III SA/Łd 325/19
WyrokWSA w Łodzi2019-05-29
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Małgorzata Kowalska, Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczony na spłatę długów, remont mieszkania i koszty przeprowadzki, podlega zaliczeniu do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z ustawą o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, nawet jeśli przeznaczony na spłatę długów, remont lub przeprowadzkę, podlega zaliczeniu do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ustawa o pomocy społecznej wprowadza własną, ścisłą definicję dochodu, która nie przewiduje wyłączenia takich przysporzeń, a przepisy podatkowe nie mają zastosowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla G. K. w okresie od kwietnia do czerwca 2016 r. Organ administracji ustalił, że skarżący w czerwcu i lipcu 2015 r. uzyskał dochód ze sprzedaży nieruchomości w kwocie 119.000 zł. Skarżący argumentował, że środki te zostały przeznaczone na spłatę długów, remont mieszkania i koszty przeprowadzki. Organy administracji uznały, że dochód ten, rozliczony na okres 12 miesięcy, przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń, co skutkowało odmową ich przyznania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia NSA Janusz Furmanek, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2019 roku sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczenia z opieki zdrowotnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] o potwierdzeniu G. K. prawa do świadczeń z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 27 kwietnia 2016 r. do 25 lipca 2016 r. i odmówiło potwierdzenia G. K. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 27 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. oraz przyznało G. K. prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 1 lipca 2016 r. do 25 lipca 2016 r. Rozstrzygnięcie to wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – dalej "k.p.a.", art. 8 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2017 r. poz.1769 ze zm.) i art. 54 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. 2017 r. poz. 1938).
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] Prezydent Miasta P. potwierdził G. K. prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych przez okres 90 dni, tj. od 27 kwietnia 2016 r. do 25 lipca 2016 r., uznając że strona spełnia warunki wynikające z art. 8 ustawy o pomocy społecznej.
W wyniku anonimowego zgłoszenia z października 2017 r. i ustalenia o dokonaniu przez G. i M. K. sprzedaży aktem notarialnym z 23 czerwca 2015 r. Rep. [...] działki budowlanej z lasem i gruntami ornymi w gminie O. za kwotę 119.000 zł, organ I instancji postanowieniem z 30 listopada 2017 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją.
Decyzją z [...]. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 104 i 163 k.p.a. uchylił własną decyzję o potwierdzeniu prawa strony do świadczeń opieki zdrowotnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że po wznowieniu postępowania może zapaść tylko rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 k.p.a., a nie w oparciu o art. 104 i 163 k.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji ustalił, że G. i M. K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, są bierni zawodowo z powodu długotrwałej choroby, utrzymują się ze środków finansowych z Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P.. Ponadto organ I instancji ustalił, że dochód ze sprzedaży działki budowlanej z lasem i gruntami ornymi jest dochodem jednorazowym i podlega rozliczeniu zgodnie z art. 8 ust. 11 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Oznacza to, że w okresie przyznania składek zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, tj. od 27 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. dochód rodziny wynosił 9.916,66 zł i przekroczył kryterium dochodowe dwuosobowej rodziny o kwotę 8.888,66 zł, a prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego z art. 8 ustawy. W wyniku powyższych ustaleń Prezydent Miasta P. decyzją z [...]:
1. uchylił decyzję z [...] o potwierdzeniu G. K. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 27 kwietnia 2016 r. do 25 lipca 2016 r.,
2. odmówił potwierdzenia G. K. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 27 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.,
3. w pozostałej części decyzję pozostawił bez zmian.
W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] G. K. wyjaśnił, że powodem sprzedaży nieruchomości była konieczność spłacenia długów oraz remontu mieszkań. W czasie kiedy miał pieniądze ze sprzedaży nie prosił o pomoc finansową, o tę pomoc wystąpił w późniejszym okresie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] i odmówiło potwierdzenia G.K. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 27 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., oraz przyznało G. K. prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 1 lipca 2016 r. do 25 lipca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi G.K., wyrokiem z 26 września 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 688/18 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do świadczenia z opieki zdrowotnej - po wznowieniu postępowania. Sąd ocenił, że w sprawie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji wynikające z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przypomniał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., uchylając w całości decyzję organu I instancji z [...], orzekło o odmowie potwierdzenia skarżącemu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej od 27 kwietnia do 30 czerwca 2016 r. i o przyznaniu tego prawa od 1 do 25 lipca 2016 r. Jednak organ odwoławczy, korygując wadliwość decyzji organu I instancji, pozostawił w obrocie prawnym decyzję organu I instancji z [...] wydaną w postępowaniu zwykłym, potwierdzającą skarżącemu prawo do świadczeń opieki zdrowotnej za cały 90-dniowy okres objęty jego wnioskiem. W ocenie sądu taka zaś sytuacja prawna powoduje, że zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co narusza powagę rzeczy osądzonej i stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Zaskarżoną obecnie decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] oraz decyzję tego organu z [...] i odmówiło potwierdzenia G. K. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 27 kwietnia do 30 czerwca 2016 r. oraz przyznało wnioskodawcy prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 1 do 25 lipca 2016 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji co do istnienia podstawy do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi I instancji. Wskazało, że strona nie poinformowała organu o zmianie sytuacji dochodowej, tj. o zbyciu aktem notarialnym 23 czerwca 2015 r. działki budowlanej z lasem i gruntami ornym za 119.000 zł, przy czym kwotę 10.000 zł strona otrzymała w dniu sprzedaży, a pozostałą 109.000 zł w lipcu 2015 r., a ta okoliczność miała wpływ na uprawnienia do świadczeń z opieki zdrowotnej.
Kolegium za trafne uznało także ustalenia organu I instancji dotyczące sytuacji rodzinnej i finansowej M. i G. K., które wykazały, że nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do korzystania ze świadczeń zdrowotnych. Wskazało, że dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości jest dochodem jednorazowym i podlega rozliczeniu zgodnie z art. 8 ust. 11 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Zatem dochód w kwocie 10.000 zł uzyskany w czerwcu 2015 r. i w kwocie 109.000 zł w lipcu 2015 r. należy rozliczyć na 12 kolejnych miesięcy tj. od 1 lipca 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. Powyższe oznacza, że strona nie miała prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych w okresie od 27 kwietnia do 30 czerwca 2016 r., natomiast spełniła ustawowe kryterium dochodowe i prawo do tych świadczeń przysługiwało jej od 1 lipca 2016 r. do 25 lipca 2016 r. Zatem, że organ I instancji, powziąwszy wiadomość o sprzedaży w czerwcu 2015 r. przez M. i G. K. nieruchomości i niepoinformowaniu o zmianie sytuacji dochodowej organu I instancji, zasadnie wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...]. Z przedstawionych wyżej względów decyzja ta podlegała uchyleniu. Natomiast wydana przez organ I instancji decyzja z [...] musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego ponieważ jest sprzeczna wewnętrznie i niezgodna z art. 151 § 1 k.p.a. W rozstrzygnięciu tym, w pkt. 1 organ uchylił w całości decyzję z [...], a w pkt. 3 orzekł o pozostawieniu jej w części bez zmian oraz orzekł merytorycznie o uprawnieniu strony co do okresu od 27 kwietnia do 30 czerwca 2016 r.
Jednocześnie Kolegium nie uwzględniło zarzutów podniesionych w odwołaniu odnośnie sposobu wydatkowania uzyskanego dochodu, wskazując, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, a do dochodu podlegają zaliczeniu wszystkie dochody, z wyjątkami wskazanymi w ustawie. Organ podkreślił, że w tym zakresie przepisy ustawy o pomocy społecznej wiążą organy administracji i nie pozwalają na interpretację rozszerzającą.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniósł G. K.. W uzasadnieniu skargi wskazał na swą trudną sytuację bytową, stan zdrowia, jak również na okoliczności dotyczące sprzedaży domu. Wyjaśnił, że powodem sprzedaży domu była konieczność spłacenia długów, bowiem od 2009 r. pożyczał pieniądze na przeżycie, nie mogąc otrzymać wsparcia od instytucji MOPS w P.. Skarżący zaznaczył ponadto, że odmówiono mu również pomocy w wymuszonej przeprowadzce. Ponadto od lipca do listopada 2015 r., mając pieniądze ze sprzedaży domu skarżący nie występował o pomoc finansową, a w tym czasie resztę pieniędzy był zmuszony wydać na remont mieszkań w wyniku niesłusznej przeprowadzki. Skarżący podkreślił, że w powyższym okresie, jak i obecnie posiada zaświadczenia o niezdolności do pracy. Do skargi załączył kserokopię karty informacyjnej ze szpitala dotyczącą pobytu od 26 do 27 września 2018 r., wnosząc o załączenie do sprawy dokumentacji znajdującej się w aktach spraw w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi sygn. akt II SA/Łd 404/18, II SA/Łd 405/18, II SA/Łd 545/18, II SA/Łd 690/18.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojego rozstrzygniecia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
W niniejszej sprawie przeprowadzona przez sąd kontrola we wskazanym wyżej zakresie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] w przedmiocie prawa do świadczeń zdrowotnych została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Na wstępie wskazać należy, że kwesta potwierdzenia skarżącemu prawa do świadczeń zdrowotnych w okresie od 27 kwietnia 2016 r. do 25 lipca 2016 r. była przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z 26 września 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 688/18 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...]. Organ orzekający w przedmiotowej sprawie, jak i sąd rozstrzygający skargę w niniejszej sprawie, były zatem stosownie do art. 153 p.p.s.a. związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyżej powołanym wyroku. W wyroku tym sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. naruszyło art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem uchyliło w całości decyzję organu I instancji i wydało nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, nie eliminując przy tym z obrotu prawnego decyzji ostatecznej wydanej w trybie zwykłym, potwierdzającej skarżącemu prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. W ocenie składu orzekającego w rozpatrywanej sprawie, w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ naprawił błąd popełniony w poprzednio wydanej decyzji. W kontrolowanej decyzji Kolegium uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] wydaną w postępowaniu zwykłym potwierdzającą G. K. prawa do świadczeń zdrowotnych w okresie od 27 kwietnia do 25 lipca 2016 r. i prawidłowo odmówiło skarżącemu potwierdzenia tych uprawnień od 27 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. oraz przyznało G. K. prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 1 lipca 2016 r. do 25 lipca 2016 r. Wyeliminowano zatem sytuację funkcjonowania w obrocie prawnym dwóch decyzji rozstrzygających odmiennie kwestię potwierdzenia skarżącemu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej za ten sam okres.
Przechodząc do kontroli prawidłowości zawartego w decyzji z [...] rozstrzygnięcia w przedmiocie uprawnień skarżącego do świadczeń z opieki zdrowotnej na wstępie zaznaczyć trzeba, że zaskarżona decyzja wydana została w następstwie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z [...] potwierdzającą G. K. prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 27 kwietnia 2016 r. do 25 lipca 2016 r. Powodem wznowienia postępowania była przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Organ orzekający w niniejszej sprawie zasadnie przyjął, że zbycie przez M. i G. K. aktem notarialnym z 23 czerwca 2015 r. Rep. [...] działki budowlanej wraz z lasem i gruntami ornymi stanowiło nową okoliczność faktyczną, która nie była znana organowi w dniu wydania decyzji, tj. [...] Skarżący nie poinformował bowiem organu o zbyciu wskazanej nieruchomości i uzyskaniu z tej sprzedaży dochodu w wysokości 119.000 zł, wypłaconego w dwóch ratach, tj. 10.000 zł w czerwcu 2015 r. i 109.000 zł w lipcu 2015 r., ani w chwili składania wniosku o przyznanie świadczeń z opieki zdrowotnej, tj. 4 kwietnia 2016 r., ani w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Informacją w tym zakresie nie dysponował również z urzędu sam organ. Okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy skarżącego, gdyż przyznanie świadczeń opieki zdrowotnej ściśle jest uzależnione od spełniania przez wnioskodawcę kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. A zatem podstawa wznowienia postępowania zakończonego decyzja z [...] potwierdzającej stronie prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych było ujawnienie nowych istotnych okoliczności faktycznych (uzyskanie dochodu ze zbycia nieruchomości) oraz nowych dowodów (aktu notarialnego Rep. [...]) istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi który ją wydał.
Zdaniem sądu w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że w sytuacji osobistej skarżącego korzystanie przez niego ze świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych było możliwe po spełnieniu wymogu określonego w art. 2 ust.1 pkt 2 tej ustawy, zgodnie z którym do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo inne niż ubezpieczeni osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które posiadają obywatelstwo polskie lub uzyskały w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017 r. poz. 2206 i 2282 oraz z 2018 r. poz. 107, 138 i 771), spełniające kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 i 1985 oraz z 2018 r. poz. 650 i 700), co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy. Zatem w niniejszej sprawie konieczne było stwierdzenie, że skarżący spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa art. 8 ustawy o pomocy społecznej przy jednoczesnym braku okoliczności wskazanych w art. 12 ostatnio wymienionej ustawy. Sposób ustalenia kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń pieniężnych z opieki społecznej określony został w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu kryterium dochodowe na osobę w rodzinie w stanie prawnym obowiązującym w okresie objętym kontrolowaną decyzją wynosiło 514 zł zgodnie z § 1 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1058).
W ocenie sądu organ słusznie uznał, że dochód skarżącego obliczony po wznowieniu postępowania przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń zdrowotnych. Zauważyć należy, że decydujące znaczenie dla ustalenia, jaki rodzaj przychodu stanowi dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości ma treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowiącego, że za dochód należy rozumieć sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jednocześnie, jak stanowi art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, do dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690); dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 oraz z 2018 r. poz. 107, 138, 650, 1000 i 1076), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 998 i 1076); świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2018 r. poz. 1272); świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529). Należy również zauważyć, że ustawa o pomocy społecznej określa także sposób ustalania dochodu rodziny w razie uzyskania dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej i kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie, stanowiąc w art. 8 ust.11 ustawy o pomocy społecznej, że w takim przypadku kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
Z powyższego wynika, że na gruncie ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu należy rozumieć wszystkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie wymienionych w art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślić należy, że przepisy art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej winny być intepretowane ściśle jako wyjątki od zasady ogólnej uznającej jako źródło dochodu każdy przychód bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Na takie rozumienie dochodu w ustawie o pomocy społecznej wskazał także tutejszy sąd w wyroku z 26 września 2018 r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 688/18, którym związane były organy oraz sąd ponownie rozpoznający sprawę. Skoro więc ustawodawca w katalogu przychodów niewliczanych do dochodu ani w katalogu pomniejszeń sumy przychodów przewidzianych w treści art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej nie wymienił dochodu ze zbycia nieruchomości jako przysporzenia niepodlegającego zaliczeniu do dochodu, to kwota otrzymana przez skarżącego z tego tytułu podlegała zaliczeniu do dochodu jego rodziny, branego pod uwagę przy ocenie spełnienia kryterium dochodowego.
Z treści skargi i odwołania od decyzji I instancji wynika, że skarżący nie zgadza się z uchyleniem wcześniejszej decyzji potwierdzającej mu prawo do świadczeń opieki zdrowotnej i z odmową potwierdzenia prawa do tych świadczeń. Uzasadnieniem jego stanowiska ma być to, że pieniądze ze sprzedaży nieruchomości położonej w O. przeznaczył na spłatę wcześniejszych długów oraz na remont mieszkania i na wymuszoną przeprowadzkę. Zdaniem sądu jednak z żadnego przepisu ustawy o pomocy społecznej nie wynika, by niewliczanie kwot ze zbycia nieruchomości do dochodu mogło wynikać z określonego przeznaczenia takiego dochodu, w szczególności wydatkowania go na remont mieszkania, spłatę zaciągniętych długów czy koszty przeprowadzki, na które to okoliczności zwraca uwagę skarżący. Sądowi znane są orzeczenia sądów administracyjnych wskazujące na konieczność wykładania pojęć "przychodu" i "dochodu" użytych w art. 8 ust. 3 i ust. 11 ustawy o pomocy społecznej w kontekście przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc wskazujące na nieuwzględnianie takich dochodów ze zbycia nieruchomości, które podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie ustawy podatkowej. Jednakże sąd orzekający w niniejszej sprawie takiej wykładni nie podziela. Podkreślić należy, że ustawa o pomocy społecznej wprowadziła własną definicję dochodu. Art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej określa sposób obliczania dochodu w sposób precyzyjny. W ocenie sądu nie ma więc potrzeby sięgania w tym zakresie do innych ustaw, w tym ustaw podatkowej. Nie ma zatem podstaw do traktowania dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i przeznaczonego nawet na zakup lokalu mieszkalnego, domu mieszkalnego lub na remont domu lub lokalu jako dochodu pomniejszającego sumę przychodów lub odliczanego od sumy dochodów lub jako dochodu utraconego w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i to niezależnie od tego, czy taki dochód ze sprzedaży nieruchomości podlegałby zwolnieniu od podatku dochodowego. Dodatkowo tylko można wskazać, że skarżący przeznaczył, jak sam twierdzi, dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości na cele zupełnie inne niż na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz ust. 25 i 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem na spłatę długów i na przeprowadzkę, oraz na remont mieszkania najmowanego od gminy.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że organ orzekający po wznowieniu postępowania zasadnie uwzględnił w dochodzie rodziny skarżącego dochód uzyskany w czerwcu i lipcu 2015 r. ze zbycia działki budowlanej z lasem i gruntami ornymi. Prawidłowo uznał, że dochód ten stanowił dochód jednorazowy i podlegał rozliczeniu zgodnie z art. 8 ust. 11 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym został wypłacony. Przedmiotowy dochód słusznie zatem został rozliczony w okresie od 1 lipca 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. W konsekwencji prawidłowo uznano, że dochód skarżącego w okresie od 27 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r przekroczył kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 8 ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Powyższe skutkuje zaś uznaniem braku uprawnień skarżącego do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 27 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. Ze stanu faktycznego sprawy wynika też w sposób jednoznaczny, że dochód rodziny skarżącego od 1 lipca 2016 r. uprawniał do uzyskania wnioskowanego świadczenia i dlatego prawidłowo orzeczono o przyznaniu stronie prawa do świadczeń zdrowotnych od 1 lipca 2016 r. do 25 lipca 2016 r.
Z powyższych względów, uznając że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.
EC
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło