IV SA/Wr 121/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.) Protokolant: referent Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Wnioskiem z dnia 25 lipca 2016 r. A. K. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad córką, załączając orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 6 lipca 2016 r., zaliczające A. K. do osób niepełnosprawnych. Prezydent Miasta Ś. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] przyznał A. K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad córką od dnia 1 maja 2016 r. do 31 lipca 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania zainteresowanej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 maja 2016 r. do 31 lipca 2019 r., zakończone decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta Ś. uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] za okres od 1 maja 2016 r. do 5 stycznia 2018 r. w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i odmówił prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 maja 2016 r. do 5 stycznia 2018 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w dniu 14 grudnia 2017 r. w wyniku weryfikacji Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dokonanej przy rozpatrywaniu wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2017/2018 uzyskano informację, że zainteresowana prowadziła działalność gospodarczą A na nazwisko A. S. (nazwisko po byłym mężu) od 23 sierpnia 2012 r. Działalność gospodarcza nie została zawieszona, natomiast zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej nastąpiło w dniu 29 grudnia 2017 r., a wykreślenie wpisu z rejestru nastąpiło w dniu 5 stycznia 2018 r. W oświadczeniu z dnia 18 grudnia 2017 r. strona potwierdziła fakt prowadzenia działalności gospodarczej i wyjaśniła, że nie osiągała dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Organ uznał, że strona w każdej chwili mogła pojąć czynności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem nie został spełniony warunek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres wskazany w decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Strona zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 i art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto strona wniosła o zwrócenie się do Urzędu Skarbowego w Ś. i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z zapytaniem, czy posiadają dokumentację dotyczącą rozpoczęcia i prowadzenia działalności gospodarczej, a także o przeprowadzenie rozprawy i wysłuchanie strony na okoliczność osiągania przychodów z działalności gospodarczej. Zainteresowana podkreśliła, że zarejestrowała działalność gospodarczą, ale nigdy nie rozpoczęła prowadzenia działalności gospodarczej i nie osiągała żadnych przychodów. Nie wykonała żadnej czynności związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej i nie wystawiła żadnej faktury. Zgłoszenie czy też zarejestrowanie działalności gospodarczej nie jest tożsame z jej prowadzeniem. Działalność gospodarcza jest prowadzona od momentu dokonania pierwszej czynności w obrocie gospodarczym, która jest bezpośrednio związana z przedmiotem działalności gospodarczej, którą dany przedsiębiorca chce wykonywać. Urząd Skarbowy potwierdził, że kwota wpłaconego ryczałtu wynosiła 0 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekło w ten sposób, że uchyliło ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] sierpnia 2016 r. i odmówiło stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 maja 2016 r. do 29 grudnia 2017 r. oraz przyznało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 30 grudnia 2017 r. do 31 lipca 2019 r. Kolegium stwierdziło, że wystąpiły podstawy do wznowienia postępowania. W chwili wydawania decyzji, organowi pierwszej instancji nie była znana okoliczność prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej, bowiem strona we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego podpisała własnoręcznie w dniu 19 lipca 2016 r. oświadczenie, że nie jest zatrudniona ani nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Według SKO organ pierwszej instancji orzekł jedynie w zakresie części przedmiotu sprawy, tj. odnośnie okresu od 1 maja 2016 r. do 5 stycznia 2018 r. i stąd konieczna była korekta decyzji organu pierwszej instancji. Z uwagi na fakt, że zainteresowana z dniem 29 grudnia 2017 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym zrezygnowała z pracy zarobkowej, uzasadnione było przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od 30 grudnia 2017 r. do 31 lipca 2019 r. Zdaniem Kolegium, prowadzenie działalności gospodarczej związane jest z uzyskaniem i posiadaniem wpisu do stosownej ewidencji. O prowadzeniu działalności gospodarczej nie przesądza wartość osiąganych z niej przychodów ani faktyczne wykonywanie czynności z nią związanych. Natomiast datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej jest data wskazana w CEIDG. Skoro zatem z wpisu wynika, że datą rozpoczęcia wykonywania działalności jest dzień 23 sierpnia 2012 r., to nie można przyjąć, że strona nigdy nie rozpoczęła wykonywania działalności gospodarczej. Z wpisu wynika, że strona nigdy nie zawiesiła wykonywania działalności gospodarczej, a wniosek o wykreślenie wpisu złożyła dopiero w dniu 5 stycznia 2018 r. Nie wystąpiły więc przesłanki do przesłuchania strony i przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1 i art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wbrew stanowisku organu nie było podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej. Nigdy nie rozpoczęła prowadzenia działalności gospodarczej, pomimo jej zarejestrowania. Zgłoszenie czy też zarejestrowanie działalności gospodarczej nie jest tożsame z jej prowadzeniem. Domniemanie faktyczne, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą zostało obalone, ponieważ organ ma świadomość odnośnie nie wykonania żadnej czynności związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie wystawienia żadnej faktury i nie uzyskania żadnego przychodu w związku z działalnością. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga w rozpatrywanej sprawie nie jest zasadna. Przede wszystkim należy wskazać, ze zasadne było wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], przyznającą A. K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad córką od dnia 1 maja 2016 r. do 31 lipca 2019 r. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) w sprawach zakończonych decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Okoliczność zarejestrowania przez skarżącą działalności gospodarczej od 23 sierpnia 2012 r. jest z pewnością istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną, o której organ pierwszej dowiedział się 14 grudnia 2017 r. w trakcie weryfikacji, dokonanej przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2017/2018. Składając w dniu 25 lipca 2016 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, skarżąca załączyła kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych, z którego wynika że skarżąca od 18 marca 2011 r. nie pozostaje w zatrudnieniu, nie prowadzi działalności gospodarczej, a od 30 grudnia 2011 r. (z przerwami) zarejestrowana jest w urzędzie pracy, w tym od 10 kwietnia 2015 r. do chwili złożenia wniosku. Ponadto strona we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego podpisała własnoręcznie w dniu 19 lipca 2016 r. oświadczenie, że nie jest zatrudniona ani nie wykonuje innej pracy zarobkowej (s. 2 lit. j). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), dalej u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, wymienionymi w tym przepisie. Z treści tego przepisu wynika, że w celu otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego konieczna jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przy czym zgodnie z art. 3 pkt 22 u.ś.r. przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Stosownie do art.14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.), dalej u.s.d.g., przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wpisowi do ewidencji podlegają przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi (art. 14 ust. 2 u.s.d.g.). Przedsiębiorca ma prawo we wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej określić późniejszy dzień podjęcia działalności gospodarczej niż dzień złożenia wniosku (art. 14 ust. 3 u.s.d.g.). Treść powyższych przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej pozwala stwierdzić, że prowadzenie działalności gospodarczej związane jest z uzyskaniem i posiadaniem wpisu do stosownej ewidencji. Skarżąca składając wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej działalności gospodarczej A A. S. (poprzednie nazwisko skarżącej) – naprawa i konserwacja komputerów i urządzeń peryferyjnych, wskazała jako datę rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej dzień 23 sierpnia 2012 r. Od chwili złożenia wniosku o wpis skarżąca uzyskała status przedsiębiorcy i mogła podjąć działalność gospodarczą. Jednocześnie skarżąca nie skorzystała z możliwości określenia późniejszego dnia podjęcia działalności gospodarczej niż dzień złożenia wniosku. W myśl art. 14a ust. 1 u.s.d.g. przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 1a. Zgodnie z art. 14a ust. 1a u.s.d.g. przedsiębiorca niezatrudniający pracowników prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 5 roku życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy (art. 14a ust. 5 u.s.d.g.). Co istotne, skarżąca nie skorzystała z możliwości zawieszenia działalności gospodarczej, w tym również z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Należy wskazać, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 14a ust. 3 u.s.d.g.). Jak wynika z wpisu do ewidencji, skarżąca jako datę zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej podała dzień 29 grudnia 2017 r., natomiast wpis został wykreślony z rejestru w dniu 5 stycznia 2018 r. Tak więc skarżąca mogła do dnia 29 grudnia 2017 r. wykonywać działalność gospodarczą i osiągać przychody z tej działalności. Skarżąca nie spełniła więc warunku rezygnacji z zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Bez znaczenia jest okoliczność, czy skarżąca w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego faktycznie świadczyła usługi w zakresie naprawy i konserwacji komputerów oraz urządzeń peryferyjnych, czy osiągnęła z tego tytułu przychody i czy uiściła ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Prowadzenie działalności gospodarczej związane jest z uzyskaniem i posiadaniem wpisu do stosownej ewidencji. Z postanowień ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wynika, aby za rezygnację z prowadzenia działalności gospodarczej uznać tylko sytuację, w której przedsiębiorca w sposób faktyczny zaprzestaje jej prowadzenia i nie uzyskuje z tego tytułu żadnych przychodów. Ustawodawca nie przewiduje faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast dla sytuacji przejściowych, uniemożliwiających prowadzenie takiej działalności, przewiduje instytucję zawieszenia jej wykonywania. Ustawodawca w sposób jednoznaczny wiąże zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej z jej wykonywaniem, zatem skarżący, który w dalszym ciągu figuruje w takiej ewidencji musi być uznany za osobę prowadzącą działalność gospodarczą niezależnie od tego, czy z tytułu tej działalności uzyskuje jakieś przychody, czy też takowych nie osiąga (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 246/10). Nieuzasadniony jest więc zarzut naruszenia przez organy administracji art. 17 ust. 1 i art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego zarzuty skargi należy uznać za bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.