II SA/Wa 2128/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A.Z. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu miasta [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Prezydenta miasta [...] na rzecz skarżącej A. Z. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Zarząd Dzielnicy [...] (dalej, jako "Zarząd"), działając na podstawie § 50 statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 i 454) oraz § 4 pkt 1 oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woje. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), w dniu [...] października 2018 r. podjął uchwałę nr [...], którą odmówił A.Z. zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. Zarząd w uzasadnieniu uchwały stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia kryterium określonego w § 4 pkt 1 powyżej określonej uchwały, tj. tzw. "kryterium metrażowego". A.Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu w Warszawie skargę na uchwałę nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2018 r. zarzucają, że została podjęta w warunkach naruszenia § 4 pkt 1 oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, poprzez jego błędną wykładnię oraz naruszenia jej § 5 ust. 2 pkr 3 lit. c), poprzez jego niezastosowanie. Ponadto w skardze został podniesiony zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Skarżąca podnosząc powyższe zarzuty wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Zarząd w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2018 r. w sprawie rozpatrzeniu wniosku skarżącej o zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu miasta W. Stosownie do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (ONSA; WSA 2008/6/90, Prok. i Pr.-wkł. 2009/3/55): "Uchwała zarządu dzielnicy m. st. Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)". W pierwszej kolejności wskazać należy, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy K.p.a. dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej. Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi K.p.a., w szczególności dyspozycją art. 7 K.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jDz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), której art. 101 ust. 1 stanowiący, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej - może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego, który jest podstawą zaskarżenia przedmiotowej uchwały do sądu administracyjnego, nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi. Stąd też skarżący nie byli związani czternastodniowym terminem do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, liczonym od dnia, w którym dowiedzieli się o podjęciu przedmiotowej uchwały. Materialnoprawną podstawą podjęcia zaskarżonej uchwały są przepisy § 4 ust. 1 oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Podkreślić należy, iż już tylko literalna wykładnia wskazanej regulacji prowadzi do jednoznacznego wniosku, że przewidziany uchwałą lokalową najem adresowany jest do ograniczonego kręgu osób, znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej i socjalnej. W orzecznictwie podkreśla się również, że przesłanką ubiegania się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy może być tylko bezdomność, zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi bądź na powierzchni mieszkalnej nieprzekraczającej 6 m2, natomiast nie może być nią chęć poprawy warunków mieszkaniowych. W rozpoznawanej sprawie bezsporna jest okoliczność, że skarżąca wraz z matką zamieszkują w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] pozostającym w dyspozycji Komendanta [...] Policji, bez tytułu prawnego. Zgodnie z § 22 ust. 2 uchwały lokalowej, przy rozpatrywaniu wniosków należy poddać wnikliwej analizie: dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy (pkt 1); zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela (pkt 2); posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1 (pkt 3); rozporządzenie, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu (pkt 4). Dodatkowo, zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały lokalowej, w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, wnikliwej analizie należy poddać: warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania (lit. a) oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach (lit. b). W ocenie Sądu, Zarząd nie dochował powyższych zasad, bowiem nie przeprowadził postępowania wnikliwie i nie zgromadził w sposób kompletny materiału dowodowego, na który składają się wymagane § 22 ust. 1 oświadczenia i dokumenty, co uniemożliwiło następnie poddanie go analizie i wyprowadzenie logicznych i poprawnych wniosków. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której zobowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego por red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobligowany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć rzeczywisty jej obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Jest to również istotne z tego powodu, że informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w § 22 ust. 2 uchwały, mogą, ale nie muszą, stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Z uwagi na uznaniowy charakter uchwały w przedmiocie kwalifikacji wniosku i możliwość jej sądowej kontroli, uzasadnienie uchwały powinno pozwalać sądowi na poznanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia oraz ocenę, czy organ uwzględnił i rozważył wszystkie okoliczności faktyczne danej sprawy. Organ był zobligowany do przeprowadzenia wnikliwej analizy sytuacji mieszkaniowej skarżącej przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy. W ocenie Sądu, organ tego obowiązku nie dopełnił. Organ nie uwzględnił faktu, że skarżąca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym należący do mieszkaniowego zasobu W., którego najemcą pozostaje jej matka. W rozpoznawanej sprawie natomiast bezspornym jest, że skarżąca zamieszkuje z matką w lokalu mieszkalnym o powierzchni mieszkalnej 17,65 m², a więc przekracza wskazaną powyżej normę 6m2 i co, według hipotezy tej normy prawa, dyskwalifikuje ją do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji przy tej okoliczności, zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem. Jednakże z drugiej strony skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem według § 5 ust. 2 pkt 3 powyższej uchwały, postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. Skarżąca we wniosku podała, że znajduje się trudnej sytuacji rodzinnej, bowiem jej matka nadużywa alkoholu, jest agresywna i uniemożliwia jej korzystanie zamieszkiwanego wspólnie lokalu. Reasumując, organ swoim pasywnym zachowaniem w sposób niedostateczny ustalił stan faktyczny sprawy, naruszając tym samym zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej. Rozpoznając zatem na nowo sprawę, organ jest zobowiązany do uwzględnienia okoliczności związanych z sytuacją rodzinną skarżącej i ocenić tę okoliczność pod kątem przesłanek, o których mowa w § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących u skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy.