IV SA/Po 161/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Anna Jarosz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant sekr. sąd. Agata Żebrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2019 r. sprawy ze skargi K. U. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego oddala skargę w całości Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Prorektora Uniwersytetu im. A. M. w P. (dalej: "Rektor") z dnia 14 [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia 31 sierpnia 2018r. nr [...] odmawiającą przyznania K. U. (dalej: "skarżąca") stypendium doktoranckiego w roku akademickim [...]. W dniu 30 lipca 2018r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego na III rok studiów doktoranckich w roku akademickim [...] wskazując we wniosku, iż prowadzi zajęcia z prawa karnego gospodarczego na WPiA UAM (kierunek prawno-ekonomiczny) w wymiarze 30 godzin, nadto wskazała wykaz 6 publikacji, udział w konferencji naukowej 7 maja 2018r. i wykaz przedmiotów wraz z ocenami zrealizowanych w roku akademickim [...]. Prorektor Uniwersytetu, działający z upoważnienia Rektora w dniu 31 sierpnia 2018r. wydał decyzję o odmowie przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego w roku akademickim [...]. W treści uzasadnienia ww. decyzji organ administracji wskazał, że z powodu braku wystarczających środków budżetowych została podjęta decyzja odmowna. Skarżąca w dniu 9 października 2018r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniosła, że stypendium nie zostało jej przyznane z uwagi na niewłaściwą ilość punktów za osiągnięcia uzyskane w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku poprzez nieuwzględnienie publikacji zakwalifikowanych do druku (uwzględnienie czterech publikacji zakwalifikowanych do druku zmieniłoby liczbę punktów z przyznanych 15 na 31 i w rezultacie zakwalifikowało do otrzymania stypendium). Prorektor UAM w P., decyzją z dnia 14 listopada 2018r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 31 sierpnia 2018r. Organ w treści uzasadnienia decyzji wskazał, na treść art.200 ust.1-5 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. 2017,poz.2183) oraz § 13-15 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. 2017, poz.1696) i § 2 ust.1 Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 grudnia 2016r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej (Dz.U. 2016, poz.2063) oraz § 1-4 Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie im. A. M. w P. (załącznik do zarządzenia Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia 19 marca 2015r. nr [...]/[...] w sprawie określenia zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w UAM). Następnie organ wskazał, że z dokumentów zebranych w sprawie wynika, iż skarżąca uzyskała 1 pkt za prowadzenie zajęć dydaktycznych, 4 pkt za rozdział w monografii, 8 pkt za artykuł z listy oraz 2 pkt za referat krajowy. Łącznie uzyskała 15 pkt. W ramach otrzymanych środków możliwe było przyznanie stypendium doktorantom zajmującym miejsca od 1 do 10 na liście rankingowej III roku w roku akademickim [...]. Osoba 10 na liście uzyskała 28 pkt, a skarżąca z wynikiem 15 pkt zajęła 17 miejsce i nie była rekomendowana przez doktorancką komisję stypendialną do przyznania stypendium doktoranckiego za rok [...]. Odwołując się do zarzutu braku uwzględnienia publikacji, które wskazała skarżąca jako przyjęte do druku, organ stwierdził, że od dnia 1 października 2017r. obowiązuje Zarządzenie nr [...]/2017 z dnia 12 lipca 2017r. zmieniające Zarządzenie nr [...]/2015 z dnia 18 marca 2015r. w sprawie określenia zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w UiAM w P.. W załączniku do aktualnie obowiązującego zarządzenia brak kryteriów dotyczących punktowania publikacji przyjętych do druku. W procedurze odwoławczej liczba punktów skarżącej nie uległa zmianie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zobowiązania organu do wydania decyzji o uchyleniu decyzji z dnia 31 sierpnia 2018r. i przyznanie K. U. stypendium doktoranckiego za rok akademicki [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie : art.6 i 8 kpa w zw. z art.207 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. prawo o szkolnictwie wyższym poprzez prowadzenie postępowania w sposób nierespektujący zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, wyrażające się w wybiórczym i niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa i dowolne ocenie materiału dowodowego; art.7, 77 § 1 kpa w zw. z art.207 ust.1 ustawy o szkolnictwie wyższym poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego statusu publikacji zgłoszonych w postępowaniu stypendialnym. Naruszenie § 13 ust.2 pkt 3 rozporządzenia MNiSW z dnia 9 sierpnia 2017r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz załącznika nr [...] do Zarządzenia nr [...]/2017 Rektora UAM z dnia 12.07.2017r. zmieniającego Zarządzenie nr [...]/2015 z dnia 19.03.2015r. w sprawie określenia zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w UAM poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w błędnej wykładni zwrotu "w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego", co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia błędnego okresu za który osiągnięcia podlegały uwzględnieniu. A także naruszenie § 6 ust.1 Regulaminu studiów doktoranckich w UiAM poprzez jego niezastosowanie i § 1 Zarządzenia nr [...]/2017 Rektora UAM z dnia 31 marca 2017r. w sprawie organizacji roku akademickiego [...] poprzez jego niezastosowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 200 ust 1-3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2183), zgodnie z którym uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Decyzja w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego jest tzw. decyzją uznaniową, o czym świadczy brzmienie tego przepisu: "może otrzymywać". Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma w sprawie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednakże wybór taki nie może być dowolny, a więc musi być poparty zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a także zostać właściwie uzasadniony. Przepis art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym obliguje organy uczelni, aby do podejmowanych decyzji w indywidualnych sprawach doktorantów, stosować odpowiednio przepisy k.p.a. Przyznanie stypendium uczestnikom studiów doktoranckich należy niewątpliwie do kategorii spraw, o których mowa w tym przepisie. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Chociaż w świetle wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzje organów administracji publicznej, to jednak, skoro zostały poddane kontroli prowadzonej przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem (art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym), muszą one spełniać wymogi umożliwiające przeprowadzenie takiej kontroli. Oznacza to, że organy uczelni w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego winny przestrzegać ogólnych zasad postępowania administracyjnego i respektować podstawowe założenia procedury administracyjnej. Powinny zatem poczynić ustalenia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie podjęte rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania stypendium doktoranckiego uzasadnić zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast kontrola sądowa rozstrzygnięć podejmowanych w ramach uznania administracyjnego ogranicza się do tego, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie ustalenia, czy organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, albowiem podejmowanie decyzji uznaniowej nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zaskarżona decyzja odpowiada ona prawu. Wprawdzie decyzja ta zawiera braki i nie wypełnia w pełni dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., jednak mając na uwadze, że w postępowaniu dotyczącym studenta rozstrzyganym decyzją indywidualną należy uwzględniać specyfikę szkoły wyższej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r" SK 18/99, OTK 2000, Nr 7, poz. 258, wyrok NSA z dnia 18 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 925/16, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Po 566/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl) to nie sposób uznać, aby uchybienie tego typu mogło prowadzić do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji. Powtórzyć należy, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "może otrzymać" wskazuje jednoznacznie, że decyzja o przyznaniu stypendium doktoranckiego ma charakter uznaniowy. Taki charakter decyzji oznacza, że organ administracji ma swobodę decyzyjną co do ustalenia treści decyzji uznaniowej. Kontrola sądu administracyjnego prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności , a zatem czy prowadząc postępowanie w sprawie organ, ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu tego uprawnienia. W § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. z 2017 r., poz. 1696 dalej rozporządzenie) określony został tryb przyznawania stypendiów doktoranckich. Przyznaje je rektor uczelni albo dyrektor jednostki naukowej, po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium przez doktorancką komisję stypendialną jednostki organizacyjnej uczelni albo jednostki naukowej. W § 13 ust. 2 rozporządzenia określono, że stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który: 1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich, 2) wykazuje się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową, 3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Analogiczne kryteria zostały określone w § 3 ust.3 Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w UiAM w P. ( załącznik do zarządzenia Rektora nr [...]/2015 z dnia 19 marca 2015r. w sprawie zasad przyznawania stypendiów doktoranckich) oraz załączniku do zarządzenia Rektora UAM nr [...]/2017 z dnia 12 lipca 2017r. zmieniającym zarządzenie nr [...]/2015 z dnia 19 marca 2015r. w sprawie określenia zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w UiAM w P.. W załączniku do zarządzenia nr [...]/2017, w przeciwieństwie do poprzednio obowiązującego załącznika nr [...] do zarządzenia nr [...]/2015 brak możliwości punktowania publikacji przyjętych do druku. Wskazane wyżej przepisy rozporządzenia ściśle wiąże przyznanie stypendium doktoranckiego z wynikami pracy naukowej i dydaktycznej. Sposób ustalania wysokości stypendium wskazuje na powiązanie tego stypendium z wykonywaną przez doktoranta pracą naukową i dydaktyczną na uczelni bądź w jednostce naukowej. Istotnym jest, że w uzasadnieniu decyzji Prorektor wskazał na okoliczności będące podstawą odmowy przyznania stypendium. Organ dokonał oceny wniosku skarżącej w oparciu o kryterium bardzo dobrych wyników w postępowaniu rekrutacyjnym. Wyjaśnił, że przesłanką wyodrębnienia grupy doktorantów, którzy otrzymali stypendium był fakt, iż w ramach otrzymanych środków możliwe było przyznanie stypendium osobom, które zajęły miejsca od 1-10, a skarżąca otrzymała miejsce 17. Ponadto Organ rozpatrując sprawę przyznania stypendium doktoranckiego nie był uprawniony do weryfikacji wyniku uzyskanego przez skarżącą w postępowaniu rekrutacyjnym, skoro został on ustalony decyzją ostateczną. Organ przeanalizował sytuację skarżącej i wyjaśnił, dlaczego w sprawie nie zachodzi przypadek uprawniający do przyznania stypendium doktoranckiego. Za wystarczające Sąd uznał zawarte w kontrolowanej decyzji wyjaśnienia dotyczące zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nie stwierdzając zatem uchybień postępowania mających wpływ na jego wynik, ani nieprawidłowej interpretacji norm prawa materialnego, na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.