I GSK 1463/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-08
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Lidia Ciechomska-Florek, Artur Adamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o płatność bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braków formalnych, mimo złożenia przez stronę płyty CD z danymi, stanowi bezczynność organu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli prawidłowo zastosuje art. 64 § 2 k.p.a. i pozostawi wniosek o płatność bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braków formalnych, nawet jeśli strona dołączyła płytę CD z danymi, a sam wniosek w formie papierowej był niekompletny. Ciężar udowodnienia usunięcia braków spoczywa na stronie.Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła wniosek o płatność w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Organ wezwał do uzupełnienia braków formalnych we wniosku, wskazując na nieprawidłowe wypełnienie tabeli dotyczącej przychodów ze sprzedaży. Spółdzielnia nie usunęła braków w wyznaczonym terminie, a organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Spółdzielnia wniosła skargę na bezczynność organu, twierdząc, że braki zostały uzupełnione, m.in. poprzez dołączenie płyty CD. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółdzielni [A] w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 maja 2019 r. sygn. akt III SAB/Po 31/19 w sprawie ze skargi Spółdzielni [A] w P. na Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu w przedmiocie bezczynności organu w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności w ramach działania grupy producentów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Spółdzielni [A] w P. na rzecz Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 21 maja 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 31/19, oddalił skargę Spółdzielni [A] w P. na bezczynność Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu w przedmiocie przyznania płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
Spółdzielnia [A] wystąpiła [...] września 2018 r. do Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za okres od 20 sierpnia 2017 r. do 19 sierpnia 2018 r., będący piątym rokiem korzystania z pomocy.
W dniu [...] października 2018 r. Dyrektor ARiMR na podstawie art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.) wezwał stronę do usunięcia braków formalnych poprzez złożenie wniosku o płatność na poprawnym formularzu.
W odpowiedzi strona przesłała do organu ARiMR na wskazanym formularzu częściowo wypełniony wniosek o płatność.
Następnie, pismem z [...] października 2018 r. organ wezwał stronę do usunięcia braków formalnych we wniosku o płatność w części III "Informacja o przychodach ze sprzedaży", tabela 7 "Wartość przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach członków grupy, za okres którego dotyczy wniosek" (str. 2 wniosku o płatność) – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to doręczono Spółdzielni 22 października 2018 r. We wskazanym terminie strona nie usunęła jednak braków, do których została wezwana.
Wobec tego, Dyrektor ARiMR pismem z [...] listopada 2018 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., zawiadomił stronę o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o płatność.
W dniu 13 grudnia 2018 r. strona wystąpiła z ponagleniem, podnosząc, że brak został przez nią uzupełniony, jak również kwestionując zasadność wezwania do jego usunięcia.
Prezes ARiMR postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. uznał ponaglenie za nieuzasadnione. Organ ten stwierdził, że powyższe działania nie są przejawem bezczynności. Strona prawidłowo została wezwana do usunięcia braków formalnych, czego nie uczyniła. Uniemożliwiło to dalsze procedowanie wniosku o płatność, co stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. skutkowało pozostawieniem tego wniosku bez rozpoznania. Odnosząc się do twierdzeń strony, zgodnie z którymi brak formalny został usunięty w zakreślonym terminie, organ wskazał, że strona nie przedstawiła dowodu na ich potwierdzenie. Z informacji zawartych w wewnętrznym systemie rejestracji obiegu dokumentów Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wynika zaś, że 30 października 2018 r. wpłynął do kancelarii wniosek o płatność, jednak złożony przez inny podmiot, którego wspólnikami są niektórzy członkowie skarżącej Spółdzielni. We wskazanym rejestrze nie odnotowano wpływu przesyłki nadanej przez stronę, stanowiącej odpowiedź na wezwanie z [...] października 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Spółdzielni na bezczynność Dyrektora Wielkopolskiego OR ARiMR.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismo informujące o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu. Kontrola tej czynności materialno-technicznej, do czego zmierza strona skarżąca w niniejszej sprawie, następuje w ramach skargi na bezczynność organu administracji publicznej. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, nieuzasadnione pozostawienie podania (wniosku) bez rozpoznania stanowi o nierozpoznaniu sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje zatem – na zasadach ogólnych – skarga do sądu administracyjnego.
WSA zauważył, że pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. nie w każdym przypadku oznacza zasadność skargi na nierozpatrzenie sprawy w przewidzianym terminie. Uzależnione jest to od tego, czy organ administracji publicznej rzeczywiste miał podstawy do powołania się na ten przepis. Art. 64 § 2 k.p.a. stanowi bowiem, że jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Sąd podkreślił, że tylko wówczas, gdy przepis prawa ustanawia wprost określone wymogi co do składanego podania, organ może żądać ich spełnienia i uzupełnienia pisma (podania) o brakujące elementy.
W ocenie WSA, w rozpatrywanej sprawie wszelkie wskazane powyżej wymogi zostały przez Dyrektora ARiMR zachowane.
Sąd podkreślił, że na gruncie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 niezbędne jest dokonanie rozróżnienia pomiędzy wnioskiem o przyznanie pomocy (który zmierza do wydania decyzji w przedmiocie przyznania pomocy) a wnioskiem o płatność (który zmierza do wydania decyzji w przedmiocie wypłaty pomocy za dany okres). W tej sprawie skarżąca wystąpiła z tym drugim wnioskiem, zmierzając do wypłaty płatności za okres stanowiący piąty rok korzystania z pomocy. Zatem zastosowanie w sprawie miały przepisy § 6 i § 7 rozporządzenia, a nie – jak wskazała skarżąca – § 4 i § 5.
Dalej Sąd wskazał, że skarżąca wystąpiła do Dyrektora ARiMR z wnioskiem o płatność [...] września 2018 r. Dyrektor ARiMR, stosownie do § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, powinien zatem w terminie 90 dni od dnia złożenia tego wniosku wydać decyzję w przedmiocie wypłaty pomocy. Wniosek podlegać jednak musiał dwukrotnemu usunięciu braków formalnych. Za drugim razem – [...] października 2018 r. – co w sprawie stanowi o istocie sporu pomiędzy stronami, organ wezwał skarżącą na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych we wniosku o płatność w części III "Informacja o przychodach ze sprzedaży", tabela 7 "Wartość przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach członków grupy, za okres którego dotyczy wniosek" – w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w powyższym zakresie wniosek skarżącej nie został uzupełniony. Tymczasem zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wniosek o płatność powinien zawierać wartość przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach członków grupy, za okres, którego dotyczy wniosek.
Wobec tego, zdaniem WSA, organ prawidłowo zastosował art. 64 § 2 k.p.a. Ze względu zaś na nieuzupełnienie wskazanego braku formalnego w wyznaczonym terminie, w dniu [...] listopada 2018 r., przed upływem terminu z § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, prawidłowo pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. Zatem, w ocenie Sądu I instancji, nie ma racji skarżąca, twierdząc, że organ pozostawał w tej sprawie w bezczynności.
WSA nie uwzględnił argumentu skarżącej, że okoliczność dołączenia do wniosku płyty CD zawierającej wymagane informacje mogła mieć wpływ na możliwość stwierdzenia przez organ zaistnienia braku formalnego wniosku. Okoliczność ta nie zmienia bowiem tego, że sam wniosek dotknięty był podanym brakiem formalnym.
Ponadto, skarżąca poza gołosłownym twierdzeniem, że sporny brak formalny został przez nią usunięty w przesyłce nadanej 26 października 2018 r., odebranej przez organ 30 października 2018 r., w żaden sposób – ani przed organem ARiMR, ani przed Sądem – okoliczności tej nie wykazała. Stosownie zaś do art. 21 ust. 3 in fine ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1936), to na skarżącej spoczywa w tym względzie ciężar udowodnienia powyższych okoliczności, bowiem to skarżąca z okoliczności tych wywodzi, że jej wniosek, jako kompletny w wyniku usunięcia wskazanego braku formalnego, powinien podlegać merytorycznemu załatwieniu przez Dyrektora ARiMR.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółdzielnia [A] w P., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 35 k.p.a. w zw. z art. 104 k.p.a. poprzez oddalenie skargi strony pomimo braku wydania przez właściwy organ decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty i pozostawieniu sprawy bez rozpoznania, pomimo upłynięcia terminu na załatwienie sprawy, co skutkowało bezczynnością organu w niniejszym postępowaniu;
2. art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z § 7 rozporządzenia z 20 sierpnia 2007 r. poprzez uznanie, iż złożony przez skarżącą wniosek dotknięty jest brakami, a co za tym idzie, że organ prowadzący postępowanie mógł pozostawić sprawę bez merytorycznego rozpoznania, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów prawa prowadzić powinno do uznania, że wobec złożenia przez skarżącą wniosku oraz uzupełnienie jego braków w terminie, organowi nie przysługiwało uprawnienie do pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia, wobec czego organ powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie;
Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. § 6 w zw. z § 7 ww. rozporządzenia poprzez brak decyzji merytorycznej organu właściwego w niniejszej sprawie w sprawie płatności, pomimo złożenia wniosku zawierającego wymagane przepisami prawa informacje, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów prawa prowadzić powinno do merytorycznego rozpoznania sprawy;
2. § 7 ww. rozporządzenia poprzez uznanie, iż dokumenty złożone wraz z wnioskiem oraz przedłożone w terminie późniejszym nie pozwalają na zakwalifikowanie wniosku skarżącej jako kompletnego wniosku o przyznanie płatności, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wskazanego przepisu prawa prowadzić powinno do uznania, że skarżąca przedłożyła organowi informacje składające się na kompletny wniosek o przyznanie płatności.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w sprawie niniejszej nie występują. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, w myśl art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obu podstawach wynikających z art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny zasadności stanowiska Sądu I instancji, który – kontrolując prawidłowość prowadzenia przez Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu postępowania w sprawie złożonego do organu w dniu [...] września 2018 r. wniosku skarżącej Spółdzielni o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od 20 sierpnia 2017r. do 19 sierpnia 2018 r., tj. w piątym roku korzystania pomocy – stwierdził, że w sprawie nie doszło do bezczynności bowiem organ, po uprzednim sięgnięciu po art. 64 § 2 k.p.a., ze względu na nieuzupełnienie braku formalnego pisma (wniosku o płatność) w wyznaczonym terminie, prawidłowo pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania.
Analizując przepis art. 64 § 2 k.p.a., WSA wskazał, że pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie ww. normy nie w każdym przypadku oznacza zasadność skargi na nierozpatrzenie sprawy w przewidzianym terminie. Uzależnione jest to od tego, czy organ administracji publicznej rzeczywiście miał podstawy do powołania się na normę zawartą w tym przepisie. Sąd I instancji podkreślił, że tylko wówczas, gdy przepis prawa ustanawia wprost określone wymogi co do składanego podania, organ może żądać ich spełnienia i uzupełnienia pisma (podania) o brakujące elementy.
W ocenie WSA w Poznaniu, w rozpatrywanej sprawie wszelkie wskazane powyżej wymogi zostały przez organ zachowane. Organ prawidłowo zastosował art. 64 § 2 k.p.a. Ze względu zaś na nieuzupełnienie braku formalnego w wyznaczonym terminie, w dniu [...] listopada 2018 r., tj. przed upływem terminu z § 6 ust. 3 pkt 1 w ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r., pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania.
Ze stanowiskiem tym z kolei nie zgadza się skarżąca spółdzielnia podnosząc w petitum wniesionego środka prawnego zarzuty, w świetle których zaskarżony wyrok wydany został naruszeniem przepisów prawa materialnego § 6 i § 7 ww. rozporządzenia poprzez ich błędne zastosowanie i brak decyzji merytorycznej organu w sprawie płatności, pomimo złożenia wniosku zawierającego wymagane przepisami prawa informacje.
Zarzut naruszenia prawa materialnego – przepisu § 7 ww. rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie skarżąca upatruje również w błędnym uznaniu, iż dokumenty złożone wraz z wnioskiem oraz przedłożone w terminie późniejszym nie pozwalały na zakwalifikowanie wniosku skarżącej jako kompletnego wniosku o przyznanie płatności, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wskazanego przepisu prawa prowadzić powinno do uznania, że skarżąca przedłożyła organowi informacje składające się na kompletny wniosek o przyznanie płatności. W rezultacie, jak wywodzi, uzasadnione stają się zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z § 7 rozporządzenia z 20 sierpnia 2007 r. poprzez uznanie, iż złożony przez skarżącą wniosek dotknięty jest brakami, a w rezultacie naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 35 k.p.a. w zw. z art. 104 k.p.a. poprzez oddalenie skargi strony pomimo braku wydania przez właściwy organ decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty i pozostawieniu sprawy bez rozpoznania, pomimo upłynięcia terminu na załatwienie sprawy.
Brak decyzji merytorycznej organu właściwego w sprawie płatności pomimo, zdaniem skarżącej złożenia przez nią wniosku zawierającego wymagane przepisami prawa informacje i prawidłowe zastosowanie wskazanych norm prawa prowadzić powinno do uznania, że skarżąca przedłożyła organowi informacje składające się na kompletny wniosek o przyznanie płatności. W tym stanie rzeczy nieprawidłowo przyjęto, że organ nie pozostaje w bezczynności co do wniosku pozostawionego bez rozpoznania pismem organu z dnia [...] listopada 2018 r.
Rozpoznając sprawę w granicach poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty te nie są zasadne. Z uwagi zaś na ich komplementarny charakter wymagają łącznego rozpoznania.
Przed przystąpieniem do ich oceny Naczelny Sąd Administracyjny pragnie przypomnieć, że bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie, której dotyczy podanie, pozostaje bezczynny i na tę jego bezczynność służy skarga do sądu administracyjnego.
W uchwale Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, OSNAPiUS 2000, nr 19, poz. 702, z glosą B. Adamiak, OSP 2001/1, poz. 12, stwierdzono, że: "[...] w każdym wypadku, gdy organ «pozostawia podanie bez rozpoznania» (art. 64 § 1 i 2 k.p.a.), osobie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa, polegające na bezczynności organu wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje na ogólnych zasadach skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 17 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która powinna być wniesiona z zachowaniem trybu określonego w art. 34 tej ustawy". Podobnie w postanowieniu NSA z 8 kwietnia 2008 r., I GSK 485/07, LEX nr 469747, w którym przyjęto, że: "Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, jako czynność materialno-techniczna, nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania, a tym samym nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast, jeżeli w ocenie składającego wniosek jego wniosek spełnił kryterium kompletności, może on złożyć skargę na bezczynność organu. Wówczas wynik tego postępowania przesądzi o tym, czy wniosek spełniał wszystkie wymogi formalne, a zatem czy organ pozostawał bezczynnym w sprawie". Zgodnie z uchwałą NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13: "Na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)".
Zatem z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem aktu administracyjnego. Tym samym organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania mimo, że nie zachodziły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 k.p.a., pozostaje w bezczynności.
Art. 64 § 2 k.p.a. obejmuje wyłącznie formalne braki pisma, inne niż wskazane w § 1, do których, stosownie do treści art. 63 § 2 i 3 k.p.a., należą: określenie żądania, podpis strony, jeżeli działa przez pełnomocnika - dołączenie pełnomocnictwa oraz wymagania wskazane w przepisach szczególnych. Innymi słowy, art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu (wnioskowi) biegu. Nie każde zatem wymaganie nałożone przez ustawodawcę na wniosek w przepisach prawa stanowi inne wymaganie w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Nie dotyczy ono okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego sprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie niniejszej Sąd I instancji zasadnie podzielił stanowisko organu uznając, że warunki formalne jakim powinien odpowiadać wniosek o płatność pomocy finansowej dla grup producentów rolnych zostały określone przez normodawcę w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej PROW na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2018 r. poz. 688).
Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 5 tego aktu wykonawczego wniosek o płatność winien spełniać warunki formalne, do których należy zawarcie we wniosku wartości przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach członków grupy, za okres, którego dotyczy wniosek. Powyższe dane zawarte są w części III wniosku o płatność "Informacja o przychodach ze sprzedaży" tabela 7. Wartość przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach członków grupy, za okres którego dotyczy wniosek. Zasadnie zatem w sprawie uznano, iż przedłożony wniosek o płatność niezawierający ww. wartości dotknięty był brakiem formalnym bowiem nie spełniał wymagań ustalonych w przepisach prawa tj. wskazanych w § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Przepis § 7 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego, stanowi bowiem o obowiązku zawarcia we wniosku o płatność ww. wartości. Ponadto przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego reguluje kwestie obligatoryjnych załączników do przedmiotowego wniosku wskazując w nim konieczność jednoczesnego złożenia wraz z prawidłowo wypełnionym wnioskiem wykazu faktur Vat i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających:
a) przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona,
b) wartość i ilość dostarczonych grupie produktów lub grupy produktów przez poszczególnych jej członków,
c) przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.
W związku z powyższym prawodawca nie determinuje konieczności zawarcia we wniosku o płatność wartości przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach członków grupy, za okres, którego dotyczy wniosek, od ich zawarcia w złożonych załącznikach. Natomiast brak złożenia kompletnego i prawidłowo wypełnionego dokumentu na etapie złożenia wniosku o płatność, a następnie nieprzesłanie go po wezwaniu organu, uniemożliwia organowi I instancji procedowanie wniosku o płatność, a przypadku nieuzupełnienia tego braku skutkuje pozostawieniem wniosku o przyznanie pomocy bez rozpoznania.
Skoro prawodawca określił jakim warunkom powinien odpowiadać wniosek to brak jest jakichkolwiek podstaw by przyjmować, jak wywodzi w skardze kasacyjnej spółdzielnia, iż wniosek, który nie spełniał tego warunku stanowił dopuszczalność prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie o płatność. Skarga kasacyjna w istocie nie podejmuje próby podważenia wykładni tego przepisu dokonanej przez Sąd I instancji, a odwołującej się do brzmienia § 7 ust 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego, zarzucając w stanie faktycznym sprawy w istocie jego niewłaściwe zastosowanie. Powielając w złożonym środku prawnym uprzednio postawione już w skardze do Sądu I instancji zarzuty, skarżąca kwestionuje stanowisko, że złożony na skutek pierwszego wezwania organu wniosek w ogóle dotknięty był brakami, a z drugiej stara się wykazać, że braki te zostały przez skarżącą w terminie usunięte i z tego względu pozostawienie wniosku bez rozpoznania było niezasadne.
Odnosząc się do złożonych przez stronę wyjaśnień wskazujących, iż dołączenie do wniosku płyty CD zawierającej wymagane informacje spełniło wymogi złożenia wniosku kompletnego, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, iż okoliczność ta nie mogła mieć wpływu na możliwość stwierdzenia przez organ zaistnienia rzeczonego braku bowiem sam wniosek złożony w wymaganej prawem formie dotknięty był podanym brakiem formalnym. Jak wynika bowiem z Instrukcji wypełnienia wniosku o płatność w ramach działania w ramach działania "Grupy producentów rolnych objętą PROW na lata 2007-2013 zgodnie z pkt lit C pkt 3 wnioskodawca powinien złożyć wypełniony i podpisany formularz wniosku o płatność W-2/141 wraz z wymaganymi załącznikami, którymi są wykazy faktur VAT i rachunków w formie papierowej i elektronicznej. Instrukcja wskazuje dalej iż wnioskodawca wypełnia odpowiednie pola w sekcji I, II, III, IV i VII oraz załączniki nr 1, 2 i 3. Wniosek w formie papierowej należy wypełnić czytelnie długopisem, kolorem czarnym lub niebieskim, drukowanymi literami, bez skreśleń i poprawek w danych osobowych. Wnioskodawca jest zobowiązany czytelnie podpisać wniosek pełnym imieniem i nazwiskiem, potwierdzając prawdziwość wpisanych danych oraz oświadczając, że zna zasady przyznawania pomocy i zobowiązuje się do ich przestrzegania (pkt 3,4,5,6).
Również podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut, że braki wniosku zostały w terminach wskazanych usunięte przesyłką nadaną 26 października 2018 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował ustalenia organu wskazując, że w świetle regulacji zawartej w przepisie art. 21 ustawy w o wspieraniu, odmienności tego postępowania, w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego, szczegółowo wskazane w ust. 2 art. 21 wyżej wskazanej ustawy wyrażają się również w tym, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności, sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Zasadnie w sprawie zatem przyjęto, że strona nie przedstawiła dowodu pozwalającego na potwierdzenie usunięcia braków formalnych, do których była wezwana pismem z dnia [...] października 2018 r. W sytuacji gdy skarżąca kasacyjnie w złożonym środku prawnym nie postawiła skutecznych procesowych i nie zarzuca naruszenia w tym zakresie przepisów postępowania ustalony przez Sąd I instancji stan faktyczny nie może zostać podważony.
Natomiast zarzuty naruszenia błędnego zastosowania prawa materialnego nie można uzasadniać kwestionując ustalenia stanu faktycznego, co uczynił w sprawie autor skargi kasacyjnej. Jest to dopuszczalne jedynie w ramach drugiej podstawy skargi kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naruszenia prawa materialnego w postaci błędnego zastosowania pozostają w związku z ustaleniami dotyczącymi okoliczności faktycznych, niemniej jednak dla skuteczności zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego niezbędne jest jednoczesne podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez niedostateczne czy błędne ustalenie i ocenę okoliczności faktycznych sprawy. Jeżeli w skardze kasacyjnej tego nie uczyniono, Naczelny Sąd Administracyjny jest obowiązany przyjąć, że wnoszący skargę kasacyjną nie podważa ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie oznacza to, że zarówno stanowisko organu, jak i Sądu I instancji co do tego, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego wniosku w zakreślonym przez organ terminie organ nie zostało zakwestionowane.
Reasumując, w ocenie NSA organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ w świetle obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz aktów prawnych regulujących postępowanie z wnioskami o płatność grup producentów rolnych zastosował formę wezwania do usunięcia braków formalnych powstałych na etapie wstępnej weryfikacji wniosku w przedmiotowej sprawie.
Skoro wniosek o płatność nie zawierał wszystkich wymaganych danych o których mowa w § 7 ust 1 rozporządzenia niezbędnych do wydania decyzji, umożliwiających procedowanie wniosku to jego nieuzupełnienie (nieusunięcie braku) stanowi o niespełnieniu wymagań formalnych wniosku o przyznanie płatności w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a.
Tym samym złożenie tego wniosku w formie niezgodnej z treścią przepisu § 7 ust 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego przez ubiegającą się o płatność spółdzielnię i nieuzupełnienie go mimo prawidłowego wezwania, uzasadnia pozostawienie wniosku bez rozpoznania. A skoro tak to nie naruszony został również przepis § 6 ust 3 rozporządzenia, nakładający na organ obowiązek wydania decyzji o płatności w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Z uwagi na powyższe Sąd I instancji w skutecznie niezakwestionowanym stanie faktycznym – wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie spółdzielni – trafnie przyjął, iż organ nie dopuścił się bezczynności prawidłowo stosując art. 64 § 2 k.p.a. Zaskarżony wyrok nie narusza zatem art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.
W konsekwencji, ponieważ żaden z zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej nie okazał się zasadny, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 poz. 1804 ze zm.), zasądzając od skarżącej na rzecz organu 360 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed WSA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło