III SA/Wa 2616/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. oddala skargę. Postanowieniem z [...] września 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia A. F. ("Skarżąca" lub "Strona") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] czerwca 2018 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od osób fizycznych za 2016 r., utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Skarżąca, wnioskiem z 16 września 2016 r., zwróciła się do Ministra Rozwoju i Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania jednorazowego świadczenia pieniężnego (pomocy finansowej) otrzymanego z Finlandii. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, w interpretacji indywidualnej z 20 grudnia 2016 r. uznał zaprezentowane stanowisko Strony za prawidłowe w części zwolnienia z opodatkowania kwoty 2 280 zł, a za nieprawidłowe w części zwolnienia z opodatkowania kwoty ponad ww. limit. W ww. interpretacji stwierdzono, że otrzymane z Finlandii przez Skarżącą jednorazowe świadczenie pieniężne (pomoc finansowa) podlega w Polsce opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.; dalej też "ustawa" lub "updof"). Jednorazowe świadczenie pieniężne (pomoc finansowa) wypłacone z Finlandii w związku z długotrwałą chorobą korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust.1 pkt 26 ustawy, do kwoty określonej w tym przepisie, tj. do kwoty 2 280 zł. Natomiast nadwyżka ponad tę kwotę podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód "z innych źródeł", zgodnie z art. 20 ust. 1 updof. Strona nie wniosła skargi na uzyskaną interpretację przepisów prawa podatkowego. Skarżąca, pismem z 28 kwietnia 2017 r., poinformowała Urząd Skarbowy W., że w dniu 20 kwietnia 2017 r. państwo Finlandia przesłało Skarżącej "PIT fiński", celem rozliczenia otrzymanej kwoty na leczenie. Jednocześnie Strona wskazała, że wszelkie rozliczenia podatkowe z tytułu otrzymania kwoty 22 225, 14 euro (brutto) "dokona z Finlandią". Organ I instancji, w wyniku czynności sprawdzających w zakresie uzyskanych przez Skarżącą dochodów z jednorazowego świadczenia pieniężnego wypłaconego z Finlandii w 2016 r., stwierdził, że pomimo obowiązku wynikającego z art. 45 ust.1 pkt 1 updof Skarżąca nie złożyła zeznania PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu w 2016 r. z ww. źródła przychodu. W związku z powyższym wezwano Skarżącą do złożenia zeznania podatkowego PIT-36 za 2016 r. Strona w odpowiedzi złożyła zeznanie PIT-36 za 2016 r. oraz pismo z 1 czerwca 2017 r. zatytułowane "Wyjaśnienie - czynny żal". Następnie, zgodnie z wyliczeniem dokonanym w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2016 r., 8 czerwca 2017 r. Skarżąca dokonała wpłaty podatku w wysokości 21 065 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. przy piśmie z 9 października 2017 r. przesłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. kserokopię wystąpienia pełnomocnika Skarżącej z 5 września 2017 r. celem rozpatrzenia w części dotyczącej wniosku o zwrot podatku oraz jego umorzenie wraz z odsetkami. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., decyzją z [...] stycznia 2018 r., odmówił zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych zapłaconego przez Skarżącą w kwocie 21 065 zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że kwota zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych wykazana przez Skarżącą w zeznaniu PIT-36 za 2016 rok, od dochodu osiągniętego z tytułu emerytury/renty krajowej oraz z tytułu jednorazowego świadczenia pieniężnego (pomocy finansowej) wypłaconego z Finlandii, została obliczona w prawidłowej wysokości, a następnie podatek został wpłacony przez Stronę 8 czerwca 2017 r. Wobec tego nie wystąpiła sytuacja, w której podatek zostałby uiszczony nienależnie bądź w wysokości wyższej od należnej stanowiąc, zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, czyli nie nastąpiła nadpłata. Wskutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., decyzją z [...] kwietnia 2018 r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] stycznia 2018 r. Strona nie wniosła skargi na ww. decyzję. Następnie Skarżąca wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o zwrot podatku od osób fizycznych za 2016 rok, w którym zawarła następujące oświadczenie: "Cofam zeznanie podatkowe PIT-36 za rok 2016". Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że w sprawie nie wstąpiła żadna z okoliczności wymienionych w art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto zauważył, że w obrocie prawnym znajduje się prawomocna decyzja odmawiająca zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 21 065 zł, zapłaconego do zeznania podatkowego PIT-36 za 2016 r. Organ I instancji zwrócił także uwagę, że w prawie podatkowym, jak i w Ordynacji podatkowej, nie ma instytucji wycofania deklaracji podatkowych, a w art. 81 § 1 i § 2 Op przewidziano jedynie możliwość skorygowania deklaracji. Z tych też względów oświadczenie o cofnięciu zeznania podatkowego nie wywołuje skutków prawnych. W ocenie Organu, zgodnie z art. 165a Ordynacji podatkowej, brak jest podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie złożonego wniosku. W zażaleniu Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Organu I instancji, zwrot podatku w kwocie 21 065 zł oraz wezwała Organy obu instancji do zawarcia ugody lub podjęcia mediacji w postępowaniu cywilnym. W uzasadnieniu wymienionego na wstępie, zaskarżonego postanowienia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powołał się na art. 165 § 1 i art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. Stwierdził, że sprawa, w zakresie której złożony został wniosek z 25 maja 2018 r. o zwrot podatku od osób fizycznych za 2016 rok, została już wcześniej ostatecznie rozstrzygnięta co do istoty ww. decyzją z [...] kwietnia 2018 r. W rezultacie brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania ww. wniosku. Procesowym następstwem ustalenia, że wniosek podatnika dotyczy kwestii, która w realiach danej sprawy nie może być rozstrzygana, jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W świetle powyższego Organ I instancji trafnie przyjął, że istnienie ostatecznej decyzji podatkowej odmawiającej zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych stanowi przeszkodę w prowadzeniu postępowania w przedmiocie zwrotu w tym podatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zarzuciła rozpatrzenie sprawy niezgodnie ze stanem prawnym i faktycznym, co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Nie uznała w całości uzasadnienia i rozstrzygnięcia prawnego obu postanowień. Skarżąca opisała przebieg postępowania w sprawie. W ocenie Skarżącej uprawniona jest do otrzymania zwrotu podatku za 2016 r. z uwagi na wystosowane pismo z 8 marca 2017 r. do Ministra Finansów, gdzie na podstawie art. 67 Op wnosiła o umorzenie zaległości podatkowej. W ww. piśmie opisała swoją sytuację osobistą, finansowo- materialną, jak i problemy zdrowotne. Zauważyła, że ww. pismo zostało skierowane do procedowania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Strona liczyła, że ww. pismo zainicjuje postępowanie w sprawie umorzenia podatku do zwrotu oraz zostanie ustalona wysokość podatku do zapłaty. Uznała, że pismo z 8 marca 2016 r. oraz adnotacja na przelewie "z zastrzeżeniem zwrotu" są jednoznacznym wnioskiem (oświadczeniem woli) podatnika co do zwrotu kwoty podatku oraz jej umorzenie. Według Strony w sprawie zachodzą okoliczności wskazujące podstawę prawną i faktyczną do zwrotu podatku od osób fizycznych za 2016 r., poprzez jego zwrot na konto bankowe Skarżącej, a następnie umorzenie kwoty podatku poprzez decyzję administracyjną. W ocenie Strony cofnięcie zeznania podatkowego jako forma złożonego oświadczenia woli jest dopuszczalna, a jeżeli Organ podatkowy nie przesyła wzoru druku korekty zeznania PIT za 2016r. do wypełnienia w ustawowym terminie, to faktycznie uznaje to oświadczenie woli, gdyż wcześniej przyjęto przelew podatku za rok 2016 z obowiązującą adnotacją w jego tytule "z zastrzeżeniem zwrotu". W odpowiedzi na skargę Dyrektor ponowił swoje stanowisko o wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "Ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zasadniczą okolicznością sprawy niniejszej jest to, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika, w której Organ I instancji odmówił Skarżącej zwrotu podatku dochodowego z zeznania PIT – 36 za 2016 r. w kwocie 21 065 zł. Organy stwierdziły, że Skarżąca nie nadpłaciła podatku (art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji). Niezależnie więc od tego, czy sam przedmiot postępowania zakończonego ww. decyzjami ("zwrot podatku") został zredagowany i określony prawidłowo, Organy odmówiły tego zwrotu i przesądziły w uzasadnieniu, że nadpłata nie miała miejsca. W obrocie prawnym istnieje więc decyzja rozstrzygająca sprawę ponownego żądania Skarżącej z dnia [...] maja 2018 r. Po raz drugi tej samej kwestii nie można było rozstrzygać. Dlatego jedynym procesowym rozstrzygnięciem, po ponownym sformułowaniu żądania Skarżącej, mogła być tylko odmowa wszczęcia postępowania w sprawie, stosownie do art. 165a Ordynacji podatkowej. Tak długo, jak w obrocie prawnym funkcjonują wspomniane decyzje, tak długo ponowne postępowanie w tej samej sprawie nie może być nawet wszczęte. Warunkiem wszczęcia takiego postępowania jest wcześniejsze wyeliminowanie wskazanych decyzji z obrotu prawnego w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji, przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Odrębną kwestią jest sprawa umorzenia ewentualnie niezapłaconej zaległości podatkowej. O ile wydana zostanie decyzja odmawiająca takiego umorzenia, Sąd - oczywiście po wcześniejszym wniesieniu przez Skarżącą skargi – byłby zobowiązany do rozstrzygnięcia legalności takiej odmowy. W postanowieniu zaskarżonym w niniejszej sprawie tej kwestii jednak nie rozstrzygano. Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, oddalił skargę. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające są zgodne z prawem. Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 Ppsa.