II SA/Kr 421/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 30 stycznia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. postanowieniem z dnia 6 listopada 2018 r. nr [...] (znak: [...]) odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. z 26 września 2013 r., nr [...] (znak: [...]), nakazującą K. M. przeprowadzenie rozbiórki samowolnie wykonanej części ogrodzenia działki nr [...] od strony działki nr [...] o wysokości od 2,35m do 2,75m, składającej się z betonowego cokołu, w którym osadzone są metalowe słupki oraz przęseł wypełnionych drewnianymi sztachetami, na odcinku o długości 46m rozpoczynającym się w granicy z działką nr [...] w miejscowości W. W., gm. P. Z.. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła K. M. działająca przez pełnomocnika adwokata M. M.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w postanowieniu z 30 stycznia 2019 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał zaskarżone rozstrzygniecie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji ustalił, że K. M. w dniu 2 września 2015 r. (podczas wizyty w Urzędzie Skarbowym) uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować ww. decyzję organu I instancji z 26 września 2013 r. w przedmiocie rozbiórki ogrodzenia. Powyższe zostało potwierdzone przez pełnomocnika skarżącej adwokata M. M. w złożonym do PINB w N. S. piśmie z 9 września 2015 r. (k. 30 a.a. WINB). Tym samym zgodnie z treścią art.148 k.p.a. termin do złożenia wniosku przez K. M. o wznowienie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 145§ 1 pkt 4 k.p.a. upływał wraz z dniem 22 października 2015r. (jeden miesiąc od dnia kiedy K. M. dowiedziała się o ww. decyzji PINB z 26 września 2013 r., nr [...] (znak: [...] [...]). Mając powyższe na uwadze uznano, że wniosek K. M. o wznowienie postępowania w sprawie nakazu, który wpłynął do PINB w dniu 26 września 2018 r. (a więc 3 lata po tym, jak ww. dowiedziała się o decyzji organu I instancji z 26 września 2013 r. ), został złożony z przekroczeniem terminu z art.148 k.p.a. K. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adw. M.. M., w skardze do WSA w Krakowie zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. przepisów art. 7, 77, 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, iż strona nie zachowała terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, co w konsekwencji skutkowało odmową wznowienia postępowania a także poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy decyzji rażąco naruszającej podstawowe zasady postępowania administracyjnego tj. zasadę zapewnienia stronie możliwości wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym; 2.przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę wznowienia postępowania, mimo, że strona bez własnej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu; 3.art. 7 i art. 9 k.p.a. poprzez wskazanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w postanowieniu nr [...] z dnia 7 września 2018 roku, że strona w niniejszej sprawie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może skutecznie się bronić poprzez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, w wyniku, czego skarżąca złożyła wniosek, który zainicjował postępowanie w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z dnia 6 listopada 2018 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 17 września 2018 roku, zawierające wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania wraz z wnioskiem o pilne rozpatrzenie sprawy, zostało złożone z daleko idącej ostrożności i z uwagi na treść ww. postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 września 2018 roku nr [...]. W przedmiotowym piśmie pełnomocnik strony podkreślał, iż wszystkie okoliczności będące podstawą do wznowienia postępowania zostały podniesione już w piśmie z dnia 9 września 2015 r., w którym strona wskazywała, że nie brała udziału w postępowaniu oraz przedstawiła dowody na tę okoliczność. Zamiarem strony, który wyraźnie wynika z pisma z dnia 9 września 2015 roku było wzruszenie decyzji z dnia 26 września 2013 roku i umożliwienie stronie przez organ zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie. Autor skargi zaznaczył także, że pismo z dnia 9 września 2015 roku zostało złożone w terminie 7 dni od dnia 2 września 2015 roku tj. od daty powzięcia przez stronę wiadomości o decyzji z dnia 26 września 2013 roku, a więc zachowany został termin przewidziany przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Kontrolowane postanowienia wydane zostały na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., stosownie do którego odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Przy czym, z pozostałych przepisów rozdziału 12 k.p.a. wynika, że wydanie takiego postanowienia może nastąpić z trzech następujących przyczyn: 1) podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną; 2) podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu; 3) w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. WSA w Krakowie podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, które uznały, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją PINB z 26 września 2013 r. oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. złożony został po terminie. Przede wszystkim uznać bowiem należy, jak słusznie przyjęły orzekające w sprawie organy, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z 26 września 2013 r. wpłynął do PINB w N. S. w dniu 26 września 2018 r. (pismo z dnia 17 września 2018 r.). Stosownie do brzmienia art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Podanie o wznowienie postępowania powinno spełniać minimum wymogów formalnych, określonych w art. 63 § 2 k.p.a., tj. powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz zawierać podpis. W treści podania strona powinna żądać wznowienia postępowania, powołując się na jedną z ustawowych podstaw wznowienia. Z podania powinny wynikać żądanie wznowienia postępowania oraz okoliczności wskazujące na zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 510/07, Lex nr 505314). Żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot i tryb postępowania, w jakim strona zamierza dochodzić swoich praw. Jest to szczególnie istotne w przypadku podań zawierających wnioski o wszczęcie postępowań w trybach nadzwyczajnych np. wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.), uchylenia, zmiany decyzji (art. 154 i art. 155 k.p.a.) oraz stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 k.p.a.). Ustawodawca tym podaniom stawia wyższe wymagania. Określenie żądania jest obowiązkiem strony, która zwraca się do organu o wszczęcie postępowania jurysdykcyjnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że uprawnienie do określenia żądania, w razie wątpliwości sprecyzowania żądania należy wyłącznie do strony, a nie do sfery ocennej organu. Powyższa reguła ma zastosowanie również przy wyborze trybu postępowania, w jakim strona chce dochodzić swoich praw. Organ nie może zatem wyręczyć strony i zdecydować za nią, w jakim przedmiocie i w jakim trybie będzie toczyć się postępowanie zainicjowane jej podaniem (por.m.in. wyrok NSA z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 905/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W piśmie z 17 września 2018 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wskazała zaś dopiero, że żąda wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB z 26 września 2013 r. Żadne z wcześniejszych pism kierowanych przez skarżącą do PINB żądania takiego nie zawierało. Samo wskazywanie w kierowanym przez pełnomocnika skarżącej piśmie do PINB w N. S. z 9 września 2015 r. (zatytułowanym "wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i zażalenia wraz z odwołaniem i zażaleniem", k. 31 i n. akt adm.), że skarżąca pominięta została jako strona w postępowaniu, które zakończyło się wydaniem przez PINB decyzji z dnia 26 września 2013 r., wbrew podnoszonej w skardze argumentacji, nie uprawniało organu do potraktowania tego pisma jako wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie. W ocenie Sądu, strona ponosi konsekwencje działania bądź zaniechania reprezentującego ją pełnomocnika będącego profesjonalistą, który powinien był wiedzieć, że wniosek o wznowienie postępowania nie jest tożsamy z wnioskiem o przywrócenie terminu - i nie ma wątpliwości - że wniosek z 9 września 2015 r. był wnioskiem o przywrócenie terminu. Okoliczności w nim powołane, mające uzasadniać jego zasadność nie można traktować jako przesłanki wskazujące na to, że mamy do czynienia z wnioskiem o wznowienie postępowania choć niewątpliwe są one zbieżne, to jednak instytucje te nie są tożsame i pełnomocnik będący profesjonalistą powinien mieć tego świadomość, że nie można traktować ich zamiennie. Niewątpliwie zaś, wniosek skarżącej o wznowienie postępowania zgłoszony w piśmie z 17 września 2018 r. złożony został po terminie. Zgodnie bowiem z art. 148 § 1 k.p.a. - podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie zaś do brzemienia art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie miesięcznego terminu, o którym mowa w powołanym przepisie powinno być udowodnione przez stronę. Przy czym, dopiero moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania rozpoczyna bieg terminu złożenia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Natomiast, bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest przy tym, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego informacja pochodzi. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy (czego dana informacja dotyczy). O wydaniu przez PINB decyzji z 26 września 2013 r. nakazującej rozbiórkę, skarżąca, jak wskazał wyraźnie jej pełnomocnik w piśmie z 9 września 2015 r. i co nie było przez skarżącą kwestionowane, dowiedziała się podczas wizyty w Urzędzie Skarbowym dla W. – Ś. w dniu 2 września 2015 r. Tym samym, podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. W tym miejscu zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie wszczyna się postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a. a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Przy czym, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienia postępowanie zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148. W przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie został zachowany termin jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. organ administracji na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowaniu, które jak stanowi art. 149 § 2 k.p.a., stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Do tego momentu organ nie rozstrzyga, czy wskazane w podaniu okoliczności są prawdziwe i czy rzeczywiście wystąpiły. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest nieuzasadniona, a zatem Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a.- orzekł o jej oddaleniu.