IV SA/Po 10/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2017r. poz. 1260 ze zm.; zwanej dalej "p.r.d.") oraz art. 104 § 1 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") cofnął A. S. (zwanej dalej również "Skarżącą") uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B nr [...] nr druku [...] wydane w dniu [...] listopada 2015 r. przez Prezydenta Miasta [...]. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2018 r. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiej Policji w [...] z dnia [...] maja 2018 r. o cofnięcie Skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami w związku z popełnieniem w okresie 2 lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy, przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co zostało stwierdzone w wyroku Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt II K [...]. W odwołaniu A. S. zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie: - art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem [...] czerwca 2018 r. i - w braku przepisów intertemporalnych - nie mógł stanowić podstawy jakichkolwiek decyzji administracyjnych wydawanych od tego dnia, - art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pozbawionej podstawy prawnej, - art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy organ nie dysponował należycie sporządzonym i podpisanym wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami - art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy nie ziściły się przesłanki do takiego rozstrzygnięcia, a jednocześnie organ administracji jedynie w pozorny sposób uzasadnił nadanie rygoru. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania Skarżąca podniosła, że art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. został on uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 627 z późn. zm.; zwanej dalej "u.k.p." – uwaga Sądu) i utracił moc obowiązującą z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednocześnie brak jest w ustawie nowelizującej jakichkolwiek przepisów intertemporalnych, które dawałyby kompetencję do stosowania art 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. do spraw wszczętych przed jego uchyleniem. Tym samym organ zastosował przepis, który utracił już moc obowiązującą. Jednocześnie w ocenie Skarżącej w sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p. bowiem wszedł on w życie z dniem 4 czerwca 2018 r. Również w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 91 u.k.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych - ukształtowanym jeszcze na gruncie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a p.r.d. wskazywano, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy wszystkie przesłanki takiego rozstrzygnięcia nastąpiły przed wejściem w życie tego przepisu. Natomiast w niniejszej sprawie wszystkie okoliczności, na które powołał się Prezydent Miasta [...] nastąpiły przed dniem [...] czerwca 2018 r, to jest przed datą wejścia w życie art. 103 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 91 u.k.p. Tym samym przepisy te nie mogą stanowić podstawy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w niniejszej sprawie. Skarżąca zaznaczyła dodatkowo, że wniosek, w oparciu o który wydano decyzję nie został sporządzony i podpisany ani przez komendanta wojewódzkiego, ani też przez inną uprawnioną do tego osobę. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że art. 125 pkt 16 u.k.p. uchylił art. 140 p.r.d. z dniem 4 czerwca 2018 r., jednakże zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957; zwanej dalej "ustawą nowelizującą") art. 125 pkt 16 u.k.p. nie stosuje się do czasu wydania stosownego komunikatu przez ministra właściwego do spraw informatyzacji. Taki komunikat na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej nie został jeszcze ogłoszony. Został jedynie obwieszczony komunikat wydany na podstawie art. 17 ust. 2 ww. ustawy, który jednak nie dotyczy niniejszej sprawy. Z powyższego wynika zdaniem Kolegium, że nie stosuje się aktualnie art. 125 pkt 16 u.k.p. uchylającego art. 140 p.r.d. W sprawie zastosowanie znajduje zatem przepis art. 140 p.r.d. Odnosząc się do meritum sprawy Kolegium wyjaśniło, że prawo jazdy w zakresie kategorii B wydane zostało Skarżącej w dniu [...] listopada 2015 r. W dniu [...] maja 2017 r., a zatem w okresie dwóch lat od wydania prawa jazdy, w miejscowości [...] Skarżąca popełniła przestępstwo drogowe. Postępowanie karne prowadzone przez Sąd Rejonowy w [...], sygn. akt II K [...], zostało zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym za to przestępstwo. Skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo drogowe powoduje, że spełniona została hipoteza cytowanego wyżej przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d. W aktach znajduje się wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Jest on podpisany przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP w [...] działającego z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji. Upoważnienie to wynika z wydanej i podpisanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie upoważnienia do dokonywania w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] czynności w sprawach z zakresu zarządzania ruchem na drogach, wykorzystania dróg w sposób szczególny oraz postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (§ 2 pkt 6 ww. decyzji). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. S. zarzuciła decyzji Kolegium - naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że powołany przepis uchyla obowiązywanie art. 125 pkt 16 u.k.p. podczas gdy przepis ten wszedł w życie z dniem 4 czerwca 2018 r. na mocy art. 139 pkt 3 u.k.p., a skutek w postaci wejścia w życie przepisu nie może być uchylony zakazem jego stosowania. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, a także o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zaznaczyła, że art. 125 ust. 16 u.k.p. zalicza się do kategorii przepisów derogacyjnych. Nie można wstrzymać stosowania przepisu derogacyjnego, skoro przepis ten wszedł w życie i wywołał skutek prawny. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zasadnicza oś sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy możliwości zastosowania przez organ art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. Przepis ten przewiduje, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Powyższy przepis został uchylony na mocy art. 125 pkt 16 u.k.p. Zgodnie z art. 139 pkt 3 u.k.p. uchylenie to miało nastąpić z dniem 4 czerwca 2018 r. Niemniej jednak zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq p.r.d., w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, m.in. przepisu art. 125 pkt pkt 16 u.k.p. nie stosuje się. W art. ust. 2 ww. ustawy nowelizującej przewidziano, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Z powyższej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 u.k.p., uchylającego przepis art. 140 p.r.d. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. mógł mieć zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Jak trafnie wskazało Kolegium, do dnia wydania zaskarżonej decyzji komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej nie został wydany. W konsekwencji art. 125 pkt 16 u.k.p. w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie znajdował zastosowania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela stanowiska pełnomocnika Skarżącej wyrażonego w przywołanych na rozprawie wyrokach sądów administracyjnych. Stanowiący materialnoprawną przesłankę zaskarżonej decyzji przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. zobowiązuje Starostę do cofnięcia uprawnień, w przypadku prawomocnego stwierdzenia, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. Wydanie takiej decyzji ma charakter obligatoryjny, co oznacza, iż w przypadku zaistnienia przesłanki określonej w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d starosta jest zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. W sprawie bezspornym było, że Skarżąca uzyskała uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B w dniu [...] listopada 2015 r., a więc po wejściu w życie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. Nie jest również kwestionowane, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2018 r. sygn. akt II K [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał Skarżącą winną popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1600 z późn. zm.) tj. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Jednocześnie popełnienia tego przestępstwa Skarżąca dopuściła się w dniu [...] maja 2017 r., a więc w okresie 2 lat od dnia wydania jej po raz pierwszy prawa jazdy. Z akt sprawy jednocześnie wynika, że pismem z dnia [...] maja 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o cofnięcie Skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od dnia wydania jej po raz pierwszy prawa jazdy. Tym samym w sprawie łącznie wystąpiły wszystkie przesłanki z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d skutkujące wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.