II SA/Po 61/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-05-15

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeśli inwestor nie przedstawił umowy z właściwą jednostką organizacyjną gwarantującej wykonanie niezbędnego uzbrojenia terenu, mimo deklaracji własnego finansowania budowy sieci?
Ratio decidendi
Organ administracji prawidłowo odmówił ustalenia warunków zabudowy, ponieważ inwestor nie spełnił wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak jest gwarancji w postaci umowy z właściwą jednostką organizacyjną, która zapewniałaby wykonanie niezbędnego uzbrojenia terenu (sieci wodociągowej), a deklaracje inwestora i zgody współwłaścicieli dróg wewnętrznych nie są wystarczające do spełnienia tego warunku.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy 21 budynków mieszkalnych. Organy obu instancji odmówiły wydania decyzji, wskazując na niespełnienie warunku dotyczącego wystarczającego uzbrojenia terenu w sieć wodociągową. Inwestorzy deklarowali budowę sieci we własnym zakresie i przedstawili warunkowe zapewnienia dostawy wody oraz zgody współwłaścicieli dróg, jednak brak było umowy z właściwym podmiotem (przedsiębiorstwem wodociągowym) gwarantującej wykonanie uzbrojenia, a gmina nie zabezpieczyła środków na ewentualną umowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 roku sprawy ze skargi W. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę Decyzją z dnia 06 listopada 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej: SKO, Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania W. K. i M. K. (zwanych dalej: skarżący) otrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia 31 lipca 2018 r. nr [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwudziestu jeden budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z bezodpływowymi zbiornikami na nieczystości ciekłe, na działce o nr ewid.[...], obręb [...], gm. R. (zwane dalej odpowiednio: warunki zabudowy; inwestycja; działka nr [...]) Decyzja zapadła w następującym stanie faktyczny i prawnym. Skarżący w dniu 8 marca 2018 r. złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji wyżej wymienionej inwestycji. Wnioskodawcy wskazali w szczególności, iż na dzień złożenia wniosku teren planowanej inwestycji jest niezabudowany i jest zagospodarowany na cele rolnicze. Do wniosku dołączono m.in. zapewnienie dostawy energii elektrycznej udzielone przez [...] Sp. z o.o. Rejon D. L. z dnia 11 czerwca 2012 r., wydane przez Z. U. W. we W. warunkowe zapewnienie dostawy wody z wodociągu [...] do projektowanych 21 budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr [...] z chwilą pobudowania sieci wodociągowej i informacją, że powyższe zadanie rozbudowy sieci wodociągowej na wymienionej działce nie jest ujęte w "Wieloletniej Prognozie Finansowej Związku Międzygminnego Wodociągów i Kanalizacji [...] na lata 2011 – 2015" z dnia 4 czerwca 2012 r. oraz warunkowe zapewnienie odbioru ścieków z dnia 4 czerwca 2012 r. Z. U. W. we [...], zapewniające odbiór ścieków dostarczanych za pomocą wozu asenizacyjnego na oczyszczalnię ścieków w R.. Następnie, pismem z dnia 21 marca 2018 r. Burmistrz wezwał Wnioskodawców o dostarczenie 2 kopii odpowiedniej aktualnej mapy zasadniczej lub mapy katastralnej oraz umowy o zasadach realizacji i korzystania z sieci wodociągowej, gdyż, w ocenie organu, z przedłożonego zapewnienia Z. U. W. we [...] wynika, że istniejące uzbrojenie wodociągowe jest niewystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego oraz udokumentowanego dostępu do drogi publicznej. Pismem z dnia 28 marca 2018 r. skarżący poinformowali organ, iż wystąpią z wnioskiem o umożliwienie pobudowania sieci wodociągowej we własnym zakresie oraz przedłożą zgodę właściciela działek nr ewid. [...], [...], [...] i [...] oraz właściciela działki oznaczonej nr geod. [...] na przejazd do działki nr ewid.[...] - droga powiatowa nr [...] P. Następnie skarżący wskazali, iż złożyli wniosek o umożliwienie pobudowania sieci wodociągowej we własnym zakresie i podpisanie stosownej umowy z gminą, przedkładając pismo R. K. w sprawie wyrażenia zgody na korzystanie z dróg wewnętrznych będących jego własnością oznaczonych nr ewid. [...], [...], [...] i [...], obręb [...], gm. R. oraz podłączenia do sieci wodnej pobudowanej przez niego znajdującej się w wyżej wymienionych drogach nowego wodociągu dla zasilania w wodę terenów planowanych do zabudowy, a powstałych w wyniku geodezyjnego podziału działki nr [...]. Skarżący przedłożyli również decyzję starosty [...] z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie udzielenia skarżącemu pozwolenia wodno-prawnego na wykonanie dwóch przepustów w pasie rowu melioracji szczegółowej (działka nr [...] - własność gminy R. ) w celu zapewnienia przejazdu do działek nr [...], [...], [...] zlokalizowanych po drugiej stronie rowu. Pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. organ I instancji poinformował skarżących, w związku z ich wnioskiem o wyrażenie zgody na pobudowanie sieci wodociągowej we własnym zakresie wskazuje, że zgodnie z uzgodnieniem budowy przepustów, Inwestor nie ma zgody na wykorzystywanie przepustów w celach nierolniczych. Organ wezwał też ponownie skarżących o dostarczenie właściwych kopi map wskazując teren jaki powinna obejmować mapa. W trakcie prowadzonego postępowania przez organ I instancji sporządzona została analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, projekt decyzji wraz z częścią tekstową wyników analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 31 lipca 2018 r. Burmistrz odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że przeprowadzona analiza wykazała ostatecznie, że nie zostały spełnione wszystkie warunki z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [przyp. Sądu - ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 z późn. zm., zwana dalej: ustawa)], a konkretnie warunek z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy. W ocenie organu działka o nr ewid.[...] dostępna jest przez drogę wewnętrzną o nr ewid.[...] z drogi publicznej powiatowej nr [...] Natomiast działki zabudowane, które znajdują się w obszarze analizowanym posiadają dostęp bezpośredni i pośredni z drogi powiatowej nr [...] Tak więc w obszarze analizowanym nie występuje co najmniej jedna działka sąsiednia dostępna z tej samej drogi publicznej tj. drogi [...], na podstawie której możliwe byłoby określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Działki znajdujące się w obszarze analizowanym, a dostępne z drogi publicznej nr 6263P nie są zabudowane i stanowią głównie tereny rolnicze i leśne. Według organu nie został spełniony również warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy bowiem istniejące i projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego. Z uzyskanych zapewnień operatorów sieci wynika, że możliwe jest zapewnienie zaopatrzenia w energię elektryczną działki o nr ewid.[...] (pismo [...] Sp. z o.o. z dnia 11.06.2012 r.), możliwy jest także odbiór ścieków (brak sieci kanalizacyjnej) dostarczanych za pomocą wozu asenizacyjnego na oczyszczalnię ścieków w R. (pismo ZUW we W. Sp. z o.o. z dnia 4.06.2012 r.). Organ podkreślił jednocześnie, iż aktualność przedmiotowych zapewnień, jak również aktualność warunkowego zapewnienie dostawy wody, potwierdził u gestora sieci. Jednakże dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nie jest, zdaniem organu, wystarczające uzbrojenie terenu w sieć wodociągową. Wskazano bowiem, że z załączonego do akt sprawy zapewnienia ZUW we W. z dnia [...].06.2012 r. wynika, iż na przedmiotowym terenie brak jest sieci wodociągowej, a zadanie rozbudowy sieci wodociągowej na przedmiotowym terenie nie jest ujęte w "Wieloletniej Prognozie Finansowej ZMW i KW na lata 2011 - 2015", a także w "Wieloletnim Planie Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Urządzeń Kanalizacyjnych Z. U. W. we W. na lata 2018 - 2020", co wynikało z dołączonego do odwołania warunkowego zapewnienia dostawy wody z dnia 13.08.2018 r. nr [...] Co więcej organ wskazał też, że na rozbudowę sieci na przedmiotowym terenie nie zostały zabezpieczone środki finansowe w budżecie gminy na 2018 oraz na lata 2018 - 2020. Powołując się zatem na przepis art. 61 ust. 5 ustawy organ wskazał, że nie została zawarta umowa na pobudowanie sieci wodociągowej. Tak więc istniejące i projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla wnioskowanej inwestycji. Wobec powyższego, zdaniem Burmistrza, nie zostały spełnione łącznie wszystkie warunki stawiane przez art. 61 ust. 1 ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyli skarżący zarzucając skarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania tj. art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy w zw. z § 2 pkt 5 oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [przyp. Sadu: rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), zwane dalej: Rozporządzenie] poprzez błędne oznaczenie obszaru analizowanego, a w konsekwencji nieprawidłowe przeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 - 5 ustawy. Zarzucono także obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z § 3 ust. 2 Rozporządzenia poprzez uznanie, że obszar analizy urbanistycznej powinien obejmować jedynie 3 - krotność szerokości frontu działki; art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z § 4 ust. 1 - 3 i ust. 4 w zw. § 3 ust. 1 Rozporządzenia poprzez nieuzasadniona odmowę ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji; art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż powierzchni, sposób planowanej zabudowy a także istniejące i projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, a także obrazę przepisu art. 6 Kpa poprzez niezastosowanie polegające na wydaniu decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, naruszenie art. 7 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na przedłożeniu interesu społecznego nad interes odwołujących i brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, naruszenie art. 8 Kpa i wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa polegające na wydaniu decyzji noszącej cechy dowolności i rażąco naruszającej prawo, naruszenie art. 80 Kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, naruszenie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP; art. 21 ust. 1, art. 32 oraz art. 64 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa własności skarżących. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł m.in. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów powołanych w odwołaniu na okoliczności wskazane w uzasadnieniu odwołania oraz wystąpienie przez SKO o udostępnienie informacji w zakresie warunków zabudowy dla działek znajdujących się w obszarze analizowanym oraz na działkach powstałych z podzielenia działek nr [...] w obrębie [...] Opisaną na wstępie decyzją z dnia 06 listopada 2018 r. Kolegium, uznając odwołanie za nieuzasadnione, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wywodził, że celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Dlatego też wydanie decyzji musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy, przy zachowaniu warunków określonych w przepisach Rozporządzenia. Przytoczywszy treści art. 61 ust. 1 ustawy organ podkreślił, że zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. W ocenie Kolegium analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy, przeprowadzona została prawidłowo. W szczególności trafnie wyznaczony został obszar analizowany w relacji do szerokości frontu terenu objętego inwestycją. Organ wywodził, że zmierzając do wszechstronnego zbadania i ustalenia okoliczności faktycznych sprawy SKO w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego zwróciło się do pełnomocnika skarżących pismem z dnia 27 września 2018 r. o udokumentowanie dostępu działki nr [...] do drogi publicznej powiatowej oznaczonej nr [...], działka nr [...] poprzez drogi wewnętrzne oznaczone nr ewid. gruntu [...], [...], [...] i [...], na który to dostęp wskazywał pełnomocnik skarżących, w tym odniesienie się do kwestii realizacji przez skarżących decyzji Starosty [...] z dnia 9 marca 2016 r. w przedmiocie udzielenia skarżącemu pozwolenia wodno-prawnego na wykonanie dwóch przepustów w pasie rowu melioracji szczegółowych, które są niezbędne dla uznania, że działka nr [...] ma dostęp do drogi publicznej powiatowej nr [...] (działka nr [...]). W aktach sprawy znajdowało się bowiem wyłącznie pismo R. K. z dnia 27 marca 2018 r. w sprawie wyrażenia zgody na korzystanie przez skarżących z działek o nr ewid. [...], [...], [...] i [...], stanowiących drogi wewnętrzne, a wbrew składanym oświadczeniom, nie będących jego wyłączną własnością (który to fakt był Kolegium znany z urzędu). SKO wskazało, że przedmiotowe drogi wewnętrzne stanowią współwłasność, co skutkowało koniecznością uzyskania przynajmniej pisemnej zgody również pozostałych współwłaścicieli na korzystanie przez skarżących z tych dróg wewnętrznych, by kolejno móc uznać, że działka oznaczona nr [...] tj. teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej nr [...], wzdłuż której istnieje zabudowa pozwalająca na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy. Kolegium wskazało, iż przedłożone zostały pisemne zgody wszystkich współwłaścicieli działek stanowiących drogi wewnętrzne oznaczone nr ewid. działek [...], [...], [...] i [...] obręb [...] na korzystanie przez skarżących z wymienionych działek w celu dostępu do drogi publicznej, powiatowej oznaczonej nr [...], nr ewid. działki [...] Natomiast co do wybudowania przepustów umożliwiających dostęp do tejże drogi publicznej, pełnomocnik Wnioskodawców wskazał w piśmie z dnia 9 października 2018 r., że decyzja Starosty z dnia 9.03.2016 r. jest decyzja bezterminową i nie zawiera daty, do której miałyby być wykonane dwa przepusty w pasie rowu melioracji szczegółowych. Przedmiotowe przepusty będą wykonane wówczas gdy skarżący otrzymają warunki zabudowy dla działki nr [...], bowiem obecnie brak ekonomicznego uzasadnienia dla wykonania wymienionej inwestycji. Organ wywodził, że istota sporu w sprawie sprowadza się przede wszystkim do ustalenia czy w sprawie spełniony został warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazano, że do wniosku z dnia 8 marca 2018 r. inwestor przedłożył warunkowe zapewnienie dostawy wody z 4 czerwca 2012 r., wydane przez Z. U. W. we W. Sp. z o.o., w którym wskazano, iż będzie ono "skuteczne z chwilą pobudowania sieci wodociągowej do parametrów wydajności i ciśnienia odpowiadającym normom i pobudowania przyłączy wodociągowych oraz podpisania umowy o przyłączenie do sieci wodociągowej". Podkreślono, że aktualność tego warunkowego zapewnienia dostawy wody z dnia 4.06.2012r. udzielonego przez Z. U. W. we W. potwierdził u gestora sieci wodociągowej organ pierwszej instancji w trakcie prowadzonego postępowania. Kolejno podniesiono, że Inwestorzy przedłożyli też wraz ze złożonym odwołaniem warunkowe zapewnienie dostawy wody z 13.08.2018r. wydane przez Z. U. W. we W. Sp. z o.o., w którym ponownie wskazano, iż będzie ono "skuteczne z chwilą pobudowania sieci wodociągowej do parametrów wydajności i ciśnienia odpowiadającym normom i pobudowania przyłączy wodociągowych oraz podpisania umowy o przyłączenie do sieci wodociągowej". Z kolei w trakcie prowadzonego postępowania przez organ pierwszej instancji wnioskodawcy oświadczyli że wybudują sieć wodociągową ze środków własnych i wystąpili o podpisanie stosownej umowy w tym celu oraz przedłożyli zgodę właściciela działek oznaczonych nr ewid. [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...] gmina [...] R. K., a także pozostałych współwłaścicieli działek stanowiących drogi wewnętrzne w których biegnie sieć na podłączenie się do pobudowanej przez niego sieci wodnej nowego wodociągu dla zasilania w wodę terenów planowanych do zabudowy a powstałych w wyniku geodezyjnego podziału działki nr [...]. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji uznając, iż nie została spełniona przesłanka wyrażona w art. 61 ust 1 pkt 3 ustawy, tj. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest [przyp. Sadu – omyłkowo pominięto "nie"] wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ wywodził, że celem omawianych przepisów jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy bądź to od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu lub zagwarantowania, że powstanie takie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Przy czym niespełnienie wymagań wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy, nawet jeśli inwestycja realizowałaby zasadę dobrego sąsiedztwa, w tym wymóg dostępu do drogi publicznej, uniemożliwia organowi wydanie decyzji pozytywnej. Organ podkreśli, że zgodnie z art. 61 ust 5 ustawy warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze Umowy zawartej - nie między kimkolwiek - ale między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Przy czym taką właściwą jednostka organizacyjną w rozumieniu przepisu art. 61 ust. 5 ustawy jest podmiot, który prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, to jest działalność polegającą na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody. W ocenie SKO oczywistym jest, iż to przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne, a nie np. jak w przedmiotowej sprawie podmiot, odbiorca wody, udzielający zgody na podłączenie się do jego sieci wodnej nowego wodociągu, posiada wiedzę dotyczącą tego, czy eksploatowana sieć wodociągowa ma techniczne możliwości zaopatrzenia w wodę nowej inwestycji i co za tym idzie, czy możliwym będzie spełnienie warunku, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu było wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego. Według Kolegium w świetle powyższego oświadczenia R.. K., nie można w najmniejszym zakresie uznać za spełnienie warunku, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego, bowiem odbiorcy wody nie można uznać za właściwą jednostkę organizacyjną mogącą zagwarantować wykonanie uzbrojenia terenu o jakiej mowa w art. 61 ust. 5 ustawy. Według Kolegium identycznie sytuacja ma się w odniesieniu do samych Inwestorów składających deklarację wykonania infrastruktury we własnym zakresie. W tej mierze organ wskazał, że wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy prowadzi do wniosku, że jako regułę ustawodawca przyjmuje wymóg istnienia infrastruktury i to wystarczającej dla planowanej inwestycji, a nie jakiejkolwiek, w przedmiotowej sprawie sieci wodociągowej. Jednakże w przypadku jej braku za wystarczające ustawodawca pozwala uznać zapewnienie wykonania brakującej infrastruktury w drodze umowy cywilnoprawnej, zawartej jednak pomiędzy inwestorem, a właściwą jednostką organizacyjną (art. 61 ust. 5 ustawy), tym samym Inwestorzy nie mogą spełnić wymogu art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy tj. wymogu istnienia wystarczającej infrastruktury, poprzez złożenie deklaracji jej wykonania we własnym zakresie. Jak wskazał Kolegium - celem art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 ustawy nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Jeśli uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to umieszczenie na obszarze inwestycji właściwych urządzeń musi zostać zagwarantowane w drodze umowy pomiędzy inwestorem, a właściwą jednostka organizacyjną czyli przedsiębiorstwem zajmującym się dostarczaniem odpowiednich usług. Kolegium zwróciło uwagę, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że na gruncie art. 61 ust. 5 ustawy istotne jest, aby warunek zapewnienia obsługi w zakresie infrastruktury został wypełniony poprzez posiadanie gwarancji, że obsługa inwestycji w zakresie infrastruktury będzie realizowana. Gwarancja ta może polegać na zapewnieniu, że zostanie zawarta umowa zapewniająca obsługę, o czym świadczyć może każdy dokument wydany przez uprawnioną jednostkę, który określa rozwiązanie, jakie będzie realizowane w odniesieniu do tej inwestycji. Tymczasem w sprawie brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających zapewnienie dostarczania wody dla planowanej inwestycji w postaci zagwarantowania w drodze umowy między właściwą jednostką organizacyjna a Inwestorem, jak również chociażby istnienia zapewnienia, gwarancji, że taka umowa w przyszłości zostanie zawarta. Organ podkreślił, że w chwili obecnej nie istnieje nawet sieć wodociągowa, do której możliwe byłoby przyłączenie działki objętej wnioskiem. Istnieje konieczność wybudowania sieci wodociągowej, niemniej jednak pomimo, iż inwestor zgłosił gotowość wybudowania tejże sieci z własnych funduszy i zawarcia umowy z Gminą o jej odpłatnym przekazaniu, brak jest woli zawarcia takiej umowy przez Burmistrza. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Burmistrza wynika, iż nie ma możliwości zawarcia umowy z inwestorem, gdyż nie zostały zabezpieczone środki finansowe w budżecie gminy na 2018 r. na rozbudowę sieci na przedmiotowym terenie oraz w Wieloletniej Prognozie Finansowej ZMW i KW na lata 2016 - 2017 i na lata 2018 - 2020 oraz Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy R. na ten cel. W konsekwencji w sprawie nie można nawet mówić o zapewnieniu, że zostanie w przyszłości zawarta umowa zapewniająca obsługę. Wręcz przeciwnie - materiał dowodowy zebrany w sprawie, zdaniem SKO, potwierdza, iż taka umowa nie zostanie zawarta. Inwestor nie przedstawił więc gwarancji, że obsługa inwestycji w zakresie infrastruktury będzie realizowana. W świetle powyższego Kolegium uznało, że w sprawie nie są spełnione łącznie wszystkie przesłanki z art. 61 ust. 1 ustawy, bowiem nie został spełniony wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 3. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że brak jest uzasadnienia by szczegółowo odnosić się do poszczególnych zarzutów odwołania, w sytuacji, gdy brak spełnienia jednego z warunków pozwalających na wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla planowanej inwestycji tj. warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 ustawy, determinuje i przesądza rozstrzygnięcie w sprawie. Skoro zatem wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy spełnione są łącznie wszystkie warunki z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy, to spełnienie więc nawet pozostałych cztery warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy nie spowoduje podważenia zasadności rozstrzygnięcia Burmistrza. Pomimo powyższego, Kolegium wskazało, iż w toku sprawy, w sposób prawidłowy sporządzono analizę urbanistyczną, na podstawie której ustalono spełnienie warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w tym zakresie podzieliło ustalenia zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ nie uznał za uzasadnione zarzutów procesowych odwołania wskazując, że zebrany materiał i przeprowadzona na jego podstawie analiza urbanistyczna okazały się wystarczające i w sposób niewątpliwy wynika z nich, iż w sprawie nie zostały spełnione wszystkie wymogi z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli skarżący podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie ora powielając postawione w odwołaniu zarzuty. W odpowiedzi na skargę również organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa)). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Na wstępie wskazać należy, że badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji Sąd podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. Sąd podzielił również argumentację organów, w efekcie uznając, że wniesiona skarga nie jest zasadna, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji, natomiast inwestor, nie spełnił łącznie wszystkich warunków przewidzianych w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest bowiem możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2)teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwudziestu jeden budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z bezodpływowymi zbiornikami na nieczystości ciekłe, na działce o nr ewid.[...] Jak wskazano powyżej, w myśl art. 61 ust. 1 pkt 3 wnioskodawca musi wykazać, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Tego wymogu skarżący nie spełnili, co prawidłowo uzasadniły organy. Należy bowiem wskazać, że z akt sprawy wynika, iż inwestor przedłożył warunkowe zapewnienie dostawy wody z 4 czerwca 2012 r., którego skuteczność uzależniono od pobudowania sieci wodociągowej oraz podpisania umowy o przyłączenie do sieci wodociągowej. Kolejno inwestorzy przedłożyli warunkowe zapewnienie dostawy wody z dnia 13.08.2018 r. o analogicznej treści. W toku postępowania skarżący oświadczyli, że wybudują sieć wodociągową ze środków własnych i wystąpili o podpisanie stosownej umowy. Przedłożyli również zgodę właścicieli działek o nr [...], [...], [...] i [...], stanowiących drogi wewnętrzne, w których biegnie sieć na podłączenie się do pobudowanej przez jednego z właścicieli sieci wodnej nowego wodociągu dla zasilania w wodę terenów planowanych do zabudowy a powstałych w wyniku geodezyjnego podziału działki nr [...]. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 ustawy do wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędne jest istnienie rzeczywistego lub projektowanego uzbrojenia terenu wystarczającego dla zamierzenia budowlanego. Pod pojęciem uzbrojenie terenu należy rozumieć, zgodnie z przepisem art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147) wszystkie urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne. Warunek uzbrojenia terenu, zgodnie z art. 61 ust. 5 u.p.z.p, uznaje się za spełniony również wtedy, gdy wykonanie wymienionych elementów infrastruktury technicznej lub niektórych z nich - zostanie zagwarantowane w drodze umowy miedzy właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem. Celem tego przepisu nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Jeśli uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to umieszczenie na obszarze inwestycji właściwych urządzeń musi zostać zagwarantowane w drodze umowy pomiędzy inwestorem, a właściwą jednostką organizacyjną, czyli przedsiębiorstwem zajmującym się dostarczaniem odpowiednich usług (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, pod. red. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck). Zagwarantowanie oznacza zapewnienie w drodze umowy - co w ocenie Sądu - nie jest tożsame z obowiązkiem posiadania takiej umowy już w momencie starania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale posiadanie zapewnienia, gwarancji że taka umowa w przyszłości zostanie zawarta (por. wyrok N. S. A. w z dnia 09 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1298/16, dostępny na stronie: bazy CBOSA). A zatem należy zgodzić się z organem, że właściwą jednostka organizacyjną w rozumieniu przepisu art. 61 ust. 5 ustawy jest podmiot, który prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, to jest działalność polegającą na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody. To zatem przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne, a nie odbiorca wody, udzielający zgody na podłączenie się do jego sieci wodnej nowego wodociągu, posiada wiedzę dotyczącą tego, czy eksploatowana sieć wodociągowa ma techniczne możliwości zaopatrzenia w wodę nowej inwestycji i co za tym idzie, czy możliwym będzie spełnienie warunku, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu było wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego. Zasadnie zatem Kolegium uznało, iż oświadczenia Pana K. , nie można uznać za spełnienie warunku, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Podobnie nie ma takiego charakteru oświadczenie samych Inwestorów deklarujących wykonanie infrastruktury we własnym zakresie. Stan faktyczny w sprawie ustalony przez organy jednoznacznie wskazuje, że na dzień wydania decyzji organu II instancji nie istniała nawet sieć wodociągowa, do której możliwe byłoby przyłączenie działki objętej wnioskiem. Jednocześnie brak jest woli zawarcia takiej umowy przez Burmistrza, zaś z uwagi na fakt, iż nie zostały zabezpieczone środki finansowe w budżecie gminy na 2018 r. na rozbudowę sieci na przedmiotowym terenie oraz w Wieloletniej Prognozie Finansowej ZMW i KW na lata 2016 - 2017 i na lata 2018 - 2020 oraz Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy R. na ten cel, nie ma możliwości zawarcia umowy z inwestorem. Należy zatem przyznać racje organowi, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach jednoznacznie wskazuje, że umowa, której wymagają przepisu, nie zostanie zawarta. Ergo w sprawie nie są spełnione łącznie wszystkie przesłanki z art. 61 ust. 1 ustawy, bowiem nie został spełniony wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 3. Decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzją uznaniową, stąd właściwy organ winien ustalić warunki zabudowy, jeśli zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wskazanym w art. 61 ust. 1 ustawy warunkom. Odmowa musi nastąpić natomiast w sytuacji, gdy inwestycja nie spełnia chociażby jednej z ustawowych przesłanek. Niespełnienie przez skarżącego wymogu określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy organy odczytały prawidłowo jako przesłankę do odmowy ustalenia warunków zabudowy. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Kolegium w zaskarżonej decyzji ustaliło istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowało prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniło swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 Kpa. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 Ppsa, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło