III SA/Wa 2868/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [..] września [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za kwiecień 2017 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] czerwca [...] r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz . sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] września 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("DIAS"), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez G. sp. z o.o. z/s w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. ("NUS") z [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za kwiecień 2017 r. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca złożyła korektę deklaracji VAT-7 za kwiecień 2017 r. z wykazaną kwotą do zwrotu w terminie 60 dni, przypadającym na dzień [...] września 2017 r. NUS przedłużył termin dokonania zwrotu: - postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. - do dnia [...] grudnia 2017 r. - postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. - do dnia [...] marca 2018 r. - postanowieniem z [...] marca 2018 r. – do dnia [...] czerwca 2018 r. W toku czynności sprawdzających, w odpowiedzi na wezwanie NUS, Spółka w dniu [...] czerwca 2017 r. przesłała rejestr sprzedaży i zakupu za kwiecień 2017 r., faktury ujęte w przedmiotowych rejestrach, dowody płatności do wybranych faktur, dokumenty przewozowe do faktur sprzedaży. W wyniku analizy przesłanych dokumentów ustalono, że Spółka w kwietniu 2017 r. dokonała transakcji zakupu tłuszczy posmażalniczych od K. S.C. na łączną kwotę netto 164.934,84 zł (VAT 37.935,02 zł) oraz dokonała transakcji sprzedaży w ramach W. na rzecz kontrahentów B. GmbH na łączną kwotę netto 8.563,79 zł oraz B. s.r.o. & [...] na łączną kwotę netto 181.610,38 zł. Przebieg transakcji zawartych z w/w kontrahentami jest przedmiotem kontroli wszczętej przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. na podstawie upoważnienia z [...] czerwca 2017 r. i z [...] sierpnia 2017 r. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1 listopada 2016 r. do 28 lutego 2017 r. oraz za okres od 1 marca 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. NUS przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2017 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, tj. do dnia [...] października 2018 r. Od ww. postanowienia Strona złożyła zażalenie. Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] września 2018 r. DIAS utrzymał w mocy powyższe postanowienie NUS z [...] czerwca 2018 r. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie postanowienia DIAS z [...] czerwca 2018 r., jak i postanowienia go poprzedzającego, zarzucając naruszenie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w zw. z art. 272 i art. 274b § 1 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i 2 lit. a) O.p. oraz w zw. z art. 183 Dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE seria L z 2006r. Nr 347/1 ze zm.; dalej: "Dyrektywa 112"), poprzez naruszenie: - art. 233 § 1 pkt 1 i 2 lit. a), art. 212 w zw. z art. 219 O.p. i w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT dokonanego po jego upływie co powoduje nieskuteczność przedłużenia terminu zwrotu VAT, zamiast uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania; - art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. oraz zasady neutralności VAT z art. 183 Dyrektywy 112 poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia o kolejnym przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT, w sytuacji gdy przedłużenie terminu zwrotu wykracza poza rozsądny termin weryfikacji VAT w ramach czynności sprawdzających i zostało zrównane z terminem prowadzenia kontroli celno- skarbowej; - art. 233 § 1 pkt 1 i 2 lit. a), art. 212 w zw. z art. 219 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia o kolejnym przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT w sytuacji nie prowadzenia przez organ I instancji czynności sprawdzających, lecz prowadzenia przez inny podmiot kontroli celno-skarbowych, które trwają od czerwca 2017r. i nie wykazały żadnych nieprawidłowości; - art. 233 § 1 pkt 1 i 2 lit. a), art. 212 w zw. z art. 219 O.p. i w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia o kolejnym przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT w sytuacji braku wskazania w postanowieniu organu I instancji konkretnych przesłanek uzasadniających kolejne przedłużenie terminu zwrotu VAT, tj. przesłanek, w oparciu o które organ I instancji powziął wątpliwość co do zasadności zwrotu; - art. 233 § 1 pkt 1 i 2 lit. a), art. 212 w zw. z art. 219 O.p. i w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia o kolejnym przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT w sytuacji, w której organ nie respektuje terminów, które sam wyznaczył kolejnymi postanowieniami, co należy zrównać z sytuacją, w której brak jest wskazania w postanowieniu organu I instancji konkretnej daty przedłużenia terminu zwrotu VAT. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stronę jest postanowienie DIAS z dnia [...] września 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z dnia [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za kwiecień 2017 r. Warto zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 2040/18 uchylił postanowienie DIAS z [...] czerwca 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie NUS z [...] marca 2018 r., na mocy którego doszło do przedłużenia terminu dokonania Spółce zwrotu ww. nadwyżki VAT naliczonego nad należnym za kwiecień 2017 r. do 29 czerwca 2018 r. Ww. orzeczenie dotyczyło więc postanowienia NUS, które wydano wobec Skarżącej za ten sam okres i które bezpośrednio poprzedzało postanowienie NUS wydane w rozpoznawanej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. orzeczeniu sygn. akt III SA/Wa 2040/18 stwierdził, że postanowienie NUS z dnia [...] marca 2018 r. doręczone Spółce w dniu [...] kwietnia 2018 r., tj. po terminie przedłużenia wskazanego w poprzednim postanowieniu, narusza art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Powyższa ocena prawna w sposób oczywisty rzutuje na ocenę zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia DIAS utrzymującego w mocy postanowienie NUS z dnia [...] czerwca 2018 r. Aby bowiem postanowienie przedłużające termin zwrotu podatku mogło zostać w oparciu o przepis art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT wydane, termin do dokonania tego zwrotu nie może upłynąć. W sytuacji w której WSA w Warszawie we wspomnianym powyżej wyroku rozstrzygnął, że wydane przez NUS w dniu [...] marca 2018 r. postanowienie przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku jest nieskuteczne, przyjąć należy, że termin na wydanie przez organ postanowienia przedłużającego termin zwrotu nadwyżki podatku, na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT wyekspirował. Tym samym nie mógł być on przedłużony po raz kolejny postanowieniem NUS z dnia [...] czerwca 2018 r., utrzymanym następnie w mocy zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem DIAS z dnia [...] września 2018 r. Organy obu instancji naruszyły zatem art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ustanowione w art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT terminy są bowiem terminami prawa materialnoprawnego. Ich upływ wywołuje skutek materialnoprawny w postaci nabycia przez podatnika prawa do zwrotu różnicy podatku w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości (art. 99 ust. 12 ustawy o VAT). Materialnoprawny charakter terminów określony w art. 87 ust. 2 w związku z ust. 6 ustawy o VAT oznacza także, że po ich upływie organ podatkowy traci uprawnienie do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Utrwalone jest bowiem w orzecznictwie stanowisko, że skuteczne przedłużenie terminu możliwe jest jedynie przed jego upływem. Próba przedłużenia terminu po jego upływie nie będzie skuteczna. Jeśli bowiem termin już upłynął, to nie ma czego przedłużać (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2001 r. sygn. akt III SA 2803/99, Przegląd Podatkowy z 2001 r. nr 10 s. 63). Mając na uwadze poczynione ustalenia należy stwierdzić, że organy naruszyły art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Mając na względzie podniesione powyżej naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz na podstawie art. 135 P.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę, organy podatkowe uwzględnią zaprezentowane przez Sąd stanowisko dotyczące prawidłowego rozumienia regulacji powyższych przepisów. Na wniosek Skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis w wysokości 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1687).