I SA/Bd 160/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę W dniu [...] grudnia 2017r. do Izby Administracji Skarbowej w B. wpłynęło skierowane do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zażalenie Skarżącego z dnia [...] grudnia 2017r. na pismo P. P. S.A. z dnia [...] grudnia 2017r., informujące o wydaniu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie postępowania przewidzianego w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przedmiotowe zażalenie dotyczyło czynności i sposobu w jaki P. P. S.A. dąży wobec Skarżącego do uzyskania roszczenia abonamentowego. W związku z powyższym, Skarżący wniósł o rozpatrzenie zażalenia i uznanie go jako zasadnego. Tym samym żądając uznania roszczenia P. P. S.A. za bezpodstawne i podjęcia decyzji o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018r. [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej na podstawie art. 61a ustawy z dnia [...] czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257) – dalej jako: "k.p.a." odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. zażalenia z dnia [...] grudnia 2017r. z uwagi na brak uprawnienia po stronie zobowiązanego do złożenia takiego zażalenia. W złożonym na powyższe rozstrzygnięcie zażaleniu, skarżący ponownie wskazał na bezprawne roszczenie P. P. S.A. z tytułu opłat abonamentowych, które to P. P. S.A. ustaliła w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2017r. Nr [...] za okres od stycznia 2012 r. do marca 2014r. Stwierdził również, że P. P. S.A. nie dołączyła do akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, na podstawie których wysunęła roszczenia. Ponadto wskazał, iż pismem z dnia [...] kwietnia 2013r. przekazał P. P. S.A. dokumenty uprawniające do zwolnienia od opłaty abonamentowej. Podkreślił także, że P. P. S.A. bezprawnie naliczyła roszczenie za okres od maja 2013r. do marca 2014r., a nadto przedawnieniu uległy roszczenia za okres od stycznia 2010r. do grudnia 2012r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie Dyrektora Skarżący nie posiadał uprawnienia do złożenia zażalenia na pismo P. P. S.A. z dnia [...] grudnia 2017r., co uniemożliwiało wszczęcie postępowania na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...] września 2018r. sygn. akt I SA/Bd 303/18 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2018r. Sąd stwierdził, że istnieją podstawy do uchylenia postanowienia ze względu na zaistnienie przesłanki dającej podstawę do wznowienia postępowania. Mając na uwadze kontekst prawny Sąd stwierdził, że w postępowaniu zażaleniowym zakończonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2018r. brały udział osoby, które uczestniczyły w wydaniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2018r. o odmowie wszczęcia postępowania. Osoby te na mocy art. 25 § 1 pkt 5 k.p.a., były wyłączone od udziału w postępowaniu, wywołanym złożonym zażaleniem. Osoby te powinny zatem na etapie postępowania zażaleniowego, powstrzymać się od podejmowania dalszych czynności procesowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2018r. Organ przytaczając treść art. 61 § 1 k.p.a., który znajduje zastosowanie w sprawie na podstawie odesłania zawartego w art. 18 ustawy z dnia [...] czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1201 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a.", wskazał, że przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Organ zauważył, że zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem jest zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego. W piśmie z dnia [...] grudnia 2017r. Dyrektor C. O. F. P. P. S.A. poinformował skarżącego, iż wydanym w dniu [...] grudnia 2017r. Nr [...] postanowieniem zakończyło się ostatecznie, toczące się w sprawie postępowanie przewidziane w art. 34 u.p.e.a. i w związku z tym organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, wyda postanowienie, na które przysługuje prawo wniesienia zażalenia do właściwego Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, co zobowiązany uczynił pismem z dnia [...] stycznia 2018r. Zatem, w ocenie organu, z powołanego przepisu nie wynika, aby zobowiązany posiadał uprawnienie do złożenia zażalenia na wyżej wskazane pismo P. P. S.A. z dnia [...] grudnia 2017r. W związku z tym, brak uprawnienia po stronie zobowiązanego należy uznać za uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej jednocześnie zauważył, iż przedstawione w niniejszym zażaleniu okoliczności stały się przedmiotem rozpoznania wniesionych pismem z dnia [...] lutego 2015r. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] z dnia [...] marca 2014r., które to zakończyło się ostatecznie wydanym w dniu [...] lutego 2018r. postanowieniem Nr [...], doręczonym skarżącemu w dniu [...] lutego 2018r. W złożonej do tut. Sądu skardze L. S. wniósł o rozpatrzenie sprawy i uznanie ustalonego przez P. P. roszczenia abonamentowego za bezpodstawne, a postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej za mało przekonywujące, oparte na bezpodstawnie wniesionym roszczeniu przez P. P. S.A. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Nadto, co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonych postanowień oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanych rozstrzygnięć. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie naruszył przepisów materialnych i procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a także uwzględnił ocenę prawną zawartą w wyroku tut. Sądu z dnia [...] września 2018r. sygn. akt I SA/Bd 303/18. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy zasadnie organ administracji odmówił stronie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zażalenia z dnia [...] grudnia 2017r. dotyczącego pisma P. P. S.A. z dnia [...] grudnia 2017r. informującego o wydaniu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie postępowania przewidzianego w art. 34 u.p.e.a. W ocenie Sądu, lektura przedłożonych do sprawy akt administracyjnych w świetle obowiązujących przepisów prawa nie budzi wątpliwości co do prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Stosownie do art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 O.p., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd według, którego dyspozycja art. 165a O.p. winna znaleźć zastosowanie w przypadku, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. W rozpoznawanej sprawie jej stan faktyczny i prawny dawał podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, w oparciu o art. 165a O.p. Zgodnie bowiem z art. 236 § 1 O.p. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie gdy ustawa tak stanowi. Pismo P. P. z dnia [...] grudnia 2017r. nie było postanowieniem ani żadnym innym rozstrzygnięciem a stanowiło jedynie informację dla Skarżącego o zakończeniu postępowania przez wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów. Użyty w art. 165a § 1 O.p. zwrot: "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" należy rozumieć jako sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Dyspozycja normy wyrażonej w art. 165a § 1 O.p. stanowi wyłącznie podstawę do oceny formalnej, a nie rozstrzyganie kwestii mających źródło w przepisach prawa materialnego. Innymi słowy, na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania podatkowego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. W postanowieniu wydanym na podstawie art. 165a § 1 O.p. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I GSK 778/17; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 09 listopada 2017r., sygn. akt I SA/Po 710/17 – dostępne http://cbosa.nsa.gov.pl). Organ tak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jak i w odpowiedzi na skargę podkreślił, ze okoliczności podniesione przez Skarżącego w zażaleniu stały się przedmiotem rozpoznania w postępowaniu egzekucyjnym w wyniku wniesionych przez stronę zarzutów. Reasumując, w ustalonym w sprawie stanie faktycznym i obwiązującym stanie prawnym nie sposób doszukiwać się normy prawnej, w oparciu o którą organ mógłby wszcząć postępowanie w niniejszej sprawie. W pełni zasadne było rozstrzygnięcie w oparciu o art. 165a § 1 O.p., gdyż brak normy prawnej jest oczywistym brakiem podstawy do rozpatrzenia żądania Skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.