II OSK 3428/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-11-03

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Tomasz Zbrojewski, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli właściciel nieruchomości, po wcześniejszym zawarciu umowy najmu, uchylił się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli, a oświadczenie to nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Inwestor nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli właściciel nieruchomości, po zawarciu umowy najmu, skutecznie uchylił się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli, a oświadczenie to nie zostało zakwestionowane przez sąd powszechny. W takiej sytuacji organ administracji publicznej oraz sąd administracyjny prawidłowo odmawiają zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. uzyskała od Starosty Łańcuckiego pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Parafia Rzymskokatolicka, właściciel działki, wniosła odwołanie, podnosząc sprzeciw wobec inwestycji i uchylając się od skutków prawnych wcześniejszego oświadczenia o udostępnieniu nieruchomości. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. WSA oddalił skargę spółki, uznając, że nie wykazała ona prawa do dysponowania nieruchomością. NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 472/19 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 lutego 2019 r. nr I-III.7721.5.9.2018 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 lipca 2019 r., II SA/Rz 472/19, oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego (dalej "Wojewoda") z dnia 21 lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Starosta Łańcucki decyzją z dnia 5 listopada 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej X. nr [...] na działce nr ewid. [...] w miejscowości M. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Parafia Rzymskokatolicka pw. św. D. w M., podając m.in., że parafianie od początku posługi obecnego proboszcza w parafii zgłaszają sprzeciw wobec inwestycji podnosząc, że poprzedni proboszcz nie informował ich o takim projekcie. Nie zgadzają się na udostępnienie części wieży kościoła z przeznaczeniem na instalację infrastruktury telekomunikacyjnej. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2018.2096; dalej "k.p.a."), w pkt I uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty Łańcuckiego z dnia 5 listopada 2018 r., zaś w pkt II odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej X. nr [...] na działce nr ewid. [...] w miejscowości M. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła A. sp. z o.o. z siedzibą w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniesioną skargę. Sąd stwierdził, że organy dokonały prawidłowej weryfikacji przedłożonego przez inwestora oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 3 października 2018 r. i zasadnie uznały, że inwestor nie wykazał, iż dysponuje prawem dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Działka ta stanowi własność Parafii Rzymskokatolickiej w M., a więc nie jest własnością inwestora. Właściciel nieruchomości na podstawie umowy najmu z dnia 17 lipca 2017 r. udostępnił inwestorowi nieruchomość na okres 10 lat, jednakże w później złożonym oświadczeniu zawartym w odwołaniu z dnia 21 listopada 2018 r. uchylił się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli. Oświadczenie Parafii Rzymskokatolickiej w M. zawarte w odwołaniu nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego, należy stwierdzić zatem, że inwestor – Spółka nie posiada prawa do dysponowania działką w M. na cele budowlane, co musiało skutkować uchyleniem decyzji i odmową zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2018.1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") poprzez zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Wojewody Podkarpackiego naruszała przepisy obowiązującego prawa, bezzasadnie podważając brak posiadania przez A. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w II instancji, którego dotyczyła kontrola Sądu I instancji wystąpiło szereg naruszeń przepisów postępowania m.in. art. 6, art. 7, art. 8, 75 § 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 136 i art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., w tym gdy Wojewoda Podkarpacki nie wyjaśnił sprawy w sposób dostateczny, nie przeprowadził prawidłowo postępowania uzupełniającego oraz poczynił ustalenia nie mające oparcia w materiale dowodowym sprawy, 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia z uzasadnieniu wyroku, dlaczego w ocenie Sądu Spółka nie legitymuje się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dlaczego Sąd uznał, że wystarczające w tym względzie było złożenie oświadczenia przez nowego proboszcza Parafii, które nigdy nie zostało złożone wobec A., a także które nie znajduje oparcia w treści umowy najmu łączącej strony oraz w przepisach obowiązującego prawa, 4. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.Dz.U.2018.2107 ze zm.; dalej "p.u.s.a.") w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, to jest nieprawidłowe spełnienie funkcji kontrolnej, gdyż pomimo naruszenia przepisów prawa przez organ I instancji WSA w Rzeszowie oddalił skargę złożoną przez A.; II. naruszenie prawa materialnego: 5. art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2018. 1202 ze zm.; dalej "p.b.") poprzez niezastosowanie i uznanie za właściwe uchylenie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę przez organ odwoławczy i zarazem odmówienie udzielenia tego pozwolenia, pomimo, że Spółka spełniła wymagania określone w art. 35 ust. 1 p.b. oraz w art. 32 ust. 4 p.b., 6. art. 4 p.b. poprzez niezastosowanie w sytuacji wykazania przez skarżącą prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zgodności jej zamierzenia budowlanego z przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej Sąd I instancji należycie wyjaśnił, dlaczego w jego ocenie skarżąca Spółka nie legitymuje się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazał w szczególności, że przedmiotowa działka nie jest własnością inwestora i chociaż na podstawie umowy najmu z dnia 17 lipca 2017 r. właściciel udostępnił inwestorowi nieruchomość na okres 10 lat, to w później złożonym oświadczeniu, zawartym w odwołaniu z dnia 21 listopada 2018 r., uchylił się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli. Oświadczenie to nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego, a zatem Spółka nie posiada prawa do dysponowania przedmiotową działką na cele budowlane. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest w tej sytuacji zasadny. Podkreślić przy tym należy, że nie jest naruszeniem tego unormowania wyrażenie w uzasadnieniu oceny innej od oczekiwanej przez stronę. Z uwagi na prawidłowe uznanie, że skarżąca kasacyjnie Spółka nie legitymuje się prawem dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane, Sąd nie naruszył również art. 4 i art. 35 ust. 4 p.b. oraz prawidłowo uznał, że w toku postępowania nie naruszono "m.in." art. 6, art. 7, art. 8, 75 § 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 136 i art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. W konsekwencji powyższego WSA nie miał podstaw do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., a zatem prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a. Dokonana zaś przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie kontrola działalności administracji publicznej nie naruszała art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. Nie stanowi bowiem naruszenia tych przepisów przeprowadzenie takiej kontroli niezgodnie z oczekiwaniami strony. W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz.U.2020.1842) – wobec spełnienia warunków określonych w tych unormowaniach (zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 23 sierpnia 2022 r.) – oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło