II SA/Gl 595/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-08-05
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Tomasz Dziuk, Beata Kalaga-Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia przysługuje babci, która sprawuje faktyczną opiekę nad niepełnosprawnym wnukiem, ale nie wystąpiła z wnioskiem o jego przysposobienie ani nie została formalnie ustanowiona jego rodziną zastępczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje babci sprawującej faktyczną opiekę nad niepełnosprawnym wnukiem, nawet jeśli nie wystąpiła z wnioskiem o jego przysposobienie. Literalna interpretacja definicji opiekuna faktycznego zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych, która wymaga wniosku o przysposobienie, wypacza cel ustawy i narusza konstytucyjne zasady państwa prawa, w tym zasadę równości. Celem świadczenia jest wsparcie osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.Stan faktyczny
Skarżąca, babcia małoletniego niepełnosprawnego wnuka, nad którym sprawowała faktyczną opiekę od lat i dla którego wraz z mężem była rodziną zastępczą, ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia za okres od lipca 2017 r. do maja 2018 r., przyznając je jedynie za okres od maja do września 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że świadczenie przysługuje dopiero od daty ustanowienia rodziny zastępczej, a skarżąca nie była opiekunem faktycznym w rozumieniu ustawy, gdyż nie wystąpiła o przysposobienie dziecka.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz punkt 1 (pierwszy) poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r., zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Wolnik, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Natalia Graczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2019 r. sprawy ze skargi E.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz punkt 1 (pierwszy) poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 480 czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
E.R. (dalej: "skarżąca"), wnioskiem z dnia 7 listopada 2018 r., wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad małoletnim niepełnosprawnym wnukiem I. B. (ur. [...] r.), dla którego wraz z mężem jest rodziną zastępczą.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił skarżącej w punkcie pierwszym przyznania wnioskowanego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 01.07.2017 r. do 07.05.2018 r. oraz w punkcie drugim przyznał to prawo w okresie 08-31.05.2018 r. w kwocie 1 143,50 zł. i 01.06-30.09.2018 r. w kwocie 1 477,00 zł. miesięcznie. W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 17, art. 20 ust. 3 i art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1952 z późn. zm.), rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: "k.p.a.").
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W jego uzasadnieniu podała, że w dniu [...].07.2017 r. złożyła wniosek do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B., który w dniu [...] 08.2017 r. zaliczył jej wnuka do grona osób legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności. Zgodnie z tym orzeczeniem wymaga on długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca wraz z mężem na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. sygn. akt [...] stanowi dla wnuka rodzinę zastępczą, ale już od marca 2013 r. sprawuje nad nim faktyczną opiekę, z tego powodu, że rodzice biologiczni porzucili go i ułożyli sobie życie z innymi partnerami. Nie utrzymują z synem kontaktu i nie uczestniczą w żaden sposób w jego życiu. Wraz z mężem skarżąca utrzymuje i wychowuje wnuka, który ze względu na chorobę jest dzieckiem trudnym. Podała, że w okresie od 01.07.2017 r. do 07.05.2018r., czyli w okresie w którym otrzymała odmowę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego sprawowała nad nim opiekę i załatwiała wszelkie formalności związane z jego niepełnosprawnością.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r., wskazując, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje skarżącej dopiero od daty, kiedy stała się dla małoletniego wnuka rodziną zastępczą. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołało treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i zaznaczyło, że osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, o ile spełnione są pozostałe warunki w tym przepisie wymienione. Sam fakt pieczy skarżącej nad wnukiem nie daje podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Również twierdzenie, że była opiekunem faktycznym nie jest prawdą, bowiem zgodnie z art. 3 pkt 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych opiekunem faktycznym jest osoba opiekująca się dzieckiem jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o jego przysposobienie. Skarżąca jednak z takim wnioskiem nigdy nie wystąpiła, z tego powodu odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na powyższą decyzję Kolegium pełnomocnik skarżącej - adwokat M.W. złożył skargę, w której zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, a to art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uznanie, iż skarżąca nie mieści się w katalogu osób uprawnionych do tego świadczenia, podczas gdy w okresie od 01.07.2017 r. do 07.05.2018 r. spełnia wszelkie przesłanki, określone w tym przepisie. Dodatkowo, naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 80 k.p.a. mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem pełnomocnika, skarżąca jest osobą będącą rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Małoletni jej wnuk, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r., został powierzony pod pieczę babci/skarżącej. Najistotniejsze są kolejne przesłanki, które zostały wymienione w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które muszą zostać spełnione, aby istniała możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Okoliczność, iż małoletni wnuk został zaliczony do osób niepełnosprawnych wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...].08.2017 r. Natomiast okoliczność, że wymaga "konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji" wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim z dnia [...].10.2017 r. Jeżeli chodzi o "konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji", to powyższa przesłanka została stwierdzona na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] który zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o niepełnosprawności w Województwie Śląskim z dnia [...] 10.2017 r. Z tego powodu skarżąca spełniła wszelkie warunki od których uzależniona jest możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego i jest do niego uprawniona. Co więcej, zasadności przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonać poprzez pryzmat stanu faktycznego istniejącego na dzień [...] 10.2017 r. z uwzględnieniem wyroku Sądu Rejonowego w C.. Skoro, pierwotnie organ orzekający wydał orzeczenie odmienne niż Sąd, a które następnie zostało zmienione orzeczeniem sądowym to znaczy, iż już w dniu wydajna orzeczenia przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim istniały wszelkie przesłanki pozwalające na możliwość uznania, iż skarżąca spełnia wymogi do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Pomimo przedłożenia przez skarżącą niezbędnych dokumentów w postaci orzeczeń organów administracji publicznej, czy też orzeczeń Sądów organ II instancji dokonał błędnej subsumpcji polegającej na niewłaściwym zabiegu interpretacyjnym co do treści normatywnej zakodowanej w zastosowanym przez organ przepisie. W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowano ogólne reguły oceny materiału dowodowego (zob. np. tezę czwartą wyroku NSA z 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93, Lex nr 26517; wyrok NSA z 28 stycznia 1999 r. I SA/Po 1046/98, Lex nr 1693215). Ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. Organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności (zob. J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z 6 października 1993 r. I SA 1270/93, OSP 1994, nr 7-8, poz. 131). Skarżąca sprawuje pieczę nad małoletnim wnukiem od najmłodszych lat i poświęciła mu całe swoje życie, dba o jego rozwój fizyczny, intelektualny, psychiczny oraz dokłada wszelkich starań, aby pomimo swoich problemów zdrowotnych małoletni wnuk rozwijał się w sposób prawidłowo. Co więcej poza skarżącą i dziadkiem wnuk nie ma innych osób, na które mógłby liczyć. Z powyższych względów pełnomocnik skarżącej domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz punktu pierwszego decyzji organu I instancji z dnia [...] r. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uznało, że skarżąca nie mieści się w katalogu osób uprawnionych do wnioskowanego świadczenia. Dopiero fakt ustanowienia jej przez Sąd rodziną zastępczą dla wnuka czyni ją osobą uprawnioną. Również twierdzenie, iż w okresie od 01.07.2017 r. do 07.05.2018 r. była dla dziecka opiekunem faktycznym nie polega na prawdzie, albowiem zgodnie z art. 3 pkt. 14) ustawy o świadczeniach rodzinnych opiekun faktyczny dziecka oznacza osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka, co w sprawie nie miało miejsca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć w niej zastosowanie.
Podstawę materialnoprawną punktu pierwszego decyzji organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 01.07.2017 r. do 07.05.2018 r. stanowi art. 17 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 2b i art. 3 pkt 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2220, dalej w skrócie: "ustawa"), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1). Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu (ust. 5 pkt 2b).
Skarżąca istotnie nie mieści się w definicji opiekuna faktycznego w literalnym brzmieniu art. 3 pkt 14 ustawy, który zawęża krąg tych osób do osób faktycznie opiekujących się dzieckiem, jeżeli wystąpiły one z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka, to jednak ograniczenie się do językowego znaczenia tego zwrotu wypacza intencje ustawodawcy oraz narusza szereg konstytucyjnych zasad państwa prawa.
Pojęcie dziecka ustawodawca zdefiniował natomiast w art. 3 pkt 4 ustawy, wskazując, że jest to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. W ocenie składu orzekającego, art. 17 ust. 1 ustawy, przy uwzględnieniu definicji terminu "dziecko" ujętej w art. 3 pkt 4 ustawy, nie wyłącza z kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego babci niepełnosprawnego dziecka/wnuka, która nie wystąpiła z wnioskiem o jego przysposobienie, ale sprawuje nad nim faktyczną opiekę. Normy zawarte w przepisie art. 17 ust.1 ustawy mają niewątpliwie charakter norm celu społecznego, nakierowanych na wsparcie z budżetu państwa osób, którzy rezygnują z zarobkowania w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, które wymaga ich osobistej i bezpośredniej pielęgnacji w procesie leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym. Założenie, że babcia niepełnosprawnego dziecka, która zrezygnowała z pracy zawodowej w celu sprawowania opieki faktycznej nad nim, nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, tylko dlatego, że nie złożyła wniosku o jego przysposobienie, wykracza radykalnie poza zamiar ustawodawcy i cel ustawy.
Tymczasem istotą świadczenia pielęgnacyjnego, o jakim mowa we wskazanym wyżej przepisie jest pomoc matce lub ojcu dziecka, albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności. W związku z tym uznać należy, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje temu, kto nie pozostaje w zatrudnieniu tylko dlatego, aby sprawować opiekę nad dzieckiem i rzeczywiście ją wykonuje. Pamiętać przy tym należy, że z konstytucyjnej zasady równości wynika, że wszyscy adresaci norm prawnych, charakteryzujący się daną cechą wspólną, powinni być traktowani według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących, przy czym zasada ta nie wyklucza różnego traktowania podmiotów różnicujących się między sobą. Jednak wszelkie zróżnicowanie traktowania musi być oparte na uznanych kryteriach, których zasadność doboru podlega każdorazowej ocenie, między innymi z punktu widzenia zasady sprawiedliwości społecznej. Bezsprzecznym jest, że takimi cechami wspólnymi wynikającymi z art. 17 ust. 1 ustawy, jest sprawowanie opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, niepodejmowanie z tego powodu pracy oraz osiąganie przez rodzinę z uwagi na tą okoliczność niższych dochodów. Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidziały, że można być jednocześnie opiekunem prawnym i rzeczywistym, jak w niniejszym przypadku. Jednak cel ustawy i jej przepisy należy wykładać zgodnie z konstytucyjną zasadą z równości i zasadą państwa prawnego, wyrażonych w art. 32 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wynika z nich nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa należących do określonej kategorii, w związku z czym wydaje się oczywiste, że o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może się ubiegać wyłącznie osoba, która nie pracuje ponieważ swój czas poświęca wymagającej opieki osobie bliskiej i rzeczywiście się nią opiekuje. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Mając na uwadze powyższe wywody oraz okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca jako babcia niepełnosprawnego wnuka, która nie wystąpiła o jego przysposobienie, a zastępuje biologiczną matkę i ojca dziecka oraz sprawuje rzeczywistą opiekę nad nim, nie powinna być pozbawiona świadczenia pielęgnacyjnego. Wyznaczając krąg podmiotów uprawnionych do omawianego świadczenia prawodawca nie przewidział sytuacji, w których dziecko zostało umieszczone na mocy orzeczenia sądowego w pieczy bieżącej i faktyczna opieka nad dzieckiem jest sprawowana, jednak wniosek o przysposobienie nie został złożony. Taka sytuacja zachodzi właśnie w rozpoznawanej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że sprawując pieczę bieżącą skarżąca wypełnia wszelkie obowiązki związane z wychowaniem i utrzymaniem dziecka w zastępstwie jego rodziców. Jednak ze względu na to, że nie wystąpiła z wnioskiem o przysposobienie, to na gruncie art. 3 pkt 14 ustawy nie może być uznana za osobę sprawującą faktyczną opiekę nad dzieckiem (wnukiem). Takie rozumowanie jest wadliwe.
W punkcie pierwszym decyzji organu I instancji w wymienionym tamże okresie pozbawiono skarżącą jako opiekuna, sprawującego pieczę bieżącą, możliwości uzyskania przynajmniej częściowego pokrycia wydatków na utrzymanie wnuka, mimo że obowiązek zaspokajania jego potrzeb wynika z orzeczenia sądowego (por. postanowienie Sądu Rejonowego w B. Wydział IX Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r. sygn. akt [...], w którym ograniczono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim matce poprzez powierzenie pod pieczę babci/skarżącej, orzeczenie to stało się prawomocne z dniem [...] r.). Sąd w pełni popiera i uważa za własne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarte w wyroku z dnia 11 grudnia 2006 r. (sygn. akt IV SA/GI 179/06, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA, zwanej: "CBOS"), w którym rozważając definicje dziecka i opiekuna faktycznego (zawarte w art. 3 ustawy) w kontekście brzmienia art. 17 ust. 1 ustawy stwierdzono, że nie sposób nie dostrzec rażącego i niezasadnego zróżnicowania sytuacji rodziców biologicznych sprawujących opiekę nad dziećmi znajdującymi się w warunkach określonych w tym przepisie, którym służy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz osób nie będących rodzicami dzieci, nad którymi sprawują opiekę. Zróżnicowanie kręgu tych osób, jak zresztą w ogóle zawężenie kręgu osób uprawnionych do tego świadczenia, nie da się pogodzić z zasadą racjonalności ustawodawcy i regułą poprawności legislacyjnej, dlatego też cytowany przepis należy interpretować stosownie do podstawowych zasad państwa prawa. Z zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną, powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Ocena każdej regulacji prawnej z punktu widzenia zasady równości musi być poprzedzona dokładnym zbadaniem sytuacji prawnej podmiotów oraz analizą dotycząca cech wspólnych i odmiennych (wyrok TK z dnia 24 kwietnia 2006r., P 9/05, OTK ZU nr 4/A/2006, poz.46)." (cytat").
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie przepis art. 17 ust. 1 ustawy nie wyłącza z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osób, które faktycznie (rzeczywiście) tę opiekę sprawują nad dziećmi wykazującymi cechy sprecyzowane w tym przepisie, w warunkach w nim określonych, ale nie są ich rodzicami ani opiekunami faktycznymi w rozumieniu art. 3 pkt 14 ustawy. Prawo do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego będą więc miały nie tylko osoby, które złożyły wniosek o przysposobienie małoletnich niepełnosprawnych, ale także osoby, które prawomocnie już je przysposobiły oraz osoby, które w prawnej formie rzeczywiście opiekują się takimi osobami lub dążą do zalegalizowania takiego stanu faktycznego w tym kierunku. Skutkiem takiej interpretacji skarżąca jest osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym wnukiem.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ nową decyzję w tej sprawie, mając na uwadze powyższą argumentację oraz stan faktyczny i prawny.
Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 w związku z art. 200 i art. 205 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło