I SA/Gl 196/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-06-11
Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Katarzyna Stuła-Marcela, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki, które ze względów technicznych nie nadają się do użytkowania, mogą być opodatkowane wyższą stawką podatku od nieruchomości jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeśli nie wydano decyzji nakazującej ich rozbiórkę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że od 1 stycznia 2016 r. względy techniczne nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia nieruchomości z opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako związanej z działalnością gospodarczą. Aby takie wyłączenie nastąpiło, wymagana jest ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę obiektu i uporządkowanie terenu. Samo powoływanie się na zły stan techniczny budynków jest niewystarczające bez takiej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji określającą wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. Spółka podnosiła, że część budynków znajdujących się na jej nieruchomości, mimo że formalnie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ze względów technicznych nie nadawała się do użytkowania w 2018 r. Organy podatkowe uznały jednak, że posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę jest wystarczające do zastosowania wyższej stawki podatku, a brak decyzji nakazującej rozbiórkę wyklucza możliwość wyłączenia budynków z opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę.
1. A w C. (dalej skarżąca lub Spółka) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej organ odwoławczy) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok.
2. Zaskarżona decyzja został wydana na gruncie następującego stanu sprawy.
2.1. W decyzji z dnia [...] Prezydent Miasta C. (organ I instancji) określił skarżącej wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie [...] zł.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że po przeprowadzeniu w dniach od [...] do [...] kontroli podatkowej organ podatkowy I instancji stwierdził znaczne różnice pomiędzy danymi wykazanymi przez Spółkę w deklaracji na podatek od nieruchomości złożonej na rok 2018, a stanem faktycznym.
2.2. Od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił sprzeczność z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U z 2018 poz. 1445, ze zm. - u.p.o.l.) polegającej na błędnym ustaleniu, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości skutkuje tym, że budynki te związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej nawet wówczas, gdy nie są one faktycznie wykorzystywane na jej prowadzenie. W odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
2.3. Decyzją wymienioną na wstępie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ na wstępie powołał przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mających zastosowanie w niniejszej sprawie.
Dalej wskazał, że z przeprowadzonego postępowania wynika, iż w 2018 r. skarżąca była użytkownikiem wieczystym nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb [...] położonej w C. przy ul. [...], o powierzchni [...] ha, sklasyfikowanej jako Ba (tereny przemysłowe).
Według ustaleń kontroli podatkowej na terenie wskazanej nieruchomości znajdują się następujące budynki:
- budynek biurowy nr ewid. [...] o powierzchni użytkowej [...] m2;
- budynek handlowo-usługowy nr ewid. [...] o powierzchni użytkowej [...] m2;
- budynek handlowo-usługowy nr ewid. [...] o powierzchni użytkowej [...] m2;
- budynek handlowo-usługowy nr ewid. [...] o powierzchni użytkowej [...] m2;
- budynek biurowy nr ewid. [...] o powierzchni użytkowej [...] m2;
oraz budowle (utwardzenie placu, ogrodzenie, brama wjazdowa) o łącznej wartości [...] zł.
Powierzchnia użytkowa poszczególnych budynków została przyjęta przez organ podatkowy na podstawie pomiarów sporządzonych przez osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli podatkowej przy użyciu dalmierza laserowego DLE 40 Bosh Professional.
W dniu 27 czerwca 2018 r. do organu I instancji wpłynęły zastrzeżenia Spółki do protokołu kontroli z dnia [...]. W zastrzeżeniach podniesiono, że budynki nr [...], [...], [...] są w trakcie budowy, dach jest zawalony, co stwarza zagrożenie w związku z tym budynki te w ogóle nie były użytkowane.
W zastrzeżeniach wskazano, że Spółka czeka na opinię nadzoru budowlanego odnośnie możliwości korzystania, bądź braku możliwości użytkowania. Spółka wskazała również, że do lutego 2018 r. budynek o nr ewid. [...] nie był użytkowany.
W związku z remontem budynku o nr ewid. [...] zaadaptowany został parter budynku [...], natomiast piętro budynku nie było i nie jest użytkowane. W zastrzeżeniach wskazano również, że decyzja o pozwolenie na budowę była wydana na inny podmiot, a Spółka wystąpiła o przeniesienie decyzji pozwolenia na budowę na nią.
W piśmie z dnia 5 lipca 2018 r. organ I instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w protokole kontroli z dnia [...].
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2018 Spółka wykazała:
- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni
[...] m2,
- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2,
- budowle o łącznej wartości [...] zł.
W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że:
- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej stanowią powierzchnię [...] m2,
- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wysokości powyżej 2,20 m stanowią powierzchnię [...] m2,
- wartość budowli wynosi [...] zł.
W złożonym odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. polegające na błędnym ustaleniu, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości skutkuje tym, że budynki te związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej nawet wówczas, gdy nie są one faktycznie wykorzystywane na jej prowadzenie. Równocześnie do odwołania została dołączona ekspertyza techniczna stanu budynku usługowego mieszczącego się w C. przy ul. [...] sporządzona przez inż. T.K. (uprawnionego do projektowania i kierowania robotami budowlanymi) według stanu na październik 2018 r. We wnioskach końcowych ekspertyzy stwierdzono, że budynek segment I nie nadaje się do użytkowania i wymaga kapitalnego remontu, co jak wynika z ekspertyzy nie jest ekonomicznie uzasadnione, tym samym budynek należy przeznaczyć do rozbiórki, ponieważ zagraża bezpieczeństwu użytkowników. Odnośnie budynku segment II stwierdzono, że konstrukcja dachu nie nadaje się do remontu i należy ją rozebrać i wykonać nową. Fundamenty i mury tego budynku spełniają warunki wytrzymałościowe i nadają się do użytkowania po wymianie konstrukcji i pokrycia dachu. W ekspertyzie stwierdzono także, że stan techniczny budynku segment III jest dobry i może być bezpiecznie użytkowany.
Tymczasem w protokole kontroli z dnia [...] wskazano, że po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości przy ul. [...] w C. stwierdzono, iż budynki o nr ewid. [...], [...] i [...], posadowione na przedmiotowej nieruchomości ewidentnie noszą ślady użytkowania, natomiast budynek o nr ewid. [...] jest w trakcie remontu, a nie budowy. Kontrolujący podkreślili, że wygląd zewnętrzny wszystkich budynków wskazuje na to, że zostały wybudowane kilkanaście lat temu. Do akt postępowania dołączona jest również dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas oględzin przedmiotowej nieruchomości.
Organ I instancji wskazał także, że na podstawie zdjęć satelitarnych z 2003 r. można stwierdzić, iż wszystkie budynki znajdujące się obecnie na przedmiotowej nieruchomości istniały też w 2003 r. Również zgodnie z ortofotomapą według stanu na 2018 r. wszystkie budynki istniały w tym roku. Z mapy wynika również, że każdy z budynków posiadał w 2018 r. dach.
W decyzji wskazano również, że zgodnie z decyzją nr [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] oraz projektem architektoniczno-budowlanym z
1997 r. na przedmiotowej nieruchomości w 1998 r. posadowiony był już budynek o nr ewid. [...] i [...] (do kapitalnego remontu). W 1998 r. zaprojektowano budynki o nr ewid. [...] i [...]. Organ podatkowy uwzględniając wygląd zewnętrzny (liczne pęknięcia, zacieki) oraz widoczne ślady użytkowania wewnątrz budynków o nr ewid. [...], [...] i [...] (m.in. wytarcia na wykładzinach dywanowych, otarcia na ścianach rysy na płytkach ceramicznych, stare okablowanie z czujnikami ruchu) oraz fakt, że budynek o nr ewid. [...] istniał już w 1998 r., a budynki o nr ewid. [...] i [...] istniały już w 2003 r. stwierdził, że nie można dać wiary oświadczeniu złożonemu przez J.K., jakoby budynki te nie były użytkowane przed 2018 r. Równocześnie w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w ww. budynkach znajdują się pomieszczenia, z których swobodnie można było korzystać od wielu lat i jak wskazuje stan tych pomieszczeń (łazienka z kabiną prysznicową, sedesem, umywalką i dozownikiem na mydło - noszącym ślady użytkowania) z pomieszczeń tych korzystano. Organ podatkowy nie dał wiary twierdzeniom strony, iż wykończenie kilku pomieszczeń w budynkach o nr ewid. [...], [...] i [...] trwało aż 15 lat, a budynku o nr ewid. [...] - 20 lat. Organ wskazał także, że bogata dokumentacja fotograficzna świadczy o tym, iż wszystkie budynki były użytkowane od kilku lat.
Dodatkowo wskazano, iż zarówno z protokołu kontroli jak i dołączonej do akt postępowania ewidencji środków trwałych Spółki wynika, że nieruchomość oznaczona jako KW [...] została nabyta przez spółkę [...] i w tym samym dniu została wprowadzona do ewidencji środków trwałych Spółki.
Następnie organ odwoławczy podał, że w myśl art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. budynek oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Dany obiekt budowlany jest więc opodatkowany jako budynek wówczas, gdy ma cechy (elementy) wynikające z ustawowej definicji budynku zawartej w przywołanym wyżej przepisie. Zatem jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 września 2018r. sygn. akt II FSK 2773/16, to techniczna konstrukcja całego obiektu powinna stanowić miarodajne kryterium i punkt odniesienia dla ustalenia czy dany obiekt budowlany - dla celów jego opodatkowania - jest czy nie jest budynkiem.
Jednocześnie zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. budowla to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Dalej organ odwoławczy wskazał na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. zgodnie z którym, grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.
W myśl z kolei tego przepisu do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami,
2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d,
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Zgodnie z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, do którego odsyła ustawodawca w komentowanym przepisie, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określająca terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Odesłanie do tego przepisu oznacza, że wyłączenie z zakresu analizowanej definicji jest możliwe w przypadku wydania decyzji o treści wskazanej w tym przepisie, a zatem takiej, w której nakazano właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę danego obiektu budowlanego wraz z nakazem uporządkowania terenu, wyznaczając jednocześnie terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
Skoro ustawodawca odsyła do wskazanej decyzji, to należy przyjąć, że chodzi także o odesłanie do przesłanek uzasadniających jej wydanie, a określonych w art. 67 ust. 1 Prawa budowalnego. Chodzi zatem o sytuację, gdy nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Ponadto decyzja, która stanowi podstawę do zastosowania tego wyłączenia, ma postać decyzji ostatecznej.
Dalej podał organ odwoławczy, że z akt sprawy podatkowej nie wynika, aby w stosunku do budynków i budowli należących do skarżącej została wydana decyzja, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Odesłanie w przepisie art. 1a u.p.o.l. do tego przepisu oznacza, że wyłączenie z zakresu analizowanej definicji jest możliwe w przypadku wydania decyzji o treści wskazanej w tym przepisie, a zatem takiej, w której nakazano właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę danego obiektu budowlanego wraz z nakazem uporządkowania terenu, wyznaczając jednocześnie terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
Następnie organ odwoławczy odniósł się do problemu mocy wiążącej wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków i wskazał, że dane te w świetle poglądów prawnych prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, mają decydujące znaczenie dla wymiaru podatków lokalnych i mają walor dokumentu urzędowego. Danych tych nie może zmieniać organ podatkowy. Jednakże, jak słusznie wskazała skarżąca Spółka, dane te nie mają charakteru bezwzględnego i w sytuacji, jak w niniejszej sprawie organy podatkowe zobligowane były do dokonania samodzielnych ustaleń mających na celu skonkretyzowanie rzeczywistych przedmiotów opodatkowania, a co za tym idzie również podstawy opodatkowania.
W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji przyjął, że sporne obiekty, zgodnie z danymi wynikającymi w ewidencji gruntów i budynków oraz w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego (w tym oględziny nieruchomości i sporządzenie szczegółowej dokumentacji fotograficznej) stanowią podlegające na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu budynki spełniające definicję wskazaną wart. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy w związku z treścią art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu jakoby organ I instancji błędnie ustalił, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości skutkuje tym, że budynki te związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej nawet wówczas, gdy nie są one faktycznie wykorzystywane na jej prowadzenie, organ odwoławczy wskazał na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od 2016 r.
W nowym stanie prawnym ustawodawca pozostawił jako decydujące kryterium dla przyjęcia, iż grunty, budynki czy też budowle są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, kryterium posiadania tych elementów tworzących przedmiot opodatkowania, przy czym chodzi o posiadanie przez określone podmioty, tj. po pierwsze posiadanie przez przedsiębiorcę, po drugie posiadanie przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Zatem z przepisu tego wprost wynika, że każda nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy, na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, traktowana jest jak nieruchomość związana z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Wykorzystywanie przez przedsiębiorcę posiadanej nieruchomości nie na "potrzeby prowadzonej działalności" jest więc traktowane, w rozumieniu u.p.o.l. jakby była ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyraźnie bowiem wynika, że czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania.
Wskazano również, że dołączona do odwołania ekspertyza techniczna stanu budynku usługowego mieszczącego się w C. przy ul. [...] została sporządzona w październiku 2018 r. W pierwszej kolejności zauważono, że osoba sporządzająca opinię nie stwierdziła, aby którykolwiek z obiektów budowlanych poddanych ekspertyzie nie był budynkiem, tym samym uznano za chybiony zarzut strony podniesiony w zastrzeżeniach do protokołu kontroli, jakoby budynki [...], [...], [...] były w trakcie budowy i miały zawalony dach.
3.1. Powyższa decyzja organu odwoławczego została zaskarżona skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:
- art. 121 § 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2019 r. poz. 900 - o.p.) poprzez przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych,
- art. 122 o.p. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań zmierzających do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy (naruszenie zasady prawdy obiektywnej). W szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa dla ustalenia czy budynki sklasyfikowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej mogły być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych - podczas gdy podatnik podnosił tą kwestię jako okoliczność wyłączającą budynki z opodatkowania.
- art. 187 § 1 o.p. poprzez niezastosowanie tego przepisu oraz niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego niezbędnego dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydania prawidłowej decyzji.
oraz naruszenie prawa materialnego m.in.:
- art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiot opodatkowania ze względów technicznych mógł być faktycznie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy ujawniony stan budynków na dzień wydania decyzji wyklucza możliwość ich wykorzystania do działalności gospodarczej (zapadnięty dach), a organ nie przedstawił, żadnych dowodów że stan ten był inny w roku 2018 ograniczając się do śladów użytkowania, które to powstały przed rokiem 2018, a nawet przed objęciem tych budynków przez podatnika w posiadanie.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach organów administracyjnych, rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącej oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podano, że ustalona przez organ I instancji kwota podatku w przeważającej części odnosi się do nieoddanych do użytkowania budynków wybudowanych przez poprzednich właścicieli nieruchomości będącej obecnie własnością skarżącej. Budynki te już w dacie nabycia nieruchomości przez skarżącą znajdowały się w stanie głębokiej dewastacji i nie nadawały się do użytkowania. Budynki te wówczas nosiły ślady eksploatacji. Formalnie budynki nie zostały oddane do użytkowania. Skarżąca z budynków tych nigdy również nie korzystała, odkładając decyzję o ich remoncie lub rozbiórce. Przywołany przez organ fakt, że w 2018 roku wszystkie budynki zlokalizowane na nieruchomości skarżącej posiadały dach nie oznacza automatycznie, że budynki ten znajdowały się w stanie technicznym umożliwiającym ich wykorzystywanie do działalności gospodarczej. Zdjęcia lotnicze są na tyle niedokładne, że nie ukazują stanu technicznego budynku ani nawet tego czy dach jest zapadnięty, a jeśli tak to w jakim stopniu. Dach budynki posiadają nadal, lecz tak jak w roku 2018 jest on zapadnięty do środka (zawalony). Budynek nie posiada przez to żadnego waloru użytkowego. Pomijając fakt, że możliwość zawalenia się całości lub części dachu wyklucza jakąkolwiek bezpieczną eksploatację; to również zapadnięty i oderwany częściowo dach zmniejsza kubaturę "budynku", przez co odpada również jakakolwiek (nawet sprzeczna z zasadami BHP) eksploatacja budynku. Podatnik przedstawił stan budynków min. w ekspertyzie technicznej stanu budynku usługowego sporządzonej przez inż. T.K. Z ekspertyzy tej wynika, że budynek ten nie nadaje się do użytkowania i wymaga kapitalnego remontu, co nie jest ekonomicznie uzasadnione, przez co budynek należy przeznaczyć do rozbiórki. Należało zatem ustalić, kiedy stan taki zaistniał, skoro przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego wyłączał obowiązek podatkowy, jeżeli budynek nie był wykorzystywany i nie nadawał się do wykorzystania ze względów technicznych.
W przedmiotowej sprawie podatnik zgłosił zarzuty i przedstawił dowody ukazujące aktualny stan techniczny budynków (ekspertyza załączona do odwołania) oraz wynikające z niej wnioski o braku możliwości wykorzystywania budynków do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Nie jest to zatem gołosłowne twierdzenie skarżącego ograniczające się do wyartykułowania zarzutów. Skarżąca podjęła inicjatywę dowodową w tej materii. Jeżeli okoliczności i ustalenia dokonane przez autora ekspertyzy budziły wątpliwości organu, to nic nie stało na przeszkodzie by działając z urzędu organ niezbędne dowody przeprowadził. Zdaniem skarżącej takie postępowanie dowodowe potwierdziłoby jej stanowisko i pozwoliłoby na udowodnienie, iż w roku 2018 stan budynków ze względów technicznych uniemożliwiał ich wykorzystanie do działalności gospodarczej. Podatnicy przywołali również logicznie, że stan budynków (nigdy nie oddanych do użytkowania) nie powstał "z dnia na dzień". Wiedzą powszechną jest fakt, że budynki nieużywane niszczeją w tempie szybszym niż te używane. Budynki w stanie nienadającym się do wykorzystania dla celów działalności gospodarczej znajdowały się już w roku 2018 natomiast ślady ich "użytkowania" powstały jeszcze przed nabyciem nieruchomości przez skarżącą, gdy ta nie znajdowała się nawet w posiadaniu budynków.
Mając tą wiedzę (i znając zarzuty skarżącego) organ podatkowy zobowiązany był do ustalenia czy w 2018 roku budynki te rzeczywiście nadawały się ze względów technicznych do używania ich w prowadzonej działalności gospodarczej. Jest to bowiem przesłanka negatywna, której istnienie wskazuje skarżący i która wyłącza budynki z opodatkowania.
Istnienie tej przesłanki organ winien przynajmniej spróbować zbadać. Nie jest bowiem zadaniem organu przeprowadzenie jedynie dowodów potwierdzających istnienie obowiązku podatkowego, lecz wszelkich dowodów zmierzających do należytego ustalenia stanu faktycznego, nawet gdy dowody te zmierzają do przyznania racji podatnikowi. W sytuacji takiej najlepszym dowodem i najbardziej obiektywnym, wskazującym na stan techniczny budynku w roku 2018 byłaby opinia biegłego odpowiedniej specjalności (np. z zakresu budownictwa). Skoro budynki obecnie nadają się do rozbiórki to znaczy, że ich stan daleki jest od tego aby mogły być wykorzystywane do działalności gospodarczej. Organ podatkowy w takiej sytuacji jest zatem zobowiązany do przeprowadzenia dowodów, co do stanu technicznego budynku i możliwości korzystania z budynku w roku 2018.
3.2. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
4.1. Bezsporne w sprawie jest, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i jest w posiadaniu budynków znajdujących się na nieruchomości położnej w C. przy ulicy [...].
Spór w niniejszej sprawie dotyczy natomiast prawidłowości opodatkowania nieruchomości wyższą stawką podatku tj. dla gruntów i budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, podczas gdy w ocenie strony skarżącej, ze względów technicznych budynek nie nadaje się do użytku.
4.2. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia ma znaczenie w zakresie zastosowania stawek podatkowych dla opodatkowania przedmiotowego budynku. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. wysokość stawek podatkowych ustalana jest przez radę gminy i uzależniona jest od rodzaju nieruchomości oraz jej przeznaczenia.
Art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2 lit. b i c określa różne maksymalne stawki podatkowe dla budynków lub ich części oraz gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz pozostałych nieruchomości nie związanych z tą działalnością w przypadku, których te stawki są niższe.
Stosownie do przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Zgodnie z art. 1a ust. 2a u.p.o.l. do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych) i lit. d (grunty niezabudowane objęte obszarem rewitalizacji, o którym mowa w ustawie z dnia 9 października 2015r. o rewitalizacji (Dz. U. poz. 1777), i położone na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę o przeznaczeniu mieszanym obejmującym wyłącznie te rodzaje zabudowy, jeżeli od dnia wejścia w życie tego planu w odniesieniu do tych gruntów upłynął okres 4 lat, a w tym czasie nie zakończono budowy zgodnie z przepisami prawa budowlanego),
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
W przedmiotowej sprawie nie zachodzi sytuacja określona w art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l., jak również opisana w pkt 2 w/w przepisu.
Natomiast mając na względzie art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l. należy wskazać, że na podstawie tego przepisu zmieniono w dosyć istotny sposób możliwość wyłączenia nieruchomości spod opodatkowania jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy znajduje się ona w złym stanie technicznym. W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. nieruchomość nie była opodatkowana jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeżeli nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Od 1 stycznia 2016 r. przesłanka względów technicznych została wykluczona, a więc nie może być podstawą do wyłączenia nieruchomości z opodatkowania.
W stanie prawnym obowiązującym w 2018 r., aby nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie była opodatkowana według stawki jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w stosunku do budynku lub jego części powinna być wydana decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego oraz uporządkowanie terenu. Taka decyzja jest wydawana w sytuacji, gdy nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Porównując zakres tego wyłączenia w stosunku do funkcjonujących dotychczas względów technicznych, należy stwierdzić, że nastąpiło znaczne zawężenie zakresu wyłączenia.
Z akt sprawy podatkowej nie wynika, aby w stosunku do przedmiotowej nieruchomości skarżącej została wydana decyzja, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.2018.1202). Na taką decyzję nie powoływała się również skarżąca, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również w postępowaniu sądowym. Strona skarżąca w ogóle wręcz nie odnosi się do kwestii wydania takiej decyzji, powołując się tak jak w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości za 2014 i 2015 r. (co wiadomo Sądowi z urzędu) na względy techniczne i zarzucając organowi przyjęcie, że przedmiot opodatkowania ze względów technicznych mógł być faktycznie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.
W związku z powyższym nie ma podstaw do stwierdzenia, że w sytuacji skarżącej zaistniała przesłanka określona w art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l.
Organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Od momentu zmiany stanu prawnego, która nastąpiła 1 stycznia 2016 r., przesłanka względów technicznych została wyeliminowana i nie może być podstawą do wyłączenia nieruchomości z opodatkowania, zaś samo powoływanie się przez skarżąca na względy techniczne jest niewystarczające, bez jednoczesnego legitymowania się przez nią decyzją o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego o nakazie rozbiórki obiektu i uporządkowania terenu.
4.3. Za niezasadne uznać należało również pozostałe zarzuty skarżącej, dotyczące naruszenia przepisów postępowania.
Wbrew zarzutom naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 o.p. w badanej sprawie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy opodatkowania (art. 187 o.p.). Jako dowód w sprawie dopuszczono wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a oceny, czy dana okoliczność została udowodniona dokonano na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podjęta ocena materiału dowodowego, niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 o.p. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało także dostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne, a tym samym odpowiadało wymaganiom stawianym przez art. 210 § 1 pkt 4 i 6 o.p.
5. Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło