II SA/Kr 534/19
WyrokWSA w Krakowie2019-07-04
Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 KPA, może badać materialnoprawne aspekty sprawy, czy też jego kontrola ogranicza się wyłącznie do oceny zasadności zastosowania art. 138 § 2 KPA?Ratio decidendi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 KPA, sąd administracyjny ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji. Kontrola materialnoprawnych aspektów sprawy jest na tym etapie wyłączona, a sąd nie może przesądzać o prawidłowości ustaleń organów ani o interesie prawnym stron. Sąd oddala sprzeciw, jeśli nie stwierdzi naruszenia art. 138 § 2 KPA.Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję Starosty odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 KPA, ponieważ tę samą sprawę prowadziła ta sama osoba w postępowaniu zwyczajnym i w postępowaniu wznowieniowym. A. J. złożyła sprzeciw do WSA, zarzucając bezpodstawne zastosowanie art. 138 § 2 KPA przez Wojewodę. WSA oddalił sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu A. J. od decyzji Wojewody z dnia 27 marca 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę – po wznowieniu postępowania oddala sprzeciw.
wr
Sygn. akt II SA/Kr 534/19
UZASADNIENIE
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 27 marca 2019 r., znak Wl-I.7840.28.39.2018.AN, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. póz. 2096 ze zm.) i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r. póz. 1202 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. C., K. C., B. C., W. K., M. F., M. P., B. P. od decyzji Starosty L. z dnia 1 października 2018 r., znak: BA.OZ.6740.2.163.2017, odmawiającej uchylenia własnej ostatecznej decyzji Nr 11/2018 z dnia 22 stycznia 2018 r., znak: BA.OZ.6740.2.163.2017, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę "czterech budynków rekreacyjnych z wewnętrzną instalacją: wód - kań., elektryczną i infrastrukturą techniczną oraz budowę wiaty grillowej na działce ewidencyjnej nr [...] obręb ewidencyjny L., jednostka ewidencyjna gmina M. D." - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
Powyższa decyzja, która jest przedmiotem sprzeciwu, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Starosta L. i decyzją Nr 11/2018 z dnia 22 stycznia 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla M. J., T. J., M. J., A. J. obejmujące: budowę czterech budynków rekreacyjnych z wewnętrzną instalacją: wod.-kan., elektryczną i infrastrukturą techniczną oraz budowę wiaty grillowej na dz. ew. nr [...] obręb ewidencyjny L., jednostka ewidencyjna gmina M. D., powiat l. , województwo małopolskie (kategoria obiektu budowlanego III, VIII). Odrębnymi wnioskami z dnia 30 lipca 2018 r. B. P., W. K., B. C., S. C. i,K. C., nadanymi w dniu 31 lipca 2018 r. w placówce operatora pocztowego, zwrócili się do Starosty L. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną powyżej decyzją. Organ l instancji, po dokonaniu oceny wspomnianych wniosków, postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2018 r., znak:
Strona 1 z 11
Sygn. akt 11 SA/Kr 534/19
BA.OZ.6740.2.163.2017, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną Nr 11/2018 z dnia 22 stycznia 2018 r., znak: BA.OZ.6740.2.163.2017, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Podejmując takie działanie Starosta L. uznał, że wnioski dotyczą decyzji ostatecznej, zostały złożo/ie z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a., oraz podane w nich przyczyny, mieszczą się w kategorii podstaw do wznowienia, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., a kwestia zbadania, czy podanie o wznowienie postępowania wniosła strona, w przypadku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., następuje we wznowionym postępowaniu. Po wydaniu przedmiotowego postanowienia do organu l instancji wpłynął w dniu 3 września 2018 r. kolejny wniosek M. B. i W. B. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej przedmiotową decyzją pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia 1 października 2018 r., znak: BA.OZ.6740.2.163.2017, Starosta L. , działając na podstawie art. 104 oraz art. 151 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. póz. 1257 ze zm.) odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji Nr
t
11/2018 z dnia 22 stycznia 2018 roku, znak: BA.OZ.6740.2.163.2017, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę czterech budynków rekreacyjnych z wewnętrzną instalacją: wod.-kan., elektryczną i infrastrukturą techniczną oraz budowę wiaty grillowej na dz. ew. nr [...] obręb ewidencyjny L., jednostka ewidencyjna gmina M. D., powiat l. , województwo małopolskie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ l instancji wskazał w szczególności, że działki ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb L. w miejscowości M. D. nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. S. C., K. C., B. C., W. K., B. P., M. B. i W. B. nie są stronami w sprawie dotyczącej wydanej decyzji Nr 11/2018 z dnia 22 stycznia 2018 r., znak: BA.OZ.6740.2.163.2017, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę czterech budynków rekreacyjnych z wewnętrzną instalacją: wod.-kan., elektryczną i infrastrukturą techniczną oraz budowę wiaty grillowej na dz. ew. nr [...] w L., jednostka ewidencyjna gmina M. D., powiat l. , województwo małopolskie. Nie wystąpiła
Strona 2 z 11
Sygn. akt 11 SA/Kr 534/19
zatem przyczyna jego wznowienia, wobec czego należy odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej.
Odwołanie od powyższej decyzji Starosty L. złożyli S. C., K. C., M. B., W. B., B. C., W. K., B. P.. Odwołujący się zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż decyzję w sprawie pozwolenia na budowę i decyzję wydaną w trybie postępowania wznowieniowego podpisała z upoważnienia Starosty L. o ta sama osoba. Ponadto wskazano na wydanie zaskarżonej decyzji bez wznowienia postępowania z wniosku M. B. i W. B.. Zdaniem odwołujących się, postępowanie wznowieniowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 10 k.p.a. wobec braku powiadomienia przed wydaniem kwestionowanej decyzji o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami. Odwołujący się zakwestionowali również stanowisko Starosty L. , że nie przysługuje im status strony w postępowaniu zakończonym decyzją pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Pełnomocnik M. B. i W. B. w piśmie z 4 marca 2019 r. poinformował o zbyciu działki nr [...] w L., będącej własnością jego mocodawców. W kolejnym piśmie z 15 marca 2019 r. wskazał, iż nowymi właścicielami tej nieruchomości są M. F. i M. F., którzy podtrzymują odwołanie wniesione przez M. B. i W. B..
Na skutek odwołania Wojewoda Małopolski wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 27 marca 2019 r., którą uchylił zaskarżoną decyzję Starosty L. z dnia 1 października 2018 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda Małopolski wskazał w szczególności, że decyzję w trybie postępowania wznowieniowego wydał i podpisał działający z upoważnienia Starosty L. ten sam pracownik, który działając z upoważnienia Starosty L. podpisał decyzję Nr 11/2018 z dnia 22 stycznia 2018 r., znak: BA.OZ.6740.2.163.2017, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowego zamierzenia, która to decyzja jest kwestionowana przez skarżących w postępowaniu nadzwyczajnym. Skoro więc ten sam pracownik podpisał decyzję ostateczną wydaną w trybie zwykłym, a następnie również decyzję o odmowie jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania, to nastąpiło to z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Już sama ta
Strona 3 z 11
Sygn. akt II SA/Kr 534/19
wada - w ocenie Wojewody Małopolskiego - nie pozwalała na pozostawienie zaskarżonej decyzji w obiegu prawnym.
Dalej organ odwoławczy zwrócił uwagę na inne aspekty zaskarżonej decyzji, w których dopatrzył się nieprawidłowości. Błędnie - zdaniem organu odwoławczego -powołano art. 105 § 1 k.p.a. Wojewoda Małopolski podkreślił, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Obszar oddziaływania obiektu nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi czy z zakresu ochrony środowiska. Obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę. W okolicznościach niniejszej sprawy jednak organ l instancji nie dokonał - zdaniem organu odwoławczego - prawidłowych ustaleń w kwestii zgodności tego zamierzenia z warunkami technicznymi regulującymi odprowadzenie wód opadowych z terenu inwestycji i w konsekwencji stwierdził brak. oddziaływania na nieruchomości skarżących. Przepis § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Zgodnie z ust. 2 wskazanego powyżej przepisu, w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Wedle § 29 w.t. zabronione jest kierowanie takich wód na działkę sąsiednią, a ponadto w świetle § 30 w.t*- "Usytuowanie na działce budowlanej ujęć wody, urządzeń do gromadzenia i oczyszczania ścieków oraz odpadów stałych powinno być zgodne z wymaganiami rozporządzenia oraz z przepisami dotyczącymi ochrony gruntu, wód i powietrza". Oceniając tę kwestię organ l instancji przytoczył zapis z projektu budowlanego cyt. "Odprowadzenie wód opadowych z dachów i
Strona 4 z 11
Syg n. akt 11 SA/Kr 534/19
terenów utwardzonych na działkę inwestora na której planuje się do ich zebrania staw". Takie rozwiązanie w ogóle nie pozwala na stwierdzenie spełnienia wymagań § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie odprowadzenia wód opadowych wyłącznie na teren objęty omawianym zamierzeniem budowlanym. Ma to zatem wpływ na ocenę przymiotu strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją pozwolenia na budowę, jeżeli wziąć pod uwagę znaczny - około 25 % spadek terenu objętego przedmiotową inwestycją w kierunku północno-wschodnim tj. w kierunku dziatek nr: [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] położonych w L., stanowiących własność skarżących, brak określenia lokalizacji miejsca zbiornika, w którym wody opadowe z dachów budynków i terenów utwardzonych będą gromadzone. Niedopuszczalne są bezpośrednie ingerencje w wykonywanie prawa własności przez właściciela, określane w literaturze jako tzw. immisje bezpośrednie. Immisje bezpośrednie polegają na celowym, bezpośrednim kierowaniu określonych substancji (wody, ścieków, pyłów) na inną nieruchomość za pomocą odpowiednich urządzeń. W wypadku tego rodzaju wpływu właściciel nieruchomości zagrożonej immisją bezpośrednią będzie posiadać przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczność realizacji inwestycji na terenie predysponowanym do osuwania się ziemi oraz zagrożeń z tym związanych (nawet hipotetycznego) dla zabudowy sąsiednich nieruchomości winna znaleźć odzwierciedlenie w ustaleniu obszaru oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Te kwestie były przez skarżących podnoszone przed organem l instancji, który nie dokonał ich analizy. Biorąc pod uwagę ukształtowanie terenu i jego predysponowanie do osuwania się, prace ziemne na głębokości około 4 metrów, ma to istotne znacznie dla oddziaływania na nieruchomości stanowiące własność skarżących. Organ odwoławczy zauważył, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy zawsze rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę, a wymaga tego cel postępowania administracyjnego, którym jest w szczególności zapewnienie ochrony interesów jego stron.
Strona 5 z 11
Sygn. akt 11 SA/Kr 534/19
Pismem z dnia 29 kwietnia 2019 r. A. J. złożyła sprzeciw od powyższej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 27 marca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. póz. 1257 ze zm.) przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanego zarzutu i wniosku. Zdaniem skarżącej, naruszenie przepisów postępowania (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.) nie miało wpływu na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, gdyż organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, został zebrany wyczerpujący materiał dowodowy, który następnie został rozpatrzony w całości; co więcej, wskazania zawarte w decyzji wydanej przez Wojewodę Małopolskiego stoją w
•t
sprzeczności z literalnym brzmieniem przepisów, jak i ich funkcjonalną wykładnią. Dalej skarżąca zakwestionowała stanowisko Wojewody Małopolskiego co do poszczególnych kwestii omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała w szczególności, że treść art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo Budowlane wskazuje jednoznacznie na konieczność występowania ograniczeń w zagospodarowaniu wyznaczonego terenu, nie zaś potencjalnego oddziaływania na teren sąsiedni, jako warunek uznania tego terenu jako pozostającego w obszarze oddziaływania obiektu. W treści decyzji kasacyjnej w żaden sposób nie wskazano ograniczeń w zagospodarowaniu działek nr: [...],[...], [...], [...], [...] oraz [...] położonych w L., a będących własnością odwołujących się od decyzji organu pierwszej instancji. W w/w decyzji nie można również odnaleźć jakichkolwiek przesłanek materialnych mogących prowadzić do wniosku, że ich bezpośredni, konkretny i realny interes prawny został naruszony. Przedmiotowe postępowanie dotyczy inwestycji polegającej na budowie czterech budynków rekreacyjnych oraz wiaty grillowej. Z zabudową tą, zważywszy na jej charakter i przeznaczenie, nie wiążą się uciążliwości inne niż mogące wynikać z nadmiernego zbliżenia do sąsiedniej zabudowy. Inwestycja ta jest zgodna z
Strona 6 z 11
Sygn. akt II SA/Kr 534/19
miejscowym planem zagospodarowania oraz ze sposobem zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. W ocenie skarżącej, organ II Instancji błędnie zinterpretował § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, i ich usytuowanie. Zwracając uwagę na wielkość powierzchni biologicznie czynnej, skarżąca podkreśliła, że wody opadowe zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia odprowadzane będą na własny teren nieutwardzony (ponad 90 % powierzchni działki). Przy inwestycji, w której powierzchnia biologicznie czynna jest tak duża, nie ma możliwości, by doszło do kierowania wód na działkę sąsiednią, w związku z czym ewentualna rozbieżność między projektem a rozporządzeniem (która została dodatkowo wyjaśniona w projekcie zamiennym), nie powinna być w ogóle rozpatrywana w postępowaniu wznowieniowym. Planowana inwestycja nie znajduje się na terenie czynnego osuwiska - w obrębie działki nie stwierdzono form morfologicznych świadczących o istnieniu czynnych ruchów mas ziemnych. Co więcej, teren inwestycji zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania znajduje się na terenie zabudowy letniskowej, co oznacza, że dopuszczona została na tym terenie zabudowa, poprzedzona wykonaniem opinii
-»
geologiczno-inżynierskiej dotyczącej miejsca inwestycji. Podczas przeprowadzonej wizji nie było żadnej trwałej, rzeczywistej szkody na nieruchomościach wnioskodawców, a impulsem do złożenia wniosku były (niczym nie potwierdzone) jednorazowe szkody po intensywnych, katastrofalnych opadach deszczu, które miały miejsce na terenie gminy M. D. i sołectwa L. w miesiącu lipcu ubiegłego roku. Zdaniem skarżącej, brak było podstaw do wydania, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zaskarżonej decyzji kasatoryjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z'dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., póz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r, póz. 1302, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu - co do zasady, ilekroć jest uruchamiana skargą - polega na zbadaniu, czy
Strona 7 z 11
Sygn. akt II SA/Kr 534/19
przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu
•
mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało jednak znacznie uproszczone, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 151 a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151 a § 2 p.p.s.a.).
Konstrukcja sprzeciwu implikuje daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów kontroli decyzji kasacyjnej. Ograniczeniu, by nie powiedzieć wyłączeniu, uległa możliwość badania i weryfikacji materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jako niedopuszczalna jawi się na tym etapie wypowiedź sądu co do rozumienia normy materialnej w odniesieniu do danego przypadku oraz - tym bardziej - co tego, czy dokonana przez organ odwoławczy fragmentaryczna subsumpcja już ustalonego stanu faktycznego pod jej hipotezę jest prawidłowa, czy też nie. Taka wypowiedź niechybnie stałaby się przecież determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. A kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć (art. 64b § 3 p.p.s.a.), i przy braku pełnej kontroli instancyjnej (art. 151a § 3 p.p.s.a.) - niepodobna pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej.
Strona 8 z 11
Sygn. akt II SA/Kr 534/19
Przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., są następujące: 1) decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania; 2) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, w niniejszym przypadku przesłanki te zostały spełnione z uwagi na kwalifikowane naruszenie w postępowaniu przed organem l instancji art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i - w konsekwencji - konieczność ponowienia czynności jurysdykcyjnych przez ten organ.
Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że pracownik, który brał udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwyczajnym, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym ta decyzja ma być weryfikowana; dotyczy to także wznowienia postępowania (por. np. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2016 r., II GSK 135/15, CBOSA).
Skoro zatem w niniejszym przypadku zarówno decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 22 stycznia 2018 r. Nr 11/2018, znak: BA.OZ.6740.2.163.2017, jak i decyzja z dnia 1 października 2018 r., znak: BA.OZ.6740.2.163.2017, o odmowie
-«
uchylenia tejże decyzji o pozwoleniu na budowę zostały podpisane przez tę samą osobę - Wojewoda Małopolski prawidłowo skonstatował naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Należy przy tym zauważyć, że pracownik, który podlegał wyłączeniu, nie tylko brał udział w postępowaniu nadzwyczajnym, ale także wydał w nim rozstrzygnięcie -a zatem naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. miało postać kwalifikowaną. Gdyby decyzja z dnia 1 października 2018 r. stała się ostateczna - zachodziłaby w odniesieniu do niej przyczyna wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.
Naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., zwłaszcza kwalifikowane, samo przez się implikuje potrzebę powtórzenia czynności jurysdykcyjnych - takie założenie przyjmuje się przy wykładni przyczyny wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Analogiczne założenie należy przyjąć, ilekroć odnośne naruszenie - zachodzące w odniesieniu do orzeczenia wydanego p*rzez organ pierwszej instancji - zostanie zidentyfikowane przez organ drugiej instancji w ramach postępowania odwoławczego lub zażaleniowego. Adekwatnym działaniem organu drugiej instancji jest wtedy wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego.
Strona 9 z 11
Sygn. akt II SA/Kr 534/19
Zasada dwuinstancyjności zakłada prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, przy czym liczy się tylko takie rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, które odbywa się w warunkach gwarantujących zachowanie obiektywizmu. Skoro doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów postępowania i w istocie zachodzi konieczność ponowienia czynności procesowych w pierwszej instancji, spełnione są przesłanki orzeczenia kasacyjnego, opisane w art. 138 § 2 k.p.a. Teza, w myśl której naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie może być konwalidowane w postępowaniu odwoławczym -wyraźnie ostatnio wybrzmiała w orzecznictwie, w szczególności w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 8 maja 2019 r. (IV SA/Po 119/19, CBOSA).
Zaskarżona decyzja kasacyjna Wojewody Małopolskiego nie została zatem wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., wobec czego sprzeciw od niej nie mógł być uwzględniony i podlegał oddaleniu.
Zważywszy na charakter kontrolowanego rozstrzygnięcia (rozstrzygnięcie kasacyjne), podjętego w obliczu naruszenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. - przedwczesne byłoby natomiast odnoszenie się do innych kwestii związanych z przedmiotową "sprawą weryfikacyjną" ("wznowieniową"). Sąd zatem nie wypowiada się - ani pozytywnie, ani negatywnie - w szczególności co do tych twierdzeń Wojewody Małopolskiego tudzież twierdzeń sprzeciwu, które zorientowane są na ocenę interesu prawnego wnioskodawców oraz zaistnienia co do decyzji o pozwoleniu na budowę przyczyny wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Niepodobna się obecnie co do tych kwestii wypowiadać, skoro nie uczynił tego jeszcze - a w każdym razie nie uczynił tego zgodnie z prawem procesowym - organ pierwszej instancji.
Sąd na obecnym etapie nie może wypowiadać się co do owych twierdzeń zorientowanych są na ocenę interesu prawnego wnioskodawców oraz zaistnienia co do decyzji o pozwoleniu na budowę przyczyny wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - także z innego powodu. Przesądzenie już teraz, kto w tej mierze ma rację -
»
organ odwoławczy czy skarżąca - stanowiłoby determinantę mającego zapaść rozstrzygnięcia "sprawy weryfikacyjnej". Tymczasem - jak już wyżej wskazano -kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć (art. 64b § 3 p.p.s.a.), i przy braku pełnej kontroli instancyjnej (art. 151 a § 3 p.p.s.a.) - nie
Strona 10 z 11
Sygn. akt II SA/Kr 534/19
można by pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej.
Strona 11 z 11
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, nie stwierdzając naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., oddalił sprzeciw na podstawie art. 64e w zw. z art. 151a § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło