VII SA/Wa 377/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M.B. i A.M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę VII SA/Wa 377/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku M. B.-M. i A. M., w sprawie stanu technicznego bramy wjazdowej w ekranie akustycznym nr [...] zlokalizowanym przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osoby niebędące stronami. Podkreślił, że w sprawach dotyczących odpowiedniego stanu technicznego obiektów budowlanych, stronami są wyłącznie właściciele i użytkownicy wieczyści takich obiektów, a osoby trzecie przymiotu strony nie posiadają. Na powyższe postanowienie z dnia [...] listopada 2017 r. M. B.-M. i A. M. wniosły zażalenie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest ocena zgodności z prawem podjętego przez organ wojewódzki postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, natomiast poza jego zakresem pozostają podnoszone w zażaleniu kwestie merytoryczne. Organ wskazał, że ekran akustyczny, w którym znajduje się brama wjazdowa, stanowi urządzenie bezpieczeństwa i organizacji ruchu związane z drogą krajową nr [...] (obwodnica miasta [...]) i zlokalizowany jest w pasie drogowym tej drogi. Odpowiedzialnym za utrzymanie drogi wraz z urządzeniami funkcjonalnie z nią związanymi w odpowiednim stanie technicznym, jest zarządca tej drogi tj. Prezydent Miasta [...]. Organ II instancji ustalił, że M. B.-M. i A. M. nie posiadają interesu prawnego do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego bramy wjazdowej w ekranie akustycznym nr [...] zlokalizowanym przy ul. [...] w [...]. Stwierdził, że nie istnieje żaden przepis prawa materialnego, z którego wynikałby interes prawny M. B.-M. i A. M. uzasadniający dopuszczalność prowadzenia postępowania z ich wniosku. Podkreślił, że kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a przedmiotem sprawy. Przy czym interes ten musi mieć charakter osobisty, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Jak zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego źródłem interesu prawnego jest norma prawa materialnego, na podstawie, której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się ochrony prawnej. Interes prawny musi być bezpośredni, konkretny i realny. Organ II instancji wskazał, że w sytuacji stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie w sposób określony w rozdziale 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (tj. Dz.U.2016.290 ze zm.), zgodnie, z którym adresatem obowiązków nakazanych może być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Pismem z dnia 25 stycznia 2017 r. M. B.-M. i A. M. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...]. Skarżące zaskarżyły przedmiotowe postanowienie w całości zarzucając naruszenie: a) art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 61 w zw. z art. 66 Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że w sprawie nie zachodzi zasadność wszczęcia postępowania z uwagi na to, że Skarżące nie spełniają według organu wymogów do bycia stroną postępowania z uwagi na nieistnienie przepisu prawa materialnego, który uzasadniałby możliwość zakwalifikowania interesu Skarżących, jako interesu prawnego (w świetle przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego), b) art. 28 k.p.a w związku z art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie polegające pominięciu treści art. 28 k.p.a. w sytuacji, gdy z przepisów prawa budowlanego nie wynika, wprost, że organ w przedmiotowej sprawie może pominąć obowiązek ustalenia interesu prawnego w oparciu o przepis art. 28 k.p.a., c) art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię uznającą, że wyłącznie z przepisu tego wynika krąg stron postępowania w przedmiotowej sprawie i przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a. wyłączając jego zastosowanie w sytuacji, w której z treści art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego nie wynika, że wyłącznie wskazane w nim osoby a więc właściciel lub zarządca obiektu mogą być stronami postępowania w przedmiotowej sprawie, d) art. 136 k.p.a. w zakresie, w jakim organ nie podjął żadnych czynności w przedmiocie uzupełnienia postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, mimo, iż stan sprawy wymagał uzupełniania przedmiotowego materiału, poprzez co najmniej przeprowadzanie ekspertyzy, co do zagrożeń wywołanych stanem technicznym bramy wjazdowej oraz sposobu usunięcia zagrożenia i to pomimo kilkukrotnych wezwań kierowanych przez Skarżące. Skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Stanowisko Skarżących znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do kwestii, czy przepisy materialnoprawne pozwalają na uznanie M. B. – M. i A. M. za strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżące wystąpiły z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stanu technicznego bramy wjazdowej w ekranie akustycznym nr [...] zlokalizowanym w [...] przy ul. [...]. Z uwagi na treść ich żądania wyjaśnić należy, że art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przewiduje, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest także zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, co wynika z art. 61 pkt 2 ustawy. Wyegzekwowaniu wypełniania powyższych obowiązków przez podmioty wskazane w art. 61 ustawy służy nakazanie przez właściwy organ, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, z określeniem terminu wykonania tego obowiązku. Następuje ono w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo, że jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo, że jest w nieodpowiednim stanie technicznym, lub że powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Powyższe przepisy określają krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie i nie budzi wątpliwości, że poza właścicielem nieruchomości udział w toczącym się w takiej sprawie postępowaniu może wziąć jedynie zarządca obiektu budowlanego. Wszelkie inne podmioty, w tym również właściciel sąsiedniej nieruchomości, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, mogą mieć jedynie interes faktyczny w określonym rozstrzygnięciu sprawy, która w razie złożenia przez te osoby zawiadomienia wszczynana jest z urzędu i prowadzona bez udziału tych osób jako stron postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tym samym status strony postępowania administracyjnego można uzyskać wyłącznie wówczas, gdy zainteresowany wykaże, że przysługuje mu interes prawny, który oparty jest o konkretny przepis prawa materialnego i z którego wynikają dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Wbrew zarzutom skargi brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, że Skarżące jako właścicielki sąsiadującej ze spornym ekranem akustycznym nieruchomości, posiadają prawa lub obowiązki - w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela natomiast stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.02.2011 r., sygn. akt II OSK 286/10, zgodnie z którym nie ma przeszkód, by właściciel sąsiedniej nieruchomości jeżeli uważa, że zagrożone są jego prawa wystąpił o ich ochronę na drodze cywilnoprawnej. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 w związku z art.119 pkt.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 270 j.t.).