II SA/Bk 217/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. Sp. J. w B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], w której organ – po rozpoznaniu wniosku B. Spółki Jawnej w B. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] oddalającą odwołanie Spółki od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie na obszarze powiatu b. w okresie od 1 lutego 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie: świadczenia w zakresie kardiologii. Z przedstawionych sądowi akt wynika, że w dniu [...] listopada 2018 r. Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego NFZ, na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510 ze zm. – dalej w skrócie: "ustawa o świadczeniach"), ogłosił postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o ww. przedmiocie. W ogłoszeniu wskazano m.in., że po jego przeprowadzeniu zostanie zawarta jedna umowa. Oferty należało złożyć do dnia [...] listopada 2018 r. Na przedmiotowe postępowanie wpłynęły 2 oferty - oferta skarżącej Spółki i Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ł. Otwarcie ofert nastąpiło dnia [...] listopada 2018 r. Po sprawdzeniu braków formalnych komisja konkursowa przystąpiła do kolejnego etapu prac konkursowych - weryfikacji ofert pod kątem merytorycznym, rewidując prawdziwość i prawidłowości danych zawartych w obu ofertach, porównując je z dokumentacją przedstawioną przez oferentów wraz z formularzem ofertowym oraz danymi posiadanymi przez NFZ w systemach informatycznych. W toku tych prac obaj oferenci byli zobowiązywani do złożenia wyjaśnień, które składali w wyznaczonym przez komisję terminie. Jednocześnie, komisja konkursowa w dniach [...] grudnia 2018 r. (skarżąca Spółka) i [...] grudnia 2018 r. (SPZOZ w Ł.) przeprowadziła weryfikację oferentów w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, w szczególności przez oględziny pomieszczeń i urządzeń zakładu leczniczego podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa. Po dokonaniu oceny ofert, komisja konkursowa podjęła decyzję o przeprowadzeniu negocjacji z oboma oferentami, w wyniku których z każdym z oferentów ustalono ostateczne stanowiska co do ceny i liczby świadczeń oraz sporządzono i podpisano protokoły końcowe ze zbieżnymi stanowiskami. W dniu [...] grudnia 2018 r. nastąpiło rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania konkursowego, zgodnie z którym do zawarcia umowy została wybrana oferta SPZOZ w Ł. Odwołanie Spółki od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego zostało oddalone w decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka podniosła, że oferta SPZOZ w Ł. została nieprawidłowo oceniona w zakresie dostępności do badań wysiłkowych serca z użyciem cykloergometru. Oferentowi temu nie przysługiwały także 3 punkty za spełnienie kryterium rankingującego dotyczącego prowadzenia historii zdrowia i choroby w postaci elektronicznej. Zdaniem Spółki o nieprawidłowościach przesądza również fakt niespełnienia przez SPZOZ w Ł. warunku podstawowego, gdyż oferent ten nie dysponuje komórką organizacyjną wykazaną w ofercie do udzielania świadczeń w przedmiotowym zakresie, mimo dokonania jej rejestracji w rejestrze podmiotów leczniczych. Pomimo wpisu do tego rejestru od dnia [...] sierpnia 2018 r. poradnia kardiologiczna faktycznie nie funkcjonuje, potwierdza to brak odpowiednich oznaczeń na zewnątrz i wewnątrz budynku, o czym świadczą fotografie załączone do wniosku. W opinii Spółki wskutek nieprowadzenia działalności przez tę komórkę powinna być wykreślona z rejestru. Dodatkowo Spółka podniosła, że pomimo przedstawionej w ofercie decyzji wojewody związanej z wnioskiem o wydanie pozytywnej opinii o celowości inwestycji, w wyniku której miałaby zostać utworzona poradnia kardiologiczna, inwestycja ta nie została zrealizowana, a poradnia nie istnieje ani w starych ani nowych zabudowaniach, bowiem nie świadczą o tym żadne oznaczenia, a potwierdzają to informacje medialne. Powyższe świadczy o tym, że oferta SPZOZ w Ł. nie została należycie zweryfikowana, zawierała informacje nieprawdziwe i powinna podlegać odrzuceniu. Dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego NFZ podtrzymał dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne i decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymał w mocy własną decyzję wydaną [...] stycznia 2019 r. Rozpatrując zarzut dotyczący nienależytej weryfikacji przez komisję konkursową sprzętu wykazanego przez SPZOZ w Ł. organ wskazał, że w oparciu o jednolite zasady postępowania komisja konkursowa dokonała oceny obu oferentów w zakresie dotyczącym wykonywania przez nich prób wysiłkowych serca przy użyciu cykloergometru rowerowego i wobec wykazania przez nich cykloergometrów KETTLER - prawidłowo ustaliła, iż obaj oferenci spełniają obligatoryjne wymagania w tym zakresie. Odpowiadając na zarzut nieprawidłowego przyznania SPZOZ w Ł. 3 punktów za spełnienie kryterium rankingującego, dotyczącego prowadzenia historii zdrowia i choroby w postaci elektronicznej, organ wskazał, że zgodnie z zał. Nr 2 do kryteriów oceny ofert - Tabela nr 2 – Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (AOS, ASDK) - część wspólna, każdy z oferentów mógł otrzymać 3 dodatkowe punkty w kryterium jakości za spełnienie warunku w brzmieniu: "Świadczeniodawca prowadzi historię zdrowia i choroby w postaci elektronicznej, w sposób, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy o prawach pacjenta, oraz wystawia recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku." Obaj oferenci odpowiedzieli "TAK" na ww. pytanie ankietowe, deklarując tym samym spełnianie tego warunku dodatkowo ocenianego. Dodatkowo SPZOZ w Ł. dołączył do oferty własne oświadczenie z dnia [...] listopada 2018 r., że prowadzi historię zdrowia i choroby w postaci elektronicznej oraz wystawia recepty i skierowania poprzez generowanie w oprogramowaniu firmy K., załączając kopię oświadczenia K. Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2018 r. w którym firma ta potwierdziła m.in., że SPZOZ w Ł. "posiada systemy informatyczne przygotowane do prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej w rozumieniu ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta z uwzględnieniem wystawiania recept i skierowań co najmniej poprzez nanoszenie danych za pomocą wydruku (wydruk recept i skierowań bezpośrednio z systemu informatycznego)". Natomiast Spółka potwierdziła deklarację spełnienia warunku przedstawiając w dniu [...] grudnia 2018 r. kserokopię faktur zakupu oprogramowania oraz kserokopie podręczników użytkownika. Podczas weryfikacji obu oferentów w miejscu udzielania świadczeń komisja konkursowa dokonała rzeczywistego sprawdzenia funkcjonalności posiadanych przez nich systemów w zakresie cytowanego wyżej warunku rankingującego, odzwierciedlając tę czynność w dokumencie o nazwie "Wynik weryfikacji oferenta". Organ nie zgodził się ze Spółką, że warunkiem niezbędnym do wiarygodnej oceny jest tylko i wyłącznie przedłożenie przez oferenta zanonimizowanego wydruku historii zdrowia i choroby, potwierdzającego jej prowadzenie na dzień złożenia oferty lub dzień wcześniejszy, gdyż w takim przypadku warunek rankingujący zostałby odmiennie sformułowany przez prawodawcę, co narzucałoby komisji konkursowej jedyny właściwy sposób postępowania. Odwołując się do orzecznictwa organ wskazał, że oferta ma być aktualna w toku całego postępowania, poczynając od jej złożenia, aż do rozpoczęcia obowiązywania umowy, co służyć ma konkretnemu celowi, a mianowicie stworzenia możliwości jej zweryfikowania na odpowiednim etapie postępowania konkursowego. Organ zauważył jednocześnie, że zapisy § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1372 ze zm. – dalej w skrócie: "rozporządzenie w sprawie kryteriów wyboru ofert") oraz § 10 ust. 2 Zarządzenia Nr 18/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie oznaczają konieczności przedstawienia przez oferentów dowodów datowanych najpóźniej na dzień złożenia oferty odnośnie wszystkich warunków wymaganych dodatkowo ocenianych, oznaczają natomiast obowiązek poddania się przez oferentów weryfikacji celem uprawdopodobnienia spełniania zadeklarowanych warunków – zgodnie z żądaniem komisji konkursowej. W przedmiotowym postępowaniu konkursowym, komisja konkursowa uprawdopodobniła spełnianie warunku dodatkowo ocenianego dotyczącego prowadzenia historii zdrowia i choroby w postaci elektronicznej, poprzez zobligowanie każdego z oferentów do okazania tej funkcjonalności w trakcie weryfikacji w miejscu udzielania świadczeń, co – w ocenie organu NFZ – należy uznać za postępowanie prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów dotyczących niespełnienia przez SPZOZ w Ł. warunku wymaganego, jakim jest posiadanie komórki organizacyjnej odpowiedniej do udzielania świadczeń w przedmiotowym zakresie, organ zauważył, że w księdze rejestrowej o numerze [...] prowadzonej przez Wojewodę P. dla podmiotu SPZOZ w Ł., wpisana jest poradnia kardiologiczna, z datą rozpoczęcia działalności [...] sierpnia 2018 r. Mając powyższe na uwadze, komisja konkursowa prawidłowo oceniła, że SPZOZ w Ł. na dzień złożenia oferty spełnia wymóg posiadania wpisu poradni kardiologicznej, co zgodnie z zapisami art. 103 w zw. z art. 106 ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2190 ze zm.) oznacza, że może prowadzić działalność leczniczą w przedmiotowym zakresie. Odnosząc się natomiast do uwag w zakresie niepodjęcia przez tego oferenta działalności leczniczej zgodnie z terminami określonymi wpisem, organ stwierdził, że w ramach przyznanych Narodowemu Funduszowi Zdrowia kompetencji nie leży kontrola działalności wojewody jako organu prowadzącego rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą, a prawidłowość działań komisji w tym zakresie reguluje § 7 rozporządzenia w sprawie kryteriów wyboru ofert, zgodnie z którym kryterium wpisu jest spełnione, jeśli wpis jest ujawniony w księdze rejestrowej oferenta. W ocenie organu, komisja konkursowa dochowała należytej staranności w przedmiocie zweryfikowania ww. oferenta zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składnia ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1897 – dalej jako: "rozporządzenie o pracach komisji"). Przepis ten expressis verbis stwierdza, iż komisja konkursowa może przeprowadzić weryfikację każdego oferenta w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, w szczególności przez oględziny pomieszczeń i urządzeń podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa, a także zażądać przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta. Nie oznacza to, że na dzień weryfikacji oferent ma już prowadzić działalność w przedmiotowym zakresie i posiadać oznaczenia na zewnątrz i wewnątrz budynku, tak jakby poradnia kardiologiczna już działała, pomimo, że można w niej udzielać świadczeń finansowanych ze środków publicznych dopiero od dnia obowiązywania umowy. W przedmiotowym postępowaniu konkursowym komisja dokonała weryfikacji oferenta w miejscu udzielania świadczeń, co potwierdzają zapisy w dokumencie o nazwie "Wynik weryfikacji oferenta" z dnia [...] grudnia 2018 r. ("Poradnia kardiologiczna zlokalizowana jest na parterze w budynku przy ul. [...] w gab. nr [...], bez barier architektonicznych.". W załączniku nr 2 do tego dokumentu komisja konkursowa odnotowała sprawdzenie sprzętu wykazanego w ofercie adekwatnie do wskazanego w ofercie jego usytuowania (w miejscu bądź w lokalizacji), co miało znaczenie w aspekcie uzyskania dodatkowej punktacji za spełnienie warunków rankingujących. Oznacza to zdaniem organu, że komisja konkursowa naocznie stwierdziła dysponowanie przez SPZOZ w Ł. pomieszczeniami oraz sprzętem na potrzeby przyszłego kontraktu w przedmiotowym zakresie świadczeń. Oferent ten spełnił warunki wymagane, poprzez przedstawienie odpowiedniego potencjału wykonawczego opartego na bazie lokalowej funkcjonującego szpitala, co czyni niezasadnymi domniemania, że poradnia kardiologiczna czeka na ukończenie nowego budynku. Organ zwrócił także uwagę na fakt, że przywoływany przez Spółkę dokument, jakim jest załączona w ofercie SPZOZ w Ł. "Opinia o celowości inwestycji" wydana z upoważnienia Wojewody P. dnia [...] grudnia 2016 r., potwierdza jednoznacznie, że SPZOZ w Ł. otrzymał zgodę na modernizację pomieszczeń w ramach dotychczasowej infrastruktury, której celem było przygotowanie poradni kardiologicznej w użytkowanych obecnie budynkach, co nie wyklucza, że razem z innymi poradniami zostanie ona w przyszłości przeniesiona do nowego budynku, o czym świadczą cytowane przez Spółkę informacje medialne. Zdaniem organu NFZ, nie potwierdziły się zarzuty naruszeń przepisów prawa. Materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że nie doszło do podania przez SPZOZ w Ł. informacji nieprawdziwych, brak było również przesłanek uzasadniających konieczność odrzucenia tej oferty. W skardze złożonej do tut. Sądu, działająca w imieniu Spółki pełnomocnik zaskarżyła powyższą decyzję w całości i sformułowała zarzuty naruszenia: 1. art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, poprzez błędną jego wykładnię i niezastosowanie, przez przyjęcie, że oferent SPZOZ w Ł., w ofercie złożonej w postępowaniu konkursowym, nie podał nieprawdziwych informacji co do spełniania warunków dotyczących kryterium jakości i tzw. innym, wymienionych w przepisach rozporządzenia w sprawie kryteriów wyboru ofert: a) załączniku nr 2, tabela nr 2 Ambulatoryjna opieka specjalistyczna - Część wspólna, III. Jakość - Pozostałe warunki, Lp. 3. Świadczeniodawca prowadzi historię zdrowia i choroby w postaci elektronicznej, w sposób, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy o prawach pacjenta, oraz wystawia recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku, b) załączniku nr 2, tabeli nr 2 Ambulatoryjna opieka specjalistyczna - Część wspólna, VII. Kryterium - Inne pkt 2. Brak ważnej pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach - dotyczy podmiotu leczniczego lub jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego utworzonych po dniu 29 czerwca 2016 r., lub inwestycji wszczętej po tym dniu, przy pomocy których mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania, co powinno skutkować odrzuceniem oferty SPZOZ w Ł. na wstępnym etapie rozpoznania, oraz wadliwego uznania w decyzji, że oferent warunki wyżej wymienione spełniał, wobec czego nie miało miejsca naruszenie interesu skarżącej oraz zasad postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; 2. art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, poprzez błędną jego wykładnię i niezastosowanie, przez przyjęcie, że oferent SPZOZ w Ł., spełniał wymagane warunki określone w przepisach prawa, mimo że wykazał w ofercie komórkę organizacyjną w postaci poradni kardiologicznej, w której nie prowadzona była działalność lecznicza zgodnie z wpisem w Rejestrze Podmiotów Leczniczych; 3. art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez zaniechanie rzetelnej oceny ofert w toku postępowania, podczas gdy z tego przepisu wynika obowiązek porównania ofert według kryteriów wyboru wymienionych przez ustawodawcę; 4. art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez: a) jego niezastosowanie i niezapewnienie równego traktowania wszystkich oferentów, którzy ubiegali się o zawarcie umowy w postępowaniu konkursowym, stosowanie kryteriów wyboru ofert i oceny tych kryteriów w ofercie w sposób, który świadczył o niezagwarantowaniu zasad uczciwej konkurencji między oferentami poprzez pominięcie należytej weryfikacji danych przedstawionych w ofercie SPZOZ w Ł., mimo że z jego oferty wynikało, że warunków nie spełnia; 5. art. 132 ust. 1 i 2, art. 134 ust. 1, art. 148, art. 152 ust. 1 i art. 154 ustawy o świadczeniach, poprzez wadliwe uznanie, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia interesu skarżącej oraz zasad postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, mimo że postępowanie prowadzone było z naruszeniem zasad postępowania skutkującym naruszeniem interesu