III SA/Po 343/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-07-03

Skład orzekający: WSA Walentyna Długaszewska, WSA Ireneusz Fornalik, WSA Marzenna Kosewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca zasady udzielania dotacji celowych na ochronę środowiska, która nie precyzuje jednoznacznie wysokości dotacji (nie wskazuje dolnej granicy, a jedynie górną w relacji do kosztów kwalifikowanych), jest zgodna z art. 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy, która nie określa jednoznacznie wysokości dotacji celowej na ochronę środowiska, nie wskazując dolnej granicy i pozostawiając dowolność w ustalaniu jej wysokości, narusza art. 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepis ten wymaga, aby rada gminy w drodze uchwały określiła zasady udzielania dotacji, w tym kryteria wyboru inwestycji i sposób rozliczania, co obejmuje również precyzyjne ustalenie jej wysokości. Brak takiej precyzji prowadzi do naruszenia kompetencji organu stanowiącego i pozostawia istotne elementy dotacji do uznania organu wykonawczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Regionalnej Izby Obrachunkowej (RIO), które stwierdziło nieważność uchwały rady gminy w sprawie określenia zasad i trybu udzielania dotacji celowych na ochronę środowiska. RIO uznała, że uchwała nie określiła jednoznacznie wysokości dotacji, wskazując jedynie górną granicę i nie określając dolnej, co narusza art. 403 ust. 5 Prawa ochrony środowiska. Skarżąca gmina wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego, zarzucając RIO błędną interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Regionalnej Izby Obrachunkowej.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na rozstrzygnięcie nadzorcze [...] Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały dotyczącej określenia zasad i trybu udzielania dotacji celowych oddala skargę [...] Regionalnej Izby Obrachunkowej uchwałą z dnia [...] stwierdziło nieważność uchwały [...] z dnia [...] w sprawie [...], z powodu jej sprzeczności z przepisami prawa. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że z art. 403 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2018 r., poz. 799 ze zm. ) wynika kompetencja organu stanowiącego do określenia w drodze uchwały zasad udzielania dotacji celowej wskazanej w art. 403 ust. 4 tej ustawy, obejmujących w szczególności kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania, tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania. W § [...] przedmiotowej uchwały[...] wskazała, że [...] Zdaniem organu, [...]nie określiła jednoznacznie wysokości dotacji, o której udzielenie mogą ubiegać się uprawnione podmioty. [...] wskazała jedynie górną granicę, nie określając granicy dolnej. Z tego względu podmiot ubiegający się o dotacje nie będzie miał wiedzy o kwocie dotacji, jakiej może oczekiwać. W uchwale nie wskazano, jaka część poniesionych kosztów zostanie objęta dotacją, co pozostawia dowolność przy obliczaniu wysokości dofinansowania w przypadku poszczególnych uprawnionych podmiotów. Prowadzi to do przeniesienia uprawnienia rady do ustalenia wysokości dotacji na organ wykonawczy, co stanowi istotne naruszenie art. 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, stanowiącego, że to rada gminy określa zasady udzielania dotacji celowej w formie uchwały . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...]wniosło o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości. Podniesiono zarzut naruszenia : - art. 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez niezasadne przyjęcie obowiązku określenia w uchwale precyzyjnej wysokości dotacji - art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych poprzez niezasadne stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik organu przedłożył wyciąg z uchwały [...]ogłoszonej w dniu [...]r. z której wynika, że [...]zmieniło treść § [...]uchwały, który obecnie stanowi, że maksymalna wysokość dotacji wynosi [...] % kosztów kwalifikowanych, ze wskazanym dalej zastrzeżeniami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest legalność uchwały [...]z dnia[...] r. nr [...]w sprawie[...]. W § [...] przedmiotowej uchwały[...] wskazała, że [...] Zgodnie z art. 403 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2018 r., poz. 799 ze zm. ) do zadań powiatów należy finansowanie ochrony środowiska w zakresie określonym w art. 400 a ust. 1 pkt 2, 5, 8, 9, 15, 16, 18, 21–25, 29, 31, 32 i 38–42 w wysokości nie mniejszej niż kwota wpływów z tytułu opłat i kar, o których mowa w art. 402 ust. 4, 5 i 6, stanowiących dochody budżetów powiatów, pomniejszona o nadwyżkę z tytułu tych dochodów przekazywaną do wojewódzkich funduszy. Zgodnie z art. 403 ust. 2 ustawy do zadań własnych gmin należy finansowanie ochrony środowiska w zakresie określonym w art. 400 a ust. 1 pkt 2, 5, 8, 9, 15, 16, 21–25, 29, 31, 32 i 38–42 w wysokości nie mniejszej niż kwota wpływów z tytułu opłat i kar, o których mowa w art. 402 ust. 4, 5 i 6, stanowiących dochody budżetów gmin, pomniejszona o nadwyżkę z tytułu tych dochodów przekazywaną do wojewódzkich funduszy. Na podstawie art. 403 ust. 3 ustawy finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, odbywa się w trybie określonym w przepisach odrębnych, z zastrzeżeniem ust. 4–6. Z kolei w myśl art. 403 ust. 4 ustawy finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, może polegać na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji: 1) podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych, w szczególności: a) osób fizycznych, b) wspólnot mieszkaniowych, c) osób prawnych, d) przedsiębiorców; 2) jednostek sektora finansów publicznych będących gminnymi lub powiatowymi osobami prawnymi. Z przepisu art. 403 ust. 5 ustawy wynika jednoznacznie, że zasady udzielania dotacji celowej, o której mowa w ust. 4, obejmujące w szczególności kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania określa odpowiednio rada gminy albo rada powiatu w drodze uchwały. Udzielenie dotacji celowej, o której mowa w ust. 4, następuje na podstawie umowy zawartej przez gminę lub powiat z podmiotami określonymi w ust. 4. W przypadku gdy dotacja stanowi pomoc publiczną lub pomoc de minimis jej udzielenie następuje z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej ( art. 403 ust. 6 ustawy ). Jak wynika z art. 403 ust. 5 ustawy wyłączne kompetencje do ustalania zasad udzielania dotacji celowych ( obejmujących w szczególności kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania ) ma wyłącznie rada gminy czy rada powiatu, czyli organ stanowiący ( dokonuje on przy tym odpowiednich czynności w drodze uchwały ). Mając na uwadze wskazane wyżej przepisy, zdaniem Sądu, ocena [...]Regionalnej Izby Obrachunkowej, przedstawiona w zaskarżonej uchwale, zawierająca zastrzeżenia dotyczące treści § [...]uchwały [...]jest prawidłowa. Organ zasadnie bowiem uznał, że wysokość dotacji celowej została w powyższym przepisie ustalona nieprecyzyjnie, nie wskazano bowiem jednoznacznie górnej granicy tej dotacji w relacji z kosztami kwalifikowanymi ([...]). Nie wskazano jednocześnie dolnej granicy analizowanej dotacji. W takiej sytuacji uzasadnionym jest twierdzenie, że strona ubiegająca się o dotację w istocie nie ma na podstawie zakwestionowanego § [...] uchwały wiedzy o wysokości dotacji, którą może otrzymać, szczególnie w kwestii tego, jaka konkretnie część kosztów kwalifikowanych może być objęta dotacją. Prowadzi to do niedopuszczalnej sytuacji, w której o istotnych elementach dotacji decyduje organ wykonawczy, a nie rada gminy, co narusza przepis art. 403 ust. 5 ustawy Prawo o ochronie środowiska. Z tego względu, [...]Regionalnej Izby Obrachunkowej zasadnie, w ocenie Sądu, uchwałą z dnia [...]stwierdziło nieważność uchwały [...]z dnia[...]. Mając zatem na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło