II SA/Wa 736/19
WyrokWSA w Warszawie2019-06-19
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Izabela Głowacka-Klimas, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres 3 lat służby na rzecz państwa totalitarnego, stanowiący około 14% całego okresu służby, może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, co jest jedną z przesłanek umożliwiających wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres 3 lat służby na rzecz państwa totalitarnego, stanowiący około 14% całego okresu służby, nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponieważ przesłanka ta nie została spełniona, organ słusznie odmówił wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne, mimo że druga przesłanka (rzetelne wykonywanie obowiązków po 12 września 1989 r.) została spełniona.Stan faktyczny
Skarżący W.P. wystąpił o wyłączenie stosowania przepisów obniżających jego świadczenia emerytalne (art. 15c, 22a, 24a ustawy zaopatrzeniowej) na podstawie art. 8a tej ustawy. Organ odmówił, uznając, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego (3 lata) nie był "krótkotrwały", mimo że skarżący rzetelnie wykonywał obowiązki po 12 września 1989 r. Skarżący złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i przyznania świadczeń w nieobniżonej wysokości. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...]
z [...] marca 2019 r. wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.,
po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję
nr [...] z [...] maja 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy W. P. (skarżący) art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy
z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r. poz. 132
ze zm.; dalej "ustawa zaopatrzeniowa").
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
W. P. wnioskiem z [...] czerwca 2017 r., wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy
z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
W uzasadnieniu wniosku skarżący opisał przebieg swojej służby przedstawił przebieg służby i zadania jakie wykonywał w okresie od dnia [...] stycznia 1987 roku
do dnia [...] lutego 2007 r., tj. do dnia przejścia na emeryturę. Wnioskodawca wskazał na fakt, że w 1990 roku został pozytywnie zweryfikowany, a służbę w Policji pełnił wzorowo, m.in. na [...] najbardziej zagrożonej przestępczością dzielnicy [...], w Zespole [...]. Zajmował się także szeroko rozumianą przestępczością zorganizowaną, w tym prowadził sprawy związane: z terrorem kryminalnym z wykorzystaniem materiałów wybuchowych,
z handlem ludźmi i przemytem kobiet do agencji towarzyskich, z zabezpieczeniem pielgrzymki Jana Pawła II do Polski. Jak podkreślił, za swoją pracę był wielokrotnie nagradzany przez KGP oraz awansowany. Został odznaczony "Srebrnym Krzyżem Zasługi" oraz brązową i srebrną odznaką "Zasłużony Policjant".
Z akt sprawy wynika, że strona została zwolniona ze służby w Policji w dniu [...] lutego 2007 roku i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadania prawa do korzystniejszej emerytury.
Z pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, tj. Informacji o przebiegu służby
Nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia
[...] stycznia 1987 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., tj. 3 lata.
W sprawie ustalono, że całkowity okres służby włącznie z zasadniczą służbą wojskową wynosi 22 lata, 1 miesiąc i 10 dni (od [...] września 1978 r. do [...] lutego 2007 r.).
Z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia [...] października 2017 r., (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby Pan W. P. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989 r.
Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r., (znak: [...]) przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że Pan W. P. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Wnioskodawcy wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia, a także nagrody pieniężne. Pan W. P. został również odznaczony "Srebrnym Krzyżem Zasługi" oraz brązową i srebrną odznaką "Zasłużony Policjant". W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o udzielonych wnioskującemu karach dyscyplinarnych. Ponadto, jak wskazuje Komendant Główny Policji w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie uprawniające do podwyższenia zainteresowanemu emerytury.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...]
z [...] maja 2018 r. wydaną na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, odmówił wyłączenia stosowania wobec W. P. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,
art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności
z narażeniem zdrowia i życia. Organ przytoczył następnie definicje poszczególnych przesłanek zawartych w art.8a.
Jak podał organ, w sprawie ustalono, że całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi wraz z okresem zasadniczej służby wojskowej wynosił 22 lata, 1 miesiąc
i 10 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 3 lata. Zdaniem organu, przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Organ stwierdził, że wnioskodawca po 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność tej służby. Jednocześnie organ uznał, że brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażaniem zdrowia i życia.
Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że nie zgadza się z treścią ww. decyzji. Zdaniem wnioskującego, spełnia on w całości ustawowe kryteria, gdyż na rzecz państwa totalitarnego pracował 3 lata i był to okres służby przygotowawczej, a [...] grudnia 1989 r. napisał raport o przeniesienie do służby
w Wydziale Kryminalnym WUSW w [...].
Ponadto Pan W. P. podkreślił, iż służbę pełnił rzetelnie, z dużym zaangażowaniem oraz z narażeniem zdrowia i życia, co potwierdzają odpowiednie dokumenty, w tym wydane przez Komendanta Głównego Policji zaświadczenie [...], potwierdzające wykonywanie czynności w sytuacjach, gdzie występowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
Reasumując swoje wystąpienie Pan W. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, co do jej istoty i wydanie nowej decyzji, przyznającej wnioskowane uprawnienia.
Jak wskazał w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania
go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, tj. art. 15c, art. 22a
i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Organ dokonał wykładni poszczególnych przesłanek z art. 8a ustawy
o zaopatrzeniu. Wskazał, posługując się wykładnią językową, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, jednak jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Następnie organ wyjaśnił pojęcie "rzetelności" oraz zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" oraz przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", który w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Oznacza to, jak podał organ, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne.
Jak podał organ, art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy
i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".
Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca pełnił służbę
w okresie od [...] stycznia 1987 r. do [...] lutego 2007 r. (tj. 22 lat, 1 miesiąc i 10 dni),
z czego na rzecz totalitarnego państwa od [...] stycznia 1987 r. do [...] grudnia 1989 r., tj. przez okres 3 lat (ok. 14% całego okresu służby). W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu,
jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Wskazany czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego i z całą pewnością, w ocenie organu, strona przez ten czas dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.
Organ nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Pana W. P. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. W opinii Komendanta Głównego Policji ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie, nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby Pana W. P. Jednakże strona w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zarówno postawa
i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący W. P.
Skarżący domagał się:
1. uchylenia decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. w całości z powodu naruszenia prawa materialnego art. 8a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 708
ze zmianami), które miało wpływ na wynik sprawy,
2. uznania w wyroku jego uprawnienia do świadczenia emerytalno-rentowego
w nieobniżonej wysokości, wynikającej z art. 15 - 22 ustawy wymienionej w pkt. 1
W uzasadnieniu skargi podkreślił, że spełnia przesłanki z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).
Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270), jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.
Podkreślić również należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie ww. decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] oraz decyzja ją poprzedzająca nie zaś decyzje Dyrektora ZER MSWiA o ponownym ustaleniu wysokości emerytury.
Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.
Zgodnie z art. 15c ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.
Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3 ustawy zaopatrzeniowej, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.
W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4).
Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Wskazane w art.8 a ustawy zaopatrzeniowej przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione. Niespełnienie którejkolwiek z przesłanek powoduje niemożność zastosowania powyższego przepisu.
Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne
i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia
w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków, a także braku informacji o narażeniu zdrowia i życia, które to ustalenia nie są kwestionowane przez stronę. Dokonał również w ocenie Sądu prawidłowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie , a następnie prawidłowej subsumcji stanu faktycznego sprawy do odpowiednich przepisów prawa.
Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym
z pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu dotyczącego informacji o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia
[...] stycznia 1987 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., tj. przez okres 3 lat.
Jedną z przesłanek umożliwiających organowi zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy o zaopatrzeniu jest "krótkotrwałość" służby na rzecz totalitarnego państwa. Ustawa o zaopatrzeniu nie zawiera definicji pojęcia "krótkotrwała służba". Zdaniem Sądu, odkodowanie powyższej klauzuli dokonane przez organ w zaskarżonych decyzjach jest prawidłowe. Definiując pojęcie krótkotrwałości służby Organ posłużył się słownikiem wyrazów bliskoznacznych wskazując na synonimy wyrazu "krótkotrwały".
W niniejszej sprawie wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 3 lat, a całkowity okres służby strony wynosił wynosi 22 lata,
1 miesiąc i 10 dni, zatem strona pełniła przez około 14% całego okresu służby, służbę na rzecz totalitarnego państwa. Reasumując służba na rzecz totalitarnego państwa, w ocenie Sądu, zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Trafnie organ wskazał w decyzji, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie. I trafnie w niniejszym przypadku przeprowadził ocenę tej krótkotrwałości uznając, że skarżący nie spełnia powyższej przesłanki.
Zgadzając się z organem, co do tego, że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, stwierdzić należy, że jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał
w porównaniu do tego okresu krótko. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie występuje. Nie można bowiem w przypadku skarżącego stwierdzić, że jego służba na rzecz totalitarnego państwa była służbą, która nie charakteryzowała się trwałością.
W stanie faktycznym tej sprawy przyjąć należy, że okres 3 lat, nie był okresem krótkotrwałym. Podkreślenia wymaga, że zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu
do całego okresu służby okres trwający 3 lata, nie może być uznany za krótkotrwały.
W ocenie Sądu, organ w zaskarżonej decyzji, dokonując ustaleń w zakresie długości okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa oraz rodzaju tej służby zgodnie z treścią art. 13a ustawy zaopatrzeniowej, jest związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Stosownie do art. 13a
ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej informacja o przebiegu służby, o której mowa w ust. 1, jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb. W myśl art. 13a ust. 6 ustawy zaopatrzeniowej do informacji, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Minister Spraw Wewnętrznych
i Administracji jest zatem związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Niezasadny tym samym okazał się zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Reasumując skarżący nie spełnił jednej z przesłanek z art. 8a ust. 1, które muszą być spełnione łącznie, tak więc w stosunku do niego nie można było zastosować powyższego przepisu.
Na marginesie sprawy należy wskazać, że ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., wskazuje przy tym, że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.
Minister w sprawie niniejszej nie kwestionował, że skarżący rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. przekazał informację dotyczącą przebiegu służby wnioskodawcy. Wskazał, że były funkcjonariusz rzetelnie wykonywał swoje obowiązki służbowe po dniu 12 września 1989 r., na co wskazują informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe oraz liczne wyróżnienia odznaczeniami. Ponadto skarżący w ramach obowiązków służbowych realizował działania, w których istniało zagrożenie życia i zdrowia.
Jednak pomimo spełnienia przez skarżącego przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej organ słusznie uznał, że skoro nie jest spełniona przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej to brak jest możliwości wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15, art. 22 i art. 24 ustawy zaopatrzeniowej.
Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło