VI SA/Wa 300/19
WyrokWSA w Warszawie2019-08-08
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych została nałożona prawidłowo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa. Kara pieniężna została nałożona zasadnie, ponieważ skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganego zezwolenia lub licencji oraz przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych, co potwierdzono podczas kontroli drogowej. Fakt uiszczenia przez pasażera opłaty za przejazd jednoznacznie wskazuje na zarobkowy charakter przewozu.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych oraz za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji. Naruszenia te ujawniono podczas kontroli drogowej, w trakcie której stwierdzono, że skarżący przewoził pasażera za opłatą 15 zł, nie posiadając wymaganych dokumentów i używając pojazdu nieprzystosowanego do tego typu przewozu. Skarżący odmówił podpisania protokołu kontroli. Organy administracji utrzymały karę w mocy, a skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant st. spec. Patrycja Kumicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
S. N. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydaną przez Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy") decyzję z dnia [...] listopada 2018 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. GITD po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez skarżącego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "[...]WITD" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] września 2018 r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 10000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "K.p.a."), art. 5 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1481), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm., dalej "u.t.d.") oraz lp. 1.1 i 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu odwoławczego stanowiły:
1. wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. oraz
2. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Zgodnie z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, naruszenia te zostały ujawnione podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2018 r. około godziny 12:20 przy ulicy [...] w [...] przez funkcjonariuszy policji, w trakcie której zatrzymano samochód osobowy marki [...] o nr [...] , którym kierował S. N..
Kontrolowanym samochodem osobowym nieposiadającym siedmiu miejsc siedzących w chwili podjęcia interwencji przewożono pasażera A. T. (dane pasażera wynikają z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza policji J.R.) z ul. [...] w [...] na ul. [...] w [...] (terminal odloty na lotnisku [...]). Po zakończonym przewozie pasażer zapłacił kierującemu pojazdem, tj. stronie, 15 zł i nie otrzymał paragonu.
W swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku kontroli pojazdu stwierdzono, iż kierowca kontrolowanego pojazdu nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli drogowej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego czy też licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób, a więc stwierdzono naruszenia z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym lp. 1.1 Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz lp. 2.10 Wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 art. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. Strona odmówiła podpisania protokołu kontroli i załącznika do niego (k.12 i 13 akt), natomiast podpisała pouczenie o prawach i obowiązkach osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie (k. 11 akt).
Pismem z 3 czerwca 2018 r. protokół kontroli wraz z aktami sprawy zostały przekazane [...]WITD.
Pismem z 19 czerwca 2018 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W toku postępowania przed [...]WITD strona nie złożyła wyjaśnień w sprawie. Jedynie pismem z dnia 15 maja 2018 r. (k. 26 akt), tj. przed wszczęciem postępowania w sprawie, jej pełnomocnik zakwestionował treść protokołu kontroli drogowej oraz załącznika do niego, nie precyzując, czego konkretnie miało dotyczyć kwestionowanie tego dokumentu.
W związku z ww. naruszeniami organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] września 2018 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10000 złotych.
Strona złożyła odwołanie od tej decyzji, zaskarżając ją w całości.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. GITD wyjaśnił, powołując się na art. 5 ust. 1 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, że do spraw dotyczących naruszeń:
1) obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
2) o których mowa w art. 140aa ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2,
3) określonych w załączniku do ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
- sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
W przypadku gdy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa w ust. 1, zostało wszczęte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i zostały ujawnione po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla strony (ust. 2). W myśl ust. 3 w przypadku, gdy w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w ust. 2, ujawniono naruszenia powstałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz naruszenia powstałe po dniu jej wejścia w życie, do ustalenia sumy administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy nowe.
Organ drugiej instancji wskazał, że w myśl art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Z kolei, w myśl art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
GITD wskazał, powołując się na art. 5b ust. 1 u.t.d., że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Z kolei w myśl art. 87 ust. 1 ww. ustawy podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z licencji.
Nadto GITD wskazał, ze w myśl art. 4 pkt 22 ww. ustawy przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.
Następnie GITD podał, powołując się na art. 92a ust. 1 tejże ustawy, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym).
Organ drugiej instancji podał również, powołując się na lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, że wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych. Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych (lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
Mając na uwadze wyżej wymienione przepisy prawa, organ drugiej instancji stwierdził, powołując się przy tym na zgromadzony materiał dowodowy, że [...] marca 2018 r. w [...] przy ulicy [...]miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy policji. Pojazdem kierował S. N.. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...]. Protokół kontroli wraz z aktami sprawy zostały przekazane [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego pismem z 3 czerwca 2018 r. Podczas kontroli drogowej kierowca S. N. nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez kontrolującego, funkcjonariusza policji J. R., strona przewoziła pasażera A. T.. Zgodnie z treścią protokołu kontroli nr [...] przewóz wykonywany był z ulicy [...] na terminal odloty na lotnisku [...], za co pasażer zapłacił kierującemu kwotę 15 zł, ale nie otrzymał od kierowcy paragonu fiskalnego ani innego dowodu uiszczenia opłaty za usługę. Kierowca będący stroną postępowania odmówił podpisania protokołu kontroli bez wskazania przyczyny, jednocześnie nie wnosząc do protokołu zastrzeżeń.
Organ drugiej instancji wskazał, powołując się na art. 80 K.p.a., że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem organu zebrany w postępowaniu materiał dowodowy w sposób wystarczający potwierdza wykonywanie przez stronę zarobkowych okazjonalnych przewozów osób. Zdaniem organu odwoławczego z całokształtu materiału dowodowego, a przede wszystkim z okoliczności wykonywanego przewozu i zapłaty 15 zł za usługę, wynika w sposób bezsporny, że przewóz z dnia kontroli był przewozem zarobkowym podlegającym pod ustawę o transporcie drogowym.
GITD podał, że w toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, na podstawie informacji uzyskanych od [...] - pisma z 4 i 24 lipca 2018 r., że strona nie posiadała żadnych uprawnień w zakresie transportu drogowego osób. W związku z powyższym należy uznać, że [...]WITD słusznie wymierzył stronie karę za naruszenie z lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd.
Organ wskazał, że w myśl art. 774 Kodeksu cywilnego, zawierając umowę przewozu, przewoźnik zobowiązuje się, w zakresie swojego przedsiębiorstwa, do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Umowę przewozu kwalifikuje się jako umowę należącą do kategorii "umów o świadczenie usług", przy czym bezpośrednią funkcją komentowanego uregulowania jest stworzenie ram prawnych dla stosunku, którego źródłem jest umowa nazwana, w ramach którego następuje świadczenie "wyspecjalizowanych" usług - usług transportowych. Wykonanie umowy przewozu wymaga osiągnięcia sprawdzalnego rezultatu. Jest to umowa kwalifikowana podmiotowo po stronie przewoźnika; może ją zawrzeć wyłącznie przedsiębiorca posiadający odpowiednie uprawnienia, tj. licencję na wykonywanie transportu drogowego osób lub rzeczy.
Organ na marginesie wyjaśnił, powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, że nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.
Mając na uwadze ww. argumenty, organ podkreślił, powołując się na zgromadzony materiał dowodowy, że w niniejszej sprawie przewóz był wykonywany osobiście przez skarżącego i na żadnym etapie postępowania nie wskazał on dowodów, z których wynikałoby, że przewóz wykonuje w imieniu innego podmiotu. Nadto organ wskazał, że skarżący nie uczestniczył czynnie w kontroli ani w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ zwrócił uwagę, że skarżący poza kwestionowaniem ustalonych faktów nie dostarczył żadnych dowodów (umów, rachunków itp.), z których wynikałoby, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli był inny podmiot aniżeli sam skarżący.
W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone podczas kontroli dowody nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności.
Organ odwoławczy wyjaśnił, powołując się przy tym na art. 75 § 1 K.p.a. oraz orzecznictwo sądowo-administracyjne, zasady postępowania dowodowego. W jego ocenie organ pierwszej instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Okoliczności związane z przewozem zostały wyjaśnione w toku postępowania w pierwszej instancji i podczas kontroli drogowej. Skarżący zrezygnował z przedstawienia własnej wersji zdarzeń, nie uczestnicząc w kontroli drogowej ani postępowaniu w pierwszej instancji.
Nadto organ stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c u.t.d. Organ podał, że skarżący nie przedłożył w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na istnienie takich okoliczności, ograniczając się do przedstawienia w odwołaniu wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność. Ponadto organ podkreślił, że nieznajomość obowiązujących przepisów nie stanowi przesłanki określonej w art. 92c u.t.d. Organ zwrócił uwagę, że ciężar dowodu w zakresie wykazania zaistnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie ww. przepisu spoczywa na stronie postępowania, a nie na organie administracyjnym.
Organ odwoławczy wskazał, powołując się na art. 189f § 1 K.p.a., że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo łub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Jednakże w myśl art. 189a § 2 K.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kąty pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Mając na uwadze ww. argumenty, GITD wyjaśnił, że art. 189f K.p.a. nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 K.p.a., która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa K.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. I pkt 1 u.t.d., a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 utd.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:
1. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym niniejsze) sprawy;
2. art. 11 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji oraz nieodniesienie się do wszystkich twierdzeń skarżącego;
3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
4. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez:
a) niewyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie oraz dowolną a nie swobodną ocenę dowodów polegającą na uznaniu, iż protokół kontroli bez podpisu kontrolowanego oraz wskazanej faktyczne] przyczyny braku podpisu, niezawierający dokładnego opisu przebiegu kontroli - znajdujący się w aktach sprawy, stanowi wiarygodny dowód potwierdzający stan faktyczny zaistniały podczas kontroli,
b) przyjęcie, że protokół kontroli został sporządzony prawidłowo w sytuacji gdy w treści protokołu znajduje się adnotacja, że kontrolowany "nie ma uwag" do protokołu, a jednocześnie odmawia podpisania protokołu kontroli bez wskazania przyczyny, co stanowi o wewnętrznej sprzeczności dokumentu,
c) ustaleniu stanu faktycznego sprawy w oparciu o notatkę urzędową, która nie może stanowić podstawy do dokonywania ustaleń w sprawie, nie może zastępować prawidłowo sporządzonego protokołu kontroli czy też dowodu z przesłuchania świadka,
d) brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka funkcjonariuszy Policji oraz rzekomego pasażera (którego dane osobowe nie zostały wskazane w treści protokołu kontroli, tym samym skarżący kwestionuje fakt istnienia jakiegokolwiek pasażera), które to dowody mogłyby ewentualnie potwierdzić stan faktyczny przedstawiany przez organ,
e) przyjęcie, że protokół kontroli został sporządzony prawidłowo w sytuacji gdy z protokołu nie wynika, aby skarżący w momencie kontroli przewoził jakiegokolwiek pasażera (brak jakichkolwiek danych osobowych rzekomego pasażera),
f) niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego z rażącym naruszeniem przepisów prawa,
5. art. 74 u.t.d. w zw. z art. 68 § 1 K.p.a. poprzez brak odnotowania w protokole kontroli prawdziwych przyczyn odmówienia przez skarżącego złożenia podpisu pod załącznikiem do protokołu kontroli oraz brak dokładnego opisu kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.
Ponadto skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018, poz. 1302), zwaną dalej: "P.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ("WSA") stwierdza, że w działaniu organu nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak w procesie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.
Sąd uznał za prawidłowy stan faktyczny ustalony w toku postępowania przez organy administracji, działające w granicach prawa i na jego podstawie.
Sąd wskazuje, iż naruszenia będące podstawą nałożenia przez [...] WITD kary pieniężnej w wysokości 10000 zł stanowiły:
1. wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. oraz
2. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Naruszenia te zostały ujawnione podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2018 r. około godziny 12:20 przy ulicy [...] w [...] przez funkcjonariuszy policji, w trakcie której zatrzymano samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował skarżący.
Kontrolowanym samochodem osobowym nieposiadającym siedmiu miejsc siedzących w chwili podjęcia interwencji przewożono pasażera A.T. (dane pasażera wynikają z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza policji J. R.) z ul. [...] w [...] na ul. [...] w [...] (terminal odloty na lotnisku [...] ). Po zakończonym przewozie pasażer zapłacił kierującemu pojazdem, tj. stronie, 15 zł i nie otrzymał paragonu.
W swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku kontroli pojazdu stwierdzono, iż kierowca kontrolowanego pojazdu nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli drogowej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego czy też licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób, a więc stwierdzono naruszenia z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym lp. 1.1 Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz lp. 2.10 Wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 art. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr 291/18 z dnia 12 marca 2018 r. Strona odmówiła podpisania protokołu kontroli i załącznika do niego (k.12 i 13 akt), natomiast podpisała pouczenie o prawach i obowiązkach osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie (k. 11 akt).
W związku z zaistniałym zdarzeniem, Sąd pragnie powołać przepisy prawa, które były podstawą do wydania skarżonych decyzji.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, do spraw dotyczących naruszeń:
1) obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
2) o których mowa w art. 140aa ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2,
3) określonych w załączniku do ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
- sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
W przypadku, gdy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa w ust. 1, zostało wszczęte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i zostały ujawnione po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla strony (ust. 2). W myśl ust. 3 w przypadku, gdy w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w ust. 2, ujawniono naruszenia powstałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz naruszenia powstałe po dniu jej wejścia w życie, do ustalenia sumy administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy nowe.
W myśl art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009.
W myśl art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Z kolei w myśl art. 87 ust. 1 ww. ustawy podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z licencji.
Zgodnie zaś z art. 4 pkt 22 ww. ustawy przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.
Art. 92a ust. 1 tejże ustawy stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).
Zgodnie z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych. Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych (lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
Z uwagi na treść art. 92a ust. 2 u.t.d., zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł, WWITD nałożył w decyzji z dnia [...] września 2018 r. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Mając na uwadze wyżej wymienione przepisy prawa i prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny, Sąd uznaje, iż skarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Odnosząc się do naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.t.d., Sąd wskazuje, iż niewątpliwe strona wykonywała przejazd zarobkowy. O powyższym świadczy fakt uiszczenia stronie przez osobę, która wysiadła z pojazdu skarżącego, kwoty 15 zł za przejazd z ul. [...] na ul. [...] w [...], lotnisko [...], terminal Odloty. Powyższa kwota to nie jest "symboliczna złotówka", na którą powołuje się skarżący w skardze, wskazując na wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. II GSK 1219/10.
Ponadto Sąd wskazuje na treść załącznika do protokołu kontroli z dnia [...] marca 2018 r. (k.12 akt). Zgodnie z nim, "Ustalono, że w pojeździe przewożony był pasażer, który został wylegitymowany, a jego dane personalne zamieszczono w notatce urzędowej. Pasażer oświadczył, że zamówił usługę przewozu osób. Kurs został rozpoczęty [...] , zaś miejscem docelowym był Terminal Odloty Lotnisko [...]. Za usługę zapłacił gotówką 15 zł, nie został wydany paragon fiskalny ani inny dokument potwierdzający wniesienie opłaty". W świetle powyższych okoliczności, stwierdzonych w dokumencie urzędowym, którym bez wątpienia jest protokół kontroli, pod którym podpisał się funkcjonariusz policji, a skarżący odmówił podpisu, wątpliwości Sądu nie budzi fakt, iż strona świadczyła usługę zarobkowo.
A zatem zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.t.d. uznać należy za bezzasadny.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 11 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem "Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu". W ocenie Sądu ani GITD, ani [...]WITD powyższego przepisu nie naruszyły. Skarżone decyzje zawierają szczegółowy opis stanu faktycznego, przytaczają przepisy będące podstawą rozstrzygnięcia oraz zawierają ustosunkowanie się do zarzutów strony. To, że skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem zawartym w tych decyzjach, jest odrębną sprawą, natomiast samo w sobie nie stanowi to o naruszeniu art. 11 K.p.a.
Bezzasadny także jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Skoro GITD uznał prawidłowość skarżonej decyzji organu pierwszej instancji, to jedynym prawnie dopuszczalnym rozstrzygnięciem było utrzymanie tejże decyzji w mocy.
Niezasadny jest ponadto zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 K.p.a.
W myśl art. 7 K.p.a. "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 K.p.a. "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". Z kolei art. 80. K.p.a. stanowi, że "Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona".
Zdaniem Sądu, organ nie naruszył powyższych przepisów w niniejszej sprawie. Organ podjął wszelkie czynności w sprawie, mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, biorąc także pod uwagę zasadę szybkości i prostoty postępowania, wynikającą z art. 12 K.p.a.
W szczególności nie naruszył organ powyższych przepisów, nie przeprowadzając dowodu z zeznań funkcjonariusza policji, wykonującego kontrolę drogową. Z protokołu kontroli jednoznacznie wynika ustalony przez tego funkcjonariusza stan faktyczny, nie budzi on także wątpliwości Sądu. Skarżący też nie zakwestionował skutecznie ustalonego przez [...]WITD i GIDT stanu faktycznego ani przed tymi organami, ani przed sądem administracyjnym. Twierdzenia strony mają w tym zakresie jedynie walor polemiczny. To, że skarżący odmówił podpisania protokołu kontroli, było jego prawem, zostało to odnotowane w samym protokole, natomiast brak podpisu strony nie pozbawia mocy dowodowej ani samego protokołu, ani załącznika do niego jako dokumentu urzędowego.
Sąd podkreśla, że przy wszystkich czynnościach kontrolnych obecny był skarżący, który nie zgłosił żadnych uwag odnośnie ewentualnych nieprawidłowości, jedynie odmówił podpisania protokołu, korzystając z uprawnienia przysługującego mu na podstawie art. 74 u.t.d.
Oceny Sądu nie zmienia fakt, iż w protokole brak jest wskazania przyczyny, dla której skarżący odmówił podpisania protokołu. Rzeczywiście, wymóg taki statuuje art. 78 ust. 2 u.t.d. Jednocześnie jednak strona nie wskazuje ani w skardze, ani nie wskazywała w toku postępowania, czy takowe, głębsze przyczyny rzeczywiście istniały poza niechęcią strony do złożenia podpisu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, iż w sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, ale nie miało ono wpływu na wynik sprawy. Dlatego też zarzut naruszenia art. 74 u.t.d. w zw. z art. 68 § 1 K.p.a. uznać należy za bezzasadny.
Zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. "Decyzja zawiera:
1) oznaczenie organu administracji publicznej;
2) datę wydania;
3) oznaczenie strony lub stron;
4) powołanie podstawy prawnej;
5) rozstrzygnięcie;
6) uzasadnienie faktyczne i prawne;
7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania;
8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny;
9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy".
Skarżona decyzja zawierała wszystkie powyższe elementy, dlatego też zarzut naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. Sąd uznaje za bezzasadny.
Za bezzasadny Sąd uznaje także zarzut, jakoby w protokole kontroli brak było informacji o przewożeniu pasażera. Sąd zacytował wcześniej stosowny fragment załącznika do protokołu kontroli, z którego wynika wprost przeciwnie. Fakt, iż dane pasażera znajdują się w notatce urzędowej funkcjonariusza policji, nie zmienia prawidłowych ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organy w tym zakresie.
Wskazać przy tym należy, iż Sąd nie podziela tez strony odnośnie braku waloru dowodowego notatki urzędowej funkcjonariusza Policji. Wskazać przy tym należy, iż orzeczenie, na które powołuje się strona w skardze, tj. wyrok NSA z dnia 23 września 2010 r. sygn. I OSK 1597/09, nie dotyczy sprawy ze skargi na decyzję GITD. Ponadto stosowny fragment tego wyroku brzmi jak poniżej: "Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 kpa poprzez niezapewnienie stronom postępowania możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, w tym notatki służbowej pracownika Ministerstwa z dnia 20 września 2005 r., należy podkreślić, iż w świetle art. 75 par. 1 kpa notatka służbowa sporządzona przez prowadzącego sprawę pracownika nie jest tego rodzaju dokumentem, który służy wyjaśnieniu merytorycznemu sprawy. Jest formą adnotacji sporządzonej przez pracownika w trybie art. 72 kpa. Wobec powyższego do adnotacji tej nie stosuje się przepisów dotyczących dowodów (por. teza 2 wyroku NSA z dnia 4 czerwca 1982 r.; sygn. akt I SA 258/82; LexPolonica nr dok. 296974)". A zatem, powoływane przez stronę orzeczenie dotyczy notatki służbowej pracownika organu prowadzącego postępowanie administracyjne, a nie notatki służbowej funkcjonariusza Policji, czyli osoby w ogóle niebędącej pracownikiem organu, który prowadził postępowanie w sprawie. Przywoływane orzeczenie jest zatem całkowicie nieadekwatne dla niniejszej sprawy.
Sąd wskazuje, że może być dyskusyjne, czy wskazana notatka urzędowa funkcjonariusza Policji ma walor dokumentu urzędowego czy też prywatnego, natomiast nie można a priori przyjąć, iż nie ma żadnego waloru dowodowego. Sąd podnosi, iż skarżący skutecznie nie podważył ani dowodu z protokołu kontroli, ani z powyższej notatki urzędowej.
Sąd uznał także za niezasadny enigmatyczny zarzut "niewłaściwego przeprowadzenia materiału dowodowego z rażącym naruszeniem prawa", tym bardziej, że skarżący nie sprecyzował, co za takie naruszenie uznaje.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło