III SA/Wa 2223/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-14
Skład orzekający: Justyna Mazur, Piotr Dębkowski, Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpowiedzialność prezesa zarządu spółki z o.o. za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych może zostać orzeczona, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a prezes zarządu nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo orzekły o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu spółki za zaległości z tytułu wpłat na PFRON. Stwierdzono, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna, a skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, w szczególności nie udowodnił braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, mimo że spółka zaprzestała regulowania zobowiązań już w styczniu 2011 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności R. K. (skarżącego), byłego prezesa zarządu spółki U. sp. z o.o., za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od stycznia do lipca 2011 r. Organy ustaliły, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń organów, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązku złożenia wniosku o upadłość.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Staniszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej wraz z pozostałym członkiem zarządu oraz spółką odpowiedzialności podatkowej prezesa zarządu za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2011 r. oddala skargę
Decyzją z [...] września 2016 r., Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej Prezes PFRON) ustalił, że odpowiedzialność za zaległości U. sp. z o.o. (dalej Spółka) z tytułu wpłat na PFRON za okresy od stycznia do listopada 2011 r. ponosi R. K. (dalej Skarżący) solidarnie ze Spółką oraz z drugim członkiem zarządu L. W.
Decyzją z [...] lipca 2018 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej MRPiPS), na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej Op), uchylił powyższą decyzję w części dot. sierpnia, września, października i listopada 2011 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W pozostałym zakresie MRPiPS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Prezes PFRON podał, iż zobowiązania Spółki za okresy od sierpnia do listopada 2011 r. były wymagalne do 28 maja 2018 r., zaś za pozostałe okresy objęte decyzją do 5 sierpnia 2018 r. Z tego względu, postępowanie w części dotyczącej przedawnionych zobowiązań stało się bezprzedmiotowe.
Organ odwoławczy podkreślił, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w czasie gdy powstały zobowiązania od stycznia do lipca 2011 r. Potwierdzały to: umowa o pracę między Spółką a Skarżącym z 12 maja 2008 r., uchwała nr 4 zgromadzenia wspólników z 14 marca 2012 r., porozumienie stron rozwiązujące umowę o pracę między Skarżącym a Spółką z 15 marca 2012 r.
MRPiPS wskazał, że egzekucja wobec majątku Spółki stała się bezskuteczna. Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym W., na mocy postanowień z [...] czerwca 2015 r., umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze dot. wpłat na PFRON za okresy od stycznia do lipca 2011 r. Komornik nie uzyskał zaspokojenia z rachunku bankowego dłużnika, co do którego nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Organ odwoławczy dodał, że postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym W. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność. Nie ustalono bowiem majątku ruchomego Spółki a także innych kont bankowych. Nie udało się również zaspokoić z jej rozliczeń z urzędem skarbowym.
Organ odwoławczy podał, że Skarżący nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. MRPiPS wywiódł to z treści przepisów ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361 ze zm., dalej Pun), w szczególności z art. 11 i art. 21 tej ustawy. Organ wskazał, że pierwszym niezapłaconym zobowiązaniem było zobowiązanie za styczeń 2011 r., którego termin płatności przypadał na dzień 21 lutego 2011 r. Zdaniem organu, Skarżący winien zatem złożyć wniosek do dnia 7 marca 2011 r., czego jednak nie uczynił. Organ podał, że z akt sprawy wynika, iż Spółka złożyła stosowny wniosek o ogłoszenie upadłości dopiero w 2013 r. Wówczas nie starczyło jednak środków na przeprowadzenie postępowania upadłościowego.
MRPiPS podkreślił, że Skarżący nie wykazał również braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, ani też nie wskazał majątku Spółki, z którego egzekucja pozwoliłaby na zaspokojenie zaległości w znacznej części.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. K. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, orzeczenie, że decyzje organów obu instancji nie mogą być wykonane oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił MRPiPS naruszenie:
- art. 180 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 Op, poprzez niewywiązanie się przez organ z obowiązku dokładnego wyjaśnienia sprawy przejawiające się brakiem zebrania wyczerpującego materiału dowodowego sprawy, w szczególności na skutek odmowy przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości postanowieniem z 10 lipca 2018 r.;
- art. 116 § 1 pkt 1 Op w zw. z art. 21 ust. 1 Pun, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że właściwym czasem do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest pozostawanie w zwłoce co do spłaty tylko jednego zobowiązania, przy czym bez znaczenia pozostają możliwości finansowe zobowiązanego, co stoi w oczywistej sprzeczności z przyjętą wykładnią omawianych przepisów.
Skarżący podniósł również zarzut przedawnienia, tj. art. 70 § 1 Op, gdyż zobowiązania od stycznia do lipca 2011 r. są wymagalne do 5 sierpnia 2018 r.
W odpowiedzi na skargę MRPiPS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie rozważań Sąd zauważa, że decyzja Prezesa PFRON ustalająca odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki z tytułu wpłat na PFRON została wydana [...] września 2016 r., zaś doręczona 30 września 2016 r. Wydanie decyzji nastąpiło zatem przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 Op, czyli w przypadku zobowiązań od stycznia do lipca 2011 r., do dnia 31 grudnia 2016 r. Z tych względów prawo do orzekania przez Prezesa PFRON w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za powstałe zaległości z tytułu wpłat na PFRON nie uległo przedawnieniu. Z punktu widzenia przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej odpowiedzialność członka zarządu nie ma natomiast znaczenia kiedy została wydana decyzja organu odwoławczego. W tym zakresie istotne jest bowiem, aby to organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie art. 116 Op w terminie wskazanym w art. 118 § 1 tej ustawy. Organ odwoławczy, po upływie tego terminu, nie może wprawdzie już zwiększyć zobowiązania ustalonego decyzją, od której wniesiono odwołanie. Może natomiast, po tym terminie, zredukować wysokość orzeczonego zobowiązania lub utrzymać wspomnianą decyzję w mocy (por. wyroki NSA z 25 stycznia 2017 r., I FSK 1877/16; z 19 sierpnia 2016 r., I FSK 1385/14).
Sąd ma również na uwadze, że odpowiedzialność członka zarządu ma charakter odpowiedzialności solidarnej, a zatem po wydaniu decyzji na podstawie art. 116 Op zaległość może być egzekwowana dopóty, dopóki zobowiązanie spółki kapitałowej pozostaje wymagalne. Zobowiązanie osoby trzecie ma ponadto charakter akcesoryjny, a więc wygasa z chwilą wygaśnięcia zobowiązania podatnika (por. S. Babiarz, Przesłanki odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych, Pr. i Pod. wydanie specjalne 2008/5, s. 1-5). Możliwe są również przypadki, gdy zobowiązanie spółki nie wygasło, lecz przedawniło się zobowiązanie orzeczone wobec członka zarządu. Wynika to z art. 118 § 2 Op, który stanowi, że przedawnienie to następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja (decyzja organu pierwszej instancji) wydana na podstawie art. 116 Op.
Zdaniem Sądu, wygaśniecie zobowiązania spółki kapitałowej lub zobowiązania z tytułu odpowiedzialności solidarnej członka zarządu sprawia, że postępowanie odwoławcze w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej członka zarządu staje się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. W rozpoznawanej sprawie żadna z tych sytuacji nie miała jednak miejsca, gdyż zobowiązania Spółki od stycznia do lipca 2011 r. były wymagalne do 5 sierpnia 2018 r. (vide s. 3 decyzji MRPiPS oraz s. 2 wniesionej skargi, a także pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego W. s. 157 akt administracyjnych), zaś zobowiązanie Skarżącego, wynikające z decyzji Prezesa PFRON, było wymagalne do końca grudnia 2019 r. (decyzję doręczono 30 września 2016 r.) MRPiPS wydał natomiast swoją decyzję [...] lipca 2018 r., a zatem w chwili gdy zobowiązania Spółki i Skarżącego (na zasadzie odpowiedzialności solidarnej) nadal były wymagalne. Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego. Z kolei kwestia wygaśnięcia zobowiązań Spółki oraz ewentualna bezprzedmiotowość zaskarżonej decyzji w późniejszym terminie (po 5 sierpnia 2018 r.) jest dla oceny legalności decyzji MRPiPS nieistotna.
Sąd stwierdza ponadto, że przed wszczęciem postępowania w tej sprawie wszczęto postępowanie egzekucyjne wobec Spółki z tytułu nieuregulowanych wpłat na PFRON, wykazanych w deklaracjach DEK-I-0 za okresy od stycznia do listopada 2011 r. Nie naruszono zatem również art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z art. 108 § 3 Op.
Przechodząc do kwestii podstaw odpowiedzialności Skarżącego w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji prawidłowo powołały się na art. 116 § 1 Op.
Zgodnie z tym przepisem, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy (pkt 1 a i b), bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (pkt 2).
Przy tym odpowiedzialność członków narządu, określona w § 1, obejmuje między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało unormowane w art. 116 § 4 Op.
Przesłanki związane z odpowiedzialnością osób trzecich można więc podzielić na dwie kategorie:
a) przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe,
b) przesłanki negatywne (egzoneracyjne), które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.
Warunkiem niezbędnym orzeczenia względem konkretnej osoby odpowiedzialności za zaległości spółki kapitałowej jest pełnienie przez nią obowiązków członka zarządu w czasie, w którym te zaległości powstały, tj. w czasie, gdy upłynął termin płatności zobowiązań, z tytułu których ta osoba ma odpowiadać.
W rozpoznawanej sprawie jest to okoliczność niesporna. Ustalono bowiem, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w czasie gdy powstały zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON od stycznia do lipca 2011 r. Potwierdzały to: umowa o pracę między Spółką a Skarżącym z 12 maja 2008 r., uchwała nr 4 zgromadzenia wspólników z 14 marca 2012 r., porozumienie stron rozwiązujące umowę o pracę między Skarżącym a Spółką z 15 marca 2012 r.
Organy podatkowe prawidłowo także ustaliły, że postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Spółki okazało się bezskuteczne, co wywiodły ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Pojęcie "bezskutecznej egzekucji" w rozumieniu art. 116 § 1 Op, to sytuacja, w której nie zachodzi możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Bezskuteczność egzekucji oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucji skierowanej do majątku podatnika (spółki), nie doszło do przymusowego zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Jednocześnie orzecznictwo i doktryna jednoznacznie wskazują, że postanowienie o umorzeniu egzekucji, czy to wydane przez komornika, czy przez organy egzekucji administracyjnej, a nadto postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego, względnie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, wyczerpują pojęcie bezskuteczności egzekucji.
Zgodnie natomiast z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r. (sygn. akt. II FPS 6/08, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.
W powyższej uchwale skład orzekający wskazał ponadto, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych toczy się z uwzględnieniem zasad ogólnych (art. 120 i nast. Op). Oznacza, to, że organ podatkowy prowadzący postępowanie obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Op) a także do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Op) także w odniesieniu do ustalenia przesłanki bezskuteczności egzekucji w całości lub w części w tym także w zakresie dotyczącym oceny dowodów stwierdzających tę przesłankę (art. 191 Op).
W kwestii bezskuteczności egzekucji MRPiPS słusznie zauważył, że komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym W., na mocy postanowień z [...] czerwca 2015 r., umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze dot. wpłat na PFRON za okresy od stycznia do lipca 2011 r. Komornik nie uzyskał zaspokojenia z rachunku bankowego dłużnika, co do którego nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Organ odwoławczy dodał, że postanowieniem z 9 kwietnia 2018 r. komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym W. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność. Nie ustalono bowiem majątku ruchomego Spółki a także innych kont bankowych. Nie udało się również zaspokoić z jej rozliczeń z urzędem skarbowym.
Skarżący nie wykazał ponadto następstwa którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 Op.
Zdaniem Sądu, mimo niewypłacalności Spółki, Skarżący nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie jej upadłości, ani też nie wykazał, aby niezłożenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy.
Odnotować jednocześnie należy, że definicja pojęcia niewypłacalności została unormowana w przepisach Pun. Z treści przepisów tej ustawy oraz z dokonanych ustaleń faktycznych wynika, że wskazane przez Stronę zaniechanie zbadania rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżący tak wywodząc pomija bowiem, że przesłanka, na którą powołały się organy w kontekście stwierdzenia niewypłacalności Spółki, dotyczyła sytuacji, w której dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, o czym stanowi art. 11 ust. 1 Pun. Natomiast w ust. 2 tego przepisu była mowa o zobowiązaniach przekraczających wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Użycie w art. 11 ust. 2 Pun sformułowania "dłużnika (...) uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy (...)" prowadzi do wniosku, że nie mamy tu do czynienia z rozwinięciem ust. 1, lecz z dwiema odrębnymi przesłankami, z których pierwsza nie odnosi się do sytuacji materialnej dłużnika. Stąd też uprawniony był wniosek organów, że sam fakt nieregulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych był wystarczający do uznania, iż dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny, co powinno skłonić jego zarząd do podjęcia stosownych kroków przewidzianych w powołanej ustawie.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127,poz. 721 ze zm., dalej "Urzszon"), pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65 % przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6 % a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych.
Do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Op, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi PFRON (art. 49 ust. 1 Urzszon).
Pracodawcy dokonują wpłat, o których mowa w ust. 1, w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat, składając równocześnie Zarządowi Funduszu deklaracje miesięczne i roczne poprzez teletransmisje danych w formie dokumentu elektronicznego według wzoru ustalonego, w drodze rozporządzenia, przez ministra właściwego do spraw ubezpieczenia społecznego (art. 49 ust. 2 Urzszon).
W niniejszej sprawie Spółka, mimo złożenia deklaracji, nie dokonała wpłaty za kolejne okresy począwszy od stycznia 2011 r. Wniosek o ogłoszenie upadłości należało zatem złożyć w terminie wskazanym w art. 21 ust. 1 Pun (14 dni), liczonym od dnia, w którym Spółka przestała spłacać ciążące na niej zobowiązania publicznoprawne. Zdaniem Sądu, nastąpiło to już w terminie płatności za styczeń 2011 r. Brak rozliczenia kolejnych okresów potwierdził bowiem, że niewykonanie zobowiązania za styczeń 2011 r. nie miało charakteru incydentalnego.
Skoro zatem Strona wówczas nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, nie można uznać, że późniejszy wniosek z 2013 r. został zgłoszony we właściwym czasie. Zarząd Spółki miał wprawdzie prawo podjęcia decyzji o kontynuowaniu działalności mimo narastającego zadłużenia z tytułu wpłat na PFRON. Członkowie zarządu musieli jednak liczyć się z tym, że podejmują w związku z tym ryzyko bycia pociągniętymi do odpowiedzialności na podstawie art. 116 Op. Organy nie naruszyły zatem art. 116 § 1 pkt 1 Op w zw. z art. 21 ust. 1 Pun.
Wbrew zarzutom skargi nie było również potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego z dziedziny finansów i rachunkowości. Ustalenie, czy Spółka dysponowała majątkiem wystarczającym na pokrycie należności z tytułu wpłat na PFRON, z punktu widzenia art. 11 ust. 1 Pun, było irrelewantne, gdyż nie budzi wątpliwości, że począwszy od zobowiązania za styczeń 2011 r. należności tych nie regulowała.
Organ odwoławczy wykazał wreszcie, że Skarżący, w toku niniejszego postępowania, nie ujawnił majątku Spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie wierzytelności publicznoprawnych. Nie przedstawił także okoliczności, z których wynikałoby, że niezłożenie we właściwym czasie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy.
Nie można zatem stwierdzić aby w sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 Op.
Zdaniem Sądu, Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Miał także pełną swobodę aby przedstawić swoją argumentację chociażby w kontekście zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych. Był zresztą wzywany do podania informacji, które uwolniłyby go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Prezes PFRON, przed wydaniem decyzji, wyznaczył stronie 7-dniowy termin w celu wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Sąd nie dostrzega również naruszenia prawa w odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości (vide postanowienie MRPiPS z [...] lipca 2018 r.).
W uzasadnieniu wniosku dowodowego (dowód z opinii biegłego) Skarżący odwołuje się bowiem do ustalonej bezspornie okoliczności niedochowania terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący pomija przy tym, że Spółka już w styczniu 2011 r. zaprzestała regulowania należności na PFRON. Wniosek z 2013 r. był zatem z obiektywnych względów znacznie spóźniony, na co wpływu nie miała ani faktyczna, ani prognozowana sytuacja finansowa Spółki w 2011 r. Zgodnie natomiast z art. 188 Op żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ ma obowiązek uwzględnić tylko wówczas, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że zostały już stwierdzone wystarczająco innymi dowodami. Organ odwoławczy, odmawiając przeprowadzenia tego dowodu, nie naruszył zatem art. 180 § 1, art. 188 i art. 191 Op.
Nieistotna dla rozstrzygnięcia sprawy okazała się zatem również i treść zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., z którego wynikało że Spółka miała w 2011 r. przejściowe trudności, ale nie wymagała restrukturyzacji. Wobec nieregulowania deklarowanych przez Spółkę należności na PFRON nie było również konieczności ustalanie, od kiedy sytuacja Spółki się pogorszyła, czy rzeczywiście nastąpiło to dopiero w 2013 r. Nie można ponadto zgodzić się ze Skarżącym, który winą za niezłożenie wniosku o upadłość obarcza dział finansowy. Skoro bowiem to członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółek kapitałowych, to w ich interesie jest wiedzieć, czy podmiot, którym zarządzają na bieżąco reguluje wspomniane należności. Skarżący winien zatem kontrolować stan zaległości we wpłatach na PFRON, a skoro Spółka, jak twierdzi, nie była w złej sytuacji finansowej, winien doprowadzić do uregulowania tych należności. Skarżący nie może bowiem twierdzić, że o wspomnianych zaległościach nie wiedział, skoro wynikały one z deklaracji DEK-I-0 składanych przez Spółkę.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 116 ust. 1 Op w zw. z art. 49 ust. 1 Uszrzon, gdyż organy obu instancji wykazały, że Skarżący ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy. Ocena dowodów nie nosiła znamion dowolnej. Organy przedstawiły logiczną i spójną argumentację prowadzącą do wniosku, że Skarżący w 2011 r. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki, egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, natomiast strona nie wykazała następstwa przynajmniej jednej z przesłanek egzoneracyjnych.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło