II OSK 3702/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 144/19 w sprawie ze skargi S.A. na decyzję [...]Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 144/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S.A. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. W skardze kasacyjnej S.A. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: 1. art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1040) poprzez błędną wykładnię polegającą na nierozpoznaniu u skarżącego choroby zawodowej oraz odmowy jej stwierdzenia; 2. art. 7 i art. 77 §1 k.p. poprzez nierozpoznanie zagadnienia w zakresie pełnego stanu faktycznego, tj. wydanie wyroku na niepełnej dokumentacji medycznej w zakresie skutków zdrowotnych wykonywanej w przeszłości pracy oraz w zakresie niepełnej analizy narażenia zawodowego w wyniku czego nie przyjęto związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną przez skarżącego pracą, a skutkami zdrowotnymi i w konsekwencji odmową rozpoznania choroby zawodowej. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 §1 k.p.a., który polegać miał na wydaniu rozstrzygnięcia w oparciu o niepełną dokumentację medyczną w zakresie skutków zdrowotnych wykonywanej w przeszłości pracy oraz w zakresie niepełnej analizy narażenia zawodowego, co skutkować miało niedostrzeżeniem związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną przez skarżącego pracą, a skutkami zdrowotnymi. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu, przypomnieć trzeba, że poddana kontroli Sądu I instancji decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z uchyleniem poprzedniej decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 732/17. W wyroku tym Sąd stwierdził, że organ opierając się na orzeczeniach jednostek leczniczych, nie dostrzegł, że w orzeczeniach tych nie przedstawiono jakichkolwiek okoliczności, na podstawie których można byłoby postawić wniosek, że tylko ciągła praca z uniesieniem kończyn górnych powyżej linii barków prowadzić może do zaistnienia choroby. Zwrócono uwagę, że orzecznicy nie wyjaśnili co należy rozumieć pod pojęciem pracy ciągłej. Dlatego też ponownie prowadząc postępowanie organ zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. celem wyjaśnienia co jednostka lecznicza rozumie pod pojęciem ciągłej pracy z uniesieniem kończyn górnych powyżej linii barków. W odpowiedzi Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. wyjaśniła, że pod pojęciem pracy ciągłej rozumie pracę monotypową, w tym przypadku w zakresie stawów barkowych, powtarzalną w krótkim przedziale czasowym oraz występującą w trakcie zmiany roboczej w przeważającym jej czasie jako monotypowa jeżeli czynności powtarzają się w odstępach krótszych niż 5 minut. Narażenie musi być istotne, a zatem powinno w sumie trwać przynajmniej połowę 8-godzinnej zmiany roboczej. Przewlekłe zapalenie okołostawowe barku występuje u osób wykonujących pracę w pozycji z uniesionymi kończynami górnymi oraz przy pracach wymagających podnoszenia/dźwigania ciężkich przedmiotów i układania ich na wysokich półkach. Tylko wyżej wymienione czynności wykonywane w przeważającej części zmiany roboczej w sposób znaczący zwiększają ryzyko wystąpienia zmian w stawach barkowych. Następnie organ odwoławczy zwrócił się do organu I instancji o uzupełnienie materiału dowodowego, poprzez wykonanie ponownej oceny narażenia zawodowego. Nowa karta narażenia zawodowego z okresu zatrudnienia skarżącego od [...] października 1975 r. do [...] maja 2015 r. w Spółce A została przesłana do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S., który stwierdził, iż brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącego przewlekłego zapalenia okołostawowego barku prawego z narażeniem zawodowym i tym samym do zmiany treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2017 r. Analiza narażenia zawodowego wykazała, iż wykonywane czynności w całym okresie zatrudnienia nie spełniały kryteriów monotypowości, nie wymagały pracy kończyn górnych ponad linią barkową w sposób istotny tj.: trwający przynajmniej połowę 8- godzinnej zmiany roboczej w sposób powtarzalny. Była to praca okresowa i różnorodna. Organ ponownie prowadząc postępowanie wyeliminował zatem uchybienia dostrzeżone w wyroku z dnia [...] kwietnia 2018 r. Trudno zatem podzielić stanowisko skarżącego kasacyjnie, aby w toku ponownie prowadzonego postępowania organ dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej związane są treścią orzeczenia lekarskiego w zakresie poczynionych w nim ustaleń, dotyczących stwierdzonego schorzenia i jego przyczyn. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyroki NSA z dnia 12 lutego 2013 r. sygn akt II OSK 2492/12, z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn akt II OSK 118/13 oraz z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn akt II OSK 1056/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 235¹ k.p. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji miałby dopuścić się błędnej wykładni wskazanego przepisu, tymczasem uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje, że skarżący kasacyjnie kwestionuje niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Błędna wykładnia przepisu polega na mylnym zrozumieniu normy zawartej w treści przepisu, z kolei błędne zastosowanie polega na błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w mającej zastosowanie w sprawie normie prawnej. Z treści przepisu art. 235¹ k.p. wynika, że aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej muszą wystąpić jednocześnie trzy przesłanki warunkujące taką możliwość: po pierwsze schorzenie, na które cierpi dana osoba musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, po drugie musi być ono spowodowane występowaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy tej osoby albo w związku ze sposobem wykonywania przez nią pracy (narażenie zawodowe), a po trzecie wskazany związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym winien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W niniejszej prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy nie pozwalał na stwierdzenie związku przyczynowego między schorzeniem i narażeniem zawodowym. Ocena narażenia zawodowego nie wykazała bowiem, aby w środowisku pracy skarżący kasacyjnie narażony był na istotne obciążenie stawów barkowych mogących skutkować rozwojem choroby wymienionej w pkt 19.4 wykazu chorób zawodowych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.