I SA/Gd 607/19

WyrokWSA w Gdańsku2019-09-04

Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, oparty na przesłankach z art. 59 § 1 pkt 1-4 i 7-8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasługuje na uwzględnienie, gdy organ egzekucyjny i organ odwoławczy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a zobowiązana nie wykazała istnienia przesłanek umorzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie zaistniały przesłanki określone w art. 59 § 1 u.p.e.a. Obowiązki podatkowe były wymagalne, decyzje ustalające podatek zostały prawidłowo doręczone, a tytuły wykonawcze odpowiadały treści decyzji. Nie stwierdzono błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji ani niedoręczenia upomnienia. Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżąca B.B. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od nieruchomości za lata 2015-2016. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżąca podnosiła, że nie otrzymała odpisów tytułów wykonawczych, nie posiada zadłużenia, a egzekwowane obowiązki nie istnieją. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 31 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 stycznia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ( dalej: DIAS, organ odwoławczy ), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez zobowiązaną B.B., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego ( dalej: Naczelnik, organ egzekucyjny ) z dnia 3 grudnia 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego -prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku B.B. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych m.in. przez Burmistrza S.: nr [...] z dnia 4 sierpnia 2016 r., który obejmuje nieuregulowany podatek od nieruchomości za miesiące od kwietnia do grudnia 2015 r. w łącznej wysokości należności głównej 329,00 zł, nr [...] z dnia 4 sierpnia 2016 r., który obejmuje nieuregulowany podatek od nieruchomości za miesiące od stycznia do czerwca 2016 r. w łącznej wysokości należności głównej 216,00 zł. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik, w oparciu o w/w tytuły wykonawcze, sporządził: zawiadomienie nr [...] z dnia 6 września 2016 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę u L.J., zawiadomienie nr [...] z dnia 6 września 2016 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u L.J. Oba zawiadomienia doręczono dłużnikowi zajętej dniu 13 września 2016 r. Natomiast zobowiązanej odpisy w/w zawiadomień wraz z odpisami tytułów wykonawczych nr [...] i [...] zostały doręczone w dniu 28 września 2016 r. w trybie art. 44 § 4 K.p.a. Kolejno, w dniu 24 września 2018 r. Naczelnik sporządził zawiadomienie nr [...] o zajęciu wierzytelności B.B. z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Zawiadomienie doręczono Bankowi w dniu 24 września 2018 r., natomiast zobowiązanej wydruk w/w zawiadomienia doręczono dnia 15 października 2018 r. Korzystając z przysługującego prawa, pismami z dnia 22 października 2018 r., B.B. wniosła: w oparciu o art. 54 u.p.e.a. skargę na dokonane przez Naczelnika zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1,2,4,6,7,8 i 10 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej oraz na podstawie art. 59 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7, i 8 u.p.e.a. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 29 października 2018 r. Naczelnik odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniesionych przez stronę zarzutów, z uwagi na uchybienie terminu do ich złożenia, a następnie postanowieniem wydanym z dnia 8 listopada 2018 r. oddalił jako nieuzasadnioną skargę na czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] SA, dokonaną zawiadomieniem z dnia 24 września 2018 r. Oba postanowienia zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W uzasadnieniu wniosku złożonego w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a. zobowiązana wskazała, że nie otrzymała odpisów tytułów wykonawczych nr [...] i [...], nie posiada zadłużenia względem Urzędu Miejskiego w S., egzekwowane przez Naczelnika obowiązki nie istnieją, a ona nie jest zobowiązaną. W związku z powyższym, organ egzekucyjny pismem z dnia 29 października 2018 r. zwrócił się do Burmistrza S. z wnioskiem o ustosunkowanie się do podniesionych przez zobowiązaną argumentów. W dniu 3 grudnia 2018 r. Naczelnik wydał postanowienie, którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku B.B. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...]. W zażaleniu zobowiązana, podtrzymując argumentację przedstawioną we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zażądała uchylenia w całości postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów, art. 59 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7 i 8 u.p.e.a., art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 44 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7 i 8 u.p.e.a., art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. i art. 59 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7 i 8. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Odnosząc się w pierwszej kolejności do przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. DIAS wskazał, że nie wystąpiła ona w sprawie zobowiązanej. Nie doszło do wykonania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi o numerach: [...] i [...] przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, które nastąpiło w dniu wpływu tytułów wykonawczych do Urzędu Skarbowego. Powyższe zostało potwierdzone przez wierzyciela w toku postępowania wyjaśniającego. Również strona nie przedstawiła żadnych dowodów na uregulowanie zaległego podatku od nieruchomości za miesiące od kwietnia do grudnia 2015 r. i od stycznia do czerwca 2016 r. Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo również organ I instancji ocenił, że nie wystąpiły w badanej sprawie przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu zobowiązania egzekwowane przez Naczelnika objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...] i [...] wynikają z decyzji Burmistrza S. ustalających wysokość podatku od nieruchomości. Do zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji ustalających, zastosowanie ma przepis art. 68 § 1 O.p., przy czym decyzja w takim trybie nie tylko musi zostać wydana w określonym terminie, lecz także musi być ona doręczona stronie. Z akt sprawy wynika, że decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2015, została doręczona w dniu 16 lutego 2015 r. pod aktualnym w tamtym czasie adresem zamieszkania strony, tj. ul. M. [...] G., a jej odbiór pokwitował mąż - P.B.. Decyzja w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 rok, również została wysłana na w/w adres. Po dwukrotnym awizowaniu, w dniu 25 lutego 2016 r. nastąpił skutek w postaci jej doręczenia - zgodnie z zasadą wskazaną w art. 44 § 4 K.p.a. Obie decyzje weszły do obrotu prawnego, a obowiązki nimi ustalone stały się wymagalne. Przy tym, z akt nie wynika, aby w sprawie wystąpiły okoliczności powodujące brak wymagalności w/w obowiązków, takich jak: wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Ponadto, obowiązki wynikające z decyzji Burmistrza S. nie zostały umorzone, nie wygasły też z innego powodu, również się nie przedawniły. W decyzji dotyczącej podatku za 2015 rok jako terminy płatności poszczególnych rat zostały wskazane daty : 15 marca 2015 r., 15 maja 2015 r., 15 września 2015 r., 15 listopada 2015 r., natomiast w decyzji dotyczącej podatku za 2016 rok: 15 marca 2016 r., 15 maja 2016 r., 15 września 2016 r., 15 listopada 2016 r. Tym samym, zobowiązania wskazane w tytułach wykonawczych przedawniają się z końcem 2020r. ( podatek za 2015r. ) i 2021 r. ( podatek za 2016r.), o ile nie wystąpią okoliczności skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia. W kwestii przesłanki umorzenia postępowania z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., DIAS wskazał, że egzekwowane obowiązki wskazane w tytułach wykonawczych nr i nr [...] z dnia 4 sierpnia 2016 r. zostały określone zgodnie z treścią obowiązków wynikających z decyzji wydanych przez Burmistrza S.. W tytule wykonawczym nr [...] jako należności podlegające egzekucji, wskazano 3 należności w kwotach: 110,00 zł (okres, którego dotyczy należność pieniężna: 1 kwietnia 2015 r. - 30 czerwca 2015 r.),110,00 zł (okres, którego dotyczy należność pieniężna: 1 lipca 2015 r. - 30 września 2015 r.), 109,00 zł (okres, którego dotyczy należność pieniężna: 1 października 2015 r. - 31 grudnia 2015 r.). Odpowiadają one kolejno: drugiej, trzeciej i czwartej racie podatku od nieruchomości za 2015 r., wskazanej w decyzji Burmistrza S. z dnia 22 stycznia 2015 r. Natomiast w tytule wykonawczym nr jako należności podlegające egzekucji, wskazano 2 należności w kwotach po 108,00 zł każda (okresy, którego dotyczą należności pieniężne: 1 stycznia 2016 r. -31 marca 2016 r. i 1 kwietnia 2016 r. - 30 czerwca 2016 r.). Odpowiadają one pierwszej i drugiej racie podatku od nieruchomości za 2016 r. ustalonego decyzją z dnia 1 lutego 2016 r. Tym samym, prawidłowo Naczelnik wskazał na brak podstaw do uznania, że treść obowiązków podlegających egzekucji objętych powyższymi tytułami wykonawczymi, jest niezgodna z treścią obowiązków wynikających z decyzji organu podatkowego. Za niezasadny organ odwoławczy uznał również wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na błąd co do osoby zobowiązanego, o którym mowa w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W niniejszej sprawie tytuły wykonawcze nr [...] i nr[...] w sposób prawidłowy wskazują osobę, wobec której ma być prowadzona egzekucja. Dokładnie bowiem wskazano w nich dane zobowiązanej, tj. imię i nazwisko, NIP, PESEL, adres zamieszkania oraz imiona rodziców. Dane w tytułach wykonawczych pokrywają się z danymi wskazanymi w decyzjach wydanych przez Burmistrza S.. Także czynności egzekucyjne zostały podjęte wobec strony. Odnośnie naruszenia przez organ I instancji art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., DIAS podkreślił, że przepis ten wymienia trzy przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego, tj.: niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu. W tej kwestii organ odwoławczy podkreślił, że egzekucję prowadził organ egzekucyjny wskazany w art. 19 § 1 u.p.e.a., a egzekwowane obowiązki względem zobowiązanej podlegały egzekucji administracyjnej na mocy art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Również zastosowane przez Naczelnika w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym środki egzekucyjne, tj. zajęcie wynagrodzenia za pracę, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego oraz innej wierzytelności pieniężnej, zostały przewidziane w u.p.e.a . (art. 1a pkt 12 lit. a). Przy czym, w prowadzonym postępowaniu, żadnego z nich nie zastosowano skutecznie, organowi egzekucyjnemu nie udało się zająć żadnej przysługującej zobowiązanej wierzytelności. Ponadto, z akt sprawy wynika, że zostały stronie doręczone upomnienia, które poprzedzały wystawienie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...]. Bezsprzecznie upomnienie nr [...] z dnia 12 kwietnia 2016 r. wzywające do uregulowania II, III i IV raty podatku od nieruchomości za 2015 r. oraz I raty za 2016 r., zostało zobowiązanej doręczone w dniu 2 maja 2016 r., natomiast upomnienie nr [...] z dnia 3 czerwca 2016 r. dotyczące II raty za 2016 r. doręczono w dniu 4 lipca 2016 r. Oba wysłano na aktualny w tamtym czasie adres zamieszkania strony, tj. ul. M, [...] G.. W niniejszej sprawie upomnienia zostały skutecznie doręczone w trybie art. 44 § 4 K.p.a. Tym samym, prawidłowo organ I instancji uznał, że w badanej sprawie nie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazana w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a DIAS podzielił także stanowisko Naczelnika, że w sprawie strony nie wystąpiły również inne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Nie doszło bowiem w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym do jego zawieszenia na żądanie wierzyciela. W konsekwencji DIAS uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazana przez stronę, a zatem nie było podstaw do wydania rozstrzygnięcia zgodnie z żądaniem strony. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżąca B.B. wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1257), dalej K.p.a, w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 59 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7 i 8 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...]; art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 44 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7 i 8 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu przez organ egzekucyjny, że w przedmiotowej sprawie skutecznie doręczono zobowiązanej odpisy w/w tytułów wykonawczych; art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. i art. 59 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7 i 8, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu przyczyn odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu powodującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że organ egzekucyjny, zgodnie z wnioskiem skarżącej, przedmiotem rozstrzygania na gruncie kontrolowanej sprawy uczynił kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wyszczególnionych we wniosku tytułów wykonawczych. Problematyka umorzenia postępowania egzekucyjnego uregulowana została z kolei w art. 59 ustawy z dnia (...) czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm. - dalej: u.p.e.a.), który w § 1 przewiduje, że postępowanie egzekucyjne umarza się: jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Podkreślenia wymaga, że art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wprost odnosi się do sytuacji wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a nie jego przymusowego wykonania na skutek zastosowanych przez organ środków egzekucyjnych już w toku tegoż postępowania. Odmiennemu rozumieniu omawianej regulacji przeczy nie tylko jej literalne brzmienie, lecz także rozwiązanie przyjęte wart. 60 § 1 zd. 1 u.p.e.a., zgodnie z którym umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa wart. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 u.p.e.a., powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Rację mają zatem organy, że w realiach rozpoznawanej sprawy, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego ( wpływ do organu egzekucyjnego tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] w dniu 10 sierpnia 2016r. ), objęte tymi tytułami zobowiązania nie zostały przez skarżącą uregulowane, co bezsprzecznie wynika z wyjaśnień wierzyciela i czego zobowiązana nie potrafiła podważyć, choćby dowodami uregulowania zaległych i wymagalnych zobowiązań w podatku od nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., wskazać należy, że przepis ten wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Brak wymagalności obowiązku, jego umorzenie, wygaśnięcie z innego powodu oraz nieistnienie stanowią także podstawy zarzutów według art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Brak przymiotu wymagalności obowiązku może wiązać się z wstrzymaniem wykonania obowiązku, odroczeniem terminu jego wykonania albo rozłożeniem na raty spłat należności pieniężnej. Umorzeniem skutkuje zaistnienie wskazanych okoliczności jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (nie ma natomiast znaczenia, kiedy zostały one ujawnione). W przeciwnym przypadku, tj. jeżeli okoliczności te wystąpiły już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, są one podstawą do jego zawieszenia. Użyty w komentowanym przepisie zwrot "został umorzony lub wygasł z innego powodu" oznacza, że ustawodawca umorzenie obowiązku traktuje jako jeden ze sposobów jego wygaśnięcia. Wygaśnięcie, w tym również umorzenie, obowiązku stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego niezależnie od tego, czy okoliczność ta wystąpiła jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, czy też w jego toku. Wygaśnięcie obowiązku może nastąpić także przez umorzenie należności podatkowej w drodze restrukturyzacji na podstawie ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, czego konsekwencją jest obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r., III SA/Wa 4190/06, LEX nr 341345). Jako przyczynę wygaśnięcia obowiązku można wskazać przedawnienie, które wiąże się z umarzającym działaniem czasu. Instytucja ta ma zastosowanie zasadniczo w odniesieniu do obowiązków o charakterze pieniężnym. Przedawnienie zobowiązań podatkowych reguluje art. 70 O.p. W ocenie Sądu żadna z powyższych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...] wystawił Burmistrz S. na podstawie decyzji ustalających stronie wysokość podatku od nieruchomości za wskazane w nich okresy, występując o wszczęcie wobec niej egzekucji. Sąd podziela w całości stanowisko organu, że zgodnie z art. 68 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Warto w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że decyzja w takim trybie nie tylko musi zostać wydana w określonym terminie, lecz także musi być ona doręczona stronie. Z akt sprawy bezspornie wynika, że decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2015, została doręczona w dniu 16 lutego 2015 r. pod aktualnym w tamtym czasie adresem zamieszkania strony, tj. ul. M. [...] G., a jej odbiór pokwitował mąż - P.B.. Decyzja w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 rok, również została wysłana na w/w adres. Po dwukrotnym awizowaniu, w dniu 25 lutego 2016 r. nastąpił skutek w postaci jej doręczenia - zgodnie z zasadą wskazaną w art. 44 § 4 K.p.a. Obie decyzje weszły zatem do obrotu prawnego, a obowiązki nimi ustalone stały się wymagalne. Przy tym, z akt nie wynika, aby w sprawie wystąpiły okoliczności powodujące brak wymagalności w/w obowiązków, takich jak: wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Ponadto, obowiązki wynikające z decyzji Burmistrza S. nie zostały umorzone, nie wygasły też z innego powodu, również się nie przedawniły. W decyzji dotyczącej podatku za 2015 rok jako terminy płatności poszczególnych rat zostały wskazane daty : 15 marca 2015 r., 15 maja 2015 r., 15 września 2015 r., 15 listopada 2015 r., natomiast w decyzji dotyczącej podatku za 2016 rok: 15 marca 2016 r., 15 maja 2016 r., 15 września 2016 r., 15 listopada 2016 r. Tym samym, zobowiązania wskazane w tytułach wykonawczych przedawniają się z końcem 2020r. ( podatek za 2015r. ) i 2021 r. ( podatek za 2016r. ), o ile nie wystąpią okoliczności skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia, o czym zasadnie skonstatował organ odwoławczy. Strona wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazała jako podstawę wniosku także art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Jak wskazuje się w piśmiennictwie w przepisie art. 59 pkt 3 u.p.e.a. chodzi o taką sytuację, gdy obowiązek wynikający z tytułu egzekucyjnego nie jest adekwatny do obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego. Zniekształcenie przedmiotu postępowania egzekucyjnego może odnosić się zarówno do rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów, np. wysokości egzekwowanej należności. Przy tym w literaturze wskazuje się, że treść obowiązku musi być powtórzona za decyzją nakładającą obowiązek. Wierzyciel nie jest uprawniony do podania w tytule wykonawczym obowiązku zmodyfikowanego w porównaniu z treścią decyzji, (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX 2010). W rozpoznawanej sprawie dochodzone przez organ egzekucyjny obowiązki pieniężne wynikały z decyzji wydanych przez Burmistrza S.. W tytule wykonawczym nr [...] jako należności podlegające egzekucji wskazano 3 należności w kwotach: 110,00 zł, 110,00 zł, 109,00 zł. Odpowiadają one kolejno: drugiej, trzeciej i czwartej racie podatku od nieruchomości za 2015 r. wskazanej w decyzji Burmistrza S. z dnia 22 stycznia 2015 r. Natomiast w tytule wykonawczym nr [...] jako należności podlegające egzekucji wskazano 2 należności w kwotach po 108,00 zł każda. Odpowiadają one pierwszej i drugiej racie podatku od nieruchomości za 2016 r. ustalonego decyzją nr z dnia 1 lutego 2016 r. Tym samym, prawidłowo organy obu instancji wskazały na brak podstaw do uznania, że treść obowiązków podlegających egzekucji objętych powyższymi tytułami wykonawczymi, jest niezgodna z treścią obowiązków wynikających z decyzji. Należy przyznać rację organom, że wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na błąd co do osoby zobowiązanego, o którym mowa w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jest całkowicie bezzasadny. "Błąd co do osoby zobowiązanej", ma miejsce, gdy w tytule wykonawczym jako zobowiązaną określono osobę, na której nie ciąży obowiązek spełnienia określonego świadczenia, co skutkuje faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi (P. Pietrasz. Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w:) Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz. Kijowski R. D. (red.). Wyd. II, LEX/el 2015). W okolicznościach niniejszej sprawy taka sytuacja nie wystąpiła. Tytuły wykonawcze z dnia 4 sierpnia 2016 r. nr [...] i nr [...] w sposób prawidłowy wskazują osobę, wobec której ma być prowadzona egzekucja. Dokładnie bowiem wskazano w nich dane skarżącej, tj. imię i nazwisko, NIP, PESEL, adres zamieszkania oraz imiona rodziców. Dane w tytułach wykonawczych pokrywają się z danymi wskazanymi w decyzjach wydanych przez Burmistrza S.. Czynności egzekucyjne zostały również w prowadzonym postępowaniu podjęte wobec właściwie określonej osoby zobowiązanej. Zupełnie pozbawione racji są zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Powtarzając za organami wskazać należy, że przepis ten wymienia trzy przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego, tj.: niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. Egzekucję prowadził organ egzekucyjny wskazany w art. 19 § 1 u.p.e.a., a egzekwowane obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej na mocy art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Również zastosowane przez Naczelnika w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym środki egzekucyjne, tj. zajęcie wynagrodzenia za pracę, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego oraz innej wierzytelności pieniężnej, zostały przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 1 a pkt 12 lit. a). Zastosowane środki egzekucyjne są środkami stosowanymi w egzekucji należności pieniężnych. Przy czym, zauważyć należy, że w prowadzonym postępowaniu, żadnego z nich nie zastosowano skutecznie, organowi egzekucyjnemu nie udało się zająć żadnej przysługującej stronie wierzytelności. Oparte na nieprawdziwych twierdzeniach są zarzuty skargi, że skarżąca nie otrzymała upomnień poprzedzających wystawienie tytułów wykonawczych. W aktach administracyjnych znajdują się bowiem dowody doręczenia przez pocztę zarówno przesyłek zawierających tytuły wykonawcze, jak i dowody doręczenia upomnień, Bezsprzecznie upomnienie nr [...] z dnia 12 kwietnia 2016 r. wzywające do uregulowania II, III i IV raty podatku od nieruchomości za 2015 r. oraz I raty za 2016 r., zostało skarżącej doręczone w dniu 2 maja 2016 r., natomiast upomnienie nr [...] z dnia 3 czerwca 2016 r. dotyczące II raty za 2016 r. zostało doręczone w dniu 4 lipca 2016 r. W niniejszej sprawie upomnienia zostały skutecznie doręczone w trybie art. 44§4K.p.a. Tym samym, prawidłowo organy uznały, że w badanej sprawie nie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazana w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Zdaniem Sądu zupełnie niezrozumiały jest także zarzut naruszenia przez organy art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Skarżąca powołując ten zarzut w ogóle nie wskazała, że w przedmiotowej sprawie doszło do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela. Natomiast z akt sprawy okoliczność taka nie wynika. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, Sąd stwierdza, że nie naruszono przepisów określających sposób prowadzenia postępowania ani wszelkich innych przepisów wskazanych w skardze. W ocenie Sądu postępowanie było prowadzone zgodnie z przepisanymi regułami, merytorycznie było także poprawne, jak również uzasadnienie faktyczne oraz prawne zaskarżonego postanowienia było zupełne, odzwierciedlało w sposób szczegółowy zebrany materiał dowodowy, co też w konsekwencji pozwoliło na ocenę postanowienia organu odwoławczego pod kątem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło