III SA/Gl 216/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-07-02
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Magdalena Jankiewicz, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznającą dodatek mieszkaniowy, uwzględniając stawki czynszu ustalone na podstawie zarządzenia sprzed 11 lat i odmawiając podwyższenia wskaźników procentowych o 20 punktów, mimo braku stosownej uchwały rady gminy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo obliczyły wysokość dodatku mieszkaniowego zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych i rozporządzenia wykonawczego. Stwierdzono, że brak uchwały rady gminy uniemożliwia podwyższenie wskaźników procentowych, a zarządzenie sprzed 11 lat jest nadal obowiązujące, dopóki nie zostanie uchylone. Sąd uznał również, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznającą jej dodatek mieszkaniowy. Organ pierwszej instancji ustalił wysokość dodatku, uwzględniając stawki czynszu wynikające z zarządzenia sprzed 11 lat oraz obliczając ryczałt za brak instalacji grzewczych i ciepłej wody. Skarżąca zarzuciła błędne obliczenie dodatku, wskazując na możliwość podwyższenia wskaźników procentowych lub przyznania dodatku w wysokości 70% faktycznych wydatków. Pełnomocnik skarżącej podniósł również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 k.p.a. (uzasadnienie), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania), art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania), art. 10 k.p.a. (prawo do wypowiedzenia się) oraz art. 7 k.p.a. (słuszny interes strony).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie dniu 2 lipca 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Nr [...] z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. nr [...] z [...]r. w sprawie przyznania skarżącej B.K. dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2018r. do 30 kwietnia 2019r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, że działający w imieniu Prezydenta B. Zastępca Naczelnika Wydziału Polityki Społecznej i Działalności Gospodarczej Urzędu Miejskiego w B. decyzją nr [...] z [...]r. przyznał stronie dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie (w tym ryczałt 29,62 zł) na okres od 1 listopada 2018r. do 30 kwietnia 2019r., gdyż stwierdził, że strona spełnia kryteria do przyznania dodatku mieszkaniowego.
Strona jest właścicielką lokalu mieszkalnego o pow. poniżej 35m2, który nie wchodzi w skład zasobu mieszkaniowego gminy. Prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe, jej dochód stanowi renta z ZUS w kwocie [...] zł brutto. Organ zacytował art. 6 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i stwierdził, że do celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjęto stawkę za 1m2 obliczoną na podstawie Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta B. z [...]r. w sprawie zmiany stawek czynszu za lokale mieszkalne z zasobu mieszkaniowego Gminy B., wprowadzoną w wykonaniu uchwały Rady Miejskiej w B. w prawie przyjęcia "Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Miasta B.".
W § 1 Zarządzenia ustalono stawkę bazową za najem 1m2 powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych w wysokości 1,39% wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1m2 powierzchni użytkowej budynków podanego w Obwieszczeniu Wojewody Śląskiego z 27 września 2007r. (tj. 3140,00 zł), a na podstawie § 13 cytowanej uchwały zastosowano czynniki podwyższające i obniżające (korygujące), mające wpływ na wysokość stawki czynszowej. Tak wyliczona stawka bazowa (3140 zł x 1,39% : 12) wynosi 3,64 zł i przy zastosowaniu wskaźników: 0,95 (z tytułu położenia lokalu w budynku), 0,65 (z racji jego wyposażenia) i 1,00 (z uwagi na strefę zamieszkania) została przeliczona do stawki 2,25 zł za 1m2, co daje kwotę 76,70 zł (eksploatacja + fundusz remontowy), obliczoną jako iloczyn stawki 2,25 zł za 1 m2 i powierzchni lokalu zajmowanego przez stronę wynoszącej 34,09 m2. Do tej kwoty doliczono pozostałe wydatki związane z korzystaniem z lokalu podane przez zarządcę, woda - 7,40 zł, odbiór nieczystości stałych i płynnych 8,61 zł, odpady komunalne 13,56 zł. Razem po przeliczeniu wydatki mieszkaniowe wynoszą 106,27 zł.
Następnie zacytował § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych i stwierdził, że w lokalu brak jest instalacji centralnego ogrzewania, centralnie dostarczanej cieplej wody i gazu, dlatego należało obliczyć ryczałty z tytułu ich braku. Stwierdził, że wydatki z tytułu braku centralnego ogrzewania wynoszą: 34,09 m2 x 0,5347 zł x 5 kWh/m2 = 91,14 zł. Wydatki z powodu braku centralnie dostarczanej ciepłej wody wynoszą: 1 osoba x 0,5347 zł x 20 kWh/osobę = 10,69 zł. Wydatki z tytułu braku instalacji gazu przewodowego wynoszą 10 kWh x 0,5347 zł = 5,35 zł. Obliczył, iż ww. ryczałty wynoszą łącznie 107,18 zł. Przeliczone ogólne wydatki mieszkaniowe wraz z ryczałtami wynoszą łącznie 213,45 zł. Dodatek mieszkaniowy jest równy różnicy pomiędzy wydatkami na mieszkanie a 15% dochodu strony tj. 213,45 zł - (15% x [...] zł) = [...] zł. W takiej więc wysokości organ I instancji przyznał stronie dodatek mieszkaniowy.
Od tej decyzji strona złożyła odwołanie.
Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę miedzy wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Natomiast w myśl ust. 2 pkt 2 tego artykułu, jeżeli miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. W myśl art. 6 ust. 8 cyt. ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę.
Organ przypomniał, że w myśl art. 3 ust. 3 cyt. ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.
Zgodnie z art. 6 ust. 6 ww. ustawy, jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się:
1/ wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy,
2/ opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy.
Zgodnie z art. 6 ust. 10 ww. ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni.
Skarżąca pobiera najniższą emeryturę, która w dacie składania wniosku wynosiła [...] zł.
Natomiast w myśl § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych:
1. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych ma 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5 , z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych.
2. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa.
3. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 10 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, oraz równowartość 2 kilowatogodzin na każdą dodatkową osobę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało ponownego przeliczenia wysokości należnego stronie dodatku mieszkaniowego z uwzględnieniem stawek wynikających z zarządzenia Prezydenta Miasta B., położenia i wyposażenia lokalu w media oraz dodatkowych kosztów związanych z jego eksploatacją.
Stwierdziło, że dodatek mieszkaniowy stanowi różnicę między przeliczonymi wydatkami mieszkaniowymi wraz z ryczałtami (213,45 zł), a kwotą 15% miesięcznego dochodu strony ([...] zł) i w wyniku tych wyliczeń ustaliło, że wynosi on [...] zł, czyli że dodatek mieszkaniowy w decyzji organu I instancji został ustalony w prawidłowej wysokości. Jednocześnie SKO stwierdziło, że nie ma prawnej możliwości podniesienia kwoty dodatku mieszkaniowego o 20% punktów procentowych, gdyż brak jest w tym zakresie uchwały Rady Miejskiej.
Na tę decyzję skarżąca wywiodła skargę do sądu administracyjnego.
Podniosła w niej, że decyzja jest dla niej krzywdząca i nieprawidłowa, nie sformułowała jednak wobec niej żadnych konkretnych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi stwierdzając, że dodatek mieszkaniowy został ustalony prawidłowo. W założeniu nie stanowi on pełnego kosztu utrzymania lokalu, a uprawniony do dodatku zawsze zobowiązany jest do ponoszenia części opłat we własnym zakresie.
W piśmie z 24 czerwca 2019r. ustanowiony dla strony pełnomocnik z urzędu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r., znak: [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Zastępcy Naczelnika Wydziału Polityki Społecznej i Działalności Gospodarczej Urzędu Miejskiego w B., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta B. nr [...] z [...] r.
W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że organ powołuje się m.in. na wskaźniki procentowe wskazane w zarządzeniu Nr [...] Prezydenta Miasta B. z [...] r., a zatem ustalone ok. 11 lat temu.
Nadto w ocenie skarżącej błędnie zastosowano sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego w oparciu o zasady wynikające z art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż należy się jej dodatek w wysokości 70% faktycznych wydatków ponoszonych na lokal mieszkalny, o których mowa w art. 6 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych lub też przysługuje jej uprawnienie do skorzystania z możliwości podniesienia wskaźników procentowych o 20 punktów procentowych.
Z uwagi na fakt, że dodatek mieszkaniowy ułatwia zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych osobom znajdującym się w warunkach uniemożliwiających lub poważnie utrudniających pokrycie należności za używanie lokalu, organ w sposób szczególnie wnikliwy powinien zbadać sytuację osoby wnioskującej o jego przyznanie i obliczyć dodatek mieszkaniowy z uwzględnieniem prawidłowych wskaźników wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów. Zaskarżona decyzja jest kolejną z całej serii decyzji ws. dodatku mieszkaniowego przyznawanego skarżącej. Biorąc pod uwagę fakt, że poprzednia decyzja przyznawała ów dodatek w wyższej kwocie, w ocenie skarżącej, organ powinien był w sposób wyczerpujący odnieść się do tej kwestii, czego nie uczynił, co sprawia, że decyzja narusza art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie wymogów, jakim winno odpowiadać uzasadnienie, a także wywodzoną z art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania. Decyzja zawiera wielostronicowe precyzyjne wyliczenia przyznanego dodatku, jednak w żadnym swoim fragmencie nie zawiera choćby zdawkowego odniesienia się do obniżenia tego świadczenia. Z tych samych przyczyn – zdaniem strony - zaskarżona decyzja narusza art. 8 § 1 k.p.a., gdyż nie prowadzi do pogłębienia zaufania do organu. Pełnomocnik podniósł wreszcie, że decyzja narusza także art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie zapoznania strony ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji oraz art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie wzięcie pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy słusznego interesu strony.
Końcowo pełnomocnik podniósł, że funkcja gwarancyjna prawa administracyjnego, a w szczególności przepisów dotyczących jego dwuinstancyjności sprawia, że postępowanie odwoławcze musi prowadzić do rzeczywistego ponownego rozpoznania sprawy przez inny (stojący wyżej w hierarchii) organ administracji i nie może ograniczać się do mechanicznego powielenia i zaaprobowania argumentacji widniejącej w treści zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z powyższego wynika więc, że Sąd sprawuje kontrolę rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego legalności czyli zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie zaś do art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Analizując sprawę przez pryzmat powołanych uregulowań, Sąd stwierdził, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała bowiem, że odpowiada ona wymogom obowiązujących przepisów prawa.
Na wstępie wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 180).
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:
1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu.
Dodatek mieszkaniowy jest formą pomocy społecznej udzielanej przez władze publiczne, wspierające realizację prawa obywatela do mieszkania w warunkach urynkowienia czynszów mieszkaniowych. Zasadą wspierania powinno być zapewnienie uzyskiwania tego wsparcia na równych zasadach dla wszystkich. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 20 maja 1996 r. sygn. akt OPK 12/96, opubl. w ONSA 1997, z. 1, poz. 10 stwierdził, że: "prawny charakter można najogólniej określić jako szczególne świadczenie pieniężne wypłacane przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal".
Wyżej przedstawiony kierunek wykładni celowościowej przepisów ustawy znajduje umocowanie w art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w którym stanowi ona, że władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania.
Tak więc funkcją omawianego dodatku jest pomoc osobom o niskich dochodach w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w celu zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych i przeciwdziałaniu bezdomności.
Ze złożonego przez skarżącą wniosku wynika, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiąga dochód w wysokości najniższej emerytury i mieszka w lokalu o pow. 34,09 m2. Z powyższego wynika, że spełnia kryterium powierzchniowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego (...) w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby. Nie przekracza także kryterium dochodowego. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym.
Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości:
1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym.
Jak wynika z art. 6 ust. 6 ustawy, jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się:
1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy;
2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.
Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego.
Po myśli art. 6 ust. 11 w zw. z 10 ustawy, Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć lub obniżyć, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokość wskaźników procentowych, o których mowa w ust. 10.
Stosownie do ust.10 wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni.
Natomiast z akt sprawy nie wynika, aby Rada Gminy podjęła uchwałę w przedmiocie podwyższenia lub obniżenia wskaźników procentowych.
Ponieważ lokal nie wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu gminy, dla celów wyliczenia dodatku mieszkaniowego przeliczono miesięczne wydatki mieszkaniowe podane przez Zarządcę w wysokości 180,59 zł przyjmując stawkę za 1m2 obliczoną na podstawie Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta B. z [...] roku w sprawie zmiany stawek czynszu za lokale mieszkalne z zasobu mieszkaniowego Gminy B., wydanego w wykonaniu uchwały Rady Miejskiej w B. w sprawie przyjęcia "Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Miasta B.".
Zgodnie z §1 zarządzenia ustalono stawkę bazową za najem 1m2 powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych w wysokości 1,39% wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1m2 powierzchni użytkowej budynków podanego w Obwieszczeniu Wojewody Śląskiego z 27 września 2007 roku (3 140,00 zł) oraz na podstawie § 13 cytowanej uchwały zastosowano czynniki podwyższające i obniżające (korygujące), mające wpływ na wysokość stawki czynszowej.
Tak wyliczona stawka bazowa (3 140,00zł x 1,39% :12) wynosi 3,64 zł i przy zastosowaniu wskaźników:
- 0,95 (położenie lokalu w budynku),
- 0,65 (wyposażenie lokalu),
- 1,00 (strefa zamieszkania)
została przeliczona do stawki 2,25 zł za 1 m2
co dało kwotę 2,25 zł x 34,09 m2 = 76,70zł (eksploatacja + fundusz remontowy)
i zostało powiększone o pozostałe opłaty tj.:
- wodę 7,40 zł
- odbiór nieczystości stałych i płynnych 8,61 zł
- odpady komunalne 13,56 zł
Wobec powyższego miesięczne wydatki mieszkaniowe po przeliczeniu wynoszą 106,27 zł.
Ze złożonego wniosku wynika, iż w lokalu brak jest instalacji centralnego ogrzewania, ciepłej wody i gazu.
Zgodnie z art.6 ust.7 ustawy, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego.
Sposób wyliczenia ryczałtu określiło Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001r., nr 156, poz.1817 ze zm.).
Zgodnie z §3 ust.1 rozporządzenia, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej:
Ryczałt za brak instalacji energii cieplnej wynosi więc:
34,09 m2 x 0,5347 zł x 5 kWh/m2 = 91,14 zł.
Zgodnie z §3 ust.2 rozporządzenia jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej
Ryczałt za brak instalacji ciepłej wody wynosi:
1 osoba x 0,5347 zł x 20 kWh/osobę = 10,69 zł.
Zgodnie z §3 ust.3 rozporządzenia, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 10 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym.
Zatem ryczałt za brak instalacji gazu przewodowego wynosi:
10 kWh x 0,5347 zł = 5,35 zł.
Wobec powyższego suma ryczałtów podwyższająca kwotę dodatku mieszkaniowego wynosi 107,18 zł (91,14 zł +10,69 zł + 5,35 zł).
Zgodnie z §4 cyt. rozporządzenia, w celu ustalenia wysokości ryczałtu na zakup opału, przeliczone wydatki sumuje się z wyliczonymi ryczałtami: 106,27 zł +107,18 zł = 213,45 zł, a następnie oblicza wskaźnik procentowy odpowiadający udziałowi wydatków jw. w łącznej kwocie wydatków :107,18 zł : 213,45 = 50,21%,
i następnie, zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy ustala się łączną wysokość dodatku, która stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na rzeczywistą powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu a kwotą stanowiącą 15% dochodu w gospodarstwie jednoosobowym tj;
213,45 zł - 15% x [...] zł = [...] zł.
Jest to kwota odpowiadająca pełnej kwocie dodatku mieszkaniowego i mieści się w niej kwota ryczałtu na zakup opału będąca częścią dodatku mieszkaniowego, która z kolei stanowi iloczyn obliczonego dodatku mieszkaniowego i wyliczonego wcześniej wskaźnika i w przedmiotowej sprawie wynosi [...]zł x 50,21%= [...] zł.
Na podstawie powyższych wyliczeń organ prawidłowo ustalił, że kwota dodatku wynosi [...] zł a kwota ryczałtu na zakup opału wynosi 29,62 zł, zatem łączna kwota przyznanego dodatku mieszkaniowego wynosi [...] zł.
Skarga osobista strony jest ogólnikowa i zarzuca jedynie, że decyzja jest dla niej niekorzystna i krzywdząca, trudno wiec Sądowi ustosunkować się do tak sformułowanego zarzutu, tym bardziej, że – jak już wyżej wskazano – sądy administracyjne badają jedynie legalność, a więc zgodność z prawem zaskarżonych rozstrzygnięć z pominięciem innych kryteriów, np. słusznościowych.
W kwestii podnoszonego w odwołaniu zagadnienia podniesienia kwoty dodatku mieszkaniowego o 20 punktów % zauważyć należy, że kwestię tę reguluje art. 6 ust. 11 ustawy stanowiący, że rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć lub obniżyć, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokość wskaźników procentowych, o których mowa w ust. 10. Z powyższego wynika, że cytowany przepis stanowi delegację ustawową dla rady gminy do dokonania korekty wskaźników, która jednak nie musi z niej korzystać. Z akt sprawy wynika natomiast, że stosowna uchwała w gminie, w której mieszka skarżąca nie została podjęta, z czego wynika, że nie ma możliwości zmiany wysokości określonego w ustawie wskaźnika wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Odnosząc się natomiast do zarzutów sformułowanych przez pełnomocnika w piśmie procesowym, Sąd stwierdził, że nie są one uzasadnione.
Pełnomocnik podniósł, że w ocenie strony należy się jej dodatek w wysokości 70% wydatków faktycznie ponoszonych na utrzymanie lokalu mieszkalnego lub nawet podniesienie tego wskaźnika procentowego o 20 punktów procentowych.
Odnośnie drugiej kwestii Sąd wypowiedział się już powyżej wskazując na brak uchwały Rady Miejskiej, która by to umożliwiała; odnośnie pierwszej z nich zauważyć należy, że stosowny przepis ustawy nie przyznaje uprawnionym prawa do dodatku w wysokości 70% wydatków ponoszonych na powierzchnię normatywną, lecz wprowadza jedynie ich limit maksymalny, wskazujący, że dodatek nie może być wyższy, niż 70% wydatków. Stanowisko strony w tym zakresie nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Stosownie bowiem do art. 6 ust. 10 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni.
W przypadku strony owe 70% wydatków wynosi 149,45 zł, podczas gdy kwota dodatku została ustalona na [...] zł, zatem wymóg wynikający z omawianego przepisu został zachowany.
Fakt, że Zarządzenie Prezydenta Miasta, w oparciu o które organ obliczył przysługujący stronie dodatek zostało wydane 11 lat temu nie wskazuje na wadliwość decyzji, skoro zarządzenie to nie zostało uchylone.
Również kwestia, że strona poprzednio pobierała dodatek w wyższej wysokości, nie mogła skutkować uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art.133 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z powyższego wynika, że sąd orzekając bazuje na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania i ustalony w oparciu o ten materiał stan faktyczny, a także stan prawny istniejący w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rolą sądu administracyjnego jest jedynie kontrola legalności działania organów administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Oznacza to, że sąd zobligowany jest badać z urzędu całokształt danej sprawy, ale według jej stanu na dzień orzekania przez organ administracji publicznej, co jest konsekwencją kontrolnego charakteru postępowania sądowoadministracyjnego.
Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z 5 lipca 2018r. sygn. akt I FSK 1284/16, gdzie stwierdził, że "orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania." Także w wyroku z 25 maja 2018r. sygn. akt I OSK 1684/16 NSA wyraził pogląd, że zarzut naruszenia prawa byłby uzasadniony także wówczas, gdyby sąd orzekł opierając się na dowodach spoza akt sprawy albo gdyby przedstawił stan faktyczny w oderwaniu od materiału dowodowego zebranego przez orzekające w sprawie organy.
Z powyższego wynika, że w sytuacji, gdyby Sąd orzekając w danej sprawie oderwał się od zgromadzonego materiału dowodowego, dopuściłby się naruszenia prawa. Dotyczy to także ustaleń odnośnie kwoty dodatku mieszkaniowego przyznanego w innych okresach.
Analogicznie stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy organ załatwiając konkretny wniosek strony poczynił ustalenia konieczne do tego rozpoznania (pomijając wcześniejsze lub późniejsze potencjalne orzeczenia), to takie działanie uznać należy za nienaruszające prawa, w tym także art. 107§ 3 k.p.a. Innymi słowy, skoro organ w uzasadnieniu decyzji przekonująco wyjaśnił, dlaczego wydał rozstrzygnięcie o określonej treści, nie jest zobligowany do wskazania, czemu nie wydał innego i nie może to być uznane za naruszenie art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania do organu.
Nie mógł również odnieść skutku zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę słusznego interesu strony. Zarówno przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jak i rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych regulują zasady ich przyznawania w sposób sztywny, co oznacza, że nie są one objęte uznaniem administracyjnym, a interes strony może być uwzględniony tylko w takim zakresie, w jakim wynika to wprost z przepisów prawa.
Sąd orzekający podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gliwicach z 10 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 1084/16 (LEX nr 2299723), w którym Sąd ten stwierdził, że "przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw. Ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Organy rozpatrujące wnioski o udzielenie dodatku mieszkaniowego muszą kierować się kryteriami określonymi wyłącznie w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Nie mogą brać pod uwagę żadnych innych okoliczności poza wskazanymi w ustawie."
W kwestii naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia skarżącej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia co do niego zauważyć należy, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. naruszenie prawa procesowego skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu, jeśli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Również w orzecznictwie sądowym uznaje się, że nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego może stanowić podstawę uchylenia decyzji w sytuacji, gdy mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Powołać tu można tytułem przykładu wyrok NSA z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1691/2018 (LEX nr 2610204), gdzie NSA stwierdził, że "uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny", czy też wyrok WSA w Warszawie z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 977/2018 (LEX nr 2604815), gdzie wskazano, że "zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy".
Analizując stan faktyczny przedmiotowej sprawy przez pryzmat wyżej wskazanych regulacji prawnych i określonych w nich kryteriów stwierdzić należy, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił wniosek strony i dokumenty dołączone do niego przez samą stronę. Były one zatem stronie doskonale znane. Nadto wniosek został złożony [...] r., a już [...] r. została wydana decyzja w sprawie, zatem umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do materiału, który sama złożyła 5 dni wcześniej wydaje się niecelowe i nie narusza art. 10 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu trudno też zarzucić SKO pozorność kontroli decyzji organu I instancji. SKO przytoczyło treść przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie, wobec braku wątpliwości odnoszących się do ustaleń faktycznych nie prowadziło już postępowania dowodowego i dokonało powtórnego przeliczenia dodatku w oparciu o dowody już zgromadzone. Odniosło się także do podnoszonej przez skarżącą możliwości podwyższenia kwoty dodatku mieszkaniowego o 20 punktów %. Tym samym uzasadnienie decyzji, choć skrótowe, zawiera dostateczne wyjaśnienie przyczyn rozstrzygnięcia.
Z tych względów, uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło