VIII SA/Wa 250/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oddala skargę. Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. znak: [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. (dalej: organ I instancji, Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności) po rozpatrzeniu wniosku M.K. (dalej: strona, skarżąca), działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 j.t., dalej: K.p.a.), odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] października 2011 r. nr [...] wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R.. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji powołał treść art. 61a K.p.a. i wskazał, że przesłankami odmowy wszczęcia postępowania jest wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz niemożność wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn. Wyjaśnił, że do "innych uzasadnionych przyczyn" zaliczyć można sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie (res iudicata) lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Wskazał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] października 2011 r. było już przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Z wnioskiem takim skarżąca wystąpiła do Miejskiego Zespołu w R. w dniu [...]czerwca 2018 r. Akta sprawy przekazane zostały do organu I instancji w dniu [...] lipca 2018 r., który w dniu [...] sierpnia 2018 r. decyzją nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia z dnia [...] października 2011 r. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Sprawa jest w toku. Zażalenie na to postanowienia wniósł pełnomocnik skarżącej wskazując, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] października 2011 r. wydane w sprawie skarżącej przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. jest dotknięte wadą nieważności, gdyż na jego podstawie zaliczono ją do dwóch stopni niepełnosprawności. Organ powinien taką decyzję wyeliminować z obrotu prawnego. Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. znak: [...] Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: organ odwoławczy, Minister), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 w związku z art. 127 § 2, art. 17 pkt 3 i art. 20 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Minister podzielił stanowisko organu I instancji, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tego samego orzeczenia z dnia [...] października 2011 r. było już przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Zespołem ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącej wystąpiła do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. o wzruszenie orzeczeń o jej niepełnosprawności wydanych w 2008 r. oraz 2011 r. w związku z wydaniem ich z rażącym naruszeniem prawa. W wyniku przekazania przez Miejski Zespół w R. wniosku zainteresowanej do organu I instancji wszczęte zostało postępowanie o stwierdzenie nieważności zaskarżonych orzeczeń. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak: [...]Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] października 2011 r. znak: [...]. Po rozpatrzeniu wniesionego od ww. decyzji odwołania Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2018 r. (znak: [...]) i utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] grudnia 2018 r. (znak: [...]) Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Z konstrukcji art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wynika, że inną uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest ponowne żądanie jego wszczęcia w sprawie już raz rozstrzygniętej. W świetle ww. przepisów postępowania administracyjnego niedopuszczalnym jest prowadzenie kolejnego postępowania dotyczącego tego samego przedmiotu. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wskazała, że we wniosku o wszczęcie postępowania dokładnie wskazała naruszenia prawa, jakich dopuścił się Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Nie określiła jednak trybu usunięcia stwierdzonych wad prawnych pozostawiając wybór właściwego trybu organom. Organy obu instancji nie podjęły żadnych skutecznych działań w celu wyeliminowania chaosu prawnego wywołanego wskazanymi naruszeniami. Zarzuciła, że orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 2008 r. i z 2011 r. wydane w sprawie skarżącej dotknięte są wadą nieważności, gdyż na ich podstawie zaliczono ją do dwóch stopni niepełnosprawności. Organ powinien taką decyzję wyeliminować z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie Ministra z [...] stycznia 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] grudnia 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania na żądanie skarżącej, sformułowane w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. Powodem wydania rozstrzygnięcia o wskazanej treści, było przyjęcie przez organy orzekające, iż sprawa przedstawiona we wniosku o wszczęcie postępowania, była już przez nie prowadzona i została zakończona ostateczną decyzją Ministra z [...] grudnia 2018 r. W ocenie Sądu dokonana przez organy obu instancji ocena jest prawidłowa. W myśl art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wśród "innych uzasadnionych przyczyn" odmowy wszczęcia postępowania wymienia się między innymi uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, a więc funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dotyczącej przedmiotu sprawy. Nie można zatem ponownie żądać wszczęcia postępowania w sprawie już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Warunkiem koniecznym do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest jednak stwierdzenie tożsamości sprawy administracyjnej. Tożsamość ta istnieje wówczas gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2018 r., II OSK 1832/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd zauważa, że pełnomocnik skarżącej dwukrotnie występowała do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o wszczęcie postępowań nadzwyczajnych dotyczących orzeczeń o stopniu niepełnosprawności z [...] września 2008 r. oraz [...] października 2011 r. Pierwszy wniosek złożony został [...] czerwca 2017 r., drugi zaś [...] czerwca 2018 r. Oba wnioski zawierały tożsamą argumentację. Rozpoznając sprawę niniejszą Sąd nie miał wątpliwości więc co do zaistnienia przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, a jest nią rozpoznanie wniosku skarżącej z [...] czerwca 2018 r. i zakończenie sprawy ostateczną decyzją Ministra z [...] grudnia 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Zespołu z [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 2011 r. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 98/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.K. na ww. decyzję Ministra. Wskazać należy, że w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Ministra (zainicjowanym wnioskiem skarżącej z [...] czerwca 2018 r.) oraz we wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2017 r. podnoszone były te same zarzuty wobec decyzji [...] października 2011 r. dotyczącej orzeczeń o stopniu niepełnosprawności. Również w toku tamtego postępowania skarżąca kwestionowała to, że organ odwoławczy nie zauważył, iż orzeczenie będące przedmiotem jego postępowania zostało wydane pomimo funkcjonowania w obiegu prawnym orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności w 2005 r. na stałe. Zostało ono więc wydane pomimo ustalenia stopnia niepełnosprawności skarżącej w innym orzeczeniu stanowiącym decyzję ostateczną, co stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Podnieść należy, że przywołane zarzuty były przedmiotem analizy w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu sądowym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny , który do ich zasadności odniósł się w uzasadnieniu wyroku sygn. akt VIII SA/Wa 98/19. Powtórne badanie i analiza sprawy pod tym samym kontem, w zakresie tych samych twierdzeń oraz zarzutów nie jest dopuszczalne, stanowiłaby bowiem zaprzeczenie trwałości decyzji administracyjnej oraz godziłoby w zasadę powagi rzeczy osądzonej. Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że pomiędzy sprawą zakończoną ww. decyzją Ministra, a sprawą której dotyczy wniosek skarżącej z dnia [...] czerwca 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej zachodzi tożsamość stosunku administracyjnoprawnego, co powoduje, że ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego w tej samej sprawie nie jest dopuszczalne. W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.