prawnego strony skarżącej; 6. art. 7, 8, 77 § 12, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz polegającego na dokonaniu dowolnej oceny dowodów. Mając na uwadze powyższe autorka skargi wniosła o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zasady prowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert, które to konkursy mają za zadanie wyłonić oferenta do podpisania umowy o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej wynikają przede wszystkim z ustawy o świadczeniach oraz m.in. z rozporządzenia w sprawie kryteriów wyboru ofert i rozporządzenia o pracach komisji, jak też zarządzeń Prezesa NFZ, w tym przywołanego zarządzenia w sprawie warunków postępowania. W myśl art. 139 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert (pkt 1) albo w trybie rokowań (pkt 2). Stosownie do art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, Prezes NFZ określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i szczegółowe warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 ustawy o świadczeniach). Konkurs ofert jest szczególnego rodzaju odmianą przetargu, który składa się z dwóch części: jawnej i niejawnej. W części jawnej komisja konkursowa stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert, otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 31d oraz warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 oraz przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 2 ustawy o świadczeniach). W części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert najkorzystniejszych pod względem kryteriów wyboru ofert określonych w art. 148 ust. 1, nie dokonać wyboru żadnej oferty, może też przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ich ceny (art. 142 ust. 5 i ust. 6 ustawy o świadczeniach). Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert: 1) jakości, 2) kompleksowości, 3) dostępności, 4) ciągłości, 5) ceny - udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Rozstrzygnięcie kończące konkurs ofert, jeżeli żaden z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, co do zasady kończy to postępowanie. Jeżeli jednak, tak jak w niniejszym przypadku, którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne zainicjowane odwołaniem nie stanowi jednak kontynuacji postępowania w sprawie zawarcia umowy, nie jest następnym jego etapem, a organ prowadzący postępowanie nie przejmuje w nim uprawnień komisji konkursowej (por. wyroki NSA z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 55/14, z dnia 3 października 2018 r. sygn. akt II GSK 2947/16, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obowiązują dwie podstawowe zasady, będące jednocześnie wytycznymi kierunkowymi przy ocenie zastosowania i przy interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Są to: zasada równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz obowiązek organu prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji (art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach). Zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego (art. 154 ustawy o świadczeniach), jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, w tym z zachowaniem wymienionych zasad równego traktowania świadczeniodawców oraz prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Chodzi tu zatem nie tylko o kontrolę postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1288/18, dostępny w CBOSA). Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania (świadczeniodawcy) w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 735/18, dostępny w CBOSA). Zdaniem Sądu przeprowadzone w tej sprawie przez komisję konkursową postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami i jego ocena dokonana przez organ rozpatrujący odwołanie skarżącej, nie naruszają prawa. Analiza przedstawionych Sądowi akt pozwala na stwierdzenie, że w postępowaniu tym nie naruszono zasad równego traktowania i zagwarantowano oferentom zachowanie uczciwej konkurencji. Organ rozpatrujący sprawę po wniesieniu odwołania i następnie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rzetelnie i w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, wyjaśniając wszystkie kwestie istotne dla rozstrzygnięcia konkursu. Brak jest podstaw do uznania, że oferta SPZOZ wybrana została w sposób nieprawidłowy, naruszający wskazane w skardze przepisy prawa. Zasadniczy spór w sprawie ogniskuje się wokół dwóch kwestii. Po pierwsze, zdaniem Spółki, SPZOZ w Ł. podał nieprawdziwe informacje co do spełnienia warunków kryterium jakości i tzw. kryterium innego w postaci: (-) prowadzenia historii zdrowia i choroby w postaci elektronicznej i (-) posiadania ważnej pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Powyższe - w świetle art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach – powinno w ocenie skarżącej skutkować odrzuceniem oferty kontroferenta. Po drugie, Spółka twierdzi, że SPZOZ nie spełniał warunków określonych w przepisach prawa, bowiem wskazał komórkę organizacyjną w postaci poradni kardiologicznej, w której nie była prowadzona działalność lecznicza zgodnie z wpisem w Rejestrze Podmiotów Leczniczych co naruszało podstawowe zasady prowadzenia działalności leczniczej – art. 108 ust. 2 pkt 6, art. 107 ustawy o działalności leczniczej i również powinno doprowadzić do odrzucenia oferty SPZOZ na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, upatrywanego przez skarżącą Spółkę w niezasadnym przyjęciu, że SPZOZ w Ł. nie podał nieprawdziwych informacji co do spełnienia warunku kryterium jakości wymienionego w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert - o obrzmieniu: "Świadczeniodawca prowadzi historię zdrowia i choroby w postaci elektronicznej, w sposób, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy o prawach pacjenta, oraz wystawia recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku." Sąd nie może zgodzić się ze stroną skarżącą wskazującą, że spełnienie tego warunku wymaga od oferenta rzeczywistego prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej przynajmniej od dnia złożenia oferty lub wcześniej, a o tym, że oferent prowadzi dokumentację medyczną w zadeklarowanej formie może świadczyć tylko wydruk historii zdrowia i choroby, potwierdzający jej prowadzenie na dzień złożenia oferty lub dzień wcześniejszy. Z przepisu § 5 rozporządzenia w sprawie kryteriów wyboru ofert wynika, że spełnianie warunków deklarowanych przez oferenta musi zaistnieć w okresie związania ofertą, a więc od chwili skutecznego złożenia oferty, a nie dopiero w czasie realizacji umowy. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 124/19, że spełnianie warunku w odniesieniu do wykonywania określonych czynności, działań, posiadania uprawnień można rozumieć jako realną zdolność do ich wykonywania w czasie złożenia oferty, przy uwzględnieniu posiadanych już środków materialnych, uprawnień (licencji, pozwoleń na używanie, certyfikatów itp.) i faktycznej zdolności do ich wykorzystywania zgodnie z deklaracją. Naczelny Sąd Administracyjny oceniał w przywołanej sprawie zadeklarowanie przez oferenta prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej lub odrębnej aplikacji służącej do rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną i wskazał, że w przypadku takiej deklaracji należy posiadać w okresie związania ofertą oraz przez cały czas realizacji umowy odpowiedni sprzęt, wraz z odpowiednim oprogramowaniem umożliwiającym taką funkcjonalność oraz z odpowiednimi uprawnieniami (licencjami) do jego wykorzystywania w objętym ofertą miejscu realizacji działalności. Za zbyt daleko idące NSA uznał stwierdzenie, że brak uruchomienia programu i faktycznego prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, nie pozwala na rzetelną weryfikację spełnienia wykazanego w ofercie warunku. Zdaniem Sądu, w realiach rozpatrywanego przypadku, oświadczenie SPZOZ w przedmiocie prowadzenia historii zdrowia i choroby, dołączone w postępowaniu konkursowym dokumenty wskazujące na dysponowanie oprogramowaniem firmy K. oraz zweryfikowanie przez komisję konkursową funkcjonalności systemów w miejscu udzielania świadczeń – świadczą o tym, że kontroferent Spółki spełniał oceniany warunek. Składając ofertę SPZOZ oświadczył, że prowadzi historię zdrowia i choroby w postaci elektronicznej oraz wystawia recepty i skierowania poprzez generowanie ich w oprogramowaniu firmy K. Oferent dołączył przy tym oświadczenie K. Sp. z o.o., w którym m.in. potwierdzono, że SPZOZ w Ł. posiada systemy informatyczne przygotowane do prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej w rozumieniu ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta z uwzględnieniem wystawiania recept i skierowań, co najmniej poprzez nanoszenie danych za pomocą wydruku (wydruk recept i skierowań bezpośrednio z systemu informatycznego). W aktach znajdują się też dokumenty wskazujące na kilkuletnią współpracę SPZOZ z firmą K., świadczącą usługi zintegrowanego systemu obsługi szpitala i przychodni, m.in. z funkcjonalnością prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej. Ponadto, podczas weryfikacji przeprowadzonej przez Komisję w miejscu udzielania świadczeń sprawdzono funkcjonalność systemów do prowadzenia dokumentacji medycznej w tej postaci. Uczyniono to również w przypadku skarżącej Spółki. W związku z powyższym nie było podstaw do uznania, że oferent SPZOZ podał nieprawdziwe informacje dotyczące spełnienia omawianego warunku prowadzenia historii zdrowia i choroby w postaci elektronicznej. Usprawiedliwionych podstaw nie znajduje również zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, poprzez przyjęcie, że oferent SPZOZ nie podał nieprawdziwych informacji, co do spełnienia warunku wymienionego w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie kryteriów wyboru ofert – o brzmieniu: "Brak ważnej pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach - dotyczy podmiotu leczniczego lub jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego utworzonych po dniu 29 czerwca 2016 r., lub inwestycji wszczętej po tym dniu, przy pomocy których mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania". Brak takiej opinii skutkuje odjęciem 8 punktów przyznawanych ofercie. Analiza treści przedstawionej przez SPZOZ opinii Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2016 r. o celowości inwestycji wskazuje, że pozytywnie opiniuje utworzenie nowych komórek, obejmujących m.in. poradnię kardiologiczną oraz modernizację pomieszczeń, m.in. na parterze (w tym również na potrzeby poradni kardiologicznej). Sąd podziela stanowisko organu, że treść dołączonej do oferty opinii Wojewody obejmuje stanowisko tego organu aprobujące potrzebę utworzenia poradni kardiologicznej na bazie istniejącej infrastruktury szpitala. Treść opinii nie określa, że modernizacji podlega określona komórka organizacyjna. Z jej treści wysnuć zaś można wniosek, że obejmuje modernizację pomieszczeń w ramach dotychczasowej infrastruktury istniejącej w 2016 r. Przedstawiając w ofercie komórkę organizacyjną przychodni kardiologicznej utworzoną w 2018 r. (wpis w Rejestrze Podmiotów Leczniczych) SPZOZ "zrealizował" ww. opinię Wojewody. Powstała bowiem komórka organizacyjna przychodni kardiologicznej – zgodnie z opinią – na bazie zmodernizowanych pomieszczeń na parterze budynku i w ten sposób przedstawiona w ofercie została następnie przez komisję zweryfikowana w miejscu. Komisja potwierdził, że na parterze budynku zlokalizowana jest poradnia kardiologiczna, która dysponuje odpowiednim sprzętem na potrzeby realizowania kontraktu w zakresie przedmiotowych świadczeń. Ocena organu, że powyższa opinia Wojewody dotyczyła komórki organizacyjnej utworzonej w 2018 r. nie jest zatem dowolna. W konsekwencji uprawniało to komisję konkursową do nieodejmowania 8 punktów dla SPZOZ w Ł. za brak decyzji o celowości inwestycji. Brak jest tym bardziej podstaw do uznania, że w tym zakresie oferta SPZOZ powinna zostać odrzucona. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że oferta SPZOZ w Ł. powinna zostać odrzucona, gdyż oferent ten nie spełniał wymaganych warunków określonych w przepisach prawa, wykazując w ofercie komórkę organizacyjną w postaci poradni kardiologicznej, w której nie prowadzona była działalność lecznicza zgodnie z wpisem w Rejestrze Podmiotów Leczniczych. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że komisja konkursowa i organ rozpatrujący odwołanie opierają się na danych rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Skoro poradnia kardiologiczna SPZOZ była zarejestrowana na dzień złożenia oferty i w czasie trwania postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, oznacza to, że podmiot leczniczy może prowadzić taką działalność leczniczą. Komisja i organy nie są przy tym uprawnione do weryfikowania przesłanek uzasadniających wykreślenie z rejestru określonej działalności leczniczej. Kompetencje w tym zakresie ma tylko organ prowadzący rejestr. Z § 7 rozporządzenia w sprawie kryteriów wyboru ofert wynika, że kryterium wpisu do rejestru jest spełnione, jeżeli wpis jest ujawniony w księdze rejestrowej oferenta. Sąd pragnie zaznaczyć, że komisja konkursowa może jednak stosownie do § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji - przeprowadzić weryfikację oferenta w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, w szczególności przez oględziny pomieszczeń i urządzeń zakładu leczniczego podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa, a także zażądać przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta. Jeżeli w wyniku takiej weryfikacji, która została przeprowadzona w sprawie, stwierdzono, że oferent może prowadzić działalność leczniczą w zakresie poradni kardiologicznej, gdyż poza wpisem do rejestru dysponuje odpowiednim zapleczem (lokalizacja, sprzęt medyczny), to nie może być mowy o naruszeniu art. 149 § 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. W takim przypadku, brak "uruchomienia" poradni kardiologicznej i faktycznego prowadzenia działalności leczniczej w tym zakresie, nie uzasadnia twierdzenia, że oferta SPOZ nie spełnia warunków określonych w przepisach prawa. Istotne jest to, że od chwili złożenia oferty istnieje możliwość prowadzenia działalności leczniczej o danym profilu, wynikającym z wpisu do rejestru. W tym względzie istotne są zatem ustalenia, czy oferent dysponuje odpowiednim zapleczem i ma realną zdolność do prowadzenia działalności leczniczej. Pozbawiony podstaw jest zatem zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. Zaskarżona decyzja nie budzi również wątpliwości i zastrzeżeń sądu w pozostałym zakresie. W szczególności dotyczy to trybu prowadzenia postępowania konkursowego oraz jednolitej oceny ofert biorących udział w postępowaniu i stosowania czytelnych kryteriów weryfikacji. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w trakcie postępowania konkursowego zapewniono oferentom równe traktowanie i zagwarantowano zachowanie uczciwej konkurencji. Weryfikacja oferty SPZOZ była należyta i odbyła się na takich samym zasadach jak weryfikacja oferty strony skarżącej. Naruszenia wymienionych reguł skarżąca upatruje tymczasem w błędnej weryfikacji kontroferenta co do spełnienia wymaganych warunków, która nie doprowadziła do odrzucenia oferty SPZOZ. Bezpodstawność stawianych zarzutów w tym zakresie sprawia, że pozbawione podstaw są zarzuty naruszenia art. 134 ust. 1, art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Nie sposób tym samym stwierdzić, że doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej Spółki. W zaskarżonej do Sądu decyzji organ ocenił postępowanie konkursowe i rozstrzygnięcie wieńczące jego przeprowadzenie, dając temu wyraz w motywach decyzji i wskazując przyczyny nieuwzględnienia odwołania. Tym samym na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i 2, 80 i 107 § 3 K.p.a. Organ nie miał podstaw do uwzględnienia odwołania Spółki. Uznając zatem, że decyzja będąca przedmiotem skargi jest zgodna z prawem, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).