II FSK 2318/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 874/18 w sprawie ze skargi E.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 4 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 15 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, I SA/Lu 874/18, oddalił skargę E.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 4 września 2018 r., w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.: 1. Naruszenie prawa materialnego - art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, dalej: u.p.e.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzone postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy skarżący wniósł o umorzenie części należności lub rozłożenie na raty a rozpoznanie ww. wniosku nie zostało zakończone; - art. 56 § 1 u.p.e.a polegające na uznaniu braku podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego mimo zaistnienia jednej z przesłanek; - art. 34 w zw. z art. 33 u.p.e.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego pomimo złożenia zarzutów; - art. 201 §1 pkt 2 o.p. poprzez nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. 2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wynik sprawy, tj. art. 3 § I i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7,8, 75 § 1, 77 § 1, 80 oraz 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 dalej: Kpa) polegające na wadliwie przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie kontroli legalności decyzji obu instancji w niniejszej sprawi i niezastosowanie środka przewidzianego ustawą p.p.s.a w sytuacji, w której organy obu instancji nie zbadały o kompleksowo przedmiotu sprawy, nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia zaistnienia jednej z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Ewentualnie o uchylenie wyroku i uwzględnienie skargi i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a także o zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Na wstępie należy zauważyć, że zarzuty zawarte w punkcie pierwszym zostały błędnie określone, jako naruszenie przepisów prawa materialnego, albowiem wbrew twierdzeniom skarżącego przepisy powołane przez niego mają charakter procesowy. Niezależnie od poczynionej wyżej uwagi wszystkie ze stawianych zarzutów są niezasadne. Odnośnie do pierwszego ze stawianych zarzutów naruszenia art. 56 §1 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Z przepisu tego wynika, że organ egzekucyjny jest zobowiązany z mocy prawa do zawieszenia postępowania w przypadku zaistnienia jednej z wymienionych przesłanek. Nie uprawnia on jednak organu egzekucyjnego do tzw. luzu decyzyjnego, tj. nie może on zawiesić postępowania egzekucyjnego z innych niż wymienionych w przepisie przyczyn. Samo wniesienie przez skarżącego wniosku o umorzenie części należności lub rozłożenia ich na raty nie obliguje organu do zawieszenia postępowania. Jedynie pozytywna decyzja w sprawie udzielenia ulgi w spłacie stanowiłaby przesłankę do zawieszenia postępowania. Słusznie zatem sąd pierwszej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania, a organy obu instancji dokonały prawidłowej subsumcji stanu faktycznego. Argumentacja skarżącego sprowadzająca się do faktu, iż złożenie wniosku o umorzenie w części lub rozłożenie na raty należności miałoby skutkować zawieszeniem postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że toczące się postępowanie z wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej nie ma wpływu na postępowanie egzekucyjne i nie daje podstaw do jego zawieszenia. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 34 w zw. z art. 33 u.p.e.a., sąd pierwszej instancji dokonał bowiem prawidłowej oceny działania organu odwoławczego, który odmówił zawieszenia postępowania. Sąd słusznie stwierdził, iż wniesienie zarzutów przez skarżącego nie było skuteczne, a tym samym nie miał zastosowania przepis art. 35 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, iż postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 4 września 2018 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego, jest postanowieniem ostatecznym. Oznacza to, że wniesienie kolejnych zarzutów dotyczących tego samego tytułu wykonawczego nie będzie skutkowało zastosowaniem instytucji zawieszenia postępowania na podstawie art. 35 u.p.e.a. Zarzut naruszenia art. 201 §1 pkt 2 o.p. jest niezasadny i nie zasługuje na uwzględnienie już tylko z tego względu, że przepis ten nie mógł mieć w postępowaniu egzekucyjnym zastosowania. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia przepisów art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, 8, 75 § 1, 77 §1, 80 oraz 136 Kpa. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym, stanowi bowiem, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Do przesłanek warunkujących naruszenie tych przepisów mogłoby dojść wówczas, gdyby sąd administracyjny odmówił rozpoznania skargi mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie, który to zarzut podniesiony został w skardze kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 23 marca 2016 r., II GSK 2340/14). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza aby do takiego naruszenia doszło. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli działalności administracji publicznej, która nie naruszała przepisów zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Co do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów "Kpa", skarżący nie powiązał ich z art. 18 u.p.e.a., co uniemożliwia ich merytoryczne rozpoznanie. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1