III FSK 1561/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-01-24
Skład orzekający: Dominik Gajewski, Sławomir Presnarowicz, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jeśli stan faktyczny uległ zmianie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany oceną prawną sądu I instancji, jeśli stan faktyczny istotny dla oceny prawnej uległ zmianie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji był związany wcześniejszym wyrokiem WSA, ponieważ stan faktyczny, w tym stan zdrowia skarżącego, nie uległ zmianie w sposób wyłączający związanie oceną prawną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od spadków i darowizn. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą podatek od spadków i darowizn. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez związanie oceną prawną sądu I instancji mimo zmiany stanu faktycznego, niezastosowanie art. 4a ust. 2 u.s.d. oraz błędy w ocenie dowodów z opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od R.J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 350/19 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 18 lutego 2019 r. nr 3201-IOM.4104.41.2018.7; 3201-IOM.4104.43.2018 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R.J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 900 (słownie: dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, I SA/Sz 350/19, oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 18 lutego 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 28 września 2018 r. ustalającą R.J. podatek od spadków i darowizn w wysokości 8.754 zł z tytułu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia po zmarłej w dniu 20 kwietnia 2015 r. B. J.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. dalej jako "p.p.s.a.") przez przyjęcie, że Sąd I instancji był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, pomimo że w istotnym dla oceny prawnej zakresie stan faktyczny ustalony w zaskarżonej decyzji administracyjnej uległ zmianie;
2) art. 4a ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r., poz. 86, t.j. ze zm.), dalej "u.s.d." przez jego niezastosowanie;
3) przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.") w zw. z art. 188 O.p. przez oddalenie skargi mimo istniejących podstaw do jej uwzględnienia, co wyrażało się w pominięciu przez Sąd I instancji, że organ błędnie nie dopuścił i nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy innego niż A.C. na okoliczność wartości rynkowej nieruchomości lokalowej położonej w S. przy ul. P.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, t.j.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w ślad za zarządzeniem przewodniczącego III Wydziału Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Poinformowano strony o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, składzie orzekającym i terminie posiedzenia niejawnego oraz pouczono o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia.
Rację ma Sąd pierwszej instancji powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 11 stycznia 2018 r., I SA/Sz 662/17, gdyż ten zapadł w sprawie decyzji w przedmiocie opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn z tytułu nabycia, o jakim mowa obecnie. Już wówczas Sąd wyraził ocenę prawną, że żądanie zastosowania zwolnienia podatkowego na warunkach określonych w tym przepisie nie znajduje oparcia w prawie. Nie ma podstaw do tego, by tak jak autor skargi kasacyjnej, doszukiwać się zmiany okoliczności faktycznych wyłączających związanie, o jakim mowa w art. 153 p.p.s.a. W 2018 r. WSA przyjął pod ocenę wykazywany obecnie stan zdrowia skarżącego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 11 stycznia 2018 r., I SA/Sz 662/17 jest prawomocny i obecnie nie ma podstaw by wyrok ten kwestionować.
W konsekwencji za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 4a ust. 2 u.s.d. oraz zarzuty oparte o przepisy postępowania. Sąd I instancji skontrolował ocenę dokonaną przez organ dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy A.C. na okoliczność wartości rynkowej nieruchomości lokalowej położonej w S. przy ul. P.Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu z innej opinii nie dotyczyły innych okoliczności, a przeprowadzony dowód nie został podważony przez skarżącego w inny sposób, niż przez oczekiwanie skutku w postaci niższej wartości przyjętej do podstawy opodatkowania. Zasada zupełności materiału dowodowego wyrażona w art. 188 O.p. nie oznacza, że samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę rodzi po stronie organu prowadzącego postępowanie obowiązek ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy podatkowe nie mają bowiem obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody.
Mając na względzie powyższe oraz art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a., art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Mirella Łent Dominik Gajewski Sławomir Presnarowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło