I SA/Wa 1390/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2018r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wznowienia postępowania. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia [...] lutego 2010r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie przepisów art. 5, art. 6, art. 7 ust. 2, art. 8 i art. 13 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. potwierdził A. S., T. S., H. T., B. T. oraz A. T. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. S., A. S., A. S. i J. T. nieruchomości we L. przy ulicy [...], woj. [...]. Ponadto w pkt 5 niniejszej decyzji organ wojewódzki odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we L. przy ulicy-[...], w odniesieniu do udziału spadkowego wynoszącego 1/8 części przysługującego J. T. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że w 1/8 części spadek po właścicielach mienia pozostawionego nabył J. T., który nie posiada obywatelstwa polskiego. Odwołanie od powyższej decyzji w odniesieniu do jej pkt 5 wnieśli H. T. i J. T., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata J. F. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2450/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w punktach od 1 do 4. Ponadto Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt 1 nie podlega wykonaniu, a w pozostałej części, oddalił skargę. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 2201/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną H. T. i J. T. od powyższego wyroku. Wnioskiem z dnia 26 lutego 2018r. (data wpływu do organu 20 marca 2018r.) J. T. wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2010r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017r. sygn. akt I OPS 3/17. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego, gdyż fakt wydania decyzji ostatecznej i jej treść były znane wnioskodawcy dużo wcześniej, gdyż korzystał on z uprawnień odwoławczych od negatywnego rozstrzygnięcia. Ponadto korzysta z możliwości zmiany lub uchylenia decyzji , jakie dają tryby nadzwyczajne. W tej sytuacji w ocenie Ministra wnioskodawca złożył wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., tj. jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ponadto zdaniem organu w sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania ww uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na to, że J. T. odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu braku posiadania obywatelstwa polskiego, a nie z powodu niezłożenia wniosku. Skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. T. zarzucając mu: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie, podczas gdy dopiero wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów uchwały z dnia 9 października 2017r. I OPS 3/17 dało asump do stwierdzenia, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożony przez jednego z uprawnionych w trybie i w terminie określonym ustawą z dnia 8 lipca 2008r. skutkował wszczęciem postępowania administracyjnego również w stosunku do wszystkich pozostałych uprawnionych, tj. także w stosunku do skarżącego, a więc skarżący powinien zostać zawiadomiony o wszczęciu takiego postępowania oraz powinien mu być zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, gwarancją realizacji tego prawa, wynikającego z art. 61 § 4 k.p.a. powinna być sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. poprzez formalną odmowę wznowienia postępowania, podczas gdy organ merytorycznie badał sprawę analizując udział poszczególnych uczestników postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...], czy też wskazując, że powodem odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz skarżącego był brak posiadania obywatelstwa polskiego, a nie złożenie wniosku, podczas gdy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania ma charakter formalny, zaś odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić wyłącznie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych, albowiem odmowa taka jest w istocie odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały podstawy wznowienia; 3. naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 10 i 15 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego prowadzące do stwierdzenia, że treść uchwały I OPS 3/17 nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy z uwagi na to, że żaden ze spadkobierców nie został pominięty przy rozpatrywaniu wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, podczas gdy w postępowaniu zakończonym pierwszoinstancyjną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010r. skarżący, pomimo posiadania przez niego w świetle uchwały ewidentnego interesu prawnego do bycia stroną postępowania, został w przedmiotowej sprawie pominięty w tym sensie, że nie poinformowano go o wszczęciu tego postępowania, ani też nie zapewniono mu w nim czynnego udziału, o czym bezprzecznie świadczy fakt, że nie został wskazany w sentencji decyzji ani też nie został wskazany jako adresat decyzji w rozdzielniku, co w konsekwencji spowodowało pozbawienie wnioskodawcy dwukrotnego przeanalizowania akt sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a tym samym pozbawienie skarżącego możliwości przedstawienia wniosków i dowodów, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ww ustawy. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania można podzielić na dwa etapy. Złożenie podania o wznowienie wszczyna postępowanie wstępne, w którym organ zobowiązany jest zbadać, czy wniosek taki oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. , czy wniosek został złożony przez podmiot będący stroną w sprawie oraz czy wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W przypadku ustalenia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w ww. przepisach, czy też podanie nie pochodzi od strony , bądź nie został zachowany termin do jego złożenia - organ administracji na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmawia wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (wówczas rozpoczyna się drugi etap postępowania, który można nazwać właściwym). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący we wniosku o wznowienie powołał się na ustawową przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010r. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. § 2 ww. przepisu stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ustawodawca określił zatem długość i datę początkową biegu miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej wart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że rozpoczyna on swój bieg z chwilą, kiedy strona dowiedziała się o decyzji. Użyty przez ustawodawcę zwrot " strona dowiedziała się " oznacza powzięcie wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tą okolicznością w niniejszej sprawie jest wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2010r. w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty. "Powzięcie wiadomości" nie jest pojęciem tożsamym z "doręczeniem decyzji ", ani z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Wystarczy bowiem uzyskanie minimum informacji o decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2014 r., IV SA/Wa 1692/14). Materiał dowodowy zgromadzony przez organ w niniejszej sprawie potwierdza ustalenia organu , że skarżący wiedział o decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. na wiele lat przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. S., A. S., A. S. i J. T. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we L. przy ul. [...] toczyło się już przed organami administracji publicznej. Jak wynika akt sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2010 r., odmówił J. T. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia opisanej nieruchomości poza obecnymi granicami RP (pkt 5 decyzji). Skarga na decyzję z dnia [...] września 2010 r. w części dotyczącej pkt 5 decyzji Wojewody została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2450/10, jak również oddalona została skarga kasacyjna od tego wyroku wniesiona przez J. T., wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014r. sygn. akt I OSK 2201/14. Nie ulega zatem wątpliwości, że niniejsza sprawa, wszczęta na skutek wniosku J. T., była już przedmiotem rozpoznania organów administracji publicznej (Wojewody [...] oraz Ministra Skarbu Państwa), a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stronami postępowania w tych sprawach, toczących się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, byli spadkobiercy współwłaścicieli nieruchomości pozostawionej. Wprawdzie decyzja z dnia [...] lutego 2010r. Wojewody [...] nie została skierowana do J. T., jednakże uchybienie powyższe zostało sanowane przez organ odwoławczy, bowiem Minister Skarbu Państwa rozpoznał wniesione właśnie przez J. T. odwołanie od tej decyzji. Następnie J. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Skarbu Państwa, a po oddaleniu jego skargi w części dotyczącej pkt 5 decyzji organu I instancji, wniósł skargę kasacyjną, która również została oddalona. Tak więc J. T. mimo, że decyzja organu I instancji nie została mu doręczona, to aktywnie uczestniczył w postępowaniu poprzez wnoszenie kolejnych środków zaskarżenia. Wbrew także zarzutom skargi został on wymieniony w pkt 5 decyzji organu I instancji, która była przedmiotem zaskarżenia na kolejnych etapach postępowania. Za nieuprawnione zatem należy uznać stanowisko skarżącego co do zasadności wszczęcia postępowania wznowieniowego w oparciu o uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017r. Dotyczy ona bowiem osób uprawnionych do uczestniczenia w postępowaniu o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a które w tym postępowaniu nie brały udziału. W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy należy stwierdzić , że w niniejszej sprawie organ administracyjny w sposób prawidłowy ustalił , że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z uchybieniem ustawowego terminu. Wniosek został złożony w dniu 20 marca 2018r., a zatem po upływie miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o decyzji. Datą pewną o dowiedzeniu się przez skarżącego o decyzji z dnia [...] lutego 2010r. bez wątpienia jest data wniesienia odwołania, a następnie skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2010r. W tej sytuacji zarzuty skargi należy uznać za chybione. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.