II SA/Wa 265/17
WyrokWSA w Warszawie2017-05-25
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Stanisław Marek Pietras, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zmiany wpisu w rejestrze uczelni niepublicznych, polegającej na oznaczeniu dotychczasowego wpisu dotyczącego rektora jako nieaktualnego, mimo istnienia wątpliwości co do podstawy prawnej wpisu i statusu założyciela uczelni?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, uznając, że organ naruszył przepisy prawa materialnego. Minister nie mógł wydać decyzji umarzającej postępowanie w sytuacji, gdy podmiot składający wniosek o zmianę wpisu nie był prawnie uznanym założycielem uczelni, co wynikało z późniejszego uchylenia decyzji o przeniesieniu pozwolenia na utworzenie uczelni w trybie wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o oznaczenie wpisu dotyczącego rektora jako nieaktualnego w rejestrze uczelni niepublicznych, argumentując, że wpis został dokonany mimo braku wymaganych dokumentów. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego umorzył postępowanie, a następnie utrzymał w mocy tę decyzję po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia w zakresie dokonywania wpisów. WSA uchylił obie decyzje Ministra, wskazując na naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz zasądził od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz [...] Sp. z o. o. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Piotr Borowiecki Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Przemysław Szustakiewicz Protokolant – sekretarz sądowy Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dokonania zmiany wpisu w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz [...] Sp. z o. o. z siedzibą w S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Spółka z o.o. – [...] z siedzibą w S. złożył pismem z dnia [...] grudnia 2012 r., wniosek o zmianę wpisu w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych, polegającą na oznaczeniu dotychczasowego wpisu w rubryce 9 rejestru, dotyczącego dr hab. A. Z., jako nieaktualnego, argumentując, że wpis został dokonany mimo niedostarczenia przez uczelnię podstawowych aktów powołujących rektora na kolejną kadencję. Ponadto w piśmie wskazano, że od momentu złożenia rezygnacji przez A. Z. z pełnienia funkcji rektora oraz rozwiązania umowy o pracę w ww. uczelni, jako podstawowym miejscu pracy, w dniu [...] lipca 2012 r., nie odbyło się prawomocne posiedzenie senatu, posiadającego kompetencję do powołania rektora spośród osób wskazanych przez kolegium (zgodnie z § 24 pkt 1 statutu obowiązującego od 1 marca 2012 r.).
K. P., prezes zarządu założyciela uczelni, wypowiedziała się w sprawie pismem z dnia [...] stycznia 2013 r., przekazując dodatkową dokumentację na potwierdzenie zarzutów przedstawionych we wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r., pełnomocnik rektora uczelni dr hab. A. Z., wniósł o oddalenie powyższego wniosku z uwagi na fakt pochodzenia od organu nieuprawnionego oraz dołączenie do akt postępowania sprawy, dotyczącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przeniesienia pozwolenia na utworzenie [...] z siedzibą w S. oraz sprawy dokonania w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych wpisu dotyczącego założyciela ww. uczelni, a także dołączenie akt postępowania zakończonego wydaniem postanowienia z dnia [...] października 2012 r. odmawiającego D. C. (wskazanemu jako kanclerz uczelni) wszczęcia postępowania w sprawie zmiany wpisu w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych polegającej na oznaczeniu dotychczasowego wpisu w rubryce 9 tego rejestru dotyczącego A. Z., jako nieaktualnego. Pełnomocnik rektora uczelni wniósł także prośbę o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 97 k.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia sprawy postępowania w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni oraz postępowania karnego w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową [...] w S.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. poinformowano stronę, że w niniejszym postępowaniu zostały uwzględnione z urzędu informacje wynikające z postępowań prowadzonych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wskazanych w powyższym piśmie, natomiast dokumenty istotne dla sprawy, stanowiące akta wyżej wymienionych postępowań, zostaną dołączone w formie czynności materialno – technicznej do niniejszego postępowania. Ponadto wyjaśniono brak formalnoprawnej możliwości oddalenia wniosku [...] Sp. z o.o., a także brak przesłanki obligującej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do zawieszenia postępowania z urzędu w rozpatrywanej sprawie.
W dniu [...] marca 2013 r. pełnomocnik rektora uczelni przekazał pełny odpis KRS [...] Sp. z o.o. wskazujący, że w trakcie pełnienia funkcji prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. (poprzedni założyciel uczelni), D. C. wchodził w skład członka zarządu [...] Sp. z o.o. (aktualny założyciel uczelni).
Ponadto senat uczelni, a także pracownicy administracyjni i przedstawiciele studentów uczelni złożyli sprzeciw doręczony w dniu 8 marca 2013 r., wobec działań podejmowanych przez D. C. oraz [...] Sp. z o.o.
Następnie pełnomocnik rektora uczelni pismem z dnia [...] marca 2013 r., wniósł o umorzenie niniejszego postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość (brak dokumentów stanowiących podstawę dokonania zmiany wpisu w rejestrze zarządzonego na podstawie prawomocnej decyzji z dnia [...] marca 20112 r.) albo o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 k.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie przeniesienia pozwolenia utworzenie uczelni z uwagi na wniesienie przez [...] Sp. z o.o. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także do czasu zakończenia postępowania karnego w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową [...] w S., czyli do czasu zagadnień wstępnych warunkujących merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
W tej sytuacji Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 i 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572, ze zm.) oraz § 4 i § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie sposobu prowadzenia oraz szczegółowego trybu udostępniania rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych (Dz.U. Nr 207, poz. 1234), umorzył postępowanie w sprawie dokonania zmiany wpisu w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych, pod nr wpisu [...], pod którym wpisana została [...] z siedzibą w S., polegającej na oznaczeniu dotychczasowego wpisu w rubryce 9 tego rejestru, dotyczącego dr hab. A. Z., jako nieaktualnego.
[...] Sp. z o. o. z siedzibą w S. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. złożyło do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosek ponowne rozpatrzenie sprawy i w dniu [...] czerwca 2013 r. [...] złożył dodatkowe wyjaśnienia do wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., pełnomocnik dr hab. A. Z. – rektora uczelni wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. i wskazał na fakt, że organem uprawnionym do powołania bądź odwołania rektora jest wyłącznie senat uczelni. Ponadto podkreślił, iż A. Z. na posiedzeniu senatu uczelni skutecznie cofnęła oświadczenie o rezygnacji z funkcji rektora, a senat przyjął i zaakceptował to stanowisko. Wobec powyższego dr hab. A. Z. nie przestała pełnić funkcji rektora uczelni i pełni ją nieprzerwanie w dalszym ciągu, bowiem nie została skutecznie odwołana z przedmiotowej funkcji. Ponadto podkreślono, iż w ocenie [...], jej założycielem jest nadal [...] Sp. z o.o., a nie [...] Sp. z o.o., gdyż decyzja o przeniesieniu pozwolenia na utworzenie uczelni nie jest prawomocna a złożony przez spółkę wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został jeszcze rozpoznany.
W dniu 18 czerwca 20123 r. do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynęło pismo [...] Sp. z o.o., przekazujące dodatkową dokumentację na potwierdzenie zarzutów przedstawionych we wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że [...] Sp. z o. o. w złożonym wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, jako podstawę uznaje fakt, iż pismo z dnia [...] lutego 2013 r., w którym wszystkie strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z przekazaną dodatkową dokumentacją w sprawie oraz w związku z tym o przedłużeniu postępowania do dnia 15 marca 2013 r., zostało jej doręczone dopiero w dniu 18 marca 2013 r. uniemożliwiając tym samym udział w postępowaniu. Tymczasem powyższe pismo zostało wysłane do strony w dniu 28 lutego 2013 r. i fakt odebrania go po upływie terminu przedłużenia postępowania nie sprawił, że utraciła ona możliwość wzięcia udziału w przedmiotowym postępowaniu. W kolejnym punkcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] Sp. z o.o. wskazał, że podstawą wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. była rezygnacja dr hab. A. Z. z pełnienia funkcji rektora uczelni oraz rozwiązanie umowy o pracę, nie zaś odwołanie i wskazano jednocześnie, iż statut uczelni z 2012 r. nie przewiduje zatwierdzenia rezygnacji z funkcji rektora uczelni przez Senat, a "rezygnacja jest jednostronnym oświadczeniem woli o rezygnacji". Wobec powyższego strona do wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. nie mogła dołączyć uchwały o odwołaniu organu jednoosobowego. W powyższej kwestii strona powołała się również na przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie sposobu prowadzenia oraz szczegółowego trybu udostępniania rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych (Dz. U. Nr 207, poz. 1234) oraz na przepisy statutu [...] z siedzibą w S. Ponadto strona podważyła prawidłowość zwołania senatu uczelni, który (według strony) naruszył zapisy statutu uczelni. Skarżący stwierdził również, że Uchwała nr [...] senatu uczelni z dnia [...] sierpnia 2012 r. zawiera nieprawdziwe informacje w odniesieniu do stwierdzenia, że dr hab. A. Z. pełniła funkcję rektora "nieprzerwanie". Mając na uwadze całokształt sprawy wyjaśniono, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. – [...] z siedzibą w S., złożonego w imieniu ww. spółki przez D. C. i T. B., zarządził przeniesienie pozwolenia na utworzenie ww. uczelni ze [...] Sp. z o.o. na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. Następnie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie powyższej sprawy i w uzasadnieniu wskazał, że decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. została skutecznie doręczona [...] Sp. z o.o. w dniu 10 lipca 2012 r. poprzez doręczenie jej D. C., który w tym czasie pełnił funkcję prezesa zarządu ww. spółki. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. pełnomocnik [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tej skargi, zaś w myśl art. 61 § 1 i 2 pkt 1 k.p.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Reasumując, decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. jest wykonalna. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt. II GZ/480/11 użyte w przepisie art. 61 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie "wykonanie decyzji" należy rozumieć szeroko jako oznaczające wywoływanie skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, podobnie jak szerokie znaczenie ma "wykonanie decyzji" w rozumieniu art. 130 § 1 i § 2 K.p.a. Implikacją powyższego jest uznanie [...] Sp. z o.o. za [...] z siedzibą w S. na dzień wydania niniejszej decyzji. Oznacza to, że wniosek z dnia [...] grudnia 2012 r. został złożony przez stronę, tj. podmiot mający do tego legitymację procesową. W związku z powyższym, mając na względzie wniosek strony o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 k.p.a. stwierdzono, że powyższy przepis zobowiązuje organ administracji do zawieszenia postępowania z urzędu w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek w nim wskazanych. Zagadnienie wstępne to okoliczność warunkująca merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Do czasu jego rozstrzygnięcia istnieje materialnoprawna przeszkoda w rozstrzygnięciu sprawy. Przeszkoda ta musi mieć bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną, jej usunięcie jest konieczne dla umożliwienia dalszego biegu sprawy i jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponadto przepis art. 97 k.p.a. wymaga zależności bezpośredniej, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, jako instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy. K.p.a. nie określa wyraźnie podstaw prawnych zależności. Przyjmuje się, że przesądza o niej treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Z podstawy prawnej niniejszej decyzji nie wynika natomiast bezpośrednia zależność rozstrzygnięcia niniejszej sprawy od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni, ani też od wyniku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...] w S. Mając na względzie powyższe Minister stwierdził, że nie wystąpiła w niniejszej sprawie przesłanka obligująca ministra do zwieszenia postępowania z urzędu. Dalej wyjaśniono, że podnoszona kwestia pełnienia przez D. C. funkcji prezesa zarządu spółki, będącej założycielem uczelni przy jednoczesnym wchodzeniu w skład zarządu spółki, na której zostało przeniesione pozwolenie na utworzenie uczelni, nie stanowi przekroczenia przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Ponadto decyzja zarządzająca zmianę wpisu w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych jest jedynie decyzją deklaratoryjną, nie zaś konstytutywną, tj. potwierdza ona jedynie zaistniały stan faktyczny lub prawny. Zarządzenie wpisu w rejestrze następuje w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 30 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z § 4 oraz § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie sposobu prowadzenia oraz szczegółowego trybu udostępniania rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych (Dz. U. Nr 207, poz. 1234), podstawą decyzji zarządzającej wpis w rejestrze są dokumenty złożone do akt rejestrowych. W decyzji zarządzającej wpis w rejestrze, określa się treść wpisu oraz rubrykę rejestru, w której wpis ma być dokonany. W treści wpisu można powołać się na dokument złożony do akt rejestrowych. Zmiana wpisu w rejestrze polega m.in. na oznaczeniu dotychczasowego wpisu jako nieaktualnego. Na podstawie § 7 ust. 5 pkt 2 ww. rozporządzenia do wniosku dołącza się dokumenty stanowiące podstawę dokonania zmiany wpisu w rejestrze, a w szczególności uchwałę właściwego organu założyciela uczelni albo każdego z założycieli uczelni tworzących związek uczelni, będących osobami prawnymi, m.in. o powołaniu lub odwołaniu organu jednoosobowego uczelni. Przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty dotyczące nieprawidłowości wydania decyzji z dnia [...] marca 2012 r. zarządzającej dokonanie wpisu w rejestrze pod nr [...] m.in. w rubryce 9, tj. wskazanie dr hab. A. Z. jako osoby pełniącej funkcję rektora uczelni, odnoszą się do decyzji funkcjonującej w obrocie prawnym, niewzruszonej w trybie nadzwyczajnym k.p.a. Ponadto, powyższa decyzja jest decyzją stwierdzającą jedynie stan faktyczny przedstawiony we wniosku o zmianę wpisu w rejestrze. Organ wydając niniejszą decyzję, również deklaratoryjną, nie może rozstrzygać w niej o poprawności wydania ww. decyzji ani o prawidłowości powołania rektora uczelni. Przedstawione dokumenty, jakkolwiek istotne dla sądowego ustalenia prawidłowości powołania organów uczelni, nie stanowią podstawy dokonania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmiany wpisu w rejestrze w powyższym zakresie. Brak jest w szczególności uchwały senatu uczelni odwołującej rektora uczelni. Senat zajął w sprawie pełnienia funkcji rektora przez dr hab. A. Z. odmienne stanowisko, uznając za skuteczne oświadczenie ww. osoby o cofnięciu rezygnacji z pełnienia funkcji rektora. Natomiast kwestia prawidłowości złożenia powyższego oświadczenia oraz powołania senatu nie wchodzi w zakres sprawy rozstrzyganej przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w drodze decyzji administracyjnej. Warunkiem sine qua non do powstania materialnego stosunku administracyjnoprawnego jest istnienie m.in. przedmiotu tego stosunku. W przypadku, gdy brak jest tego elementu, nie jest możliwe wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, co oznacza bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wskazaną w art. 105 § 1 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący [...] Sp. z o. o. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie § 7 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. poprzez niedokonanie wpisu w rejestrze uczelni pomimo zaistnienia do tego ustawowych przesłanek. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z § 7 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie sposobu prowadzenia oraz szczegółowego trybu udostępniania rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych, założyciel do wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. dołączył dokumenty stanowiące podstawę dokonania zmiany wpisu w rejestrze, a w szczególności rozstrzygnięcie założyciela uczelni w sprawie powołania lub odwołania organu jednoosobowego. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w decyzji z dnia z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] umarzającej postępowanie oraz w decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. [...], odnosi się tylko do braku w przedmiotowym wniosku uchwały właściwego organu założyciela o powołaniu lub odwołaniu organu jednoosobowego nie biorąc pod uwagę rozstrzygnięcia założyciela uczelni w sprawie powołania lub odwołania organu jednoosobowego, które zostało przedstawione w pismach kierowanych do organu. Ponadto do pisma z dnia [...] czerwca 2013 r. załączono uchwałę nr [...] z dnia [...] maja 2013 roku w przedmiocie potwierdzenia braku mandatu do pełnienia funkcji Rektora [...] przez dr hab. A. Z. – na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, gdzie w art.129 ust. 11 stanowi się, że wypowiedzenia stosunku pracy oraz wygaśnięcie mandatu w stosunku do rektora uczelni niepublicznej dokonuje lub stwierdza założyciel. Spełniono zatem także przesłanki § 7 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie sposobu prowadzenia oraz szczegółowego trybu udostępniania rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych, jak również ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym – dołączono uchwałę właściwego organu założyciela uczelni o odwołaniu organu jednoosobowego. Pomimo tego organ stwierdził, iż przedstawione dokumenty, jakkolwiek istotne dla sądowego ustalenia prawidłowości powołania organów uczelni, nie stanowią podstawy dokonania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmiany wpisu w rejestrze, z czym nie sposób się zgodzić. Podstawą wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. o zmianę wpisu była rezygnacja dr hab. A. Z. z pełnienia funkcji rektora oraz rozwiązanie umowy o pracę z dnia [...] lipca 2012 r., nie zaś jej odwołanie, na co wskazuje załączona kopia rezygnacji dr hab. A. Z. Zgodnie z art. 60 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Statut Uczelni z dnia [...] marca 2012 r. nie przewiduje zatwierdzania rezygnacji z funkcji Rektora przez Senat i rezygnacja jest jednostronnym oświadczeniem woli. Nie przewiduje się także odwoływania z funkcji osoby, która wcześniej złożyła oświadczenie woli o rezygnacji. Założyciel Uczelni – [...] Sp. z o. o. nie mógł ze względów formalnych oraz faktycznych dołączyć uchwały o odwołaniu organu jednoosobowego, gdyż w przedmiotowej sprawie rozpatrywana jest rezygnacja, a nie odwołanie. Zgodnie z § 7 ust. 5 rozporządzenia, do wniosku dołącza się dokumenty stanowiące podstawę dokonania zmiany wpisu w rejestrze, określenie "a w szczególności" nie wyklucza innych dokumentów stanowiących podstawę do zmiany wpisu, tym bardziej, że podstawą nie jest odwołanie, a jednostronne oświadczenie woli o rezygnacji. Ponadto zgodnie z § 18 ust. 4 pkt 3 Statutu [...] mandat członka senatu wygasa w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. W dniu [...] lipca 2012 r. rezygnację z funkcji rektora w związku osiągnięciem wieku emerytalnego oraz z przejściem na emeryturę złożyła prof. dr hab. A. Z. i w tym dniu rozwiązano z wymienioną umowę o pracę na podstawowe miejsce pracy. Od momentu złożenia rezygnacji do dnia dzisiejszego nie odbył się prawomocny Senat, który zgodnie z § 24 pkt. 1 obowiązującego od 1 marca 2012 r. statutu [...] powołuje rektora, z osób wskazanych przez Kolegium. W związku z rozwiązaniem z dr hab. A. Z. umowy o pracę, wygasł w tym dniu także jej mandat członka Senatu. Tym samym Senat nieprawidłowo zwołany w dniu [...] sierpnia 2012 r. oraz naruszający zapisy Statutu Uczelni z dnia [...] marca 2012 r. (min. § 17 oraz § 20), nie mógł prawomocnie ustosunkować się do oświadczenia woli dr hab. A. Z. Uchwała nr [...] Senatu z dnia [...] sierpnia 2012 r. zawiera nieprawdziwą informację, że dr hab. A. Z. pełni funkcję rektora nieprzerwanie, gdyż miała przerwę w zatrudnieniu na podstawowym miejscu pracy w okresie 27 lipca 2012 do 30 lipca 2012 r. Zgodnie z art. 72. pkt. 2 ustawy, warunkiem pełnienia funkcji rektora jest zatrudnienie w uczelni jako podstawowym miejscu pracy. Odnosząc się do oświadczenia o odwołaniu rezygnacji z dnia [...] sierpnia 2012 r., Zarząd [...] Sp. z o. o. stwierdził, że w jego ocenie jest ono nieskuteczne. Przede wszystkim rezygnacja z funkcji jest jednostronnym oświadczeniem woli i zgodnie z art. 61 k.c. stało się skuteczne z momentem dojścia do Uczelni, tj. z dniem 27 lipca 2012 r. Oświadczenie woli, zgodnie z treścią art. 61 k.c. może być odwołane, o ile odwołanie oświadczenia doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Oświadczenie o cofnięciu oświadczenia o rezygnacji datowane jest w dniu [...] sierpnia 2012 r., a tym samym nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 61 k.c., a oświadczenie odniosło skutek w nim wskazany. Do wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. został załączony dokument stanowiący podstawę do zmiany wpisu, tj. rezygnacja z funkcji. Pismo o rezygnacji dr hab. A. Z. z pełnienia funkcji rektora [...] wraz z informacją, iż zostanie wszczęta procedura wyboru rektora, została przesłana do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu 21 sierpnia 2012 r. przez Kanclerza Uczelni D. C. W odpowiedzi na pismo [...] z dnia [...] września 2012 r. skierowanego do prof. dr hab. A. Z. nie uzupełniono wymaganych dokumentów m.in.: potwierdzających rozwiązanie stosunku pracy po fakcie rezygnacji z funkcji rektora z dnia [...] lipca 2012 r. Prof. dr hab. A. Z. w odpowiedzi na pismo organu załączyła umowę o pracę z dnia [...] lipca 2012 r. (rozpoczęcie pracy w dniu [...] lipca 2012 r.) podpisaną przez Kanclerza [...], D. C. na podstawowe miejsce pracy na stanowisko profesora nadzwyczajnego, funkcja: rektor. Jednak zgodnie ze statutem [...] z dnia [...] marca 2012 r., to nie Kanclerz powołuje na funkcję rektora, a kompetencje te posiada senat, powołując rektora z osób wskazanych przez Kolegium (§ 24 pkt. 1). Umowa o pracę nie może stanowić aktu powołania na funkcję rektora. Ponadto załączono nieaktualne powołanie na funkcję rektora z dnia [...] lipca 2007 r. - Uchwała Zarządu [...] Sp. z o. o. powołująca rektora na I kadencję (zgodnie z obowiązującym statutem z dnia [...] sierpnia 2006 r. - § 17 pkt 1 i 2), która zakończyła się z dniem [...] sierpnia 2011 r. Nie przedstawiono nadal uchwały Zarządu [...] Sp. z o. o., która powoływałaby prof. dr hab. A. Z. na kolejną kadencję od 1 września 2011 r., a uchwała powinna być podstawą do wpisu do rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych. Ponadto z analizy dostępnych założycielowi dokumentów (m. in. pismo [...] z dnia [...] września 2012 r. kierowane do Kanclerza D. C.) wynika iż wpisu w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych w rubryce 9 ww. rejestru dokonano mimo niedostarczenia przez dr hab. A. Z. uchwały Zarządu [...] Sp. z o. o. o powołaniu jej na funkcję rektora na kolejną kadencję tj. od 1 września 2011 r., co jest niezgodne z § 7 ust. 5 rozporządzenia i tym samym wpisu dokonano mimo braków formalnych. Zgodnie z obowiązującym w 2011 r. statutem Uczelni z dnia 31 sierpnia 2006 r. rektora powołuje i odwołuje założyciel po zaopiniowaniu przez senat, spośród osób posiadających stopień naukowy (§17 pkt. 1). W związku z zakończeniem kadencji dr hab. A. Z. na stanowisku Rektora z dniem [...] sierpnia 2011 r. (zgodnie z § 17 pkt. 2), od dnia 1 września 2011 r. uchwałą założyciela powinien zostać powołany Rektor na kolejną czteroletnią kadencję. Zgodnie z § 17 wskazanego wyżej statutu [...], do powołania dr hab. A. Z. na stanowisko Rektora od dnia 1 września 2011 r. niezbędne są następujące dokumenty: akt powołania Rektora (uchwała założyciela – [...] Sp. z o. o.), aktualny odpis KRS [...] Sp. z o. o. oraz uchwała Senatu opiniująca i akceptująca kandydata na Rektora (wraz z listą obecności członków Senatu biorących udział w głosowaniu). Wskazane dokumenty, a przede wszystkim uchwała właściwego organu założyciela uczelni o powołaniu organu jednoosobowego, powinny być podstawą do wpisania dr hab. A. Z. do rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych jako osoby pełniącej funkcję rektora w [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Z pisma, które z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego otrzymał D. C. w dniu [...] października 2012 r. nr [...] wynika, że wpisu do rejestru dokonano mimo niedostarczenia przez uczelnię podstawowych aktów powołujących Rektora na kolejną kadencję. Poza tym z żadnego dokumentu (statutu Uczelni, uchwały senatu), nawet z pisma z dnia [...] listopada 2011 r. podpisanego przez dr hab. A. Z. nie wynika, iż Rektor został powołany na kadencję na czas nieokreślony, a taki wpis widnieje w rejestrze. Po analizie dokumentów założyciel stwierdza, że uchwała powołująca prof. dr hab. A. Z. na II kadencję na funkcję rektora (od 1 września 2011 r.) nigdy nie została podjęta, gdyż w tym czasie podstawowym miejscem pracy prof. dr hab. A. Z. był [...] Uniwersytet [...], Wydział [...], Zakład Nauk [...] w [...] (pełniła funkcję Kierownika Zakładu). W tym okresie dodatkowym miejscem pracy była Wyższa Szkoła [...] w L. Wynika z tego, że prof. dr hab. A. Z. nie mogła być powołana na funkcję rektora w [...] już w 2011 r., gdyż jej podstawowym miejscem pracy był [...] Uniwersytet [...]. Dlatego też w dokumentach, które przedłożyła do aktualizacji wpisu w rejestrze w listopadzie 2011 r., nie załączyła uchwały powołującej ją na funkcję rektora. Kadencja prof. dr hab. A. Z. wygasła [...] sierpnia 2011 r. zgodnie ze statutem Uczelni. Nie przedstawiono żadnych dokumentów świadczących o tym, iż dr hab. A. Z. pełniła w ogóle funkcję rektora po zakończeniu I kadencji w 2011 r., pomimo pism kierowanych przez organ do Uczelni i A. Z. Zatem od dnia 1 września 2011 r. dr hab. A. Z. nie była i nie jest rektorem [...]. Ponadto Zarząd [...] Sp. z o. o. wskazał, iż podstawą zmiany wpisu w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych, pod nr wpisu [...], pod którym wpisana została [...] z siedzibą w S., polegającej na oznaczeniu dotychczasowego wpisu w rubryce 9 ww. rejestru, dotyczącego dr hab. A. Z., jako nieaktualnego jest rezygnacja oraz rozwiązanie umowy o pracę dr hab. A. Z. i nie jest to odwołanie z funkcji. Statut Uczelni z dnia 1 marca 2012 r. nie przewiduje zatwierdzania rezygnacji z funkcji Rektora przez Senat, rezygnacja jest jednostronnym oświadczeniem woli. Nie przewiduje się także odwoływania z funkcji osoby, która wcześniej złożyła oświadczenie woli o rezygnacji. Ponadto dr hab. A. Z. zakończyła kadencję rektora z dniem [...] sierpnia 2011 r. W związku z jej zatrudnieniem na podstawowym miejscu pracy na [...] Uniwersytecie Medycznym w S., nie miała powołania na kolejną kadencję. Z analizy dokumentów uczelni wynika, iż od 1 września 2011 r. uczelnia funkcjonowała bez rektora, oraz nie były zwoływane żadne posiedzenia senatu. Zgodnie z § 7 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia, założyciel przedstawił swoje rozstrzygnięcie w sprawie powołania lub odwołania organu jednoosobowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Z kolei pełnomocnik Szkoły [...] z siedzibą w S. pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. wniósł o zawieszenie postępowania i dodał, że wniosek o zmianę wpisu może złożyć założyciel uczelni, którym nadal jest [...] Sp. z o. o., a przeniesienie pozwolenia na utworzenie [...] Sp. z o. o. na [...] Sp. z o. o., było działaniem o charakterze przestępczym i Prokuratura [...] w S. wydała w dniu [...] października 2013 r. w sprawie o sygn. [...] postanowienie o zmianie postanowienia o przedstawieniu zarzutów D. C., na czyn z art. 208 § 5 k.s.h.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów, aniżeli wskazane w skardze. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). w myśl którego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, lecz nie może wydać nawet orzeczenie na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Stosownie do treści art. 30 ustawy z dnia 27 lipca 2006 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), udzielenie albo odmowa udzielenia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, cofnięcie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, nadanie i odmowa nadania uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku, poziomie i profilu kształcenia, zawieszenie lub cofnięcie oraz przywrócenie uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku, poziomie i profilu kształcenia, pozwolenie na połączenie uczelni niepublicznych, wpis albo odmowa wpisu związku uczelni publicznych do rejestru związków uczelni publicznych, wpis albo odmowa wpisu uczelni niepublicznej lub związku uczelni niepublicznych do rejestru, zarządzenie wpisu w rejestrze związków uczelni publicznych albo w rejestrze oraz nakaz likwidacji uczelni niepublicznej następują w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie sposobu prowadzenia oraz szczegółowego trybu udostępniania rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych ( Dz. U. z 2011 r., poz. 1234), zmiana wpisu w rejestrze polega na:
1) umieszczeniu nowych informacji w odpowiednich rubrykach dotyczących wpisanej uczelni albo związku uczelni albo
2) umieszczeniu nowych informacji w odpowiednich rubrykach dotyczących wpisanej uczelni albo związku uczelni z oznaczeniem dotychczasowego wpisu jako nieaktualnego, albo
3) oznaczeniu dotychczasowego wpisu jako nieaktualnego,
a według brzmienia ust. 2, zmiany wpisu w rejestrze dokonuje się z urzędu albo na wniosek założyciela lub rektora uczelni albo wszystkich założycieli uczelni tworzących związek uczelni lub organu zarządzającego związku uczelni.
W rozpoznawanej sprawie tymczasem [...] Spółka z o.o. złożył pismem z dnia [...] grudnia 2012 r., podając się za założyciela, wniosek o zmianę wpisu w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych, polegającą na oznaczeniu dotychczasowego wpisu w rubryce 9 rejestru, dotyczącego dr hab. A. Z., jako nieaktualnego, argumentując, że wpis został dokonany mimo niedostarczenia przez uczelnię podstawowych aktów powołujących rektora na kolejną kadencję.
Powyższy wniosek miał swoje źródło w decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], w której na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. – założyciela [...] z siedzibą w S., złożonego w imieniu ww. spółki przez D. C. i T. B., zarządzono przeniesienie pozwolenia na utworzenie ww. uczelni ze [...] Sp. z o.o. na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.
Nie budzi również wątpliwości fakt, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S., decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. uzyskało pozwolenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu na utworzenie [...] z siedzibą w S. Poza sporem pozostaje także i to, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w S. [...] Wydział Karny z dnia [...] stycznia 2014 r. sygn. akt [...], T. B. została uznana winnym tego, że [...] maja 2012 r. w S., działając w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i realizując z góry powzięty zamiar, działając wspólnie i w porozumieniu z D. C., pełniąc obowiązki członka zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. i będąc z tego tytułu zobowiązana do zajmowania się sprawami majątkowymi Spółki, nadużywając udzielonych jej uprawnień, w ten sposób, że: działając wbrew art. 208 § 5 Ksh, bez powiadomienia trzeciego członka zarządu, podjęła wraz z D. C. uchwałę nr [...] zarządu spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na utworzenie [...] z siedzibą w S. ze [...] Sp. z o.o. na [...] Sp. z o.o., a następnie tak podjętą uchwałę przedłożyła notariuszowi i na jej podstawie dokonała przeniesienia aktem notarialnym Rep. A [...] praw i obowiązków założyciela wskazanych w decyzji Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] stycznia 2000 r. o udzieleniu zezwolenia na utworzenie niepaństwowej uczelni pod nazwą [...] z siedzibą w S. ze spółki [...] Sp. z o.o., czym wyrządziła Spółce znaczną szkodę majątkową, stanowiącą wartość rynkową przeniesionych praw założycielskich, tj. przestępstwa z art. 296 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i skazana na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby 2 lat.
Wobec powyższego Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), po przeprowadzeniu na wniosek [...] Sp. z o.o. postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r., przenoszącą pozwolenie na utworzenie [...] z siedzibą w S. ze [...] Sp. z o.o. na rzecz [...] Sp. z o.o.,
1. uchylił decyzję ostateczną Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. przenoszącą pozwolenie na utworzenie [...] z siedzibą w S. ze [...] Sp. z o.o. na rzecz [...] Sp. z o.o.,
2. umorzył postępowanie w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie [...] z siedzibą w S. ze [...] Sp. z o.o. na rzecz [...] Sp. z o.o.
Powyższa decyzją została utrzymana w mocy decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2014 r. nr [...], a następnie stała się przedmiotem skargi i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 9 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2296/14, oddalił skargę. W uzasadnieniu natomiast wskazano m.in., że "Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z przepisem art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, na wniosek osoby, której udzielono pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, przenosi to pozwolenie w drodze decyzji, na rzecz innej osoby fizycznej lub prawnej, jeżeli przejmuje ona wszystkie warunki zawarte w pozwoleniu oraz nie zachodzą przesłanki określone w art. 20 ust. 5 lub 6. Powyższe oznacza, że przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni, może nastąpić wyłącznie na wniosek, nigdy z urzędu. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, by w sytuacji, kiedy wniosek oparty został na dokumentach uzyskanych w drodze przestępstwa, mógł on zostać uznany za wniosek w rozumieniu ww. przepisu. Jego brak stanowi więc przeszkodę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Z całą mocą należy również podkreślić, że w postępowaniu wznowieniowym w rozpoznawanej sprawie, nie mamy do czynienia z sytuacją przeniesienia przedmiotowego pozwolenia z [...] na rzecz [...], co zdaje się sugerować skarżący. Zaskarżone rozstrzygnięcie oznacza, iż ze skutkiem ex nunc pozwolenie na utworzenie Uczelni znajduje się w posiadaniu [...]".
Zatem Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego naruszył przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem nie mógł wydać zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w sytuacji, gdy [...] Sp. z o. o. z siedzibą w S. nie był założycielem [...] z siedzibą w S.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów z uwagi na nieskomplikowany charakter sprawy na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło