III SA/Łd 127/19

Dnia 10 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Asesor NSA Teresa Rutkowska, , Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oddala skargę. III SA/Łd 127/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z2018 r. poz. 2096) –dalej: k.p.a.; art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (teksty jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 978)- dalej: u.k.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., znak [...] o skierowaniu J. G. na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. kierowanym do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta Ł. [...] poinformował , iż podczas przeprowadzonych badań toksykologicznych J. G. stwierdzono jednostkę chorobową uzasadniającą skierowanie w/w na badania lekarskie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. celem ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Powyższe pismo zostało przekazane zgodnie z właściwością miejscową względem miejsca stałego zameldowania skarżącego – Staroście [...], który zawiadomieniem z dnia 14 sierpnia 2018 r. wszczął postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia 12 września 2018 r. skierował J. G. na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B. Pismem procesowym z dnia 10 września 2018 r., które wpłynęło do organu w dniu 13 września 2018 r., a więc po dacie wydania decyzji I instancyjnej, ustanowiony przez skarżącego profesjonalny pełnomocnik wnosił o umorzenie postępowania administracyjnego wskazując, iż zawiadomienia kierowane do różnych instytucji państwowych o domniemanej chorobie alkoholowej skarżącego stanowią pomówienia oraz przejawy nękania J. G. ze strony jego byłej partnerki A. K., z którą pozostaje w konflikcie. Skarżący nie nadużywa alkoholu oraz nigdy nie miał z tego powodu konfliktów z prawem. Co istotne w sprawie, skarżący w dniu 24 sierpnia 2018 r. uzyskał orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami . Ponadto skarżący był poddawany innym badaniom specjalistycznym, które wykazały w sposób jednoznaczny, iż brak jest podstaw do rozpoznania u niego uzależnienia od alkoholu, czy też choroby psychicznej. Na okoliczność powyższego pełnomocnik skarżącego załączył dokumentację sporządzoną przez lekarzy i psychologa. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego ponowił argumentację podniesioną w w/w piśmie z dnia 10 września 2018 r. wskazując ponadto, iż przeprowadzone w dniu 24 sierpnia 2018 r. badania w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy związane były z faktem ubiegania się przez skarżącego o uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C i D. Wymagania te są znacznie wyższe niż dotyczące kategorii B. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.i utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie bezsporne pozostaje, że Starosta [...] w związku z otrzymanym pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. Instytutu Medycyny Pracy [...], powziął wiarygodną informację, co do stanu zdrowia skarżącego, który może mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów w zakresie posiadanych uprawnień. Tym samym spełniona została przesłanka z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., uzasadniająca wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia, gdyż zgodnie z powołanym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Natomiast, co do podniesionych zarzutów odwołania oraz załączonej do niego jako dowód dokumentacji Kolegium w pierwszej kolejności odniosło się do przedłożonych przez stronę orzeczenia lekarskiego nr [...] i orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia 24 sierpnia 2018 r., wydanych na wniosek skarżącego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł., orzekających o braku po stronie skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami kat. C1, C1+E, C, Ce, D1, D1+E, D, DE. W tym zakresie Kolegium zwróciło się do jednostki orzeczniczej przeprowadzającej powyższe badania z pytaniem, czy obejmują one swoim zakresem i treścią badanie, do którego poddania się J. G. został zobowiązany kwestionowaną decyzją Starosty [...]. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. poinformował organ odwoławczy, iż J. G. winien poddać się badaniom, zgodnie z wydanym skierowaniem. Kolegium uznało, iż przedstawione przez J. G. orzeczenia nie są wystarczające dla wywiązania się z nałożonego nań obowiązku. Tym bardziej, że podstawę nałożonego obowiązku stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., natomiast podstawę wydania orzeczeń przedłożonych przez skarżącego stanowił przepis art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p. Ten ostatni przepis dotyczy osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii. W niniejszej sprawie wymagane jest wydanie orzeczenia lekarskiego w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., czyli w odniesieniu do osób już posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami, ale co do których istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Orzeczenia WOMP w Ł. z 24 sierpnia 2018 r. ( lekarskie nr [...] i pedagogiczne nr [...]) są pozytywne i nie zawierają przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Nie można uznać ich jednak za spełniające wymogi ustawy o kierujących pojazdami. Organ medyczny inaczej bada kandydata na kierowcę a inaczej kierowcę, co do którego istnieją zastrzeżenia. W tym drugim przypadku zakres badań specjalistycznych ukierunkowany jest na rodzaj schorzenia. Bez wpływu na wynik sprawy, w ocenie Kolegium, pozostawały także pozostałe załączone do odwołania dokumenty, mające wskazywać na bezzasadność skierowania skarżącego na przedmiotowe badania, gdyż jak wskazał organ odwoławczy nie zostały one wydane przez wskazaną w ustawie, właściwą jednostkę orzeczniczą uprawnioną do przeprowadzania tego rodzaju badań. Co więcej z treści jednego z przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego zaświadczeń Fundacji A." Centrum Leczenia Uzależnień i Zaburzeń Psychicznych Przewlekłych Stanów Stresowych i Kryzysowych w Ł. z dnia 6 września 2018 r. wynika, że u J. G. rozpoznano zaburzenia zachowania spowodowane szkodliwym użyciem alkoholu. Kolegium stwierdziło, iż kwestionowana przez stronę decyzja Starosty [...] z [...] r. odpowiada prawu. Skierowanie na badania lekarskie nie jest jednoznaczne z pozbawieniem uprawnień do kierowania pojazdem. Dopiero niepoddanie się tym badaniom w terminie zakreślonym skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o umorzenie postępowania administracyjnego zarzucił naruszenie: - art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające skierowanie skarżącego na badania lekarskie, w sytuacji, gdy z załączonego do akt sprawy materiału dowodowego wynika, że w dniu 24 sierpnia 2018 r. skarżący "nabył uprawnienia i spełnił wymagania celem uzyskania prawa jazdy kategorii C i D"; - art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 §1 k.p.a. w zw. z art. 73 k.p.a. poprzez pominięcie faktu uzyskania prawa jazdy kategorii C i D, która to okoliczność jednoznacznie wskazuje na brak zasadności skierowania skarżącego na badania kategorii B, która to kategoria jest bardziej ograniczona, niż kategoria uzyskana przez skarżącego; - art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności nieuwzględnienie przedłożonych orzeczeń z dnia 24 sierpnia 2018 r.; - art. 41 ust. 1 i ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej poprzez całkowite pozbawienie skarżącego możliwości obrony swoich praw , w szczególności czynienie ustaleń wprost sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, brak bezstronności oraz brak wysłuchania strony przed wydaniem rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej: p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić ich nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) – dalej: u.k.p. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Organ administracji I instancji wszczął postępowanie po otrzymaniu pisma Instytutu Medycyny Pracy [...] z dnia 28 czerwca 2018 r. informującego, że podczas badań konsultacyjnych na obserwacji na oddziale toksykologii rozpoznano u J. G. jednostkę chorobową, która zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.k.p. stanowi przeciwwskazania do posiadania prawa jazdy. Stwierdzona jednostka chorobowa, to aktywna forma uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie przyjął, że badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia bądź braku przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami osoby posiadającej prawo jazdy odbywa się na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Na innej podstawie, to znaczy art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p., badaniom lekarskim poddawana jest osoba ubiegająca się dopiero o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem. W sprawie pozostaje bezsporne, że w dacie rozpoznania u skarżącego jednostki chorobowej wymienionej w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.k.p. ( 28 czerwca 2018 r.) jak i w dacie wszczęcia przez organ postępowania w niniejszej sprawie ( 14 sierpnia 2018 r.), J. G. posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Decyzja organu I instancji o skierowaniu na badania dotyczyła badań przeprowadzonych w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami właśnie tej kategorii. Obowiązkiem adresata decyzji było zatem poddanie się badaniom w jednostce wskazanej przez organ – Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. W myśl § 10 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. " w sprawie badań osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 250) jednostkami uprawnionymi do przeprowadzenia badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkana osoby badanej. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., że załączone przez skarżącego orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia 24 sierpnia 2018 r. nr [...] nie może stanowić dowodu w sprawie na okoliczność braku podstaw do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie. Orzeczenie lekarskie nr [...] wydane zostało na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p., a nie na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Oprócz okoliczność wydania go w niewłaściwym trybie należy również zwrócić uwagę, iż lekarz je wydający w zakresie braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E nie dysponował wiedzą o wcześniejszym rozpoznaniu u skarżącego aktywnej formy uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest niezgodne, z dokonanym na oddziale toksykologii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. [...], rozpoznaniem u skarżącego jednostki chorobowej uniemożliwiającej posiadanie prawa jazdy. Pozostaje także w sprzeczności ze znajdującym się w aktach sprawy zaświadczeniem wystawionym w dniu 6 września 2018 r przez lekarza terapeutę uzależnień Annę Kopczyńską, która stwierdziła cyt. " Na podstawie rozmów i uzyskanych testów u pacjenta rozpoznaję zaburzenia zachowania spowodowane szkodliwym użyciem alkoholu". W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Sądu, konieczne było poddanie się przez skarżącego badaniom lekarskim w WOMP w Ł. w trybie przewidzianym w art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Przeprowadzenie takich badań przez lekarza, który zapozna się z treścią pisma Instytutu Medycyny Pracy [...] w Ł. z dnia 28 czerwca 2018 r., umożliwi jednoznaczne ustalenie czy u skarżącego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Wynik tych badań wyjaśni także trafność orzeczenia lekarskiego nr [...] r., wydanego przez WOMP w Ł. w dniu 24 sierpnia 2018 r. w trybie art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p. W ocenie Sądu niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy przepisów artykułów 7,8,9,77 i 73 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało decyzję w oparciu o wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy. Ocena zebranego materiału dowodowego dokonana została prawidłowo, zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika, by w trakcie postępowania strona pozbawiona została prawa wglądu do akt sprawy. Organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie poinformował strony na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże powyższe uchybienie nie mogło skutkować odmiennym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. Wykazanie związku pomiędzy tym uchybieniem, a potencjalnym rozstrzygnięciem spoczywa na stronie, która to twierdzi ( v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1022/17 – system Informacji Prawnej Lex nr 2642929). Pełnomocnik skarżącego nie wykazał, by taki związek zachodził w niniejszej sprawie. Sąd uznał za bezzasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Przepis ten dotyczy wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Przedmiotem obecnie rozpoznawanej sprawy nie jest zatrzymanie prawa jazdy, lecz skierowanie na badanie lekarskie. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. e.o.