art. 64 ust. 1 i art. 64b ustawy. W przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji (dotyczy to też sytuacji, gdy urządzenie wodne przestaje taką funkcję pełnić, gdyż zastało zlikwidowane – jak w niniejszej sprawie – poprzez zasypanie) lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, konieczna jest interwencja na podstawie przepisu art. 64b ustawy. Jest więc oczywiste, że w takim przypadku nie jest to kompetencja wójta (burmistrza), o której stanowi art. 29 ustawy. Jeżeli nastąpiło zasypanie rowu, będące w istocie jego likwidacją (rozbiórką urządzenia wodnego), to działanie takie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 64a ust. 5 ustawy pozwala zaś nałożyć w drodze decyzji obowiązek odkopania rowu zakopanego bez stosownego pozwolenia, ustalając warunki i termin wykonania tej czynności, a do wydania decyzji w tym przedmiocie właściwy jest organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a więc starosta. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł B.P., domagając się jej uchylenia. W skardze zarzucił naruszenie stosownych przepisów postępowania oraz art. 29 ust. 3 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że art. 29 ust. 3 ustawy jest zakresowo szerszy niż przepisy art. 77 i art. 64 ustawy, a w sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntu sąsiedniego, należącego do B.P. W konkluzji, w ocenie Sądu pierwszej instancji, w sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego i materialnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K.K. i P.K. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzucili: I) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie przez Sąd pierwszej instancji decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 grudnia 2018 r., podczas gdy rozstrzygnięcie organu nie było dotknięte wskazaną przez Sąd wadą, dającą podstawę do uchylenia decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania; 2) art. 151 p.p.s.a., polegające na niezastosowaniu tego przepisu i nieoddaleniu skargi, podczas gdy zasadne było jej nieuwzględnienie z uwagi na jej oczywistą bezzasadność; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że normy te zostały naruszone, podczas gdy w niniejszej sprawie organ zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, a ponadto podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a w konsekwencji dokonał prawidłowych ustaleń polegających na uznaniu, iż źródłem naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] było zasypanie istniejącego uprzednio rowu, stanowiącego urządzenie melioracji wodnej szczegółowej oraz zastosowaniu art. 64b ustawy. II) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 29 ust. 3 ustawy, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie oraz art. 64b ustawy, poprzez jego niezastosowanie, pomimo że analiza stanu faktycznego sprawy wskazuje na okoliczność, iż do zmiany stanu wody na działce nr [...] w miejscowości [...] (rzekomo szkodliwie wpływającej na sąsiednią działkę nr [...], stanowiącą własność B.P., co w niniejszym stanie faktycznym nie zostało udowodnione) doszło wskutek zasypania istniejącego uprzednio rowu stanowiącego urządzenie melioracji wodnej szczegółowej, pełniącego funkcję odbiornika wód powierzchniowych spływających z działek położonych od wschodu w kierunku zachodnim, a nie wskutek podniesienia poziomu działki nr [...]. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Ponadto wnieśli o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawili argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. B.P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Ponadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Ustosunkowując się do powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów stwierdził, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Istota sporu sprowadza się do relacji przepisu art. 29 ust. 3 ustawy względem art. 64b tej ustawy – w ocenianym stanie faktycznym. Według art. 29 ust. 3 ustawy, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Wydanie decyzji o nałożeniu lub o odmowie nałożenia obowiązku określonego w art. 29 ust. 3 ustawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę dla sąsiadujących gruntów. Zatem dla zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy niezbędne jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek – zdarzeń wywołanych przez właściciela gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Prowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające ma wykazać, czy zmiana nastąpiła oraz czy miała ona wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. Z kolei przepis art. 64b ustawy stanowi, że: "W przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji, nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności". Decyzja wydana w trybie art. 64b ustawy ma zatem doprowadzić do przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego. Przesłanką jej wydania jest nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty. Jak wynika z niezakwestionowanych skutecznie ustaleń organu pierwszej instancji, obejmujących m.in. materiały z oględzin przeprowadzonych w dniach: 5 stycznia 2012 r., 10 kwietnia 2012 r., 14 listopada 2015 r. (wraz z rozprawą administracyjną), 12 lipca 2016 r. (przeprowadzone z udziałem biegłego) i 27 marca 2018 r., a także materiał fotograficzny, zeznania świadków, dokumenty dotyczące likwidacji szkód powstałych na skutek powodzi oraz opinię sporządzoną z inicjatywy organu pierwszej instancji w lipcu 2016 r. przez biegłą inż. [...], posiadającą uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalizacji wodno-melioracyjnej – w niniejszej sprawie doszło do zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, poczynione ustalenia wskazują, że szkodliwa zmiana stosunków wodnych na gruntach sąsiednich spowodowana została nie tylko zasypaniem przedmiotowego rowu, ale również innymi zmianami na działce. Podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organ odwoławczy niezasadnie przyjął, iż dla sprawy istotne jest przede wszystkim zasypanie rowu dokonane jeszcze pod rządami ustawy z dnia 10 października 1974 r., które – w świetle w/w decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 29 września 2018 r. – zostało uznane za działanie legalne. Legalność likwidacji przedmiotowego rowu nie musi oznaczać braku szkodliwego wpływu jego zasypania na stosunki wodne, bowiem do zmiany stanu wód na gruncie może dojść także wówczas, gdy zmiany te są następstwem legalnie wykonywanych robót budowlanych. Takie stanowisko prezentowane jest w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych i skład orzekający w niniejszej sprawie to stanowisko podziela. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 437/20 wskazał, że "ochronie na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo wodne podlega bowiem naturalny bądź legalnie zmieniony stan wody na gruncie (...)". Także wojewódzkie sądy administracyjne prezentują stanowisko, że "nawet wykonane legalnie roboty budowlane mogą spowodować naruszenie stosunków wodnych, podlegające regulacji z art. 29 Prawa wodnego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. II SA/Łd 699/20, wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 marca 2020 r., sygn. II SA/Kr 1142/19, wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 426/19; orzeczenia.nsa.gov.pl). W piśmiennictwie także podkreśla się, że z brzmienia art. 29 ustawy należy wywieść ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie (por. M. Kałużny, Prawo wodne. Komentarz, wyd. II). Należy także podnieść, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę pozostałych zmian dokonanych na gruncie działki nr [...], polegających na podwyższeniu jej gruntu, zrealizowania na niej wału ziemnego i ogrodzenia na murku betonowym, od strony działki nr [...] r. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, nie odniósł się on do ustaleń poczynionych przez biegłą w opinii z lipca 2016 r. Zgodnie z tymi ustaleniami, na działce nr [...] doszło do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntu sąsiedniego (działka nr [...], należąca do B.P.). W opinii tej biegła wskazała również, że dla likwidacji zaistniałej szkody w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w tym zasypania rowu na działce nr [...], ale także jej nawiezieniu i wybudowaniu ogrodzenia na podmurówce, wystarczające będzie wykonanie urządzeń wskazanych w opinii, tj. instalacji rurociągu tranzytowego (względnie alternatywnie rowu) na działce nr [...] oraz ujęcie i przeprowadzenie spływającej wody z działki nr [...] za pomocą dwóch przepustów opisanych w punkcie 2 decyzji organu pierwszej Instancji. Organ odwoławczy pominął poczynione w opinii ustalenia, koncentrując się wyłącznie na zasypaniu przedmiotowego rowu melioracyjnego, stanowiącym w istocie jego likwidację, a w związku z tym uznał nie tylko, że organem właściwym do jej rozpoznania w pierwszej instancji jest starosta, ale ponadto przyjął, że sprawa stała się bezprzedmiotowa w świetle ostatecznej decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 29 września 2018 r. znak: KUZ.424.32.2018.MŁ. Natomiast z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji oraz sporządzonej w sprawie opinii wynika, że szkodliwe zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] wynikają nie tylko z zasypania przedmiotowego rowu, ale też z nadsypania gruntu na w/w działkę i zrealizowania tamującego odpływ wału ziemnego z murkiem bez otworów, tamującego odpływ wody m.in. z działki nr [...]. Likwidacja szkody możliwa jest natomiast poprzez wykonanie urządzeń wskazanych przez biegłą w powołanej opinii, bez konieczności odtworzenia rowu. W konkluzji stwierdzić należało, iż zasadnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że w rozpoznawanym stanie faktycznym istniały podstawy do procedowania w sprawie administracyjnej w celu wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy. Tym samym chybione okazały się zarzuty skargi kasacyjnej podnoszące naruszenie prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Niewątpliwe jest bowiem, że organ odwoławczy, wychodząc z błędnego założenia, nie przeprowadził oceny materiału dowodowego w kierunku zastosowania przepisu art. 29 ust. 3 ustawy, a zatem dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji za niezasadne uznać należało zarzuty dotyczące naruszenia przepisów wynikowych, tj. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Skoro bowiem doszło do naruszenia prawa procesowego i materialnego to zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu wyroku na podstawę z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., a tym samym nie mógł dopuścić się naruszenia przepisu art. 151 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło