I SA/Ol 883/16

WyrokWSA w Olsztynie2017-01-26

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Jolanta Strumiłło, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zawiesiło postępowanie odwoławcze w sprawie podatku od nieruchomości, uznając za zagadnienie wstępne kwestię ważności umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego, której rozstrzygnięcie leży w gestii sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zawiesiło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Kwestia ważności umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie przez sąd powszechny jest niezbędne do prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Sąd podkreślił, że prawomocne orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego wiąże organy podatkowe.
Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o zawieszeniu postępowania odwoławczego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. SKO zawiesiło postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne kwestię ważności umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego między Spółką A a Spółką C, ponieważ rozstrzygnięcie tej umowy przez sąd powszechny miało przesądzić o statusie podatnika i podstawie opodatkowania. Skarżąca kwestionowała zasadność zawieszenia, argumentując, że postępowania sądowe w przedmiocie ważności umowy nie wpływają na postępowanie podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" , nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Spółka A (dalej jako "Spółka", "skarżąca", "strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok od współwłasności w kwocie 8.850 zł. Od powyższej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik Spółki i wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzji zarzucił nadto naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm., dalej jako Ord. pod.), gdyż organ podatkowy nie dokonał wyczerpujących ustaleń w zakresie przedmiotu opodatkowania. Pełnomocnik zarzucił również naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 2 w zw. z art 3 ust. 1 pkt 1 ustawy 12 stycznia 1991r o podatkach i opłatach lokalnych Dz. U. z 2014r., poz. 849 ze zm., dalej jako upol), ponieważ organ niezasadnie opodatkował linie kablowe położone w kanalizacji kablowej, stanowiącej własność innego podmiotu niż właściciel linii kablowych. Postanowieniem z dnia "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiesiło postępowanie odwoławcze w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2010r. W uzasadnieniu wskazano, że Kolegium znany jest z urzędu fakt złożenia przez Prezydentów Miast A, B i C pozwów do Sądu Okręgowego o ustalenie na podstawie art. 1891 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014r. , poz. 101 ze zm., dalej jako kpc) w zw. z art. 199a § 3 i art. 13 § 1 pkt Ord. pod. oraz art. 1c upol, że umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia "[...]" zawarta pomiędzy Spółką B (obecnie Spółka A) z siedzibą w "[...]" a Spółką C z siedzibą w "[...]" nie istnieje (odpowiednio sygn. akt "[...]","[...]" i "[...]"). W ocenie Kolegium, czy umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia "[...]" zawarta pomiędzy Spółką B (obecnie Spółka A) z siedzibą w "[...]", a Spółką C z siedzibą w "[...]" istnieje, przesądzi o tym, czy Spółka A ma status podatnika w stosunku do przedmiotów opodatkowania będących przedmiotem tej umowy. Tym samym od rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego zależy rozpatrzenie niniejszej sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Powyższe postanowienie zakwestionował pełnomocnik skarżącej, wnosząc o jego uchylenie przez Samorządowe Kolegium i umorzenie postępowania. W ocenie strony złożenie przez inne organy podatkowe pozwów o ustalenie ważności umowy cywilnoprawnej nie wpływa w żaden sposób na postępowanie prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]". Pozwy złożone przez prezydentów A, B i C mają bowiem wpływ wyłącznie na postępowania prowadzone przez tych prezydentów. Postępowanie w trybie art. 1891 kpc, zdaniem Spółki, wywiera wpływ tylko na relacje stron, które były stronami takiego postępowania. Jest to zatem stosunek prawny typu względnego, tzn. jest on skuteczny jedynie między stronami stosunku. Zgodnie z art. 366 kpc wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Dodatkowo intencją Wójta było opodatkowanie linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej. Tymczasem przedmiotem pozwów nie jest kwestia opodatkowania linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, ale kwestia sprzedaży przez Spółkę pozostałych budowli, innych niż te linie. Zatem zakres decyzji i zakres pozwu są zupełnie odrębne, gdyż dotyczą zupełnie różnych obiektów. Zatem wyrok Sądu Okręgowego niezależnie od jego treści, w żaden sposób nie wpłynie na postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowienia SKO powołując treść art. 221, art. 219, art. 201 § 1 pkt 2 Ord. pod. wskazało, że w rozpoznanej sprawie można mówić o wątpliwościach co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego łączącego odwołującą się spółkę - B (obecnie Spółka A) z siedzibą w "[...]" a Spółka C siedzibą w "[...]". Prawomocne orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego wiąże organy podatkowe (art. 365 § 1 kpc). Związanie orzeczeniem sądu wywiera skutki w sferze materialnoprawnej. W związku z tym ewentualna ocena organu została ograniczona do oceny prawidłowości przyjętych skutków podatkowych. Podano, że z akt sprawy wynika, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w stosunku do skarżącej prowadził postępowanie w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od nieruchomości. Z wyniku kontroli z dnia 31 marca 2014r. wynikało, iż skarżąca zaniżyła podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości od części infrastruktury telekomunikacyjnej będącej przedmiotem umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia "[...]". W ocenie organu kontroli skarbowej niniejsza umowa miała na celu zmianę podatnika w celu "urealnienia" podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości z wartości historycznej do wartości netto z ksiąg podatkowych. W przekonaniu Kolegium rozstrzygnięcie, czy ww. umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia "[...]" jest ważna, a tym samym, czy wywołała ona skutki prawne (w tym w szczególności podatkowe), ma przesądzające znaczenie dla postępowania podatkowego prowadzonego w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości. Ewentualne uznanie w postępowaniu cywilnym, że opisana umowa jest nieważna bezpośrednio wpływa na wynik postępowania dotyczącego określenia wysokości tego zobowiązania. Zdaniem SKO nie sposób przyjąć, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, nie jest uzależnione od rezultatu postępowania zainicjowanego pozwami Prezydentów Miast A, B i C. Rozstrzygnięcie sądu cywilnego co do ważności ww. umowy ma charakter prejudycjalny dla niniejszego postępowania podatkowego. Podkreślono, że przesądzenie nieważności przedmiotowej umowy będzie wywoływało skutki ex tunc. Tym samym, zdaniem Kolegium, w rozpoznanej sprawie organ podatkowy - Wójt Gminy mógł także rozważać kwestię wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego na podstawie art. 199a § 3 Ord. pod. Jednakże wobec podjęcia stosownych kroków w tej kwestii przez Prezydentów Miast A, B i C, konieczność taka, w ocenie Kolegium, odpadła. SKO uznało, uwzględniając przede wszystkim stan sprawy, że w jej okolicznościach faktycznych zachodzi zagadnienie wstępne. Nie zgadzając się z powyższym strona, reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego i zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Postanowieniu zarzuciła naruszenie: art. 201 § 1 pkt 2 Ord. pod. poprzez błędne uznanie, że w sprawie istniało zagadnienie wstępne oraz art. 187 § 1 w związku z art. 191 Ord. pod. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi Spółka podała m.in., że złożenie przez inne organy podatkowe pozwów o ustalenie ważności umowy cywilnoprawnej nie wpływa w żaden sposób na postępowanie prowadzone przez Wójta Gminy. Pozwy złożone przez prezydentów A, B i C mają bowiem wpływ wyłącznie na postępowania prowadzone przez tych prezydentów. Ani te pozwy, ani rozstrzygnięcia sądów w tych sprawach nie będą wpływać na postępowania innych organów podatkowych, gdyż postępowanie w trybie art. 1891 kpc wywiera wpływ tylko na relacje stron, które były stronami takiego postępowania. Jest to zatem stosunek prawny typu względnego, tzn. jest on skuteczny jedynie między stronami stosunku prawnego (inter partes). Spółka podkreśliła, że zgodnie z art. 366 kpc wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Spółka zaznaczyła, że prawomocność materialna orzeczeń odnosi się do stron, które są dysponentami procesu. Uzasadnienia takiego brakuje natomiast w odniesieniu do osób trzecich, które będąc stronami procesu nie mają możliwości obrony swoich praw i nie powinny być obciążone konsekwencjami podjętego w nim rozstrzygnięcia. Szerokie obejmowanie osób trzecich skutkami orzeczeń wydanych w postępowaniach prowadzonych bez ich udziału godziłoby w wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) prawo do rzetelnego procesu. Zdaniem Spółki, aby wyrok sądu zapadły w procesie opartym o powództwo przeciwko Spółce, wytoczone na podstawie art. 1891 kpc przez prezydentów wskazanych na wstępie miast, wpływał także na relacje Spółki z Wójtem wyrok taki musiałby korzystać z rozszerzonej prawomocności na mocy odpowiednich przepisów. Z braku takich przepisów, wyrok taki nie będzie korzystał z rozszerzonej prawomocności, co oznacza, że rozstrzygnie jedynie relacje pomiędzy Spółką, a prezydentami A, B i C. Powyższe, zdaniem skarżącej, oznacza, że wyrok sądu w sprawie powództwa ww. prezydentów miast w żaden sposób nie wpłynie na rozstrzygniecie sprawy podatku od nieruchomości należnego Wójtowi. Tym samym zaskarżone postanowienie narusza art. 201 § 1 pkt 2 Ord. pod. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie istnieje zagadnienie wstępne. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przywołała orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych . Skarżąca podkreśliła, że postępowanie w trybie art. 1891 kpc ma swoją podstawę prawną w art. 199a § 3 Ord. pod., z którego wynika jednoznacznie, że warunkiem wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia bądź nieistnienie stosunku prawnego lub prawa jest spełnienie następujących przesłanek: w postępowaniu zostały zgromadzone dowody; z tak zebranych dowodów (a zwłaszcza z zeznań strony) wynikają wątpliwości w zakresie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Zarówno organ I instancji, jak i II instancji nie podjął w trakcie postępowania żadnych działań wskazujących na istnienie jakichkolwiek wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, w szczególności nie przeprowadził obligatoryjnego w takim przypadku przesłuchania. Art. 199a § 3 Ord. pod. wręcz obliguje organ podatkowy do wystąpienie z pozwem jeśli są wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Podkreślono, że SKO, jak również Wójt najwyraźniej nie miało wątpliwości. Wskazano, że zgodnie z art. 187 § 1 Ord. pod. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 191 Ord. pod. podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zadaniem SKO jest między innymi ocena, czy organ pierwszej instancji dochował wymogów ustanowionych powyższymi przepisami, czego w przedmiotowej sprawie zabrakło. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całej rozciągłości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył , co następuje : Na wstępie stwierdzić należy , że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) , zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, bowiem postanowienie to nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii zasadności zawieszenia przez SKO postępowania podatkowego, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ord. pod. Zdaniem organu w sprawie zaistniało zagadnienie wstępne, które wymaga rozstrzygnięcia przez sąd powszechny (Sąd Okręgowy), a mianowicie czy umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia "[...]" zawarta pomiędzy Spółką B (obecnie Spółka A) a Spółką C nie istnieje. W ocenie organu, od rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego zależy ustalenie przedmiotu opodatkowania w badanej sprawie, a więc określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. Natomiast zdaniem skarżącej złożenie przez inne organy podatkowe pozwów o ustalenie ważności umowy cywilnoprawnej nie wpływa w żaden sposób na postępowanie prowadzone przez Wójta Gminy. Pozwy złożone przez inne organy mają bowiem wpływ wyłącznie na postępowania prowadzone przez te organy podatkowe. Zdaniem Sądu stanowisko organu w tej sprawie jest prawidłowe. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ord. pod., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Z powołanego przepisu wynika, że na zagadnienie wstępne składają się następujące elementy konstrukcyjne: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnienie wstępne jest to zatem pewna kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), której treścią może być wypowiedź odnośnie uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne. Zagadnienie wstępne wiąże się z sytuacją, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, to jest z sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2015r., o sygn. akt II GSK 2315/13, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się przy tym, że ten element konstrukcyjny omawianej instytucji, którym jest konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej (por. C. Kosikowski, E. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz. LEX, 2013). W przedmiotowej sprawie SKO uznało, że zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ord. pod., obligującym organ podatkowy do zawieszenia prowadzonego postępowania jest rozstrzygnięcie przez Sąd Okręgowy sprawy, w której stroną pozwaną jest Spółka A w przedmiocie ustalenia istnienia (bądź nie) umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia "[...]" zawartej między Spółką C, a Spółką A. W ocenie Kolegium rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego o ustalenie stosunku prawnego w przedmiocie nieistnienia umowy z dnia "[...]" będzie mieć istotny wpływ na ustalenie pełnego zakresu przedmiotowego podstawy opodatkowania podatkiem nieruchomości budowli należących do Spółki A (wcześniej: Spółka B). Zdaniem SKO, od tego, czy faktycznie doszło do skutecznej sprzedaży, będzie zależeć wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej spółki w podatku od nieruchomości za 2010 r. W ocenie Sądu powyższe stanowisko prawidłowe. Podniesione zaś w skardze zarzuty naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Ord. pod. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie istnieje zagadnienie wstępne oraz naruszenia art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ord. pod. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego są niezasadne. W ocenie Sądu również pozostałe argumenty skargi nie są zasadne, gdyż istotne jest ustalenie stanu faktycznego od którego zależy prawidłowość ustalenia podatku od nieruchomości za 2010 r. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in - właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, - posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Przepis art. 2 u.p.o.l wskazuje na przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, którym są m.in. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym kable sieci technicznych umiejscowione w ziemi lub na słupach albo przebiegające przez kanalizację techniczną są urządzeniami budowlanymi umożliwiającymi użytkowanie tych obiektów budowlanych (słupów kanalizacji technicznej), zgodnie z jego przeznaczeniem, wówczas gdy budowla stanowi przedmiot opodatkowania. Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym do 17 lipca 2010r. i orzecznictwem kable telekomunikacyjne (i to bez znaczenia czy w kanalizacji technicznej czy bezpośrednio w ziemi) stanowiły przedmiot opodatkowania. Zatem dla ustalenia kwestii prawidłowości podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2010r. istotne będzie więc, jaki podmiot zobowiązany jest do zapłaty podatku za poszczególne składowe budowli i jaki jest zakres przedmiotowy tego obowiązku, a więc czy obejmuje on także kable będące przedmiotem spornej umowy z dnia 31 stycznia 2009r. W sytuacji, gdy w trybie art.1891k.p.c., z powództwa innego organu podatkowego, ale w odniesieniu do strony niniejszego postępowania podatkowego, toczy się postępowanie przed sądem powszechnym o ustalenie istnienia stosunku sprzedaży i leasingu zwrotnego, to ewentualne ustalenie przez Sąd nieistnienia ww. stosunku prawnego przełoży się na kwestię, jaki podmiot i w jakim zakresie przedmiotowym zobowiązany jest do zapłaty podatku od nieruchomości za 2010r. W ocenie Sądu, prawidłowe określenie zakresu przedmiotowego zobowiązania podatkowego za 2010r. nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia zagadnienia skuteczności umowy między Spółką A a Spółką C w postępowaniu prowadzonym przed sądem powszechnym. Sąd podziela przy tym stanowisko organu, iż w niniejszym przypadku nie zachodzi potrzeba odrębnego wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego na podstawie art. 199a § 3 Ord. pod. Jak już wywodzono wyżej, w sprawie istniały wątpliwości co do skuteczności stosunku prawnego, z którym wiązały się określone skutki podatkowe. Sąd zgadza się z twierdzeniem skarżącej, iż co do zasady w sytuacji istnienia wątpliwości, organ podatkowy zobligowany jest do wystąpienia w trybie art. 199a § 3 Ord. pod. z pozwem. Jednakże mając na uwadze wyjątkową sytuację jaka ma miejsce w niniejszej sprawie tj. fakt, iż stroną postępowania jest spółka, która prowadzi działalność na terenie całego kraju i na terenie całego kraju posiada budowle, niewątpliwie objęte umową z dnia "[...]" oraz treść art. 1c u.p.o.l, zgodnie z którym organem podatkowym właściwym w sprawach podatków i opłat unormowanych w niniejszej ustawie jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), nie było konieczności, jak prawidłowo oceniło SKO, do wystąpienia do właściwego miejscowo sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego na podstawie art. 199a § 3 Ord. pod. w sytuacji, gdy z takim powództwem wystąpili już do właściwego miejscowo sądu powszechnego Prezydenci Miast A, B i C. Nietrafne jest cytowanie przez skarżącą tez wyroków sądów powszechnych dotyczących mocy wiążącej prawomocnych wyroków wydawanych na podstawie art. 189 k.p.c. Z istoty tego przepisu wynika, że na jego podstawie jedna ze stron stosunku cywilnoprawnego może żądać ustalenia istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego między nią a drugą stroną, a zatem wyrok ma powagę rzeczy osądzonej w stosunku do tych stron. Specyfika postępowania na podstawie art. 1891 k.p.c polega na tym, że organ podatkowy ma legitymację do wniesienia powództwa , ale nie jest stroną stosunku prawnego co do którego żąda ustalenia jego istnienia bądź nie istnienia. Zatem oczywistym jest, że jeżeli sąd powszechny rozstrzygnie sprawę w trybie art. 1891 k.p.c. to wyrok ma znaczenie dla każdego postępowania podatkowego, w którym stroną postępowania jest osoba, będąca stroną stosunku cywilnoprawnego, co do którego zapadł wyrok. Mając na uwadze powyższe, SKO prawidłowo uznało, że zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ord. pod., obligującym organ podatkowy do zawieszenia prowadzonego postępowania jest prawomocne rozstrzygnięcie przez Sąd Okręgowy spraw, w której stroną pozwaną jest Spółka A w przedmiocie ustalenia istnienia (bądź nie) umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia "[...]" zawartej między Spółką C, a Spółką A. Spełnione są bowiem przesłanki określone w art. 201 § 1 pkt 2 Ord. pod. do zawieszenia postępowania. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest zgodnie z prawem. Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło