III SA/Łd 346/19
WyrokWSA w Łodzi2019-06-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia Asesor NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, złożony po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu określającego sposób jego naliczania, powinien być traktowany jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, czy jako żądanie innego rozstrzygnięcia na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Wniosek o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, złożony po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu określającego sposób jego naliczania, nie powinien być automatycznie traktowany jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej mają obowiązek ustalić rzeczywistą intencję wnioskodawcy, który może domagać się innego rozstrzygnięcia na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, zwłaszcza gdy pierwotna wypłata ekwiwalentu nie nastąpiła w formie decyzji lub postanowienia podlegającego wznowieniu. Niewłaściwa kwalifikacja wniosku przez organy administracji, prowadząca do odmowy jego rozpatrzenia, narusza zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
T.R., były funkcjonariusz Policji, wystąpił z wnioskiem o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis określający sposób naliczania tego ekwiwalentu. Organy Policji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że pierwotna wypłata ekwiwalentu nie nastąpiła w formie decyzji lub postanowienia podlegającego wznowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, stwierdzając, że organy błędnie zakwalifikowały wniosek jako wniosek o wznowienie postępowania, zamiast zbadać, czy nie stanowi on żądania innego rozstrzygnięcia na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w K.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Asesor NSA Irena Krzemieniewska, , Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi T. R. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] r., [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia T.R. na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 w zw. z art. 144 i art. 268a k.p.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 18 listopada 2018 r. T.R. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w K. z wnioskiem o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Podał, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt [...] opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz 2102). wnosi o ponowne przeprowadzenie czynności materialno-technicznej polegającej na prawidłowym naliczeniu świadczenia w postaci ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy oraz wypłatę należnej kwoty świadczenia stanowiącej różnicę pomiędzy kwota należną, a faktycznie wypłaconą na podstawie niekonstytucyjnego przepisu wraz z należnymi odsetkami.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że został zwolniony ze służby w Policji z dniem 5 lipca 2011 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy – Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 100, poz. 1084). Otrzymał ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w wymiarze 5 dni za rok 2010 i 25 dni za rok 2011. Ekwiwalent ustalono w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. dyżurny Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w K.
Wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt [...] Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 115a ustawy o Policji, stanowiący podstawę ustalenia i wypłaty ww. ekwiwalentu, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że metoda obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop zawarta w ustawie o Policji jest mniej korzystna niż metoda, w której czynnikiem jest liczba 1/22 lub 1/21. W konsekwencji, za każdy dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusz Policji otrzymał odpowiednio mniejszy ekwiwalent niż otrzymując takie samo uposażenie zasadnicze funkcjonariusz Służby Więziennej, czy żołnierz zawodowy.
Biorąc powyższe pod uwagę, że funkcjonariusze Policji za każdy dzień niewykorzystanego urlopu otrzymują około 73% dziennego uposażenia, czego nie można uznać za pełną rekompensatę poniesionej straty, a pośrednio zmniejszony także czas wypoczynku funkcjonariusza, zdaniem wnioskodawcy wypłacone świadczenie nie jest ekwiwalentne do wysokości niewykorzystanego urlopu.
W związku z powyższym wniósł o ponowne naliczenie należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, z uwzględnieniem prawidłowego mnożnika i wypłatę świadczenia naliczonego od daty wymagalności wraz z ustawowymi odsetkami.
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2019 r. Komendant Powiatowy Policji w K. na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 124 § 1, art. 147, art. 148 oraz art. 150 § 1 i art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że sprawa wypłaty T.R. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy dokonana w trybie art. 115 a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, którego zakres uznany został przez TK za niezgodny z Konstytucją RP, nie została rozstrzygnięta ani w formie decyzji ani postanowienia zaskarżalnego, w związku z powyższym nie jest możliwe wznowienie postępowania administracyjnego.
Na powyższe postanowienie T.R. złożył zażalenie, w którym odwołując się do treści art. 190 ust. 2 Konstytucji RP wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku.
Postanowieniem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia Komendant Wojewódzki Policji odwołując się do treści art. 145 i art. 145 a k.p.a. podzielił stanowisko organu I instancji, że niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania jeśli rozstrzygnięcie sprawy nie nastąpiło w formie decyzji lub postanowienia. Wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy T.R. w dniu zwolnienia ze służby nie nastąpiła w żadnej ze wskazanych form. Ponadto Komendant Wojewódzki Policji zauważył, że zaskarżone postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w K. zostało wydane jedynie w przedmiocie wznowienia postępowania i nie przesądza kwestii przyznania lub odmowy przyznania prawa do wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podkreślił, że w wyroku z 23 lutego 2010 r., sygn. akt [...] Trybunał Konstytucyjny wskazał, że prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop jest prawem majątkowym policjanta, którego ograniczenie musi odpowiadać wymogom art. 31 ust. 3 konstytucji. Przesłanki wymienione w tym przepisie zachodzą w odniesieniu do wartości konstytucyjnej, jaką jest prawo do urlopu. Prawo do corocznego płatnego urlopu jest gwarantowane w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP w sposób bezwarunkowy i nie może być arbitralnie ograniczone również w odniesieniu do rekompensaty pieniężnej za urlop niewykorzystany lub za czas wolny od służby. Rekompensata pieniężna za niewykorzystany (płatny) urlop stanowi zatem konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego urlopu .Z powyższych względów Zarząd Główny Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w piśmie, które wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego 21 listopada 2014 r., wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, (m.in.) z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Biorąc zatem pod uwagę fakt, że w skali roku liczba dni roboczych oscyluje na poziomie 21-22 dni zasadnym jest aby ekwiwalent za każdy dzień roboczy niewykorzystanego urlopu odpowiadał 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, a nie 1/30 tego uposażenia. Również zgodnie z Kodeksem pracy ekwiwalent za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego jest ustalany corocznie przy uwzględnianiu współczynnika średnio-miesięcznej w skali roku liczby dni roboczych, który nie przekracza zwykle 22 dni.
Skarżący wskazał, że od 2001 r. miał nie 30 dni kalendarzowych urlopu wypoczynkowego lecz 26 dni roboczych i czuję się oszukany, ponieważ wypłacony równoważnik nie odpowiada wymiarowi urlopu, z którym był ściśle związany
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo wskazano, że wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt [...] Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustała wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował zmianę treści art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Powyższe doprowadziło do powstania luki w systemie prawnym, która wobec obowiązku działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, uniemożliwia ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego. Brak podstaw prawnych do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego będzie miał miejsce aż do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostanie, w jaki sposób należy dokonywać naliczeń wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (koniecznym jest określenie przez ustawodawcę właściwego wskaźnika tych przeliczeń). Niezwykle istotne znaczenie , w sprawie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop szczególnie w przypadku funkcjonariuszy zwolnionych ze służy przed dniem ogłoszenia wyroku TK będzie miało ewentualne wprowadzenie przez ustawodawcę przepisów przejściowych, rozstrzygających, do jakich zdarzeń prawnych bądź też podmiotów nowe przepisy prawa znajdą zastosowanie, co w konsekwencji może skutkować koniecznością ponownego ustalenia wysokości ekwiwalentu i wypłaty różnicy w jego wysokości osobom, które taki ekwiwalent otrzymały na podstawie zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny regulacji. Pomimo trwających prac legislacyjnych w powyższym zakresie, nie jest obecnie możliwym określenie, kiedy projektowane regulacje i w jakim kształcie, staną się prawem obowiązującym.
W świetle powyższego aktualnie brak jest możliwości pozytywnego rozpatrzenia żądania T.R., a odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w okresie pełnienia służby, które nie zostało zakończone decyzją lub postanowieniem zaskarżalnym jest w pełni uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek w większości z innych względów niż w niej podniesione.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Kontrola ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dniu wydania zaskarżonej do Sądu decyzji/postanowienia.
Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach prawa, co uzasadnia uwzględnienie skargi wniesionej w niniejszej sprawie.
W tym względzie przede wszystkim należy wskazać, iż organy administracji publicznej, w tym organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie, obowiązuje zasada praworządności i zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, o których mowa w art. 6 i art. 7 K.p.a. Przepisy te nakładają na organy prowadzące postępowanie obowiązek działania na podstawie prawa oraz podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Ponadto organy administracyjne załatwiające sprawy administracyjne zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Reguły wynikające z przywołanych przepisów w pierwszej kolejności nakładają zatem na organ prowadzący postępowanie obowiązek właściwej kwalifikacji rzeczywistej treści żądania wnioskodawcy zawartego w złożonym wniosku, a w sytuacji gdy budzi ona wątpliwości do jej wyjaśnienia z wnioskodawcą w ustawowo określonym trybie.
Odnosząc te uwagi do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż wbrew wskazanym zasadom organy prowadzące postępowanie przyjęły, że wniosek skarżącego z dnia 18 listopada 2018 r. jest wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a K.p.a., w sprawie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Tymczasem, w ocenie Sądu, z analizy treści wniosku skarżącego z dnia 18 listopad 2018 r. trudno wyprowadzić w sposób jednoznaczny tak jak zrobiły to organy, że intencją skarżącego było wznowienie postępowania. Skarżący swój wniosek zatytułował jako "Wniosek o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji". Podał, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt [...] opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz 2102). wnosi o spowodowanie ponownego przeprowadzenie czynności materialno-technicznej polegającej na prawidłowym naliczeniu świadczenia w postaci ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy oraz wypłatę należnej kwoty świadczenia stanowiącej różnicę pomiędzy kwota należną, a faktycznie wypłaconą na podstawie niekonstytucyjnego przepisu wraz z należnymi odsetkami.
W takiej sytuacji stwierdzenie organu I instancji w uzasadnieniu postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, że "w dniu 20 listopada 2018 r. do Komendy wpłynął wniosek Pana T.R., w którym funkcjonariusz w stanie spoczynku żąda wznowienia postepowania w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w trybie art. 145a K.p.a." jest błędną, a na pewno przedwczesną kwalifikacją rzeczywistej woli skarżącego. Tymczasem organy orzekające w sprawie podjęły niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie przyjmując, że skarżący złożył wniosek w trybie art. 145a K.p.a.
Sąd pragnie przy tym z całą mocą podkreślić, że stosownie do treści art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, jednakże w oparciu o art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.
Żądanie wszczęcia postępowania określa zatem przedmiot tego postępowania i niewątpliwie żądaniem tym organ jest związany. Treść żądania wyznacza przy tym stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądowym dotyczącym rozważanej materii za ugruntowany uznaje się pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, że w sytuacji, gdy w sprawie powstają jakiekolwiek wątpliwości co do treści wniosku, w szczególności co do zawartych w nim żądań, organ ma obowiązek zwrócenia się do wnioskodawcy, aby ten sprecyzował swoje żądania (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 578/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to więc, że w przypadku zaistniałych wątpliwości co do treści żądania wnioskodawcy organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnej zmiany kwalifikacji prawnej jego żądania.
W związku z powyższym przypomnieć należy, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto wskazać należy, że dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego to również ustalenie treści żądania strony. Zatem jeżeli charakter pisma wniesionego przez stronę budzi wątpliwości, organ powinien wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. W razie wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek, niezbędne jest zatem dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem i nie może sam z urzędu dokonać zmiany kwalifikacji tego żądania. Treść żądania wyznacza bowiem zakres postępowania dowodowego w oparciu o stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego. A zatem w przypadku wątpliwości, co do treści wniosku organ obowiązany jest z urzędu podjąć czynności wyjaśnienia treści żądania strony. Wyjaśnienie zaś treści żądania strony oznacza wyłącznie, że tylko w tym przedmiocie organ administracji publicznej obowiązany jest prowadzić postępowanie.
Podnoszone przez skarżącego we wniosku żądanie wypłacenia wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt [...] wskazuje, że w istocie skarżący domaga się ponownego przeprowadzenie czynności materialno-technicznej polegającej na prawidłowym naliczeniu świadczenia w postaci ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy oraz wypłatę należnej kwoty świadczenia stanowiącej różnicę pomiędzy kwota należną, a faktycznie wypłaconą na podstawie niekonstytucyjnego przepisu wraz z należnymi odsetkami w kontekście powyższego wyroku TK.
Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP: "Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania."
W sytuacji w której została stwierdzona niekonstytucyjność przepisu, a nie mamy do czynienia z decyzją administracyjną tylko z czynnością administracyjną w postaci wyliczenia i wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, istnieje możliwość uzyskania "innego rozstrzygnięcia", na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania, do których odnosi się art. 190 ust. 4 Konstytucji. Wyliczenie i wypłata ekwiwalentu na podstawie art. 114 ust. 1 pkt.2 ustawy o Policji jest czynnością z zakresu administracji publicznej, a skoro ma ona charakter techniczny to nie stosuje się trybu wznowienia właściwego dla decyzji administracyjnych określony w art. 145 K.p.a. i art. 145a K.p.a.
Sąd zauważa, że po wpłynięciu do KPP w K. "wniosku" funkcjonariusza w stanie spoczynku o spowodowanie ponownego przeprowadzenie czynności materialno-technicznej polegającej na prawidłowym naliczeniu świadczenia w postaci ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy oraz wypłatę należnej kwoty świadczenia stanowiącej różnicę pomiędzy kwota należną, a faktycznie wypłaconą na podstawie niekonstytucyjnego przepisu wraz z należnymi odsetkami, organ w pierwszej kolejności winien z zastosowaniem art. 6, 7 i 8 K.p.a. ustalić czy intencją skarżącego było wznowienie postępowania (skarżący wprost tego nie wyartykułował wręcz mówił o ponownej czynności materialno-technicznej) czy też uzyskanie "innego rozstrzygnięcia", na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania, do których odnosi się art. 190 ust. 4 Konstytucji.
Odmowa wznowienia postępowania w sytuacji gdy skarżący nie wnosił o wznowienie postępowania nie dość, że nie doprowadziła do załatwienia wniosku skarżącego to jeszcze pozbawiła go możliwości weryfikacji ewentualnego merytorycznego załatwienia sprawy na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania, do których odnosi się art. 190 ust. 4 Konstytucji. Należy w tym miejscu podnieść, że skarżący zarówno we wniosku jaki i w skardze podkreśla znaczenie wyroku TK, dla merytorycznego rozstrzygnięcia jego wniosku. Istotne w sprawie jest również to, że skarżący jednoznacznie wnosił o spowodowanie ponownego przeprowadzenie czynności materialno-technicznej polegającej na prawidłowym naliczeniu świadczenia w postaci ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy. W treści wniosku skarżący w ogóle nie odnosił się do żadnej decyzji i nie wnosił o wznowienie postepowania w sprawie zakończonej decyzją. W tej sytuacji stanowisko organów, że "odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w okresie pełnieni służby, które nie zostało zakończone decyzją lub postanowieniem zaskarżalnym jest w pełni uzasadniona" - nie uwzględnia w ogóle treści wniosku skarżącego i jest całkowicie dowolne. Tymczasem w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, treść zgłoszonego żądania określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także wyznacza właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie relewantna dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji jest tym żądaniem związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. W postanowieniu z 4 marca 2014 r. sygn. akt II OW 157/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot swego żądania, przy czym w razie wątpliwości, co do zakresu, czy przedmiotu żądania, jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji.
Z powyższych względów uznać zatem należało, że w toku załatwiania sprawy skarżącego zainicjowanego wnioskiem z dnia 18 listopada 2018 r., organy dopuściły się naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 61 § 1 i art. 149 § 3 K.p.a. i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania. Z uwagi na stwierdzone uchybienia organów orzekających w sprawie konieczne było zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego wskazanych w wyroku rozstrzygnięć w trybie art. 135 p.p.s.a., aby sprawa powróciła do etapu, na którym organ zobowiązany będzie nadać sprawie prawidłowy bieg zgodnie z intencją żądania zawartego we wniosku skarżącego z dnia 18 listopada 2018 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni stanowisko Sądu zawarte w niniejszym wyroku i rozpozna wniosek skarżącego z dnia 18 listopada 2018 r. zgodnie z jego treścią oraz wskazaniami Sądu.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło