III SA/Wa 2137/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-22
Skład orzekający: sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jeśli sprawa ta została już wcześniej rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jeśli żądanie strony dotyczy sprawy, która została już wcześniej rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem. Odmowa taka jest uzasadniona, gdy nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające ponowne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie określonego tytułu wykonawczego. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał wniosek za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie w sprawie wniosku, wskazując, że nie prowadzi egzekucji na podstawie wskazanego tytułu. Po zażaleniu Skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący ponownie złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, na co Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania, uznając sprawę za już rozstrzygniętą. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom naruszenie prawa i nieprawidłowe działanie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
1. Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał następujący stan faktyczny: P.S. (dalej: "Skarżący", "Strona") 14 lutego 2018 r. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r.
2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "NUS") postanowieniem z [...] marca 2018 r. umorzył postępowanie o umorzenie postępowania egzekucyjnego uznając je za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie prowadzi postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. wobec Skarżącego.
3. Skarżący złożył zażalenie, w którym nie zgodził się ze stanowiskiem NUS wskazując, że organ ten wielokrotnie dokonywał czynności egzekucyjnych przypisując sobie miano właściwego, tak miejscowo jak i rzeczowo.
4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") postanowieniem z [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
5. Pismem z 2 kwietnia 2018 r. Skarżący ponownie wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. przedstawiając tożsame argumenty jak w piśmie z 14 lutego 2018 r.
6. NUS postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że żądanie Skarżącego dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej postanowieniem z [...] marca 2018 r.
7. Skarżący złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
8. DIAS postanowieniem z [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z [...] maja 2018 r. Organ odwoławczy wskazał, że sprawa wszczęta z wniosku Skarżącego z 14 lutego 2018 r. o umorzenia postępowania egzekucyjnego została już uprzednio rozstrzygnięta postanowieniem NUS z [...] marca 2018 r., które to postanowienie zostało następnie utrzymane w mocy przez DIAS postanowieniem z [...] maja 2018 r. W tej sytuacji skoro poprzedni wniosek został rozpatrzony, a zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie jest ostateczne, organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do ponownego rozpoznania tej samej sprawy.
9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowień obu instancji oraz obciążenie DIAS kosztami postępowania. Skarżący podniósł, że organ skarbowy nie podjął czynności z urzędu, zasłaniając się bezprzedmiotowością postępowania zainicjowanego wnioskiem Skarżącego, co w jego ocenie stanowi naruszenie prawa. Uważa, że organ ma wiedzę, że tytuł wykonawczy stanowiący podstawę do zajęcia nieruchomości, w rzeczywistości dotyczy nieruchomości, której nie jest jedynym właścicielem, a mimo to wniosek o umorzenie postępowania uznał jako bezprzedmiotowy. Skarżący zwrócił uwagę na nieprawidłowe działanie Dyrektora Izby Celnej w W., który wydał decyzję administracyjną stanowiącą podstawę egzekucji w zakresie pominięcia pełnomocnika w sprawie zobowiązanej K.S., co skutkowało brakiem możliwości skorzystania z pomocy wykwalifikowanej osoby, a tym samym obniżenia możliwości skuteczności wnoszonych środków zaskarżenia. Dodatkowo wyjaśnił, że tytuł wykonawczy w stosunku do Skarżącego nie istniał w chwili składania wniosku o wpis hipoteki przymusowej, co dodatkowo potwierdza zasadność wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
10. DIAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
11. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było rozpoznanie skargi Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. Zatem wbrew twierdzeniom Skarżącego, zainicjowane przez Stronę postępowanie nie dotyczyło podanego w skardze tytułu wykonawczego nr [...].
12. Podnieść należy, że zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - Kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei art. 61a § 1 K.p.a. stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwsza to wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61 a § 1 K.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Wskazuje się. że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61 a § 1 K.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo w etapie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym.
13. Po dokonaniu analizy materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się z argumentami Strony, Sąd uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie podjętego przez organ odwoławczy. Wskazać bowiem należy, że sprawa wszczęta z wniosku Skarżącego z dnia 14 lutego 2018 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego została już uprzednio rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2018 r. które to postanowienie zostało następnie utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 22 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1912/18 oddalił skargę na powyższe postanowienie.
14. Zważywszy powyższe skoro poprzedni wniosek został rozpatrzony, a zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie było ostateczne w toku instancji administracyjnej, to nie było podstaw do ponownego rozpoznania tej samej sprawy.
15. Przepis art. 61a § 1 k.p.a stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednocześnie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Tak przyjmuje się zarówno w literaturze przedmiotu (por. B. Adamiak. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., teza 6 do art. 61 a), jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 114/14. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 września 2014r. sygn. akt I SA/Wr 1929/13. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 maja 2015r. sygn. akt I SA/Po 1184/14).
16. Podnieść należy, że w niniejszej sprawie oraz wywołanej uprzednim wnioskiem Skarżącego z dnia 14 lutego 2018 r. zachodzi nie tylko tożsamość podmiotu, który złożył do organu wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. Tożsamość ta występowała również w zakresie żądań zgłoszonych przez Stronę. Oba wnioski dotyczyły bowiem umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Natomiast Strona nie przedstawiła nowych okoliczności, które mogłyby być przedmiotem badania w ponownym postępowaniu w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
17. Wobec powyższego w ocenie Sądu prawidłowym działaniem organów administracji była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013r.
18. Uwzględniając powyższe w oparciu o przedstawione akta sprawy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło