III SA/Kr 215/17
WyrokWSA w Krakowie2017-05-18
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Bożenna Blitek, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy może zostać wydana, jeśli dokument ten nie został fizycznie zatrzymany podczas kontroli drogowej z powodu jego braku u kierującego, a jedynie stwierdzono przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały rację, wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Przepisy ustawy o kierujących pojazdami przewidują obowiązek wydania takiej decyzji, gdy kierujący przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a dokument prawa jazdy nie został fizycznie zatrzymany podczas kontroli (np. z powodu jego braku u kierującego). W takiej sytuacji starosta ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, zobowiązując kierującego do jego zwrotu.Stan faktyczny
E. Z. kierując pojazdem przekroczyła dopuszczalną prędkość o 56 km/h w terenie zabudowanym, za co otrzymała mandat karny i punkty karne. Podczas kontroli drogowej nie okazała dokumentu prawa jazdy, twierdząc, że go zgubiła. Komendant Policji wystąpił do Prezydenta Miasta o zatrzymanie prawa jazdy. Prezydent Miasta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy od daty jego zwrotu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. E. Z. wniosła skargę do WSA, kwestionując możliwość zatrzymania prawa jazdy w sytuacji, gdy dokument nie został fizycznie zatrzymany podczas kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. Z.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. B skargę oddala.
Pismem z dnia 18 sierpnia 2016 r. Komendant Powiatowy Policji zwrócił się do Prezydenta Miasta o wydanie - na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - decyzji administracyjnej o zatrzymaniu E. Z. prawa jazdy z uwagi na przekroczenie przez nią samochodem osobowym marki VW dozwolonej prędkości jazdy w terenie zabudowanym o 56 km/h, czym popełniła wykroczenie określone w art. 92a Kodeksu wykroczeń. W piśmie jednocześnie zaznaczono, że E. Z. podczas kontroli w dniu 18 sierpnia 2016 r. nie okazała dokumentu prawa jazdy.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] zatrzymał E. Z. prawo jazdy kat. B na okres trzech miesięcy, którego początek będzie stanowiła data zwrotu dokumentu prawa jazdy do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Organ I instancji powołał się na treść art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami i stwierdził, że w dniu 18 sierpnia 2016 r. w miejscowości J, kierując pojazdem mechanicznym E. Z. przekroczyła dopuszczalną prędkość o 56 km/h. Za to wykroczenie nałożono na nią mandat karny w wysokości 400 zł i 10 punktów karnych. Natomiast prawo jazdy nie zostało zatrzymane ponieważ - według oświadczenia kontrolowanej – E. Z. nie posiadała przy sobie tego dokumentu. Organ I instancji podniósł, że obowiązujące w tej sprawie przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie pozostawiają organowi swobody w podejmowaniu rozstrzygnięć w ramach uznania administracyjnego. Wystąpienie takiej przesłanki jak kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym determinuje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Odnosząc się do stanowiska strony wyrażonego w toku postępowania administracyjnego organ I instancji wskazał, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których kierujący pojazdem nie będzie miał przy sobie prawa jazdy. W takim przypadku ustawa o kierujących pojazdami nakazuje zobowiązać kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W opinii organu I instancji nie ma też podstaw do zawieszania postępowania administracyjnego w trybie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż rozpatrywanie sprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym nie stanowi zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygniecie jest niezbędne do wydania decyzji administracyjnej.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji E. Z. wniosła o jej uchylenie i stwierdzenie braku podstaw do zatrzymania prawa jazdy, ewentualnie uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzji organu I instancji odwołująca się zarzuciła naruszenie:
1. art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wydaniem decyzji o zatrzymaniu odwołującej prawa jazdy z naruszeniem art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym wobec faktycznego braku zatrzymania odwołującej dokumentu prawa jazdy za pokwitowaniem;
2. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i nieuwzględnienie słusznego interesu strony przez przedwczesne wydanie decyzji w sprawie, dokonane z pominięciem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt K 25/15 i zbadaniem czy w sprawie nie zachodziła sytuacja usprawiedliwiająca kierowanie pojazdem z przekroczeniem prędkości;
3. art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyciąganie wniosków nieuprawnionych w świetle ujawnionych okoliczności sprawy;
4. art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie i niedostateczne uzasadnienie decyzji wynikające z faktu nieprzesłuchania odwołującej, a także nieuwzględnienia przez organ I instancji wniosku odwołującej o zawieszenie postępowania w sprawie.
Decyzją z dnia 14 listopada 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c i ust. 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] 2016 r. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium stwierdziło, że jak wynika z pisma Komendy Powiatowej Policji z dnia 18 sierpnia 2016 r., w dniu 18 sierpnia 2016 r. odwołująca się kierując samochodem przekroczyła dozwoloną prędkość jazdy w terenie zabudowanym o 56 km/h. Na kierującą nałożono mandat karny kredytowany 400 zł i 10 punktów karnych. Kierującej nie zatrzymano prawa jazdy z uwagi na fakt, iż nie posiadała go przy sobie - jak oświadczyła zostało ono zagubione w nieznanych jej okolicznościach. Kolegium uznało zatem, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zatrzymania E. Z. prawa jazdy na okres trzech miesięcy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) mówi wprawdzie o sytuacji, w której zatrzymano prawo jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy o kierujących pojazdami, niemniej jednak nie można go interpretować w oderwaniu od przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które regulują m.in. sytuację, w której brak jest dokumentu prawa jazdy w aktach organu. Kolegium stwierdziło, że przepisy ustanawiające podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w sytuacji przekroczenia o 50 km/h dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym wprost przewidują taki przypadek, gdy prawo jazdy nie zostało wcześniej fizycznie zatrzymane. Zgodnie bowiem z art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy jednocześnie zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Ponadto, zgodnie z tym przepisem, dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, jeżeli nie zostało ono zatrzymane w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W związku z tym przepisy ustawy przewidują, że brak zatrzymania prawa jazdy nie stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Zdaniem Kolegium, na konieczność interpretacji art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej z dnia 20 marca 2015 r. - w świetle uregulowań ustawy o kierujących pojazdami - wpływa również to, że jest to przepis o charakterze przejściowym. Podsumowując Kolegium uznało, że z akt sprawy wynika, że zaszły przesłanki do zatrzymania w niniejszej sprawie prawa jazdy. Nie ma bowiem podstaw do kwestionowania ustaleń Policji w niniejszej sprawie, a z akt sprawy wynika, iż E. Z. przyjęła mandat. Odnosząc się z kolei do zarzutów nieuwzględnienia przez organ I instancji elementów o charakterze subiektywnym (takich jak stopień zawinienia), w pierwszej kolejności Kolegium wskazało, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15 orzekł, iż art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627 z późn. zm.) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.):
a) w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz. U. z 2003 r. nr 42, poz. 364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. nr 38, poz. 167),
b) w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających - ze względu na stan wyższej konieczności - kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.
Kolegium zwróciło uwagę, że w przedmiotowej sprawie odwołująca się nie wskazała na żadnym etapie postępowania (w tym również w samym odwołaniu) na wystąpienie w przedmiotowej sprawie stanu wyższej konieczności. Gdyby bowiem odwołująca się działała w stanie wyższej konieczności, to uznać by należało, że nie popełniła wykroczenia. Tymczasem fakt popełnienia wykroczenia - jak wynika z akt sprawy - został potwierdzony mandatem karnym kredytowanym, który odwołująca się przyjęła. W ocenie Kolegium fakt, iż E. Z. przyjęła mandat karny rodzi określone skutki w postaci jego prawomocności. Zatem to działanie odwołującej się polegające na przyjęciu mandatu karnego kredytowanego sprawia, zdaniem Kolegium, że można bez wątpliwości stwierdzić, iż doszło do ujawnienia czynu polegającego na przekroczeniu prędkości w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h oraz że czyn ten jest wykroczeniem, a zatem nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 16 § 1 Kodeksu wykroczeń. W świetle powyższego Kolegium uznało, że zasadnym było zatrzymanie prawa jazdy E. Z. na okres trzech miesięcy.
Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się E. Z. i pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. wniosła na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła ponownie naruszenie:
1. art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 102 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące wydaniem bez podstawy prawnej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy organ I i II instancji nie dysponował informacją o zatrzymaniu prawa jazdy w rozumieniu przepisu art. 135 ust. 1 pkt 1a Prawa o ruchu drogowym, ponieważ skarżącej nie zatrzymano dokumentu prawa jazdy za pokwitowaniem.
2. art. 7, 77 § 1, oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ II instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i nieuwzględnienie słusznego interesu strony, w szczególności zaniechanie dostatecznego i dokładnego wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a w szczególności:
– nieprzeprowadzenie przez organ I instancji postępowania dowodowego w sprawie przy czynnym udziale strony, w szczególności nieprzesłuchanie strony na okoliczności ujawnienia czynu polegającego na przekroczeniu prędkości,
– uznanie przez organ II instancji za udowodnione okoliczności faktyczne dotyczące ujawnienia czynu polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym przy jednoczesnym braku podjęcia czynności zmierzających do ustalenia czy w sprawie nie zachodził stan wyższej konieczności.
3. art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyciąganie wniosków nieuprawnionych w świetle ujawnionych okoliczności sprawy.
4. art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie i niedostateczne uzasadnienie decyzji wynikające z faktu nieprzesłuchania skarżącej.
5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że podczas kontroli drogowej nie posiadała dokumentu prawa jazdy, a tym samym nie mogło dojść i nie doszło do jego zatrzymania. Komendant Wojewódzki Policji nie mógł więc przekazać organowi informacji o zatrzymaniu skarżącej dokumentu prawa jazdy, która może być wyłączną podstawą wydania przez starostę decyzji, gdyż przekazanie takiej informacji stanowiłoby w istocie poświadczenie nieprawdy co do tej okoliczności faktycznej. Powyższego organ w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił a nawet nie przeanalizował. Skarżąca wskazała, że do dnia 31 grudnia 2016 r. podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami była informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Oznacza to, że fizyczny brak zatrzymania dokumentu prawa jazdy na drodze determinuje, do dnia 31 grudnia 2016 r., brak możliwości wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżąca stwierdziła, że organ I instancji wydając decyzję, sprzecznie ze swoimi kompetencjami, zamiast - jako organ wykonawczy - zastosować obowiązujące przepisy prawa, sam kreuje normy prawne z przepisów tych niewynikające. Zdaniem skarżącej, już z tego tylko powodu decyzja Prezydenta Miasta, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji - jako wydane bez podstawy prawnej – winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Wobec bowiem braku podstawy prawnej organ administracyjny nie może kreować podstaw do dodatkowych sankcji, choćby mających charakter administracyjny. W ocenie skarżącej, organ I instancji przy wydawaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nie przeprowadził w zasadzie żadnego postępowania dowodowego w sprawie, czym naruszył nie tylko zasadę wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, ale także art. 80 k.p.a. Organ I instancji wydał bowiem decyzję wyłącznie w oparciu o informację Komendanta Powiatowego Policji z dnia 18 sierpnia 2016 r. o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu przez skarżącą pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Skarżąca stwierdziła, że co prawda zastosowanie przepisów art. 102 ust. 1 pkt 4 i art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami ma charakter obligatoryjny, jednakże powyższe nie zwalnia organu orzekającego od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto skarżąca wskazała, że organ I i II instancji na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie uwzględnił choćby elementów o charakterze subiektywnym, takich jak np. stopień zawinienia skarżącej, czy innych istotnych okoliczności sprawy usprawiedliwiających kierowanie przez skarżącą pojazdem z przekroczeniem prędkości, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Tego rodzaju ustaleń organ był władny poczynić tylko po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego do czego w niniejszej sprawie nie doszło. Skarżąca podniosła również, że Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających - ze względu na stan wyższej konieczności - kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium podtrzymało swoje stanowisko, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw nie można interpretować w oderwaniu od przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które regulują m.in. sytuację, w której brak jest dokumentu prawa jazdy w aktach organu. Zgodnie bowiem z art. 102 ust. 1c ustawy, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy jednocześnie zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W związku z tym przepisy ustawy przewidują, że brak zatrzymania prawa jazdy nie stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Kolegium wskazało, że po pierwsze skarżąca przyjęła mandat w postępowaniu mandatowym, a po drugie – w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organy nie badają okoliczności, w jakich doszło do popełnienia wykroczenia, ani okoliczności dotyczących sposobu dokonania pomiaru prędkości i rodzaju urządzeń do tego służących. Organy opierają bowiem swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na przekazanej informacji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zatem organ prowadzący postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów zmierzających do weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga E. Z. jest całkowicie nieuzasadniona.
Stan faktyczny sprawy jest między stronami bezsporny. W dniu 18 sierpnia 2016 r. skarżąca E. Z. kierując samochodem osobowym przekroczyła dozwoloną prędkość jazdy w terenie zabudowanym o 56 km/h, czym popełniła wykroczenie określone w art. 92a Kodeksu wykroczeń. E. Z. za ten czyn otrzymała 10 pkt karnych i przyjęła w tym dniu mandat kredytowany w wysokości 400 zł. Jednocześnie podczas kontroli drogowej w dniu 18 sierpnia 2016 r. E. Z. nie okazała dokumentu prawa jazdy twierdząc, że go przy sobie nie posiada z powodu prawdopodobnej utraty.
Spornym w sprawie jest to, że według skarżącej – skoro nie okazała w dniu kontroli dokumentu prawa jazdy, to dokument ten nie mógł jej być zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zatem nikt nie może już jej go zatrzymać i brak jest podstaw prawnych do wydania w stosunku do niej w późniejszym terminie decyzji o zatrzymaniu takiego dokumentu. Natomiast, zdaniem organów obu instancji, skoro E. Z. nie okazała w dniu kontroli dokumentu prawa jazdy, to dokument ten nie mógł jej być zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednak przepisy ustawy o kierujących pojazdami przewidują taką sytuację i organ kontrolujący zawiadamia o niej właściwego starostę, który wydaje w stosunku do kontrolowanej decyzję o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy z obowiązkiem zwrotu tego dokumentu do organu.
Zdaniem Sądu, rację mają organy obu instancji, albowiem sytuację faktyczną, która miała miejsce w niniejszej sprawie przewidują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627), które na dzień kontroli, tj. na dzień 18 sierpnia 2016 r. (jak i na dzień wydania zaskarżonych decyzji) w art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c stanowiły:
"Art. 102. 1. Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy: (...)
4) kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym;
(...)
1c. Starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym."
Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika więc wprost, że w sytuacji, gdy kierującemu pojazdem, który przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym dokument prawa jazdy nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, gdyż – tak jak w niniejszej sprawie – kontrolowany nie okazał takiego dokumentu, to starosta ma obowiązek wydać w stosunku do tego kierującego decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy.
Rację maja organy obu instancji podnosząc, że w niniejszej sprawie nie wykazano w żaden sposób istnienia stanu wyższej konieczności. Organ odwoławczy słusznie podkreślił, że skarżąca nie tylko nie wskazała na żadnym etapie postępowania na wystąpienie w sprawie stanu wyższej konieczności, co uzasadniałoby przyjęcie, że nie popełniła wykroczenia, ale wręcz przeciwnie - fakt popełnienia przez nią wykroczenia został potwierdzony mandatem karnym kredytowanym, który skarżąca przyjęła. Ma rację organ II instancji wskazując, że to działanie samej skarżącej polegające na przyjęciu mandatu karnego kredytowanego sprawia, że bez wątpliwości należy stwierdzić, iż doszło do ujawnienia czynu polegającego na przekroczeniu prędkości w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h oraz że czyn ten jest wykroczeniem, a zatem nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 16 § 1 Kodeksu wykroczeń.
Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje organu I i II instancji naruszają przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł - jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło