II SA/Kr 257/19

WyrokWSA w Krakowie2019-07-03

Skład orzekający: Beata Łomnicka, Tadeusz Kiełkowski, Agnieszka Nawara – Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza znaczną część nieruchomości pod zieleń izolacyjną, narusza prawo własności właścicieli tych nieruchomości i czy jest zgodna z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przeznaczenie części nieruchomości pod zieleń izolacyjną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w celu ochrony cennego dziedzictwa kulturowego (fortu i jego otoczenia), nie narusza istoty prawa własności, a jedynie je ogranicza w sposób uzasadniony interesem publicznym i ładem przestrzennym. Ponadto, sąd stwierdził, że takie przeznaczenie jest zgodne z ustaleniami studium, które dopuszcza zieleń izolacyjną jako funkcję dopuszczalną na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, pod warunkiem, że jej udział nie przekroczy 50% terenu.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciele sąsiadujących nieruchomości położonych w Krakowie, zakwestionowali uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tonie- Jurajska". Plan ten przeznaczył znaczną część ich nieruchomości pod tereny zieleni izolacyjnej (ZNf.4), podczas gdy studium przewidywało dla tych terenów zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN.1). Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności, przekroczenie władztwa planistycznego gminy oraz niezgodność planu ze studium. Sąd oddalił skargi, uznając ograniczenie prawa własności za uzasadnione ochroną dziedzictwa kulturowego i ładu przestrzennego, a zgodność z planem ze studium za zachowaną.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Protokolant: starszy sekr. sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skarg W. R., M. G. , M. G. i A. S. na uchwałę nr CIV/2691/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 6 czerwca 2018 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tonie- Jurajska" skargi oddala. We wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargach na uchwałę nr CIV/2691/18 podjętą przez Radę Miasta Krakowa w dniu 6 czerwca 2018 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tonie- Jurajska", skarżący: W. R., M. G., M. G. i A. S., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika r.pr. S.. K. zarzucili naruszenie: - art. 140 k.c. w z. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuprawnione ograniczenie prawa własności skarżących, w stopniu wykraczającym poza władztwo planistyczne gminy; - art. 6 ust. 2 w zw. z art 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku - o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przekroczenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień skarżącego związanych z prawem własności nieruchomości na terenie objętym planem miejscowym; - art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu planu zagospodarowania przestrzennego poprzez zawarcie w treści dotyczącej zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego i kształtowania zabudowy zasad lokalizacji urządzeń reklamowych i szyldów odnoszących się do wszystkich terenów, a nie jedynie do przestrzeni publicznych; - art. 20 ust.1 w zw. z art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez uchwalenie miejscowego planu, którego ustalenia w zakresie przeznaczenia terenów oznaczonych symbolem ZNf.4 są niezgodne z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Miasta Krakowa; - § 5- 7 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (poz. 908) w sprawie zasad techniki prawodawczej poprzez przyjęcie uchwały, której treść jest niezgodna z zasadami techniki prawodawczej. Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości bądź ewentualnie w zakresie ustaleń dotyczących nieruchomości stron. W uzasadnieniach, tożsamych dla wszystkich skarg, wyjaśniono, że W. R. jest właścicielem nieruchomości składającej się z działki o numerze ewidencyjnym [...], M. i M. G. działki o nr [...], a A. S. działki o nr [...] - sąsiadujących ze sobą nieruchomości, położonych w rejonie ul. [...] i [...] w K., zlokalizowanych w granicach wyznaczonego w uchwalonym planie miejscowym obszarze ozn. MN.1 - Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i ZNf.4 - Tereny zieleni w o podstawowym przeznaczeniu pod zieleń izolacyjną (sieć dawnych dróg fortecznych oraz obszar ochrony krajobrazu warownego po wschodniej stronie fortu 44 Tonie). Wyjaśniono, że dla obszaru ZNf.4 ustalono minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego na poziomie 90 %. Fragmenty działek objęte granicami omawianego obszaru zostały wyłączone spod jakiegokolwiek zainwestowania. W ocenia autora skarg, ustalenia uchwalonego planu jednoznacznie naruszają interes prawny skarżących. Przedmiotowe naruszenie zostało dokonane na skutek niewłaściwej wykładni i zastosowania przepisów prawa obowiązującego. W dalszej części skarg jej autor przytoczył brzemiennie art. 28 u.p.z.p. oraz w oparciu o tezy zawarte w wyrokach TK oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym przybliżył wykładnię pojęcia władztwo planistyczne. W oparciu o powyższe stwierdzono, że w wyniku nieprawidłowego wykonywania przez organ gminy władztwa planistycznego został naruszony interes prawny skarżących wynikający przede wszystkim z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 140 k.c. oraz art. 6 ust. 2 u.p.z.p. Zdaniem skarżących, organ planistyczny uchybił obowiązkowi rozważnego wyważenia interesów indywidulanych i interesu gminy, który łączy się nierozerwalnie z nakazem rzetelnego i wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy i wydania rozstrzygnięcia w zgodzie z prawem. Organ nie wykazał bowiem aby objęcie tak znacznego fragmentu działek skarżącego terenami przeznaczonymi pod zieleń miało być niezbędne z punktu widzenia interesu ogólnospołecznego. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 u.p.z.p. skarżący wskazali, że uchwalony plan w zakresie ustaleń dotyczących nieruchomości skarżących jest sprzeczny z postanowieniami studium, przewidując odmienne niż w Studium wykorzystanie znacznego fragmentu działek skarżących. Wyjaśniono w tym miejscu bowiem, że w planie znaczne tereny działek skarżących przeznaczono pod tereny ZNf.4- Tereny zieleni w parku krajobrazowym o podstawowym przeznaczeniu pod zieleń izolacyjną. Tymczasem W Studium obszar ten przeznaczony został pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oznaczoną symbolem MN. Zdaniem autora skarg, równocześnie należy mieć na uwadze, że co prawda Studium w ramach funkcji dopuszczalnej przewiduje możliwość lokalizacji na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zieleni nieurządzonej w postaci zieleni izolacyjnej, to jednakże przeznaczenie dopuszczalne powinno służyć funkcji podstawowej danego terenu i być z tą funkcja powiązane. Jest to o tyle istotne, że wyznaczenie obszaru ZNf.4 f nie ma związku z funkcją podstawową obszaru zabudów mieszkaniowej jednorodzinnej. Przeznaczenie części zachodniej pod zieleń izolacyjną nie jest bowiem istotne dla prawidłowego funkcjonowania przedmiotowej zabudowy. Po stronie zachodniej nie znajdują się jakiekolwiek obiekty budowlane, których negatywne oddziaływanie na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej powinno być ograniczane poprzez zieleni izolacyjnej. W związku z powyższym z punktu widzenia ustaleń Studium, przeznaczenia terenu ZNf.4 nie miało odpowiedniego uzasadnienia. Przechodząc do uzasadnienia następnego zarzutu wskazano na nieprawidłowy sposób ustalenia w części tekstowej granic planu miejscowego. Wątpliwości w tym zakresie wiążą się z treścią § 4 ust. 3 i 4 zaskarżonej uchwały, która nakazuje odnoszenie nazw własnych i oznaczenia oraz przebiegu granic działek ewidencyjnych przywołanych w tekście i na rysunku planu do stanu istniejącego w dniu sporządzenia projektu planu. Przedmiotowy zapis jest bardzo nieprecyzyjny, gdyż nie sposób jednoznacznie stwierdzić w jakim dniu sporządzony został projekt planu. Ponadto w sprawie zachodzą wątpliwości co do tego, co należy rozumieć przez sporządzenie planu miejscowego, w szczególności gdy do treści projektu wprowadzane są zmiany związane ze złożonymi wnioskami i uwagami do projektu planu. Zdaniem skarżących w tym zakresie należało przyjąć datę jednoznaczną, np. dzień podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu. W dalszej kolejności przechodząc do motywów uzasadnienia naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. poprzez zawarcie w treści planu zakazów wykraczających poza upoważnienie ustawowe, wskazano, że zgodnie z § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ planistyczny może kreować w planie miejscowym zasady dotyczące umieszczania nośników reklamowych jedynie w zakresie przestrzeni publicznej (czyli terenów powszechnie dostępnych, służących zaspokojeniu potrzeb ogółu użytkowników). W ocenie strony skarżącej, zasady dotyczące lokalizacji urządzeń reklamowych i tablic reklamowych oraz szyldów odnoszące się do przestrzeni innych niż publiczne mogą być określane jedynie w uchwale reklamowej, o której mowa jest w art. 37a ustawy - o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uzasadniając ostatni z podniesionych zarzutów, wskazano, że w treści planu zawarte zostały istotne nieprawidłowości wskazujące na naruszenie przez organ planistyczny zasad techniki prawodawczej. Wskazano na treść § 6 ust. 3 i 5 uchwały, gdzie użyte zostały nieprecyzyjne pojęcia, które nie zostały dodatkowo zdefiniowane. Dotyczy to przede wszystkim zwrotu "obowiązuje maksymalnie możliwa ochrona zadrzewień śródpolnych, poprzez jej zachowanie i wkomponowanie w projekt zagospodarowania terenu" oraz zwrotów "ochrona przed naturalną sukcesją" i "nakaz zachowania i uwzględnienia oznaczonych na rysunku planu osi widokowych przy realizacji zabudowy i zagospodarowania terenu". Zdaniem skarżących treść planu jest w tym zakresie bardzo nieprecyzyjna. Ponadto wskazano, że w sposób bardzo nieprecyzyjny zostały ustalone wskaźniki dotyczące miejsc parkingowych. Ilość wymaganych miejsc została bowiem odniesiona do ilości miejsc konsumpcyjnych lub też proporcjonalnie do ilości użytkowników danego obiektu. Zastosowanie takiego rozwiązania powoduje, że w praktyce możliwe będzie obchodzenie przedmiotowych wymogów planu poprzez zaniżenie w projekcie budowlanym ilości miejsc konsumpcyjnych lub przewidywalnej ilości użytkowników, a następnie na etapie użytkowania obiektów ich zwiększenie. Równocześnie w planie miejscowym brak jest definicji pojęcia "miejsca konsumpcyjne", co dodatkowo utrudni stosowanie prawa w tym zakresie. W odpowiedzi na skargi organ planistyczny wniósł o ich odrzucenie w zakresie w jakim skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały ponad ich interes prawny oraz o oddalenie skarg w pozostałym zakresie. Strona przeciwna do skarżącej w uzasadnieniu odpowiedzi na skargi ustosunkowała się do podniesionych przez skarżących zarzutów, wskazując na ich bezzasadność. Na rozprawie w dniu 25.06.2019 r. pełnomocnik skarżących sprecyzował wniosek skarg ograniczając ich żądanie do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie terenu oznaczonego symbolem ZNf4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia, czy w określonym przypadku jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwana dalej p.p.s.a., stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ze względu na określony w skardze przedmiot zaskarżenia, kontroli sądowej podlega uchwała Rady Miasta Krakowa nr CIV/2691/18 z dnia 6 czerwca 2018r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu gospodarowania przestrzennego dla obszaru "Tonie – Jurajska". Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, opartym na obowiązującej w polskim prawie konstrukcji skargi do sądu administracyjnego, fakt posiadania interesu prawnego (a nawet fakt naruszenia interesu prawnego) przez stronę skarżącą umożliwia wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Jednak istotę legitymacji skargowej stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. W tej płaszczyźnie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym porządkiem prawnym, a nie faktem posiadania (czy nawet naruszeniem) interesu prawnego strony skarżącej. Jeżeli naruszenie tego interesu prawnego nastąpiło wespół z naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, to rodzi obowiązek uwzględnienia skargi. Obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – w myśl utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 3 września 2004r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, Nr 1, poz. 2) - powstaje bowiem wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego klasyfikowany w doktrynie jako usytuowany pomiędzy aktami normatywnymi i indywidualnymi aktami stosowania prawa, jest w dużej mierze zbiorem indywidualnych regulacji określających przeznaczenie poszczególnych działek, stanowiąc "akt indywidualny wielokrotnego stosowania" (Z. Niewiadomski: Planowanie przestrzenne. Zarys systemu, Warszawa 2002, s. 101-102), czego nie przekreśla fakt, że jest on aktem prawa powszechnie obowiązującego. Złożony charakter miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sprawia, że w przypadku złożenia skargi dotyczącej planu należy w pierwszej kolejności ustalić przedmiot zaskarżenia, którym niekoniecznie musi być cały plan miejscowy. Przedmiotem zaskarżenia mogą być również wyodrębnione części planu stanowiące zbiór indywidualnych regulacji określających przeznaczenie niektórych tylko nieruchomości objętych ustaleniami planu. Ustalenie przedmiotu zaskarżenia ma istotne znaczenie, gdyż jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie "w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot" (uchwałą NSA z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96, ONSA1997, nr 3, poz. 104). Mając na uwadze powyższe wywody, wobec skutecznego wniesienia skarg w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym w przedmiotowej sprawie, wiążącym Sąd przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miasta Krakowa Nr CIV/2691/18 z dnia 6 czerwca 2018r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu gospodarowania przestrzennego dla obszaru "Tonie – Jurajska" w zakresie terenu oznaczonego symbolem ZNf.4 w granicach interesu prawnego skarżących. Przechodząc zatem do oceny zarzutów skarg, należy stwierdzić, że są one bezpodstawne. Dla przypomnienia Skarżący są właścicielami odpowiednio W. R. nieruchomości składającej się z działki o nr [...], M. i M. G. działki o nr [...], a A. S. działki o nr [...] - sąsiadujących bezpośrednio ze sobą, położonych w rejonie ul. [...] i J. w K., zlokalizowanych w granicach wyznaczonego w uchwalonym planie miejscowym obszarze oznaczonym MN.1 - Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i ZNf.4 - Tereny zieleni w o podstawowym przeznaczeniu pod zieleń izolacyjną (sieć dawnych dróg fortecznych oraz obszar ochrony krajobrazu warownego po wschodniej stronie fortu 44 Tonie (..)). W odniesieniu do przedmiotowej uchwały w części dotyczącej nieruchomości skarżących należy zatem stwierdzić, że kwestionowane przez skarżących ustalenia nie przekreślają możliwości korzystania bądź rozporządzania nieruchomością zgodnie z przysługującym im prawem własności. Zatem nie doszło do naruszenia istoty prawa własności, nie mniej z pewnością jednak doszło do ograniczenia przysługującego skarżącym prawa własności. W związku z powyższym należy w dalszej kolejności rozważyć właśnie kwestię ograniczenia w drodze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prawa własności nieruchomości należących do skarżących oraz zasadności ograniczenia tego prawa z punktu widzenia interesu publicznego. Z tego punktu widzenia zasadne jest odniesienie się do zasad, jakie ustawodawca nakazuje uwzględniać w procesach planistycznych, tj. do zasady zrównoważonego rozwoju i zasady uwzględniania w planowaniu przestrzennym wymagań ładu przestrzennego. Przez zrównoważony rozwój – zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – ustawodawca nakazuje rozumieć rozwój, o którym mowa w art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627), tj. taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Przez "równowagę przyrodniczą" rozumie się z kolei - w myśl art. 3 pkt 32 ustawy Prawo ochrony środowiska - stan, w którym na określonym obszarze istnieje równowaga we wzajemnym oddziaływaniu: człowieka, składników przyrody żywej i układu warunków siedliskowych tworzonych przez składniki przyrody nieożywionej. Określenie powyższe koresponduje z prezentowaną w literaturze definicją, zgodnie z którą nakaz uwzględniania zasady zrównoważonego rozwoju zakłada konieczność zachowania równowagi pomiędzy wszystkimi elementami składającymi się na środowisko, w którym bytuje człowiek, aby przy racjonalnym wykorzystaniu potencjału przyrodniczego możliwe było zaspokajanie potrzeb obecnych i przyszłych pokoleń (zob.: J. Sommer w: W. Radecki, J. Sommer, W. Szostek: "Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wybrane przepisy wykonawcze. Komentarz" Wrocław 1995 str. 12). Jednym z czynników, jakie należy uwzględniać przy analizie zasady zrównoważonego rozwoju w konkretnym stanie faktycznym jest ład przestrzenny, traktowany przez ustawodawcę w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jako szczególna zasada planowania przestrzennego. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy, pod pojęciem ładu przestrzennego należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. W istocie zatem przy dokonywanej przez Sąd ocenie sposobu realizowania przez organ władztwa planistycznego – również w kontekście zasad zrównoważonego rozwoju i ładu przestrzennego - podstawowe znaczenie ma przedstawienie przez organ motywów jego działania i podstaw takiej a nie innej ingerencji w prawo własności oraz dokumentacja planistyczna. Lektura akt sprawy wykazuje, że organ skonfrontował i wyważył zbiegające się w sprawie interes prawny skarżących i interes publiczny i w wyniku tego procesu doszedł do prawidłowych wniosków o braku zasadności zarzutu przekroczenia władztwa planistycznego. Bez wątpienia, także z uwagi na podstawowy zarzut skargi, koniecznym jest sięgnięcie do treści Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. (w wersji obowiązującej w dacie uchwalenia skarżonego planu), z uwagi na przepis art. 9 ust. 4 u.p.z.p , który stanowi, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzeniu planu. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1 u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem. Studium jako akt polityki wewnętrznej ustala ogólne warunki zagospodarowania przestrzennego wyznaczając kierunki dla planowania miejscowego. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 27.06.2013 r. w sprawie do sygn. II OSK 92/13 "jest to akt z założenia elastyczny tworzący ramy dla opracowania planu miejscowego. (...) Studium, tak jak i plan, są aktami szczególnymi , składają się z części tekstowej i graficznej , które to części się wzajemnie uzupełniają. Badanie zatem zgodności postanowień planu ze studium musi nastąpić z uwzględnieniem nie tylko załącznika graficznego, ale i także postanowień tekstowych studium". Pogląd ten w pełni akceptuje i podziela skład orzekający. Sporne działki nr [...] i [...] zgodnie z rysunkiem studium znajdują się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem MN. Zgodnie z częścią tekstową studium dla terenów tych obok podstawowej funkcji zabudowy jednorodzinnej przewidziano jako funkcję dopuszczalną – usługi inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej, pozostałe usługi inwestycji celu publicznego, usługi: kultury, nauki, oświaty i wychowania, usługi sportu i rekreacji, usługi handlu detalicznego, usługi pozostałe, zieleń urządzona i nieurządzona m.in. w formie parków, skwerów, zieleńców parków rzecznych, lasów, zieleni izolacyjnej (vide:III.1.4 Tom III studium "Wytyczne do planów miejscowych"). Działki te położone są w strukturalnej jednostce urbanistycznej nr [...] Tonie, gdzie charakteryzując środowisko kulturowe terenu wskazano - "Jednostka o dużych walorach krajobrazowych, w tym krajobrazu warowanego. Występują obiekty ujęte w ewidencji zabytków, w tym w rejestrze zabytków (rejestr; m.in. zespół fortu Nr [...] "Tonie" oraz "krajobraz kulturowy" tego fortu wraz z zachowanymi drogami fortecznymi (...)" Z dalszej części tej charakterystyki wynika nadto, że na tym terenie są strefy objęte ochroną konserwatorską ze wskazaniem na fort Tonie wraz z otoczeniem i ochrona ta obejmuje również "ochronę i kształtowanie krajobrazu warownego" w obrębie samego fortu i jego otoczenia. Z uwagi na powyższe w toku procedury planistycznej organ zobowiązany był zgodnie z treścią art. 17 u.p.z.p. do zaopiniowania i uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Krakowie i Miejskim Konserwatorem Zabytków w Krakowie, co uczynił. Nie bez znaczenia pozostaje przytoczona w odpowiedzi na skargę uwaga do projektu planu złożona przez Muzeum [...]. Podniesiono w niej , że "Propozycja ustanowienia strefy ZNf.4 wynika z faktu, że planowana tam obecnie strefa MN1 graniczy bezpośrednio z terenem fortu – granice działek [...] znajdują się zaledwie kilka metrów od fosy fortu. Powstanie na ich terenie nowych domów mieszkalnych sprawi, że będą one doskonale widoczne z wałów fortu gdzie zachowały się dwie wieże pancerne (...), stanowiące jeden z jego najważniejszych i najcenniejszych elementów. Powstanie nowej zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie sprawi, że fort utraci swój kontekst krajobrazowy; powiązania widokowo – ogniowe na których opiera się istota funkcjonowania obiektów tego typu przestaną istnieć". W tym stanie rzeczy, także w ocenie Sądu, zasadnym było przeznaczenie terenu wokół fortu pod tereny nieinwestycyjne z punktu widzenia ładu przestrzennego oraz zrównoważonego rozwoju, na co słusznie organ planistyczny zwraca uwagę w odpowiedzi na skargę, podkreślając unikalny charakter dobra kulturowego jakim jest zespół Fortu nr [...] Tonie w K.. Wyrazem tego jest właśnie wyznaczenie terenu zieleni w parku krajobrazowym o podstawowym przeznaczeniu pod zieleń izolacyjną oznaczonego na rysunku planu symbolem ZNf.4. Powyższe ustalenie planistyczne niewątpliwie ma na celu ochronę bezpośredniego otoczenia fortu przed zainwestowaniem. Należy przyznać rację organowi, że ograniczenie to stanowi przede wszystkim regulację o charakterze ochronnym albowiem nieruchomości skarżących tj. działki nr [...] i [...] graniczą bezpośrednio z obszarem o wysokich wartościach historycznych, kulturowych i kompozycyjnych, mających priorytetowe znaczenie dla ładu przestrzennego miasta i jego atrakcyjności. Sąd nie stwierdził przy tym naruszenia postanowień studium w tym zakresie. Z przytoczonej jego treści wynika po pierwsze, że teren działek skarżących położony jest w cennym kulturowo i historycznie obszarze K., po drugie wymagającym szczególnej troski o ochronę unikatowego charakteru tego miejsca i także krajobrazu wokół niego. Stąd przeznaczenie części powierzchni działek skarżących na teren zieleni izolacyjnej, a więc bez prawa zabudowy, nie jest sprzeczne z postanowieniami studium, a wręcz je realizuje. Należy także podkreślić, że studium dla terenów MN przewiduje funkcję dopuszczalną w ramach której występuje zieleń izolacyjna i jej ustalenie na działkach skarżących nie wiąże się z przekroczeniem "sztywnych" granic między terenami zabudowanymi i niezabudowanymi, co zarzucają także skarżący. Wprawdzie zgodnie z zapisami części III.1.2. ust. 1 studium granice oddzielające tereny przeznaczone do zabudowy i zainwestowania od terenów wolnych od zabudowy w poszczególnych strukturalnych jednostkach urbanistycznych należy traktować jako niezmienne, nieprzekraczalne i niepodlagające korektom przy sporządzaniu planów miejscowych. Nie mniej zapis ten należy odczytać łącznie z pozostałymi zapisami zawartymi w tej części studium. Zgodnie bowiem z treścią ust.7 zawartego w tej samej części III.1.2 studium w przypadku wydzielenia funkcji dopuszczalnej z wyznaczonej kategorii terenu, udział tej funkcji dopuszczalnej nie może przekroczyć wielkości 50% wydzielonego terenu. Jak wyżej wywiedziono dla terenów zabudowy mieszkaniowej MN obok funkcji podstawowej studium przewiduje także funkcje dopuszczalną m.in. zieleń izolacyjną (vide: część III.I.4). To oznacza zatem możliwość przeznaczenia określonej nieruchomości lub jej części, przewidzianej do zabudowy jednorodzinnej, pod zieleń izolacyjną. Takie przeznaczenie gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego jest więc zgodne ze studium, oczywiście przy założeniu, że udział tej funkcji dopuszczalnej nie przekroczy wielkości 50% wydzielonego terenu czyli terenu MN. Nie chodzi tu więc o działkę ewidencyjną ale o określoną w studium jednostkę (teren), dla której przewidziano jednolity kierunek zagospodarowania. Odnosząc się do zarzutu, który został zgłoszony na rozprawie w dniu 25.06.2019 r. w zakresie w jakim, w ocenie skarżących, wyłączenie ponad połowy powierzchni działek spod zabudowy uniemożliwi w sposób racjonalny ich zagospodarowanie, zwłaszcza w kontekście minimalnej powierzchni działki pod zabudowę przewidzianej w terenie MN zaskarżonego planu, należy stwierdzić, że i on jest chybiony. Otóż zgodnie z § 16 ust.2 pkt 2 uchwały w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, plan ustala minimalną powierzchnię nowo wydzielonych działek budowlanych – 800 m˛. Jednoznacznie z treści cytowanego zapisu wynika, że powierzchnia ta dotyczy jedynie nowo wydzielonych działek budowlanych i nie dotyczy działek istniejących. Z normy tej wynika jedynie zakaz wydzielania nowych działek budowlanych (podziału nieruchomości) o mniejszej niż minimalna powierzchnia ustalona w planie. Zauważyć nadto należy, że powierzchnia działek skarżących odpowiednio: dz. 298 to 1408 m˛, dz.295 to 1192 m˛, 297 to 1626 m˛ (odpisy kw K:13, 66, 117) znacznie przewyższa wymaganą obecnie planem minimalną powierzchnię działki budowlanej i z powodzeniem nadaje się do zabudowy, pomimo objęcia części powierzchni zielenią izolacyjną. Nie bez znaczenia dla oceny zasadności zarzutu nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności skarżących jest także fakt, że w poprzednio obowiązującym planie do stycznia 2003 r. nieruchomości skarżących znajdowały się w całości w obszarze rolnym oznaczonym symbolem R3, więc choćby i z tego punktu widzenia trudno przyjąć, że zaskarżona uchwała ogranicza w sposób nieuzasadniony ich prawo własności, wręcz przeciwnie obecne uregulowanie w sposób istotny wpływa na zmianę możliwości inwestycyjnej na przedmiotowych gruntach. Pozostałe zarzuty skarg dotyczą kwestii nie mających bezpośredniego związku z interesem prawnym skarżących, a wątpliwości odnoszące się, w ich ocenie, do nieostrych sformułowań uchwały mogą zostać wyjaśnione w toku procesu inwestycyjnego w ramach ubiegania się o pozwolenie na budowę. Mając zatem na uwadze, że zakres ingerencji Gminy w prawo własności skarżących nie nosi znamion dowolności i mieści się w granicach wyznaczonych prawem Gminy do władczego rozstrzygania o zasadach kształtowania ładu przestrzennego na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło