IV SA/Wa 955/19

WyrokWSA w Warszawie2019-05-17

Skład orzekający: Joanna Borkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 KPA, naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasadę dwuinstancyjności i wytyczne sądu zawarte w wyroku NSA?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazał, że pojawił się nowy materiał dowodowy (ekspertyzy dotyczące partycypacji w kosztach utrzymania stopnia wodnego), który nie był przedmiotem oceny organu pierwszej instancji i miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy w tej sytuacji naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 KPA) oraz ograniczenia postępowania uzupełniającego (art. 136 KPA). Wytyczne NSA z poprzedniego wyroku nie nakładały bezwzględnego obowiązku wydania decyzji kończącej sprawę, a jedynie zobowiązywały do rozważenia przeprowadzenia postępowania uzupełniającego i wydania decyzji merytorycznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego na pobór i zrzut wody dla elektrowni wodnej. Organ pierwszej instancji udzielił pozwolenia, nakładając na spółkę obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania stopnia wodnego. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy, a następnie sprawa trafiła do NSA, który uchylił wyrok WSA w Krakowie i decyzję organu odwoławczego, zobowiązując organ do ponownego rozpatrzenia odwołań i rozważenia przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w zakresie partycypacji w kosztach. Organ odwoławczy (Prezes PGWWP) ponownie uchylił decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że naruszył on przepisy prawa wodnego, nie dysponując wnioskiem właściciela urządzenia o ustalenie partycypacji w kosztach. Spółka wniosła sprzeciw od tej decyzji, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 KPA i art. 153 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2019 r. sprzeciwu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala sprzeciw. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019r. nr [...].Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej organ), po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. z o.o. z/s w J.(dalej skarżący) oraz odwołania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stan sprawy był następujący: Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2016 r. T. Sp. z o.o. wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] dla potrzeb istniejącej Elektrowni Wodnej [...] stanowiącej jeden z elementów żeglugowo-energetycznego Stopnia Wodnego [...] w km [...] rzeki [...] w zakresie poboru spiętrzonej wody do celów energetycznych oraz zrzutu przepuszczonej wody przez turbiny. Do wniosku załączony został m.in. "Operat wodnoprawny na szczególne korzystanie z wód rz. [...] dla potrzeb istniejącej EW [...]" z marca 2016 r. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], udzielił T. Sp. z o.o. z/s w J. pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki [...] w km [...] do celów energetycznych poprzez pobór wód z rzeki dla Elektrowni Wodnej [...] oraz zrzut przepuszczonej przez turbiny wody do rzeki [...] (zgodnie z zestawieniem w punkcie I decyzji). W punkcie II decyzji organ I instancji nałożył na użytkownika szereg obowiązków, m.in. obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania Stopnia Wodnego [...] ponoszonych przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] w wysokości 10% kosztów faktycznie poniesionych przez RZGW w [...] na utrzymanie obiektów Stopnia Wodnego [...], tj. jazu wraz z górnym i dolnym stanowiskiem, przepławki, śluzy z awanportami górnym i dolnym (punkt II. 3. decyzji). Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2016 r., w związku ze złożonym odwołaniem przez T. Sp. z o.o. z/s w J., oraz przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] (pismo z dnia 24 października 2016 r.), została uchylona w całości przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt: II SA/Kr 478/17 oddalił skargę T. Sp. z o.o. z/s w J. na ww. decyzję Dyrektora RZGW w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej spółki uchylił zaskarżony wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lipca 2017 r. oraz zaskarżoną decyzję Dyrektora RZGW w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] (sygn. akt: II OSK 3210/17). W/w wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ został zobowiązany przy ponownym rozpatrywaniu wniesionych odwołań do rozważenia czy i w jakim zakresie konieczne będzie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w rozumieniu art. 136 Kpa, w szczególności w odniesieniu do spornej kwestii sposobu i zakresu partycypacji w kosztach utrzymania obiektów, a następnie do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę w całości co do meritum. Organ wskazał, że z brzmienia art. 64 ust. 1 ustawy Prawo wodne, że utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. Obowiązek utrzymywania urządzeń wodnych, a tym samym ponoszenie na ten cel wymaganych nakładów w 100% ciąży na ich właścicielu lub zarządcy, a przepis art. 128 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego daje jedynie możliwość orzeczenia, aby część tych kosztów pokrywał podmiot odnoszący korzyści z urządzenia wodnego poprzez wykonywanie określonych robót lub uczestniczenie w tych kosztach w odpowiedniej części. Wtoku prowadzonego postępowania właściwy organ analizuje nie tylko wniosek właściciela urządzenia wodnego, co do jego zakresu, ale również stanowisko podmiotu który ma zostać zobowiązany do partycypacji w kosztach utrzymywania tego urządzenia, ustosunkowuje się do tych materiałów, a następnie w zależności od zajętego stanowiska, w wydanej decyzji ustala podział kosztów. W przedmiotowej sprawie organ I instancji nałożył na korzystającego w udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym obowiązek wynikający z art. 128 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego pomimo braku wyraźnego wniosku, czy żądania właściciela urządzenia wodnego. Wydając swoje rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia wysokości partycypacji w kosztach utrzymania Stopnia Wodnego [...], Prezydent Miasta [...] powołał się na pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] przedłożone przez T. Sp. z o.o. wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Z treści tego pisma wynika, że RZGW w [...] uznał za niezbędne określenie w pozwoleniu wodnoprawnym formy partycypacji przez T. Sp. z o.o. w kosztach utrzymania SW [...], wskazując jednocześnie, że przed Prezydentem Miasta [...] prowadzone jest postępowanie w sprawie ustalenia i podziału kosztów utrzymania SW [...] na podstawie przepisów art. 64 ust. la Prawa wodnego, a zaproponowana przez RZGW partycypacja to: 10% kosztów faktycznie poniesionych przez RZGW w [...] na utrzymanie obiektów Stopnia Wodnego [...], tj. jazu wraz z górnym i dolnym stanowiskiem, przepławki, śluzy z awanportami górnym i dolnym, a także bariery odwodniającej miasto [...]. W świetle powyższego organ stwierdził, że Prezydent Miasta [...] na etapie prowadzonego postępowania nie dysponował konkretnym wnioskiem właściciela SW [...] o ustalenie w decyzji udzielającej tego pozwolenia partycypacji w kosztach utrzymania ww. urządzenia, a zatem nie posiadał wiarygodnego dokumentu mogącego stanowić podstawę do określenia wysokości tej partycypacji. Organ I instancji nakładając w punkcie II. 3. zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2016 r. ww. obowiązek, naruszył przepisy art. 128 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego. Organ wskazał, że żądanie RZGW w [...] o ustalenie w pozwoleniu wodnoprawnym partycypacji w kosztach utrzymania SW [...] zostało przedłożone Prezydentowi Miasta [...] pismem z dnia [...] września 2017 r., a więc dopiero po przekazaniu organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia, w związku z decyzją Dyrektora RZGW w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...]. W piśmie tym RZGW w [...] sprecyzowało swoje żądania poprzez wskazanie, że wysokość partycypacji powinna wynosić 30% kosztów faktycznie poniesionych na utrzymanie wszystkich obiektów SW [...], przedkładając jednocześnie "Ekspertyzę dotyczącą ustalenia korzyści z funkcjonowania stopnia wodnego [...] wraz z uzasadnieniem metodyki", sporządzoną w maju 2017 r. W konsekwencji powyższego swoje stanowisko w sprawie, w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. skierowanym do Dyrektora RZGW w [...], przedstawił T. Sp. z o.o., wskazując, iż odnosi on korzyści wyłącznie z jazu piętrzącego, a udział w kosztach jego utrzymania powinien wynosić 10%. Wraz z ww. pismem została również przedłożona "Ekspertyza dotycząca partycypacji w kosztach utrzymania urządzeń wodnych tworzących stopień wodny [...] w km [...] biegu rzeki [...], stosownie do odnoszonych korzyści z jego eksploatacji", z listopada 2017 r. Ponieważ decyzja Dyrektora RZGW w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] w związku z wydanym przez NSA wyrokiem w przedmiotowej sprawie nie występuje już w obrocie prawnym, ww. dokumentacja zgromadzona przez Prezydenta Miasta [...] i Dyrektora RZGW w [...] została przekazana wraz z odwołaniami do organu odwoławczego. Powołując się na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zawartą w art. 15 Kpa, Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uznał, że nie może zastępować organu pierwszej instancji, a tym samym nie może na podstawie tak istotnego w sprawie nowego materiału dowodowego wydać decyzji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2, gdyż w takiej sytuacji decyzja organu odwoławczego byłaby jedyną decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty. Naruszenie zasady dwuinstancyjności stanowiłoby także podjęcie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji podjął decyzję bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co miało miejsce właśnie w przedmiotowej sprawie. Dlatego też wydał decyzję kasacyjną. Z takim stanowiskiem nie zgodziła się skarżąca spółka T. sp. z o.o. w .J., składając sprzeciw od decyzji Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2019r. nr [...] i zarzucając jej: 1. naruszenie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji kasatoryjnej, a tym samym organ drugiej instancji powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, a ponadto 2. naruszenie art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2018 roku, sygn. akt II OSK 3210/17, decyzję rozstrzygającą sprawę w całości co do meritum powinien wydać organ odwoławczy. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca spółka wniosła o: 1. uwzględnienie sprzeciwu i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego. Uzasadniając sprzeciw skarżący wskazał, że przesłanki oceny prawnej zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w decyzji z dnia [...] lutego 2017 roku, dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2018 roku, są w całości aktualne do oceny prawnej zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w decyzji Prezesa PGWWP z dnia [...] marca 2019 roku. Zatem z całą pewnością nie zachodziły kumulatywne przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zakres naruszenia przepisów postępowania nie miał bowiem istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma marginalny charakter, gdyż dotyczy wyłącznie kwestii partycypacji, a więc nie ma nic wspólnego z istotą pozwolenia wodnoprawnego. Wskazać przy tym należy, że powoływanie się przez Prezesa PGWWP na nowe dowody, ekspertyzy złożone przez strony w trakcie postępowania po uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2016 roku, wzmacniają stanowisko skarżącego co do braku przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zakres bowiem dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów z całą pewnością będzie mniejszy. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza normy dopuszczalnego w drugiej instancji uzupełniającego postępowania dowodowego. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Na podstawie art. 64 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej ppsa, od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Uwzględnienie sprzeciwu następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprzeciw nie jest zasadny. Sąd podziela stanowisko organu, iż celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie indywidualne, co jest możliwe wtedy, gdy organ administracji państwowej - zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) - podejmie wszelkie czynności zmierzające do wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy dokonuje się w postępowaniu wyjaśniającym, które obejmuje całokształt czynności podejmowanych w postępowaniu administracyjnym dla wyjaśnienia sprawy. Sąd podziela również pogląd, że rozstrzygnięcia organów administracji powinny opierać się na przepisach prawa, w szczególności przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, w tym jak w niniejszej sprawie art. 15. Nie podlega dyskusji, że organ działał w rygorze art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 3210/17 zawarł wskazania co do dalszego postępowania, a mianowicie "rozpoznając na nowo odwołania wniesione przez T. sp. zoo. w J. oraz RZGW w [...], organ odwoławczy rozważy czy i w jakim zakresie konieczne będzie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w rozumieniu art. 136 k.p.a., przy uwzględnieniu jego obecnego brzmienia, w szczególności w odniesieniu do spornej kwestii sposobu i zakresu partycypacji w kosztach utrzymania obiektów, a następnie wyda decyzję rozstrzygającą sprawę w całości co do meritum." Wbrew stanowisku skarżącego, NSA - odwołując się wprost do art. 136 k.p.a. - nie nałożył na organ bezwzględnego obowiązku wydania decyzji kończącej sprawę. Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zwrot "uzupełnienie dowodów i materiałów w sprawie" wskazuje na ograniczony zakres czynności dowodowych przeprowadzanych na etapie postępowania odwoławczego. Oceniając zakres postępowania dowodowego, jakie miałoby być przeprowadzone przez organ odwoławczy, należy pamiętać o zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa), bowiem przeprowadzenie dowodów w zbyt szerokim zakresie może zostać ocenione jako naruszenie tej zasady. W tym kontekście prawidłowo organ zważył na okoliczność, że żądanie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] o ustalenie w pozwoleniu wodnoprawnym partycypacji w kosztach utrzymania SW [...] zostało przedłożone Prezydentowi Miasta [...] pismem z dnia [...] września 2017 r., a więc już po zaskarżeniu do WSA w Krakowie decyzji Dyrektora RZGW w [...] – wtedy działającego jako organ II instancji - z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...]. W piśmie tym RZGW w [...] sprecyzowało swoje żądania poprzez wskazanie, że wysokość partycypacji powinna wynosić 30% kosztów faktycznie poniesionych na utrzymanie wszystkich obiektów SW [...], przedkładając jednocześnie "Ekspertyzę dotyczącą ustalenia korzyści z funkcjonowania stopnia wodnego [...] wraz z uzasadnieniem metodyki", sporządzoną w maju 2017 r. W konsekwencji powyższego swoje stanowisko w sprawie w piśmie z dnia 4 grudnia 2017 r. skierowanym do Dyrektora RZGW w [...], przedstawił T. Sp. z o.o., wskazując, iż odnosi on korzyści wyłącznie z jazu piętrzącego, a udział w kosztach jego utrzymania powinien wynosić 10%. Wraz z ww. pismem została również przedłożona "Ekspertyza dotycząca partycypacji w kosztach utrzymania urządzeń wodnych tworzących stopień wodny [...] w km [...] biegu rzeki [...], stosownie do odnoszonych korzyści z jego eksploatacji", z listopada 2017 r. Ponieważ decyzja Dyrektora RZGW w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] została uchylona przez NSA w/w wyrokiem, sprawa została przekazana aktualnemu organowi odwoławczemu, którym jest Prezes Wód Polskich. Sąd podziela stanowisko organu, że sprawa rozstrzygnięta przez organ odwoławczy decyzją Dyrektora RZGW w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] nie była tożsama pod względem przedmiotowym ze sprawą rozstrzyganą kontrolowaną decyzją. Na etapie ostatniego postępowania odwoławczego pojawił się bowiem nowy materiał dowodowy, który nie był przedmiotem oceny organu I instancji, przesłanki uchylonej zaskarżoną decyzją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] Reasumując: organ odwoławczy w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku NSA z dnia 27 czerwca 2018 r. sygn. akt: II OSK 3210/17 zobowiązany został do wydania decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy, jednakże po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego w rozumieniu art. 136 Kpa. Zatem mając na uwadze zupełnie nowy materiał dowodowy w sprawie, który ma istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, prawidłowo wydal decyzję kasatoryjną. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 Kpa istotnym jest żeby organy obu instancji przeprowadziły dwukrotnie merytoryczne postępowanie, tzn. by dwukrotnie ocenione zostały dowody w sposób rzeczowy przeanalizowane wszelkie argumenty i opinie, co w konsekwencji ma doprowadzić do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu i słusznym interesom strony. Gwarancję ochrony prawa strony do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy stanowi instytucja rozstrzygnięcia kasacyjnego organu odwoławczego, uregulowana w art. 138 § 2. Wbrew stanowisku skarżącego, że organ odwoławczy nie może prowadzić w nieograniczonym zakresie postępowania wyjaśniającego. Przekroczenie granic tego postępowania wynikających z art. 136 stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności. W postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym na podstawie wyraźnie wskazanej przez NSA podstawie prawnej tj. art. 136 dopuszczalne jest naprawienie takich wadliwości postępowania przed organem pierwszej instancji, które mogą zostać usunięte bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Treść pozwolenia wodnoprawnego jest regulowana zapisami art. 128 ust. 1 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym w pozwoleniu ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki. Dalsza część tego przepisu wskazuje konkretne parametry, które w pozwoleniu wodnoprawnym powinny być ustalone w zależności od tego, na jakiego rodzaju działalność pozwolenie to jest udzielane. W pozwoleniu wodnoprawnym można również nałożyć na uprawnionego określone obowiązki związane z wykonywaniem tego pozwolenia, przy czym rodzaje tych obowiązków zostały szczegółowo wskazane w art. 128 ust. 2 Prawa wodnego. Ustawodawca umożliwił organowi wydającemu decyzję w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego m.in. ustalenie obowiązku wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, stosownie do odnoszonych korzyści. W toku prowadzonego postępowania właściwy organ analizuje nie tylko wniosek właściciela urządzenia wodnego, co do jego zakresu, ale również stanowisko podmiotu który ma zostać zobowiązany do partycypacji w kosztach utrzymywania tego urządzenia, ustosunkowuje się do tych materiałów, a następnie w zależności od zajętego stanowiska, w wydanej decyzji ustala podział kosztów. W przedmiotowej sprawie organ I instancji na etapie prowadzonego postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego nie dysponował konkretnym wnioskiem właściciela Stopnia Wodnego [...] o ustalenie w decyzji udzielającej tego pozwolenia wodnoprawnego partycypacji w kosztach utrzymania ww. urządzenia, a zatem nie posiadał wiarygodnego dokumentu mogącego stanowić podstawę do określenia wysokości tej partycypacji. Sąd podzielił stanowisko Prezesa PGWWP, że z uwagi na brak takiego wniosku organ I instancji nakładając w punkcie II. 3. zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2016 r. ww. obowiązek, naruszył przepisy art. 128 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego. Reasumując, wbrew zarzutowi sprzeciwu, w kontrolowanej sprawie właściwie zastosowano art. 138 § 2 k.p.a., bowiem w ocenie Sądu wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie naruszałoby art. 136 w zw. z art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych względów na podstawie art.151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło