I SA/Gl 153/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Beata Machcińska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości na 2014 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez S.D. (dalej: "skarżący" lub "podatnik") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (następnie: "Kolegium") wydana w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego. Stan sprawy przedstawia się następująco. 1.1. Decyzją z dnia [...], nr [...], nr ewid. [...] Prezydent Miasta M. ustalił skarżącemu zobowiązanie na 2014 r. w wysokości [...] zł w podatku od nieruchomości położonej w M. przy ul. [...], przyjmując do opodatkowania: – pozostałe budynki o wysokości ponad 2,20 m: [...] m2 x 7,35 zł = [...] zł; – "części budynków niem. – dz. gosp. pow. 2,20": [...] m2 x 21,06 zł = [...] zł; – grunty związane z działalnością gospodarczą: [...] m x 0,81 zł = [...] zł. 1.2. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta wznowił z urzędu postępowanie zakończone tą decyzją, a w dniu [...] wydał decyzję nr [...], nr ewid. [...] o uchyleniu tej decyzji w części i ustaleniu nowej wysokości przedmiotowego zobowiązania podatkowego na kwotę [...] zł. Do opodatkowania włączył: – część budynków - mieszkalne o wysokości ponad 2,20 m: [...] m2 x 0,70 zł = [...] zł; – "części budynków niem. – dz. gosp. pow. 2,20": [...] m2 x 21,06 zł = [...] zł; – grunty związane z działalnością gospodarczą: [...] m x 0,81 zł = [...] zł. Kwalifikacja ta została podjęta m. in. na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. - Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), dalej powoływanej w skrócie: o.p. U jej podstaw legło ujawnienie nowej, wcześniej nieznanej Prezydentowi Miasta okoliczności w postaci faktu podpisania przez podatnika z A Sp. z o.o. w M. umowy dzierżawy, której następstwem była zmiana sposobu użytkowania (z mieszkalnego na hotelowy) części opodatkowanego budynku. Umowa ta została zawarta w dniu [...], o czym Prezydent Miasta powziął wiedzę w dniu 1 sierpnia 2017 r., kiedy to została mu ona przedłożona w związku z postępowaniem toczącym się w sprawie udzielenia skarżącemu ulgi podatkowej. 1.3. W odwołaniu z dnia 20 listopada 2017 r. skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], wskazując, że narusza ona art. 240 § 1 pkt 5 o.p. z uwagi na to, że sposób użytkowania przedmiotowego budynku został określony już w zaświadczeniu Prezydenta Miasta z dnia [...], nr [...], w którym wyszczególniono lokale mieszkalne i użytkowe. Dokument ten pozostawał w dyspozycji Prezydenta Miasta w chwili wydawania pierwotnej decyzji podatkowej z dnia [...]. Zarazem bez znaczenia dla przyjętego sposobu kwalifikowania lokali pozostawało zawarcie wspomnianej umowy dzierżawy. 1.4. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] została utrzymana w mocy przez Kolegium decyzją z dnia [...], nr [...]. 1.5. W skardze z dnia 1 lutego 2018 r. podatnik domagał się uchylenia tej decyzji Kolegium. Powtórzył przy tym argumentację przedstawioną w odwołaniu z dnia 20 listopada 2017 r. Dodatkowo wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań samego siebie oraz A.G., będącej pracownikiem Urzędu Miasta, celem wykazania, że w dniu 26 lipca 2013 r. Prezydent Miasta miał wiedzę o prowadzeniu w budynku hostelu, albowiem wówczas było to już ujawnione w Internecie, w tym na stronie [...]. 1.6. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 191/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił powyższą skargę podatnika. Wyrok ten nie został zaskarżony i jest prawomocny. 2.1. W piśmie z dnia 31 sierpnia 2018 r. skarżący wystąpił do Kolegium o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. W uzasadnieniu wpierw wskazał, że wznowienie postępowania uprzednio już wznowionego z inicjatywy innego podmiotu nie jest niedopuszczalne. Dalej podkreślił, że wzruszenie decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku od nieruchomości nastąpiło z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 5 o.p., gdyż w chwili wydawania decyzji pierwotnej Prezydent Miasta miał świadomość rzeczywistego przeznaczenia opodatkowanej nieruchomości. Na poparcie słuszności tego poglądu skarżący ponownie zwrócił się z prośbą o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze z dnia 1 lutego 2018 r. Dodatkowo wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań W.K. (pracownika Urzędu Miasta) celem wykazania, że na stronie internetowej tego Urzędu jeszcze w dniu 4 stycznia 2018 r. figurował wpis dotyczący hostelu, a dnia następnego informacji tej już nie było. Wystąpił także o przeprowadzenie dowodu z e-maila redakcji portalu [...] otrzymanego w dniu 5 lutego 2018 r. (oraz załączonego do niego zrzutu ekranu) na okoliczność umieszczenia informacji o prowadzeniu hostelu na portalu urzędowym Miasta w dniu 18 lutego 2010 r. o godzinie 12:22. 2.2. Decyzją z dnia [...], nr [...] Kolegium odmówiło wznowienia przedmiotowego postępowania. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie z dnia 22 października 2018 r. W dniu [...] Kolegium podjęło decyzję nr [...] o uchyleniu w całości własnej decyzji z dnia [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie art. 130 § 1 pkt 6 o.p., to jest wydanie decyzji przez osoby podlegające wyłączeniu. 2.3. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną min. na podstawie art. 243 § 3 o.p., Kolegium ponownie odmówiło wznowienia przedmiotowego postępowania, zaznaczając, że wznowienie to byłoby niedopuszczalne i godziłoby w powagę rzeczy osądzonej (res iudicata), gdyż podnoszona przez podatnika przesłanka wznowieniowa stanowiła przedmiot rozpoznania w postępowaniu toczącym się uprzednio, które zostało zakończone decyzją z dnia [...]. 2.4. W odwołaniu z dnia 5 grudnia 2018 r. podatnik podtrzymał stanowisko zajęte we wniosku z dnia 31 sierpnia 2018 r. Raz jeszcze podkreślił, że Prezydent Miasta miał świadomość przeznaczenia lokali w opodatkowanym budynku w dniu wydawania decyzji pierwotnej. Nie zgodził się również, by w sprawie zaistniała wskazana przez Kolegium przesłanka niedopuszczalności wznowienia postępowania. W tym kontekście powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17. Wskazał też, że przedmiotem toczącego się wcześniej postępowania nie była ocena waloru dowodów przez niego wnioskowanych i w tym zakresie nie doszło do podjęcia ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. 2.5. Decyzją z dnia [...], nr [...] (decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie) Kolegium, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu podtrzymało argumentację o niedopuszczalności wznowienia postępowania. Za chybione uznało też zarzuty odwołania z dnia 5 grudnia 2018 r., podając, że w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 191/18 ustalony stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości i wobec tego zbędne było przeprowadzanie dowodów, które skarżący wówczas zgłaszał i powtarza obecnie. 3. W skardze z dnia 22 stycznia 2019 r. podatnik stwierdził, że decyzja Kolegium z dnia [...] narusza art. 240 § 1 pkt 5 i art. 188 o.p. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej powoływanej jako: p.p.s.a., a także art. 128 o.p. W uzasadnieniu podniósł, że Kolegium w ogóle nie odniosło się do sformułowanych przez niego wniosków dowodowych, a swe rozstrzygnięcie oparło wyłącznie na stwierdzeniu zaistnienia negatywnej przesłanki wznowienia postępowania, czyniąc to zresztą niesłusznie. Podkreślił też, że całość ustaleń faktycznych w sprawie opiera się na błędnym przekonaniu celowego ukrycia przez niego faktu zawarcia wspomnianej umowy dzierżawy, podczas gdy w istocie spór dotyczy jedynie kwestii słuszności zmiany stawek opodatkowania części nieruchomości (ze stawki mającej zastosowanie do budynków mieszkalnych na stawkę właściwą dla budynków użytkowych), podczas gdy składające się na nią lokale zawsze były użytkowe, lecz niegdyś stanowiły pustostany. 4. W odpowiedzi Kolegium stwierdziło brak podstaw do zmiany swego stanowiska i wniosło o oddalenie skargi, uznawszy ją za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż skarżący, kwestionując decyzję organu odwoławczego z dnia [...] – decyzję, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] wydaną po wznowieniu postępowania i określającą nowy wymiar podatku od nieruchomości za 2014 r. - wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się jej uchylenia. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 191/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił powyższą skargę podatnika (wyrok jest prawomocny). WSA w Gliwicach podzielił ocenę organów podatkowych, że za istotne okoliczności "nowe", których podatnik nie ujawnił organowi podatkowemu, składając informację o gruntach i budynkach za lata 2014-2015, uznać należy zawarcie w dniu [...] przez skarżącego (jako właściciela budynku) umowy dzierżawy z A spółka z o.o. w M. (dzierżawcą), przedmiotem której było oddanie w dzierżawę budynku położonego w M. przy ul. [...]. O zawarciu tej umowy organ pierwszej instancji powziął wiadomość w dniu 1 sierpnia 2017 r., w związku z jej złożeniem przez skarżącego przy wniosku o udzielenie ulg. Tych okoliczności skarżący nie kwestionował. Nie jest również sporne, że skarżący nie złożył po zawarciu umowy dzierżawy (tj. po [...]) "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości IN-1", z akt administracyjnych wynika, że została ona ponownie złożona dopiero w dniu 19 września 2017 r. Dalej WSA w Gliwicach stwierdził, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., gdyż nie budzi wątpliwości, że w chwili wydawania pierwotnej decyzji podatkowej Prezydent Miasta nie posiadał wiedzy o wspomnianej umowie dzierżawy, a fakt jej zawarcia miał istotne znaczenie dla ustalenia skarżącemu prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. WSA podkreślił, że sam skarżący nie powiadomił organu o zawarciu tej umowy, a nawet zamieszczenie informacji o prowadzonym w budynku hostelu na stronie internetowej Urzędu Miasta nie stanowi o tym, że organ w dacie wydania pierwotnej decyzji musiał mieć wiedzę o zmianie użytkowania budynku. Przedłożenie umowy w związku z inną sprawą stanowiło więc ujawnienie nowej okoliczności faktycznej wraz z nowym dowodem z dokumentu w stosunku do przeprowadzonego wcześniej postępowania wyjaśniającego. Niewątpliwie istniały one w dniu wydania decyzji i były istotne dla sprawy, co skutkowało koniecznością wydania odmiennego rozstrzygnięcia w trybie wznowienia postępowania, a więc wywołały konieczność uchylenia w części ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] i ustalenia nowego wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. W ocenie WSA, nie mogły wywołać zamierzonego skutku dowody przedłożone przez skarżącego już w toku postępowania administracyjnego (załączone także do skargi): zaświadczenie Prezydenta Miasta z 15 stycznia 2008 r., a także opracowanie z grudnia 2007 r. sporządzone przez B. Oba dokumenty dotyczyły stanu faktycznego i prawnego sprzed daty zawarcia umowy dzierżawy z [...], zatem dla wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2014-2015 nie miały już znaczenia. WSA wskazał, że skarżący z jednej bowiem strony powołuje się na ww. dokumenty twierdząc, że nadal pięć pomieszczeń ma charakter mieszkalny, niezwiązany z działalnością dzierżawcy, zaś z drugiej strony nie kwestionuje, że w budynku jest prowadzony hostel. Potwierdził tę okoliczność na rozprawie wyjaśniając, że za lata podatkowe 2016-2017 postępowanie zostało umorzone przed SKO, po przedstawieniu umowy zawartej między Urzędem Miasta a firmą A w zakresie udostępnienia poszkodowanym hostelu w sytuacjach kryzysowych. WSA podzielił stanowisko organu, że z treści umowy dzierżawy wynika, że cały budynek będący własnością skarżącego pozostaje do dyspozycji dzierżawcy, któremu przysługuje prawo oddania przedmiotu dzierżawy w podnajem w całości lub w części osobom trzecim i czerpania z tego korzyści (§ 3 umowy dzierżawy). Skarżący nie kwestionuje, że w budynku prowadzony jest hostel. Hostel to obiekt noclegowy o standardzie różniącym się od obiektów hotelowych głównie liczbą miejsc noclegowych w pokojach, łóżkami piętrowymi i współdzieleniem części wyposażenia oraz pomieszczeń przeznaczonych dla gości (np. wspólna kuchnia/łazienka). Charakterystyczne dla hostelu jest wynajmowanie łóżka a nie pokoju. Pokoje w hostelach to najczęściej dormy, czyli pokoje wieloosobowe, a także pokoje indywidualne: 1-,2- i 3-osobowe (opracowanie własne Głównego Urzędu Statystycznego opubl.: https://stst.gov.pl). Zatem działalność ta w istocie zbliżona jest do działalności hotelarskiej. Zgodnie z art. 243 § ust. 3 o.p., odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. W myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną wyrażoną w treści orzeczenia oraz wskazaniami co do dalszego postępowania dotyczy zarówno organów administracji publicznej, jak i sądów, co oznacza w praktyce, że organy i sądy nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., I OSK 426/08, Legalis). Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu nie jest wiążąca w razie zmiany stanu prawnego (jeżeli w konsekwencji pogląd sądu stanie się nieaktualny) lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Analiza treści wniosku skarżącego z dnia 31 sierpnia 2018 r. o wznowienie postępowania, potwierdza stanowisko organu odwoławczego, iż skarżący w istocie domaga się ponownej weryfikacji okoliczności faktycznych w celu wykazania, iż w sprawie opodatkowania podatku od nieruchomości za 2014 r. nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., gdyż, w jego ocenie, Prezydent Miasta już w dacie wydania pierwotnej decyzji miał świadomość rzeczywistego przeznaczenia opodatkowanej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż organ nie przesłuchał wskazanych przez skarżącego świadków, a ich przesłuchanie mogło doprowadzić do ustalenia odmiennego stanu faktycznego, od tego jaki został przyjęty przez WSA w Gliwicach w ww. wyroku, należy zważyć, iż skarżący w skardze na decyzję z dnia [...] (w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 191/18) domagał się dopuszczenia dowodu z zeznań świadka A.G. na okoliczność, iż organ pierwszej instancji już w dniu [...] miał wiedzę o charakterze budynku jako hostelu; wniosek ten nie został przez WSA uwzględniony. Z uzasadnienia wyroku z dnia 27 czerwca 2018 r. w ww. sprawie, wynika, że skarżący na rozprawie wyjaśnił, iż w dniu [...] podczas rozmowy pracownica organu pierwszej instancji A.G. znalazła (poprzez wyszukiwarkę Google) na stronie internetowej Urzędu Miasta wpis [...], zamieszczony 26 lipca 2013 r. W dniu [...] skarżący poinformował pracownicę SKO w Katowicach o istniejącym wpisie, jednak po sprawdzeniu okazało się, że takiej informacji nie ma. W dniu [...] skarżący ponownie udał się do A.G. która ustaliła, że wpis zniknął, potwierdzając, iż [...] istniał. Dodał, że podczas rozmowy w dniu [...] był także obecny inny pracownik organu W.K. (główny specjalista w Wydziale podatków i opłat lokalnych), który czynnie uczestniczył w rozmowach na temat zmiany podatku za lata 2013-2017 i przypuszcza, że to on mógł zlecić dokonanie zmian i usunięcie wpisów ze strony internetowej. Wskazał również, że ustalił z redakcją portalu "[...]"., że od dnia 18 lutego 2010 r. widniała informacja, iż A spółka z o.o. posiada swoją siedzibę przy ul. [...]. Zależy zatem zauważyć, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, WSA w Gliwicach, rozpoznając skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] (w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 191/18), znał argumenty skarżącego przemawiające, w jego ocenie, za uznaniem, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] ustalającą wysokość podatku od nieruchomości za 2014 r. Jednak, co trzeba podkreślić, w uzasadnieniu orzeczenia WSA stwierdził, iż stan faktyczny przyjęty za podstawę orzekania nie budził wątpliwości oraz, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 250 § 1 pkt 5 o.p. Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdza, iż skoro WSA w Gliwicach w prawomocnym wyroku z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 191/18 uznał, że stan faktyczny przyjęty za podstawę orzekania nie budzi wątpliwości oraz przesądził, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 250 §1 pkt 5 o.p., organ, będąc związany oceną prawną w nim wyrażoną, zobowiązany był odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 o.p. Inaczej rzecz ujmując, ponieważ WSA w Gliwicach, oddalając skargę skarżącego na decyzję organu odwoławczego z dnia [...], uznał, iż w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., gdyż Prezydent Miasta w chwili wydania pierwotnej decyzji, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie posiadał wiedzy o zawarciu przez skarżącego umowy dzierżawy budynku położonego w M., okoliczność ta nie może być ponownie badana zarówno przez organ, jak i przez Sąd. Rozpoznając sprawę, Sąd uwzględnił treść uchwały NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, w myśl której żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 kpa. W ocenie Sądu, wydane w sprawie rozstrzygnięcia: zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] o odmowie wznowienia postępowania są zgodne ze stanowiskiem NSA wyrażonym w ww. uchwale, która choć dotyczy trybu stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak stanowisko w niej wyrażone należy uwzględnić przy stosowaniu innych nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych, również w oparciu o przepisy ordynacji podatkowej. Przez wzgląd na powyższe, zarzuty naruszenia art. 240 § 1 pkt 5, art. 188 i art. 128 o.p. nie zasługują na uwzględnienie. Resumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Oznacza to, że skarga jest bezzasadna i jako taka została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.